၁၄. ပေါသာလမာဏဝပုစ္ဆာနိဒ္ဒေသော

၈၁. ယော အတီတံ အာဒိသတိ၊ [ဣစ္စာယသ္မာ ပေါသာလော]

အနေဇော ဆိန္နသံသယော၊

ပါရဂုံ [ပါရဂူ (သျာ. က.)] သဗ္ဗဓမ္မာနံ၊ အတ္ထိ ပဉှေန အာဂမံ.

ယော အတီတံ အာဒိသတီတိ. ယောတိ ယော သော ဘဂဝါ သယမ္ဘူ. အနာစရိယကော ပုဗ္ဗေ အနနုဿုတေသု ဓမ္မေသု သာမံ သစ္စာနိ အဘိသမ္ဗုဇ္ဈိ၊ တတ္ထ စ သဗ္ဗညုတံ ပတ္တော၊ ဗလေသု စ ဝသီဘာဝံ. အတီတံ အာဒိသတီတိ ဘဂဝါ အတ္တနော စ ပရေသဉ္စ အတီတမ္ပိ အာဒိသတိ၊ အနာဂတမ္ပိ အာဒိသတိ၊ ပစ္စုပ္ပန္နမ္ပိ အာဒိသတိ.

ကထံ ဘဂဝါ အတ္တနော အတီတံ အာဒိသတိ? ဘဂဝါ အတ္တနော အတီတံ ဧကမ္ပိ ဇာတိံ အာဒိသတိ၊ ဒွေပိ ဇာတိယော အာဒိသတိ၊ တိဿောပိ ဇာတိယော အာဒိသတိ၊ စတဿောပိ ဇာတိယော အာဒိသတိ၊ ပဉ္စပိ ဇာတိယော အာဒိသတိ၊ ဒသပိ ဇာတိယော အာဒိသတိ၊ ဝီသမ္ပိ ဇာတိယော အာဒိသတိ၊ တိံသမ္ပိ ဇာတိယော အာဒိသတိ၊ စတ္တာလီသမ္ပိ ဇာတိယော အာဒိသတိ၊ ပညာသမ္ပိ ဇာတိယော အာဒိသတိ၊ ဇာတိသတမ္ပိ။ပေ။ ဇာတိသဟဿမ္ပိ။ ဇာတိသတသဟဿမ္ပိ။ အနေကေပိ သံဝဋ္ဋကပ္ပေ။ အနေကေပိ ဝိဝဋ္ဋကပ္ပေ။ အနေကေပိ သံဝဋ္ဋဝိဝဋ္ဋကပ္ပေ အာဒိသတိ – ‘‘အမုတြာသိံ ဧဝံနာမော ဧဝံဂေါတ္တော ဧဝံဝဏ္ဏော ဧဝမာဟာရော ဧဝံသုခဒုက္ခပ္ပဋိသံဝေဒီ ဧဝမာယုပရိယန္တော၊ သော တတော စုတော အမုတြ ဥဒပါဒိံ၊ တတြာပါသိံ ဧဝံနာမော ဧဝံဂေါတ္တော ဧဝံဝဏ္ဏော ဧဝမာဟာရော ဧဝံသုခဒုက္ခပ္ပဋိသံဝေဒီ ဧဝမာယုပရိယန္တော၊ သော တတော စုတော ဣဓူပပန္နော’’တိ. ဣတိ သာကာရံ သဥဒ္ဒေသံ အနေကဝိဟိတံ ပုဗ္ဗေနိဝါသံ အာဒိသတိ. ဧဝံ ဘဂဝါ အတ္တနော အတီတံ အာဒိသတိ.

ကထံ ဘဂဝါ ပရေသံ အတီတံ အာဒိသတိ? ဘဂဝါ ပရေသံ အတီတံ ဧကမ္ပိ ဇာတိံ အာဒိသတိ၊ ဒွေပိ ဇာတိယော အာဒိသတိ။ပေ။ အနေကေပိ သံဝဋ္ဋဝိဝဋ္ဋကပ္ပေ အာဒိသတိ – ‘‘အမုတြာသိ ဧဝံနာမော ဧဝံဂေါတ္တော ဧဝံဝဏ္ဏော ဧဝမာဟာရော ဧဝံသုခဒုက္ခပ္ပဋိသံဝေဒီ ဧဝမာယုပရိယန္တော၊ သော တတော စုတော အမုတြ ဥဒပါဒိ၊ တတြာပါသိ ဧဝံနာမော ဧဝံဂေါတ္တော ဧဝံဝဏ္ဏော ဧဝမာဟာရော ဧဝံသုခဒုက္ခပ္ပဋိသံဝေဒီ ဧဝမာယုပရိယန္တော၊ သော တတော စုတော ဣဓူပပန္နော’’တိ. ဣတိ သာကာရံ သဥဒ္ဒေသံ အနေကဝိဟိတံ ပုဗ္ဗေနိဝါသံ အာဒိသတိ. ဧဝံ ဘဂဝါ ပရေသံ အတီတံ အာဒိသတိ.

ဘဂဝါ ပဉ္စ ဇာတကသတာနိ ဘာသန္တော အတ္တနော စ ပရေသဉ္စ အတီတံ အာဒိသတိ၊ မဟာပဒါနိယသုတ္တန္တံ [မဟာဓနိယသုတ္တံ (သျာ.)] ဘာသန္တော အတ္တနော စ ပရေသဉ္စ အတီတံ အာဒိသတိ၊ မဟာသုဒဿနိယသုတ္တန္တံ ဘာသန္တော အတ္တနော စ ပရေသဉ္စ အတီတံ အာဒိသတိ၊ မဟာဂေါဝိန္ဒိယသုတ္တန္တံ ဘာသန္တော အတ္တနော စ ပရေသဉ္စ အတီတံ အာဒိသတိ၊ မဃဒေဝိယသုတ္တန္တံ ဘာသန္တော အတ္တနော စ ပရေသဉ္စ အတီတံ အာဒိသတိ.

ဝုတ္တဉှေတံ ဘဂဝတာ – ‘‘အတီတံ ခေါ၊ စုန္ဒ၊ အဒ္ဓါနံ အာရဗ္ဘ တထာဂတဿ သတာနုသာရိဉာဏံ [သတာနုဿရိယဉာဏံ (က.) ပဿ ဒီ. နိ. ၃.၁၈၇] ဟောတိ. သော ယာဝတကံ အာကင်္ခတိ တာဝတကံ အနုဿရတိ. အနာဂတဉ္စ ခေါ၊ စုန္ဒ။ပေ။ ပစ္စုပ္ပန္နဉ္စ ခေါ၊ စုန္ဒ၊ အဒ္ဓါနံ အာရဗ္ဘ တထာဂတဿ ဗောဓိဇံ ဉာဏံ ဥပ္ပဇ္ဇတိ – ‘အယမန္တိမာ ဇာတိ၊ နတ္ထိဒါနိ ပုနဗ္ဘဝေါ’’’တိ.

ဣန္ဒြိယပရောပရိယတ္တဉာဏံ [ဣန္ဒြိယပရောပရိယတ္တိဉာဏံ (က.) အဋ္ဌကထာ ဩလောကေတဗ္ဗာ] တထာဂတဿ တထာဂတဗလံ၊ သတ္တာနံ အာသယာနုသယဉာဏံ တထာဂတဿ တထာဂတဗလံ၊ ယမကပါဋိဟီရေ ဉာဏံ [ယမကပါဋိဟိရိယဉာဏံ (သျာ.)] တထာဂတဿ တထာဂတဗလံ၊ မဟာကရုဏာသမာပတ္တိယာ ဉာဏံ တထာဂတဿ တထာဂတဗလံ၊ သဗ္ဗညုတဉာဏံ တထာဂတဿ တထာဂတဗလံ၊ အနာဝရဏဉာဏံ တထာဂတဿ တထာဂတဗလံ၊ သဗ္ဗတ္ထ အသင်္ဂမပ္ပဋိဟတမနာဝရဏဉာဏံ တထာဂတဿ တထာဂတဗလံ. ဧဝံ ဘဂဝါ အတ္တနော စ ပရေသဉ္စ အတီတမ္ပိ အာဒိသတိ အနာဂတမ္ပိ အာဒိသတိ ပစ္စုပ္ပန္နမ္ပိ အာဒိသတိ အာစိက္ခတိ ဒေသေတိ ပညပေတိ ပဋ္ဌပေတိ ဝိဝရတိ ဝိဘဇတိ ဥတ္တာနီကရောတိ ပကာသေတီတိ – ယော အတီတံ အာဒိသတိ.

ဣစ္စာယသ္မာ ပေါသာလောတိ. ဣစ္စာတိ ပဒသန္ဓိ။ပေ။ အာယသ္မာတိ ပိယဝစနံ။ပေ။ ပေါသာလောတိ တဿ ဗြာဟ္မဏဿ နာမံ။ပေ။ အဘိလာပေါတိ – ဣစ္စာယသ္မာ ပေါသာလော.

အနေဇော ဆိန္နသံသယောတိ ဧဇာ ဝုစ္စတိ တဏှာ. ယော ရာဂေါ သာရာဂေါ။ပေ။ အဘိဇ္ဈာ လောဘော အကုသလမူလံ. သာ ဧဇာ တဏှာ ဗုဒ္ဓဿ ဘဂဝတော ပဟီနာ ဥစ္ဆိန္နမူလာ တာလာဝတ္ထုကတာ အနဘာဝံကတာ အာယတိံ အနုပ္ပါဒဓမ္မာ. တသ္မာ ဗုဒ္ဓေါ အနေဇော. ဧဇာယ ပဟီနတ္တာ အနေဇော. ဘဂဝါ လာဘေပိ န ဣဉ္ဇတိ။ပေ။ ဒုက္ခေပိ န ဣဉ္ဇတိ န စလတိ န ဝေဓတိ နပ္ပဝေဓတိ န သမ္ပဝေဓတီတိ အနေဇော. ဆိန္နသံသယောတိ သံသယော ဝုစ္စတိ ဝိစိကိစ္ဆာ. ဒုက္ခေ ကင်္ခါ။ပေ။ ဆမ္ဘိတတ္တံ စိတ္တဿ မနောဝိလေခေါ. သော သံသယော ဗုဒ္ဓဿ ဘဂဝတော ပဟီနော ဆိန္နော ဥစ္ဆိန္နော သမုစ္ဆိန္နော ဝူပသန္တော ပဋိနိဿဂ္ဂေါ ပဋိပ္ပဿဒ္ဓေါ အဘဗ္ဗုပ္ပတ္တိကော ဉာဏဂ္ဂိနာ ဒဍ္ဎော. တသ္မာ ဗုဒ္ဓေါ ဆိန္နသံသယောတိ – အနေဇော ဆိန္နသံသယော.

ပါရဂုံ သဗ္ဗဓမ္မာနန္တိ ဘဂဝါ သဗ္ဗဓမ္မာနံ အဘိညာပါရဂူ ပရိညာပါရဂူ ပဟာနပါရဂူ ဘာဝနာပါရဂူ သစ္ဆိကိရိယာပါရဂူ သမာပတ္တိပါရဂူ အဘိညာပါရဂူ သဗ္ဗဓမ္မာနံ။ပေ။ ဇာတိမရဏသံသာရော နတ္ထိ တဿ ပုနဗ္ဘဝေါတိ – ပါရဂူ သဗ္ဗဓမ္မာနံ.

အတ္ထိ ပဉှေန အာဂမန္တိ ပဉှေန အတ္ထိကော အာဂတောမှိ။ပေ။ ‘‘ဝဟဿေတံ ဘာရ’’န္တိ – အတ္ထိ ပဉှေန အာဂမံ. တေနာဟ သော ဗြာဟ္မဏော –

‘‘ယော အတီတံ အာဒိသတိ၊ [ဣစ္စာယသ္မာ ပေါသာလော]

အနေဇော ဆိန္နသံသယော၊

ပါရဂုံ သဗ္ဗဓမ္မာနံ၊ အတ္ထိ ပဉှေန အာဂမ’’န္တိ.

၈၂. ဝိဘူတရူပသညိဿ၊ သဗ္ဗကာယပ္ပဟာယိနော၊

အဇ္ဈတ္တဉ္စ ဗဟိဒ္ဓါ စ၊ နတ္ထိ ကိဉ္စီတိ ပဿတော၊

ဉာဏံ သက္ကာနုပုစ္ဆာမိ၊ ကထံ နေယျော တထာဝိဓော.

ဝိဘူတရူပသညိဿာတိ ကတမာ ရူပသညာ? ရူပါဝစရသမာပတ္တိံ သမာပန္နဿ ဝါ ဥပပန္နဿ ဝါ ဒိဋ္ဌဓမ္မသုခဝိဟာရိဿ ဝါ သညာ သဉ္ဇာနနာ သဉ္ဇာနိတတ္တံ – အယံ ရူပသညာ. ဝိဘူတရူပသညိဿာတိ စတဿော အရူပသမာပတ္တိယော ပဋိလဒ္ဓဿ [လာဘိဿ (သျာ.)] ရူပသညာ ဝိဘူတာ ဟောန္တိ ဝိဂတာ အတိက္ကန္တာ သမတိက္ကန္တာ ဝီတိဝတ္တာတိ – ဝိဘူတရူပသညိဿ.

သဗ္ဗကာယပ္ပဟာယိနောတိ သဗ္ဗော တဿ ပဋိသန္ဓိကော ရူပကာယော ပဟီနော၊ တဒင်္ဂသမတိက္ကမာ ဝိက္ခမ္ဘနပ္ပဟာနေန ပဟီနော တဿ ရူပကာယောတိ – သဗ္ဗကာယပ္ပဟာယိနော.

အဇ္ဈတ္တဉ္စ ဗဟိဒ္ဓါ စ၊ နတ္ထိ ကိဉ္စီတိ ပဿတောတိ. နတ္ထိ ကိဉ္စီတိ အာကိဉ္စညာယတနသမာပတ္တိ. ကိံကာရဏာ? နတ္ထိ ကိဉ္စီတိ အာကိဉ္စညာယတနသမာပတ္တိ. ယံ ဝိညာဏဉ္စာယတနသမာပတ္တိံ သတော သမာပဇ္ဇိတွာ တတော ဝုဋ္ဌဟိတွာ တညေဝ ဝိညာဏံ အဘာဝေတိ၊ ဝိဘာဝေတိ၊ အန္တရဓာပေတိ၊ ‘‘နတ္ထိ ကိဉ္စီ’’တိ ပဿတိ – တံကာရဏာ နတ္ထိ ကိဉ္စီတိ အာကိဉ္စညာယတနသမာပတ္တီတိ – အဇ္ဈတ္တဉ္စ ဗဟိဒ္ဓါ စ နတ္ထိ ကိဉ္စီတိ ပဿတော.

ဉာဏံ သက္ကာနုပုစ္ဆာမီတိ. သက္ကာတိ – သက္ကော. ဘဂဝါ သကျကုလာ ပဗ္ဗဇိတောတိပိ သက္ကော ။ပေ။ ပဟီနဘယဘေရဝေါ ဝိဂတလောမဟံသောတိပိ သက္ကော. ဉာဏံ သက္ကာနုပုစ္ဆာမီတိ တဿ ဉာဏံ ပုစ္ဆာမိ၊ ပညံ ပုစ္ဆာမိ၊ သမ္ဗုဒ္ဓံ ပုစ္ဆာမိ. ‘‘ကီဒိသံ ကိံသဏ္ဌိတံ ကိံပကာရံ ကိံပဋိဘာဂံ ဉာဏံ ဣစ္ဆိတဗ္ဗ’’န္တိ – ဉာဏံ သက္ကာနုပုစ္ဆာမိ.

ကထံ နေယျော တထာဝိဓောတိ ကထံ သော နေတဗ္ဗော ဝိနေတဗ္ဗော အနုနေတဗ္ဗော ပညပေတဗ္ဗော နိဇ္ဈာပေတဗ္ဗော ပေက္ခေတဗ္ဗော ပသာဒေတဗ္ဗော? ကထံ တေန [ကထမဿ (သျာ.)] ဥတ္တရိ ဉာဏံ ဥပ္ပါဒေတဗ္ဗံ? တထာဝိဓောတိ တထာဝိဓော တာဒိသော တဿဏ္ဌိတော တပ္ပကာရော တပ္ပဋိဘာဂေါ ယော သော အာကိဉ္စညာယတနသမာပတ္တိလာဘီတိ – ကထံ နေယျော တထာဝိဓော. တေနာဟ သော ဗြာဟ္မဏော –

‘‘ဝိဘူတရူပသညိဿ၊ သဗ္ဗကာယပ္ပဟာယိနော၊

အဇ္ဈတ္တဉ္စ ဗဟိဒ္ဓါ စ၊ နတ္ထိ ကိဉ္စီတိ ပဿတော၊

ဉာဏံ သက္ကာနုပုစ္ဆာမိ၊ ကထံ နေယျော တထာဝိဓော’’တိ.

၈၃. ဝိညာဏဋ္ဌိတိယော သဗ္ဗာ၊ [ပေါသာလာတိ ဘဂဝါ]

အဘိဇာနံ တထာဂတော၊

တိဋ္ဌန္တမေနံ ဇာနာတိ၊ ဓိမုတ္တံ တပ္ပရာယဏံ၊

ဝိညာဏဋ္ဌိတိယော သဗ္ဗာတိ ဘဂဝါ အဘိသင်္ခါရဝသေန စတဿော ဝိညာဏဋ္ဌိတိယော ဇာနာတိ၊ ပဋိသန္ဓိဝသေန သတ္တ ဝိညာဏဋ္ဌိတိယော ဇာနာတိ. ကထံ ဘဂဝါ အဘိသင်္ခါရဝသေန စတဿော ဝိညာဏဋ္ဌိတိယော ဇာနာတိ? ဝုတ္တဉှေတံ ဘဂဝတာ – ‘‘ရူပုပယံ [ရူပူပါယံ (သျာ. က.) ပဿ သံ. နိ. ၃.၅၃] ဝါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဝိညာဏံ တိဋ္ဌမာနံ တိဋ္ဌေယျ [တိဋ္ဌတိ (သျာ. က.)]၊ ရူပါရမ္မဏံ ရူပပ္ပတိဋ္ဌံ နန္ဒူပသေစနံ ဝုဒ္ဓိံ ဝိရူဠှိံ ဝေပုလ္လံ အာပဇ္ဇေယျ. ဝေဒနုပယံ ဝါ၊ ဘိက္ခဝေ။ပေ။ သညုပယံ ဝါ၊ ဘိက္ခဝေ။ပေ။ သင်္ခါရုပယံ ဝါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဝိညာဏံ တိဋ္ဌမာနံ တိဋ္ဌေယျ၊ သင်္ခါရာရမ္မဏံ သင်္ခါရပ္ပတိဋ္ဌံ နန္ဒူပသေစနံ ဝုဒ္ဓိံ ဝိရူဠှိံ ဝေပုလ္လံ အာပဇ္ဇေယျာ’’တိ. ဧဝံ ဘဂဝါ အဘိသင်္ခါရဝသေန စတဿော ဝိညာဏဋ္ဌိတိယော ဇာနာတိ.

ကထံ ဘဂဝါ ပဋိသန္ဓိဝသေန သတ္တ ဝိညာဏဋ္ဌိတိယော ဇာနာတိ? ဝုတ္တဉှေတံ ဘဂဝတာ – ‘‘သန္တိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သတ္တာ နာနတ္တကာယာ နာနတ္တသညိနော – သေယျထာပိ မနုဿာ ဧကစ္စေ စ ဒေဝါ ဧကစ္စေ စ ဝိနိပါတိကာ. အယံ ပဌမာ ဝိညာဏဋ္ဌိတိ.

‘‘သန္တိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သတ္တာ နာနတ္တကာယာ ဧကတ္တသညိနော၊ သေယျထာပိ ဒေဝါ ဗြဟ္မကာယိကာ ပဌမာဘိနိဗ္ဗတ္တာ. အယံ ဒုတိယာ ဝိညာဏဋ္ဌိတိ.

‘‘သန္တိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သတ္တာ ဧကတ္တကာယာ နာနတ္တသညိနော၊ သေယျထာပိ ဒေဝါ အာဘဿရာ. အယံ တတိယာ ဝိညာဏဋ္ဌိတိ.

‘‘သန္တိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သတ္တာ ဧကတ္တကာယာ ဧကတ္တသညိနော၊ သေယျထာပိ ဒေဝါ သုဘကိဏှာ. အယံ စတုတ္ထီ [စတုတ္ထာ (သျာ.) ပဿ အ. နိ. ၇.၄၄] ဝိညာဏဋ္ဌိတိ.

‘‘သန္တိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သတ္တာ သဗ္ဗသော ရူပသညာနံ သမတိက္ကမာ ပဋိဃသညာနံ အတ္ထင်္ဂမာ နာနတ္တသညာနံ အမနသိကာရာ၊ အနန္တော အာကာသောတိ အာကာသာနဉ္စာယတနူပဂါ. အယံ ပဉ္စမီ [ပဉ္စမာ (သျာ.)] ဝိညာဏဋ္ဌိတိ.

‘‘သန္တိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သတ္တာ သဗ္ဗသော အာကာသာနဉ္စာယတနံ သမတိက္ကမ္မ၊ အနန္တံ ဝိညာဏန္တိ ဝိညာဏဉ္စာယတနူပဂါ. အယံ ဆဋ္ဌီ [ဆဋ္ဌော (သျာ.)] ဝိညာဏဋ္ဌိတိ.

‘‘သန္တိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သတ္တာ သဗ္ဗသော ဝိညာဏဉ္စာယတနံ သမတိက္ကမ္မ၊ နတ္ထိ ကိဉ္စီတိ အာကိဉ္စညာယတနူပဂါ. အယံ သတ္တမီ [သတ္တမာ (သျာ.)] ဝိညာဏဋ္ဌိတိ’’. ဧဝံ ဘဂဝါ ပဋိသန္ဓိဝသေန သတ္တ ဝိညာဏဋ္ဌိတိယော ဇာနာတီတိ – ဝိညာဏဋ္ဌိတိယော သဗ္ဗာ.

ပေါသာလာတိ ဘဂဝါတိ. ပေါသာလာတိ ဘဂဝါ တံ ဗြာဟ္မဏံ နာမေန အာလပတိ. ဘဂဝါတိ ဂါရဝါဓိဝစနမေတံ။ပေ။ သစ္ဆိကာ ပညတ္တိ၊ ယဒိဒံ ဘဂဝါတိ – ပေါသာလာတိ ဘဂဝါ.

အဘိဇာနံ တထာဂတောတိ. အဘိဇာနန္တိ အဘိဇာနန္တော ဝိဇာနန္တော ပဋိဝိဇာနန္တော ပဋိဝိဇ္ဈန္တော တထာဂတော. ဝုတ္တဉှေတံ ဘဂဝတာ – ‘‘အတီတံ စေပိ ခေါ၊ စုန္ဒ၊ ဟောတိ အဘူတံ အတစ္ဆံ အနတ္ထသဉှိတံ၊ န တံ တထာဂတော ဗျာကရောတိ. အတီတံ စေပိ၊ စုန္ဒ၊ ဟောတိ ဘူတံ တစ္ဆံ အနတ္ထသဉှိတံ၊ တမ္ပိ တထာဂတော န ဗျာကရောတိ. အတီတံ စေပိ ခေါ၊ စုန္ဒ၊ ဟောတိ ဘူတံ တစ္ဆံ အတ္ထသဉှိတံ၊ တတြ ကာလညူ တထာဂတော ဟောတိ တဿေဝ ပဉှဿ ဝေယျာကရဏာယ. အနာဂတံ စေပိ၊ စုန္ဒ၊ ဟောတိ။ပေ။ ပစ္စုပ္ပန္နံ စေပိ၊ စုန္ဒ၊ ဟောတိ အဘူတံ အတစ္ဆံ အနတ္ထသဉှိတံ၊ န တံ တထာဂတော ဗျာကရောတိ. ပစ္စုပ္ပန္နံ စေပိ၊ စုန္ဒ၊ ဟောတိ ဘူတံ တစ္ဆံ အနတ္ထသဉှိတံ၊ တမ္ပိ တထာဂတော န ဗျာကရောတိ. ပစ္စုပ္ပန္နံ စေပိ၊ စုန္ဒ၊ ဟောတိ ဘူတံ တစ္ဆံ အတ္ထသဉှိတံ၊ တတြ ကာလညူ တထာဂတော ဟောတိ တဿ ပဉှဿ ဝေယျာကရဏာယ. ဣတိ ခေါ၊ စုန္ဒ၊ အတီတာနာဂတပစ္စုပ္ပန္နေသု ဓမ္မေသု တထာဂတော ကာလဝါဒီ ဘူတဝါဒီ အတ္ထဝါဒီ ဓမ္မဝါဒီ ဝိနယဝါဒီ. တသ္မာ တထာဂတောတိ ဝုစ္စတိ.

‘‘ယံ ခေါ၊ စုန္ဒ၊ သဒေဝကဿ လောကဿ သမာရကဿ သဗြဟ္မကဿ သဿမဏဗြာဟ္မဏိယာ ပဇာယ သဒေဝမနုဿာယ ဒိဋ္ဌံ သုတံ မုတံ ဝိညာတံ ပတ္တံ ပရိယေသိတံ အနုဝိစရိတံ မနသာ၊ သဗ္ဗံ တံ တထာဂတေန အဘိသမ္ဗုဒ္ဓံ. တသ္မာ တထာဂတောတိ ဝုစ္စတိ. ယဉ္စ၊ စုန္ဒ၊ ရတ္တိံ တထာဂတော အနုတ္တရံ သမ္မာသမ္ဗောဓိံ အဘိသမ္ဗုဇ္ဈတိ၊ ယဉ္စ ရတ္တိံ အနုပါဒိသေသာယ နိဗ္ဗာနဓာတုယာ ပရိနိဗ္ဗာယတိ၊ ယံ ဧတသ္မိံ အန္တရေ ဘာသတိ လပတိ နိဒ္ဒိသတိ သဗ္ဗံ တံ တထေဝ ဟောတိ နော အညထာ. တသ္မာ တထာဂတောတိ ဝုစ္စတိ. ယထာဝါဒီ၊ စုန္ဒ၊ တထာဂတော တထာကာရီ၊ ယထာကာရီ တထာဝါဒီ. ဣတိ ယထာဝါဒီ တထာကာရီ၊ ယထာကာရီ တထာဝါဒီ. တသ္မာ တထာဂတောတိ ဝုစ္စတိ. သဒေဝကေ၊ စုန္ဒ၊ လောကေ သမာရကေ သဗြဟ္မကေ သဿမဏဗြာဟ္မဏိယာ ပဇာယ သဒေဝမနုဿာယ တထာဂတော အဘိဘူ အနဘိဘူတော အညဒတ္ထုဒသော ဝသဝတ္တီ. တသ္မာ တထာဂတောတိ ဝုစ္စတီ’’တိ – အဘိဇာနံ တထာဂတော.

တိဋ္ဌန္တမေနံ ဇာနာတီတိ ဘဂဝါ ဣဓတ္ထညေဝ [ဣဓဋ္ဌညေဝ (သျာ.)] ဇာနာတိ ကမ္မာဘိသင်္ခါရဝသေန – ‘‘အယံ ပုဂ္ဂလော ကာယဿ ဘေဒါ ပရံ မရဏာ အပါယံ ဒုဂ္ဂတိံ ဝိနိပါတံ နိရယံ ဥပပဇ္ဇိဿတီ’’တိ. ဘဂဝါ ဣဓတ္ထညေဝ ဇာနာတိ ကမ္မာဘိသင်္ခါရဝသေန – ‘‘အယံ ပုဂ္ဂလော ကာယဿ ဘေဒါ ပရံ မရဏာ တိရစ္ဆာနယောနိံ ဥပပဇ္ဇိဿတီ’’တိ. ဘဂဝါ ဣဓတ္ထညေဝ ဇာနာတိ ကမ္မာဘိသင်္ခါရဝသေန – ‘‘အယံ ပုဂ္ဂလော ကာယဿ ဘေဒါ ပရံ မရဏာ ပေတ္တိဝိသယံ ဥပပဇ္ဇိဿတီ’’တိ. ဘဂဝါ ဣဓတ္ထညေဝ ဇာနာတိ ကမ္မာဘိသင်္ခါရဝသေန – ‘‘အယံ ပုဂ္ဂလော ကာယဿ ဘေဒါ ပရံ မရဏာ မနုဿေသု ဥပ္ပဇ္ဇိဿတီ’’တိ. ဘဂဝါ ဣဓတ္ထညေဝ ဇာနာတိ ကမ္မာဘိသင်္ခါရဝသေန – ‘‘အယံ ပုဂ္ဂလော သုပ္ပဋိပန္နော ကာယဿ ဘေဒါ ပရံ မရဏာ သုဂတိံ သဂ္ဂံ လောကံ ဥပပဇ္ဇိဿတီ’’တိ.

ဝုတ္တဉှေတံ ဘဂဝတာ – ‘‘ဣဓ ပနာဟံ၊ သာရိပုတ္တ၊ ဧကစ္စံ ပုဂ္ဂလံ ဧဝံ စေတသာ စေတော ပရိစ္စ ပဇာနာမိ – ‘တထာယံ ပုဂ္ဂလော ပဋိပန္နော၊ တထာ စ ဣရိယတိ၊ တဉ္စ မဂ္ဂံ သမာရူဠှော၊ ယထာ ကာယဿ ဘေဒါ ပရံ မရဏာ အပါယံ ဒုဂ္ဂတိံ ဝိနိပါတံ နိရယံ ဥပပဇ္ဇိဿတီ’တိ.

‘‘ဣဓ ပနာဟံ၊ သာရိပုတ္တ၊ ဧကစ္စံ ပုဂ္ဂလံ ဧဝံ စေတသာ စေတော ပရိစ္စ ပဇာနာမိ – ‘တထာယံ ပုဂ္ဂလော ပဋိပန္နော တထာ စ ဣရိယတိ တဉ္စ မဂ္ဂံ သမာရူဠှော၊ ယထာ ကာယဿ ဘေဒါ ပရံ မရဏာ တိရစ္ဆာနယောနိံ ဥပပဇ္ဇိဿတီ’တိ.

‘‘ဣဓ ပနာဟံ၊ သာရိပုတ္တ၊ ဧကစ္စံ ပုဂ္ဂလံ ဧဝံ စေတသာ စေတော ပရိစ္စ ပဇာနာမိ – ‘တထာယံ ပုဂ္ဂလော ပဋိပန္နော တထာ စ ဣရိယတိ တဉ္စ မဂ္ဂံ သမာရူဠှော၊ ယထာ ကာယဿ ဘေဒါ ပရံ မရဏာ ပေတ္တိဝိသယံ ဥပပဇ္ဇိဿတီ’တိ.

‘‘ဣဓ ပနာဟံ၊ သာရိပုတ္တ၊ ဧကစ္စံ ပုဂ္ဂလံ ဧဝံ စေတသာ စေတော ပရိစ္စ ပဇာနာမိ – ‘တထာယံ ပုဂ္ဂလော ပဋိပန္နော တထာ စ ဣရိယတိ တဉ္စ မဂ္ဂံ သမာရူဠှော၊ ယထာ ကာယဿ ဘေဒါ ပရံ မရဏာ မနုဿေသု ဥပ္ပဇ္ဇိဿတီ’တိ.

‘‘ဣဓ ပနာဟံ၊ သာရိပုတ္တ၊ ဧကစ္စံ ပုဂ္ဂလံ ဧဝံ စေတသာ စေတော ပရိစ္စ ပဇာနာမိ – ‘တထာယံ ပုဂ္ဂလော ပဋိပန္နော တထာ စ ဣရိယတိ တဉ္စ မဂ္ဂံ သမာရူဠှော၊ ယထာ ကာယဿ ဘေဒါ ပရံ မရဏာ သုဂတိံ သဂ္ဂံ လောကံ ဥပပဇ္ဇိဿတီ’တိ.

‘‘ဣဓ ပနာဟံ၊ သာရိပုတ္တ၊ ဧကစ္စံ ပုဂ္ဂလံ ဧဝံ စေတသာ စေတော ပရိစ္စ ပဇာနာမိ – ‘တထာယံ ပုဂ္ဂလော ပဋိပန္နော တထာ စ ဣရိယတိ တဉ္စ မဂ္ဂံ သမာရူဠှော၊ ယထာ အာသဝါနံ ခယာ အနာသဝံ စေတောဝိမုတ္တိံ ပညာဝိမုတ္တိံ ဒိဋ္ဌေဝ ဓမ္မေ သယံ အဘိညာ သစ္ဆိကတွာ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရတီ’’’တိ – တိဋ္ဌန္တမေနံ ဇာနာတိ.

ဓိမုတ္တံ တပ္ပရာယဏန္တိ. ဓိမုတ္တန္တိ အာကိဉ္စညာယတနံ. ဓိမုတ္တန္တိ ဝိမောက္ခေန ဓိမုတ္တံ တတြာဓိမုတ္တံ တဒဓိမုတ္တံ တဒါဓိပတေယျံ. အထ ဝါ၊ ဘဂဝါ ဇာနာတိ – ‘‘အယံ ပုဂ္ဂလော ရူပါဓိမုတ္တော သဒ္ဒါဓိမုတ္တော ဂန္ဓာဓိမုတ္တော ရသာဓိမုတ္တော ဖောဋ္ဌဗ္ဗာဓိမုတ္တော ကုလာဓိမုတ္တော ဂဏာဓိမုတ္တော အာဝါသာဓိမုတ္တော လာဘာဓိမုတ္တော ယသာဓိမုတ္တော ပသံသာဓိမုတ္တော သုခါဓိမုတ္တော စီဝရာဓိမုတ္တော ပိဏ္ဍပါတာဓိမုတ္တော သေနာသနာဓိမုတ္တော ဂိလာနပစ္စယဘေသဇ္ဇပရိက္ခာရာဓိမုတ္တော သုတ္တန္တာဓိမုတ္တော ဝိနယာဓိမုတ္တော အဘိဓမ္မာဓိမုတ္တော အာရညကင်္ဂါဓိမုတ္တော ပိဏ္ဍပါတိကင်္ဂါဓိမုတ္တော ပံသုကူလိကင်္ဂါဓိမုတ္တော တေစီဝရိကင်္ဂါဓိမုတ္တော သပဒါနစာရိကင်္ဂါဓိမုတ္တော ခလုပစ္ဆာဘတ္တိကင်္ဂါဓိမုတ္တော နေသဇ္ဇိကင်္ဂါဓိမုတ္တော ယထာသန္ထတိကင်္ဂါဓိမုတ္တော ပဌမဇ္ဈာနာဓိမုတ္တော ဒုတိယဇ္ဈာနာဓိမုတ္တော တတိယဇ္ဈာနာဓိမုတ္တော စတုတ္ထဇ္ဈာနာဓိမုတ္တောအာကာသာနဉ္စာယတနသမာပတ္တာဓိမုတ္တော ဝိညာဏဉ္စာယတနသမာပတ္တာဓိမုတ္တော အာကိဉ္စညာယတနသမာပတ္တာဓိမုတ္တော နေဝသညာနာသညာယတနသမာပတ္တာဓိမုတ္တော’’တိဓိမုတ္တံ.

တပ္ပရာယဏန္တိ အာကိဉ္စညာယတနမယံ တပ္ပရာယဏံ ကမ္မပရာယဏံ ဝိပါကပရာယဏံ ကမ္မဂရုကံ ပဋိသန္ဓိဂရုကံ. အထ ဝါ၊ ဘဂဝါ ဇာနာတိ – ‘‘အယံ ပုဂ္ဂလော ရူပပရာယဏော။ပေ။ နေဝသညာနာသညာယတနသမာပတ္တိပရာယဏော’’တိ – ဓိမုတ္တံ တပ္ပရာယဏံ. တေနာဟ ဘဂဝါ –

‘‘ဝိညာဏဋ္ဌိတိယော သဗ္ဗာ၊ [ပေါသာလာတိ ဘဂဝါ]

အဘိဇာနံ တထာဂတော၊

တိဋ္ဌန္တမေနံ ဇာနာတိ၊ ဓိမုတ္တံ တပ္ပရာယဏ’’န္တိ.

၈၄. အာကိဉ္စညာသမ္ဘဝံ ဉတွာ၊ နန္ဒိသံယောဇနံ ဣတိ၊

ဧဝမေတံ အဘိညာယ၊ တတော တတ္ထ ဝိပဿတိ၊

ဧတံ ဉာဏံ တထံ တဿ၊ ဗြာဟ္မဏဿ ဝုသီမတော.

အာကိဉ္စညာသမ္ဘဝံ ဉတွာတိ အာကိဉ္စညာသမ္ဘဝေါတိ ဝုစ္စတိ အာကိဉ္စညာယတနသံဝတ္တနိကော ကမ္မာဘိသင်္ခါရော. အာကိဉ္စညာယတနသံဝတ္တနိကံ ကမ္မာဘိသင်္ခါရံ အာကိဉ္စညာသမ္ဘဝေါတိ ဉတွာ၊ လဂ္ဂနန္တိ ဉတွာ၊ ဗန္ဓနန္တိ ဉတွာ၊ ပလိဗောဓောတိ ဉတွာ ဇာနိတွာ တုလယိတွာ တီရယိတွာ ဝိဘာဝယိတွာ ဝိဘူတံ ကတွာတိ – အာကိဉ္စညာသမ္ဘဝံ ဉတွာ.

နန္ဒိသံယောဇနံ ဣတီတိ နန္ဒိသံယောဇနံ ဝုစ္စတိ အရူပရာဂေါ. အရူပရာဂေန တံ ကမ္မံ လဂ္ဂံ လဂ္ဂိတံ ပလိဗုဒ္ဓံ အရူပရာဂံ နန္ဒိသံယောဇနန္တိ ဉတွာ၊ လဂ္ဂနန္တိ ဉတွာ၊ ဗန္ဓနန္တိ ဉတွာ၊ ပလိဗောဓောတိ ဉတွာ ဇာနိတွာ တုလယိတွာ တီရယိတွာ ဝိဘာဝယိတွာ ဝိဘူတံ ကတွာ. ဣတီတိ ပဒသန္ဓိ ပဒသံသဂ္ဂေါ ပဒပါရိပူရီ အက္ခရသမဝါယော ဗျဉ္ဇနသိလိဋ္ဌတာ ပဒါနုပုဗ္ဗတာပေတံ ဣတီတိ – နန္ဒိသံယောဇနံ ဣတိ.

ဧဝမေတံ အဘိညာယာတိ ဧဝံ ဧတံ အဘိညာယ ဇာနိတွာ တုလယိတွာ တီရယိတွာ ဝိဘာဝယိတွာ ဝိဘူတံ ကတွာတိ – ဧဝမေတံ အဘိညာယ.

တတော တတ္ထ ဝိပဿတီတိ. တတ္ထာတိ အာကိဉ္စညာယတနံ သမာပဇ္ဇိတွာ တတော ဝုဋ္ဌဟိတွာ တတ္ထ ဇာတေ စိတ္တစေတသိကေ ဓမ္မေ အနိစ္စတော ဝိပဿတိ၊ ဒုက္ခတော ဝိပဿတိ၊ ရောဂတော။ပေ။ နိဿရဏတော ဝိပဿတိ ဒက္ခတိ ဩလောကေတိ နိဇ္ဈာယတိ ဥပပရိက္ခတီတိ – တတော တတ္ထ ဝိပဿတိ.

ဧတံ ဉာဏံ တထံ တဿာတိ ဧတံ ဉာဏံ တစ္ဆံ ဘူတံ ယာထာဝံ အဝိပရီတံ တဿာတိ – ဧတံ ဉာဏံ တထံ တဿ.

ဗြာဟ္မဏဿ ဝုသီမတောတိ. ဗြာဟ္မဏောတိ သတ္တန္နံ ဓမ္မာနံ ဗာဟိတတ္တာ ဗြာဟ္မဏော။ပေ။ အသိတော တာဒိ ပဝုစ္စတေ သ ဗြဟ္မာတိ. ဗြာဟ္မဏဿ ဝုသီမတောတိ ပုထုဇ္ဇနကလျာဏံ ဥပါဒါယ သတ္တ သေက္ခာ အပ္ပတ္တဿ ပတ္တိယာ အနဓိဂတဿ အဓိဂမာယ အသစ္ဆိကတဿ သစ္ဆိကိရိယာယ ဝသန္တိ သံဝသန္တိ အာဝသန္တိ ပရိဝသန္တိ၊ အရဟာ ဝုသိတဝါ ကတကရဏီယော ဩဟိတဘာရော အနုပ္ပတ္တသဒတ္ထော ပရိက္ခီဏဘဝသံယောဇနော သမ္မဒညာ ဝိမုတ္တော၊ သော ဝုတ္ထဝါသော စိဏ္ဏစရဏော။ပေ။ ဇာတိမရဏသံသာရော၊ နတ္ထိ တဿ ပုနဗ္ဘဝေါတိ – ဗြာဟ္မဏဿ ဝုသီမတော. တေနာဟ ဘဂဝါ –

‘‘အာကိဉ္စညာသမ္ဘဝံ ဉတွာ၊ နန္ဒိသံယောဇနံ ဣတိ၊

ဧဝမေတံ အဘိညာယ၊ တတော တတ္ထ ဝိပဿတိ၊

ဧတံ ဉာဏံ တထံ တဿ၊ ဗြာဟ္မဏဿ ဝုသီမတော’’တိ.

သဟ ဂါထာပရိယောသာနာ။ပေ။ သတ္ထာ မေ၊ ဘန္တေ ဘဂဝါ၊ သာဝကောဟမသ္မီတိ.

ပေါသာလမာဏဝပုစ္ဆာနိဒ္ဒေသော စုဒ္ဒသမော.