၁၁. ကလဟဝိဝါဒသုတ္တနိဒ္ဒေသော

အထ ကလဟဝိဝါဒသုတ္တနိဒ္ဒေသံ ဝက္ခတိ –

၉၇. ကုတောပဟူတာ ကလဟာ ဝိဝါဒါ၊ ပရိဒေဝသောကာ သဟမစ္ဆရာ စ၊

မာနာတိမာနာ သဟပေသုဏာ စ၊ ကုတောပဟူတာ တေ တဒိင်္ဃ ဗြူဟိ.

ကုတောပဟူတာ ကလဟာ ဝိဝါဒါတိ. ကလဟောတိ ဧကေန အာကာရေန ကလဟော၊ ဝိဝါဒေါတိပိ တညေဝ. ယော ကလဟော သော ဝိဝါဒေါ၊ ယော ဝိဝါဒေါ သော ကလဟော. အထ ဝါ အပရေန အာကာရေန ဝိဝါဒေါ ဝုစ္စတိ ကလဟဿ ပုဗ္ဗဘာဂေါ ဝိဝါဒေါ. ရာဇာနောပိ ရာဇူဟိ ဝိဝဒန္တိ၊ ခတ္တိယာပိ ခတ္တိယေဟိ ဝိဝဒန္တိ၊ ဗြာဟ္မဏာပိ ဗြာဟ္မဏေဟိ ဝိဝဒန္တိ၊ ဂဟပတီပိ ဂဟပတီဟိ ဝိဝဒန္တိ၊ မာတာပိ ပုတ္တေန ဝိဝဒတိ၊ ပုတ္တောပိ မာတရာ ဝိဝဒတိ၊ ပိတာပိ ပုတ္တေန ဝိဝဒတိ၊ ပုတ္တောပိ ပိတရာ ဝိဝဒတိ၊ ဘာတာပိ ဘာတရာ ဝိဝဒတိ၊ ဘာတာပိ ဘဂိနိယာ ဝိဝဒတိ၊ ဘဂိနီပိ ဘာတရာ ဝိဝဒတိ၊ သဟာယောပိ သဟာယေန ဝိဝဒတိ – အယံ ဝိဝါဒေါ. ကတမော ကလဟော? အာဂါရိကာ ဒဏ္ဍပသုတာ ကာယေန ဝါစာယ ကလဟံ ကရောန္တိ၊ ပဗ္ဗဇိတာ အာပတ္တိံ အာပဇ္ဇန္တာ ကာယေန ဝါစာယ ကလဟံ ကရောန္တိ – အယံ ကလဟော.

ကုတောပဟူတာ ကလဟာ ဝိဝါဒါတိ. ကလဟာ စ ဝိဝါဒါ စ ကုတောပဟူတာ ကုတောဇာတာ ကုတောသဉ္ဇာတာ ကုတောနိဗ္ဗတ္တာ ကုတောအဘိနိဗ္ဗတ္တာ ကုတောပါတုဘူတာ၊ ကိံနိဒါနာ ကိံသမုဒယာ ကိံဇာတိကာ ကိံပဘဝါတိ ကလဟဿ စ ဝိဝါဒဿ စ မူလံ ပုစ္ဆတိ၊ ဟေတုံ ပုစ္ဆတိ၊ နိဒါနံ ပုစ္ဆတိ၊ သမ္ဘဝံ ပုစ္ဆတိ၊ ပဘဝံ ပုစ္ဆတိ၊ သမုဋ္ဌာနံ ပုစ္ဆတိ၊ အာဟာရံ ပုစ္ဆတိ၊ အာရမ္မဏံ ပုစ္ဆတိ၊ ပစ္စယံ ပုစ္ဆတိ၊ သမုဒယံ ပုစ္ဆတိ ပပုစ္ဆတိ ယာစတိ အဇ္ဈေသတိ [အဇ္ဈောသတိ (သီ.)] ပသာဒေတီတိ – ကုတောပဟူတာ ကလဟာ ဝိဝါဒါ.

ပရိဒေဝသောကာ သဟမစ္ဆရာ စာတိ. ပရိဒေဝေါတိ ဉာတိဗျသနေန ဝါ ဖုဋ္ဌဿ၊ ဘောဂဗျသနေန ဝါ ဖုဋ္ဌဿ၊ ရောဂဗျသနေန ဝါ ဖုဋ္ဌဿ၊ သီလဗျသနေန ဝါ ဖုဋ္ဌဿ၊ ဒိဋ္ဌိဗျသနေန ဝါ ဖုဋ္ဌဿ၊ အညတရညတရေန ဝါ ဗျသနေန သမန္နာဂတဿ၊ အညတရညတရေန ဝါ ဒုက္ခဓမ္မေန ဖုဋ္ဌဿ၊ အာဒေဝေါ ပရိဒေဝေါ၊ အာဒေဝနာ ပရိဒေဝနာ၊ အာဒေဝိတတ္တံ ပရိဒေဝိတတ္တံ၊ ဝါစာ ပလာပေါ ဝိပ္ပလာပေါ လာလပ္ပေါ လာလပ္ပါယနာ လာလပ္ပါယိတတ္တံ. သောကောတိ ဉာတိဗျသနေန ဝါ ဖုဋ္ဌဿ၊ ဘောဂရောဂသီလဒိဋ္ဌိဗျသနေန ဝါ ဖုဋ္ဌဿ၊ အညတရညတရေန ဝါ ဗျသနေန သမန္နာဂတဿ၊ အညတရညတရေန ဝါ ဒုက္ခဓမ္မေန ဖုဋ္ဌဿ၊ သောကော သောစနာ သောစိတတ္တံ၊ အန္တောသောကော အန္တောပရိသောကော၊ အန္တောဍာဟော အန္တောပရိဍာဟော၊ စေတသော ပရိဇ္ဈာယနာ ဒေါမနဿံ သောကသလ္လံ. မစ္ဆရန္တိ ပဉ္စ မစ္ဆရိယာနိ – အာဝါသမစ္ဆရိယံ၊ ကုလမစ္ဆရိယံ၊ လာဘမစ္ဆရိယံ၊ ဝဏ္ဏမစ္ဆရိယံ၊ ဓမ္မမစ္ဆရိယံ. ယံ ဧဝရူပံ မစ္ဆရိယံ မစ္ဆရာယနံ မစ္ဆရာယိတတ္တံ ဝေဝိစ္ဆံ ကဒရိယံ ကဋုကဉ္စုကတာ အဂ္ဂဟိတတ္တံ စိတ္တဿ – ဣဒံ ဝုစ္စတိ မစ္ဆရိယံ. အပိ စ၊ ခန္ဓမစ္ဆရိယမ္ပိ မစ္ဆရိယံ၊ ဓာတုမစ္ဆရိယမ္ပိ မစ္ဆရိယံ၊ အာယတနမစ္ဆရိယမ္ပိ မစ္ဆရိယံ ဂါဟော. ဣဒံ ဝုစ္စတိ မစ္ဆရိယန္တိ – ပရိဒေဝသောကာ သဟမစ္ဆရာ စ.

မာနာတိမာနာ သဟပေသုဏာ စာတိ. မာနောတိ ဣဓေကစ္စော မာနံ ဇနေတိ ဇာတိယာ ဝါ ဂေါတ္တေန ဝါ ကောလပုတ္တိယေန ဝါ ဝဏ္ဏပေါက္ခရတာယ ဝါ ဓနေန ဝါ အဇ္ဈေနေန ဝါ ကမ္မာယတနေန ဝါ သိပ္ပါယတနေန ဝါ ဝိဇ္ဇာဋ္ဌာနေန ဝါ သုတေန ဝါ ပဋိဘာနေန ဝါ အညတရညတရေန ဝါ ဝတ္ထုနာ. အတိမာနောတိ ဣဓေကစ္စော ပရံ အတိမညတိ ဇာတိယာ ဝါ ဂေါတ္တေန ဝါ။ပေ။ အညတရညတရေန ဝါ ဝတ္ထုနာ. ပေသုညန္တိ ဣဓေကစ္စော ပိသုဏဝါစော ဟောတိ – ဣတော သုတွာ အမုတြ အက္ခာတာ ဣမေသံ ဘေဒါယ၊ အမုတြ ဝါ သုတွာ ဣမေသံ အက္ခာတာ အမူသံ ဘေဒါယ. ဣတိ သမဂ္ဂါနံ ဝါ ဘေတ္တာ၊ ဘိန္နာနံ ဝါ အနုပ္ပဒါတာ၊ ဝဂ္ဂါရာမော ဝဂ္ဂရတော ဝဂ္ဂနန္ဒီ ဝဂ္ဂကရဏိံ ဝါစံ ဘာသိတာ ဟောတိ – ဣဒံ ဝုစ္စတိ ပေသုညံ. အပိ စ ဒွီဟိ ကာရဏေဟိ ပေသုညံ ဥပသံဟရတိ – ပိယကမျတာယ ဝါ ဘေဒါဓိပ္ပါယေန ဝါ. ကထံ ပိယကမျတာယ ပေသုညံ ဥပသံဟရတိ? ဣမဿ ပိယော ဘဝိဿာမိ၊ မနာပေါ ဘဝိဿာမိ၊ ဝိဿာသိကော ဘဝိဿာမိ၊ အဗ္ဘန္တရိကော ဘဝိဿာမိ၊ သုဟဒယော ဘဝိဿာမီတိ – ဧဝံ ပိယကမျတာယ ပေသုညံ ဥပသံဟရတိ. ကထံ ဘေဒါဓိပ္ပါယေန ပေသုညံ ဥပသံဟရတိ? ကထံ ဣမေ နာနာ အဿု၊ ဝိနာ အဿု၊ ဝဂ္ဂါ အဿု၊ ဒွိဓာ အဿု၊ ဒွေဇ္ဈာ အဿု၊ ဒွေ ပက္ခာ အဿု၊ ဘိဇ္ဇေယျုံ န သမာဂစ္ဆေယျုံ၊ ဒုက္ခံ န ဖာသု ဝိဟရေယျုန္တိ – ဧဝံ ဘေဒါဓိပ္ပါယေန ပေသုညံ ဥပသံဟရတီတိ – မာနာတိမာနာ သဟပေသုဏာ စ.

ကုတောပဟူတာ တေ တဒိင်္ဃ ဗြူဟီတိ. ကလဟော စ ဝိဝါဒေါ စ ပရိဒေဝေါ စ သောကော စ မစ္ဆရိယဉ္စ မာနော စ အတိမာနော စ ပေသုညဉ္စာတိ – ဣမေ အဋ္ဌ ကိလေသာ ကုတောပဟူတာ ကုတောဇာတာ ကုတောသဉ္ဇာတာ ကုတောနိဗ္ဗတ္တာ ကုတောအဘိနိဗ္ဗတ္တာ ကုတောပါတုဘူတာ၊ ကိံနိဒါနာ ကိံသမုဒယာ ကိံဇာတိကာ ကိံပဘဝါတိ. ဣမေသံ အဋ္ဌန္နံ ကိလေသာနံ မူလံ ပုစ္ဆတိ၊ ဟေတုံ ပုစ္ဆတိ၊ နိဒါနံ ပုစ္ဆတိ၊ သမ္ဘဝံ ပုစ္ဆတိ၊ ပဘဝံ ပုစ္ဆတိ၊ သမုဋ္ဌာနံ ပုစ္ဆတိ၊ အာဟာရံ ပုစ္ဆတိ၊ အာရမ္မဏံ ပုစ္ဆတိ၊ ပစ္စယံ ပုစ္ဆတိ၊ သမုဒယံ ပုစ္ဆတိ ပပုစ္ဆတိ ယာစတိ အဇ္ဈေသတိ ပသာဒေတီတိ – ကုတောပဟူတာ တေ တဒိင်္ဃံ ဗြူဟီတိ. ဣင်္ဃ ဗြူဟိ အာစိက္ခ ဒေသေဟိ ပညပေဟိ ပဋ္ဌပေဟိ ဝိဝရ ဝိဘဇ ဥတ္တာနီကရောဟိ ပကာသေဟီတိ – ကုတောပဟူတာ တေ တဒိင်္ဃ ဗြူဟိ.

တေနာဟ သော နိမ္မိတော –

‘‘ကုတောပဟူတာ ကလဟာ ဝိဝါဒါ၊ ပရိဒေဝသောကာ သဟမစ္ဆရာ စ၊

မာနာတိမာနာ သဟပေသုဏာ စ၊ ကုတောပဟူတာ တေ တဒိင်္ဃ ဗြူဟီ’’တိ.

၉၈. ပိယပ္ပဟူတာ ကလဟာ ဝိဝါဒါ၊ ပရိဒေဝသောကာ သဟမစ္ဆရာ စ၊

မာနာတိမာနာ သဟပေသုဏာ စ၊ မစ္ဆေရယုတ္တာ ကလဟာ ဝိဝါဒါ၊

ဝိဝါဒဇာတေသု စ ပေသုဏာနိ.

ပိယပ္ပဟူတာ ကလဟာ ဝိဝါဒါ၊ ပရိဒေဝသောကာ သဟမစ္ဆရာ စာတိ. ပိယာတိ ဒွေ ပိယာ – သတ္တာ ဝါ သင်္ခါရာ ဝါ. ကတမေ သတ္တာ ပိယာ? ဣဓ ယဿ တေ ဟောန္တိ အတ္ထကာမာ ဟိတကာမာ ဖာသုကာမာ ယောဂက္ခေမကာမာ မာတာ ဝါ ပိတာ ဝါ ဘာတာ ဝါ ဘဂိနီ ဝါ ပုတ္တော ဝါ ဓီတာ ဝါ မိတ္တာ ဝါ အမစ္စာ ဝါ ဉာတီ ဝါ သာလောဟိတာ ဝါ – ဣမေ သတ္တာ ပိယာ. ကတမေ သင်္ခါရာ ပိယာ? မနာပိကာ ရူပါ မနာပိကာ သဒ္ဒါ မနာပိကာ ဂန္ဓာ မနာပိကာ ရသာ မနာပိကာ ဖောဋ္ဌဗ္ဗာ – ဣမေ သင်္ခါရာ ပိယာ.

ပိယံ ဝတ္ထုံ အစ္ဆေဒသင်္ကိနောပိ ကလဟံ ကရောန္တိ၊ အစ္ဆိဇ္ဇန္တေပိ ကလဟံ ကရောန္တိ၊ အစ္ဆိန္နေပိ ကလဟံ ကရောန္တိ. ပိယံ ဝတ္ထုံ ဝိပရိဏာမသင်္ကိနောပိ ကလဟံ ကရောန္တိ၊ ဝိပရိဏာမန္တေပိ ကလဟံ ကရောန္တိ၊ ဝိပရိဏတေပိ ကလဟံ ကရောန္တိ. ပိယံ ဝတ္ထုံ အစ္ဆေဒသင်္ကိနောပိ ဝိဝဒန္တိ၊ အစ္ဆိဇ္ဇန္တေပိ ဝိဝဒန္တိ၊ အစ္ဆိန္နေပိ ဝိဝဒန္တိ. ပိယံ ဝတ္ထုံ ဝိပရိဏာမသင်္ကိနောပိ ဝိဝဒန္တိ၊ ဝိပရိဏာမန္တေပိ ဝိဝဒန္တိ၊ ဝိပရိဏတေပိ ဝိဝဒန္တိ. ပိယံ ဝတ္ထုံ အစ္ဆေဒသင်္ကိနောပိ ပရိဒေဝန္တိ၊ အစ္ဆိဇ္ဇန္တေပိ ပရိဒေဝန္တိ၊ အစ္ဆိန္နေပိ ပရိဒေဝန္တိ. ပိယံ ဝတ္ထုံ ဝိပရိဏာမသင်္ကိနောပိ ပရိဒေဝန္တိ၊ ဝိပရိဏာမန္တေပိ ပရိဒေဝန္တိ၊ ဝိပရိဏတေပိ ပရိဒေဝန္တိ. ပိယံ ဝတ္ထုံ အစ္ဆေဒသင်္ကိနောပိ သောစန္တိ၊ အစ္ဆိဇ္ဇန္တေပိ သောစန္တိ၊ အစ္ဆိန္နေပိ သောစန္တိ. ပိယံ ဝတ္ထုံ ဝိပရိဏာမသင်္ကိနောပိ သောစန္တိ၊ ဝိပရိဏာမန္တေပိ သောစန္တိ၊ ဝိပရိဏတေပိ သောစန္တိ. ပိယံ ဝတ္ထုံ ရက္ခန္တိ ဂေါပေန္တိ ပရိဂ္ဂဏှန္တိ မမာယန္တိ မစ္ဆရာယန္တိ.

မာနာတိမာနာ သဟပေသုဏာ စာတိ. ပိယံ ဝတ္ထုံ နိဿာယ မာနံ ဇနေန္တိ၊ ပိယံ ဝတ္ထုံ နိဿာယ အတိမာနံ ဇနေန္တိ. ကထံ ပိယံ ဝတ္ထုံ နိဿာယ မာနံ ဇနေန္တိ? မယံ လာဘိနော မနာပိကာနံ ရူပါနံ သဒ္ဒါနံ ဂန္ဓာနံ ရသာနံ ဖောဋ္ဌဗ္ဗာနန္တိ. ဧဝံ ပိယံ ဝတ္ထုံ နိဿာယ မာနံ ဇနေန္တိ. ကထံ ပိယံ ဝတ္ထုံ နိဿာယ အတိမာနံ ဇနေန္တိ? မယံ လာဘိနော မနာပိကာနံ ရူပါနံ သဒ္ဒါနံ ဂန္ဓာနံ ရသာနံ ဖောဋ္ဌဗ္ဗာနံ၊ ဣမေ ပနညေ န လာဘိနော မနာပိကာနံ ရူပါနံ သဒ္ဒါနံ ဂန္ဓာနံ ရသာနံ ဖောဋ္ဌဗ္ဗာနန္တိ. ဧဝံ ပိယံ ဝတ္ထုံ နိဿာယ အတိမာနံ ဇနေန္တိ. ပေသုညန္တိ ဣဓေကစ္စော ပိသုဏဝါစော ဟောတိ၊ ဣတော သုတွာ အမုတြ အက္ခာတာ ဣမေသံ ဘေဒါယ။ပေ။ ဧဝံ ဘေဒါဓိပ္ပါယေန ပေသုညံ ဥပသံဟရတီတိ။ပေ။ မာနာတိမာနာ သဟပေသုဏာ စ.

မစ္ဆေရယုတ္တာ ကလဟာ ဝိဝါဒါတိ. ကလဟော စ ဝိဝါဒေါ စ ပရိဒေဝေါ စ သောကော စ မာနော စ အတိမာနော စ ပေသုညဉ္စာတိ – ဣမေ သတ္တ ကိလေသာ မစ္ဆရိယေ ယုတ္တာ ပယုတ္တာ အာယုတ္တာ သမာယုတ္တာတိ – မစ္ဆေရယုတ္တာ ကလဟာ ဝိဝါဒါ.

ဝိဝါဒဇာတေသု စ ပေသုဏာနီတိ. ဝိဝါဒေ ဇာတေ သဉ္ဇာတေ နိဗ္ဗတ္တေ အဘိနိဗ္ဗတ္တေ ပါတုဘူတေ ပေသုညံ ဥပသံဟရန္တိ၊ ဣတော သုတွာ အမုတြ အက္ခာယန္တိ ဣမေသံ ဘေဒါယ၊ အမုတြ ဝါ သုတွာ ဣမေသံ အက္ခာယန္တိ အမူသံ ဘေဒါယ. ဣတိ သမဂ္ဂါနံ ဝါ ဘေတ္တာရော၊ ဘိန္နာနံ ဝါ အနုပ္ပဒါတာရော၊ ဝဂ္ဂါရာမာ ဝဂ္ဂရတာ ဝဂ္ဂနန္ဒီ ဝဂ္ဂကရဏိံ ဝါစံ ဘာသိတာရော ဟောန္တိ – ဣဒံ ဝုစ္စတိ ပေသုညံ. အပိ စ ဒွီဟိ ကာရဏေဟိ ပေသုညံ ဥပသံဟရန္တိ – ပိယကမျတာယ ဝါ ဘေဒါဓိပ္ပါယေန ဝါ. ကထံ ပိယကမျတာယ ပေသုညံ ဥပသံဟရန္တိ? ဣမဿ ပိယာ ဘဝိဿာမ၊ မနာပါ ဘဝိဿာမ၊ ဝိဿာသိကာ ဘဝိဿာမ၊ အဗ္ဘန္တရိကာ ဘဝိဿာမ၊ သုဟဒယာ ဘဝိဿာမာတိ. ဧဝံ ပိယကမျတာယ ပေသုညံ ဥပသံဟရန္တိ. ကထံ ဘေဒါဓိပ္ပါယေန ပေသုညံ ဥပသံဟရန္တိ? ‘‘ကထံ ဣမေ နာနာ အဿု၊ ဝိနာ အဿု၊ ဝဂ္ဂါ အဿု၊ ဒွေဓာ အဿု၊ ဒွေဇ္ဈာ အဿု၊ ဒွေ ပက္ခာ အဿု၊ ဘိဇ္ဇေယျုံ န သမာဂစ္ဆေယျုံ၊ ဒုက္ခံ န ဖာသု ဝိဟရေယျု’’န္တိ – ဧဝံ ဘေဒါဓိပ္ပါယေန ပေသုညံ ဥပသံဟရန္တီတိ – ဝိဝါဒဇာတေသု စ ပေသုဏာနိ.

တေနာဟ ဘဂဝါ –

‘‘ပိယပ္ပဟူတာ ကလဟာ ဝိဝါဒါ၊ ပရိဒေဝသောကာ သဟမစ္ဆရာ စ၊

မာနာတိမာနာ သဟပေသုဏာ စ၊ မစ္ဆေရယုတ္တာ ကလဟာ ဝိဝါဒါ၊

ဝိဝါဒဇာတေသု စ ပေသုဏာနီ’’တိ.

၉၉. ပိယာ သု လောကသ္မိံ ကုတောနိဒါနာ၊ ယေ စာပိ လောဘာ ဝိစရန္တိ လောကေ၊

အာသာ စ နိဋ္ဌာ စ ကုတောနိဒါနာ၊ ယေ သမ္ပရာယာယ နရဿ ဟောန္တိ.

ပိယာ သု လောကသ္မိံ ကုတောနိဒါနာတိ. ပိယာ ကုတောနိဒါနာ ကုတောဇာတာ ကုတောသဉ္ဇာတာ ကုတောနိဗ္ဗတ္တာ ကုတောအဘိနိဗ္ဗတ္တာ ကုတောပါတုဘူတာ၊ ကိံနိဒါနာ ကိံသမုဒယာ ကိံဇာတိကာ ကိံပဘဝါတိ ပိယာနံ မူလံ ပုစ္ဆတိ။ပေ။ သမုဒယံ ပုစ္ဆတိ ပပုစ္ဆတိ ယာစတိ အဇ္ဈေသတိ ပသာဒေတီတိ – ပိယာ သု လောကသ္မိံ ကုတောနိဒါနာ.

ယေ စာပိ လောဘာ ဝိစရန္တိ လောကေတိ. ယေ စာပီတိ ခတ္တိယာ စ ဗြာဟ္မဏာ စ ဝေဿာ စ သုဒ္ဒါ စ ဂဟဋ္ဌာ စ ပဗ္ဗဇိတာ စ ဒေဝါ စ မနုဿာ စ. လောဘာတိ ယော လောဘော လုဗ္ဘနာ လုဗ္ဘိတတ္တံ သာရာဂေါ သာရဇ္ဇနာ သာရဇ္ဇိတတ္တံ အဘိဇ္ဈာ လောဘော အကုသလမူလံ. ဝိစရန္တီတိ ဝိစရန္တိ ဝိဟရန္တိ ဣရိယန္တိ ဝတ္တန္တိ ပါလေန္တိ ယပေန္တိ ယာပေန္တိ. လောကေတိ အပါယလောကေ မနုဿလောကေ ဒေဝလောကေ ခန္ဓလောကေ ဓာတုလောကေ အာယတနလောကေတိ – ယေ စာပိ လောဘာ ဝိစရန္တိ လောကေ.

အာသာ စ နိဋ္ဌာ စ ကုတောနိဒါနာတိ. အာသာ စ နိဋ္ဌာ စ ကုတောနိဒါနာ ကုတောဇာတာ ကုတောသဉ္ဇာတာ ကုတောနိဗ္ဗတ္တာ ကုတောအဘိနိဗ္ဗတ္တာ ကုတောပါတုဘူတာ၊ ကိံနိဒါနာ ကိံသမုဒယာ ကိံဇာတိကာ ကိံပဘဝါတိ အာသာယ စ နိဋ္ဌာယ စ မူလံ ပုစ္ဆတိ။ပေ။ သမုဒယံ ပုစ္ဆတိ ပပုစ္ဆတိ ယာစတိ အဇ္ဈေသတိ ပသာဒေတီတိ – အာသာ စ နိဋ္ဌာ စ ကုတောနိဒါနာ. ယေ သမ္ပရာယာယ နရဿ ဟောန္တီတိ. ယေ နရဿ ပရာယနာ ဟောန္တိ ဒီပါ ဟောန္တိ တာဏာ ဟောန္တိ လေဏာ ဟောန္တိ သရဏာ ဟောန္တိ နိဋ္ဌာ ပရာယနာ ဟောန္တီတိ – ယေ သမ္ပရာယာယ နရဿ ဟောန္တိ.

တေနာဟ သော နိမ္မိတော –

‘‘ပိယာ သု လောကသ္မိံ ကုတောနိဒါနာ၊ ယေ စာပိ လောဘာ ဝိစရန္တိ လောကေ၊

အာသာ စ နိဋ္ဌာ စ ကုတောနိဒါနာ၊ ယေ သမ္ပရာယာယ နရဿ ဟောန္တီ’’တိ.

၁၀၀. ဆန္ဒာနိဒါနာနိ ပိယာနိ လောကေ၊ ယေ စာပိ [ယေ ဝါပိ (သျာ.)] လောဘာ ဝိစရန္တိ လောကေ၊

အာသာ စ နိဋ္ဌာ စ ဣတောနိဒါနာ၊ ယေ သမ္ပရာယာယ နရဿ ဟောန္တိ.

ဆန္ဒာနိဒါနာနိ ပိယာနိ လောကေတိ. ဆန္ဒောတိ ယော ကာမေသု ကာမစ္ဆန္ဒော ကာမရာဂေါ ကာမနန္ဒီ ကာမတဏှာ ကာမသ္နေဟော ကာမပရိဠာဟော ကာမမုစ္ဆာ ကာမဇ္ဈောသာနံ ကာမောဃော ကာမယောဂေါ ကာမုပါဒါနံ ကာမစ္ဆန္ဒနီဝရဏံ. အပိ စ ပဉ္စ ဆန္ဒာ – ပရိယေသနစ္ဆန္ဒော၊ ပဋိလာဘစ္ဆန္ဒော၊ ပရိဘောဂစ္ဆန္ဒော၊ သန္နိဓိစ္ဆန္ဒော၊ ဝိသဇ္ဇနစ္ဆန္ဒော. ကတမော ပရိယေသနစ္ဆန္ဒော? ဣဓေကစ္စော အဇ္ဈောသိတောယေဝ အတ္ထိကော ဆန္ဒဇာတော ရူပေ ပရိယေသတိ၊ သဒ္ဒေ။ ဂန္ဓေ။ ရသေ။ ဖောဋ္ဌဗ္ဗေ ပရိယေသတိ – အယံ ပရိယေသနစ္ဆန္ဒော. ကတမော ပဋိလာဘစ္ဆန္ဒော? ဣဓေကစ္စော အဇ္ဈောသိတောယေဝ အတ္ထိကော ဆန္ဒဇာတော ရူပေ ပဋိလဘတိ၊ သဒ္ဒေ။ ဂန္ဓေ။ ရသေ။ ဖောဋ္ဌဗ္ဗေ ပဋိလဘတိ – အယံ ပဋိလာဘစ္ဆန္ဒော. ကတမော ပရိဘောဂစ္ဆန္ဒော? ဣဓေကစ္စော အဇ္ဈောသိတောယေဝ အတ္ထိကော ဆန္ဒဇာတော ရူပေ ပရိဘုဉ္ဇတိ၊ သဒ္ဒေ။ ဂန္ဓေ။ ရသေ။ ဖောဋ္ဌဗ္ဗေ ပရိဘုဉ္ဇတိ – အယံ ပရိဘောဂစ္ဆန္ဒော. ကတမော သန္နိဓိစ္ဆန္ဒော? ဣဓေကစ္စော အဇ္ဈောသိတောယေဝ အတ္ထိကော ဆန္ဒဇာတော ဓနသန္နိစယံ ကရောတိ ‘‘အာပဒါသု ဘဝိဿတီ’’တိ – အယံ သန္နိဓိစ္ဆန္ဒော. ကတမော ဝိသဇ္ဇနစ္ဆန္ဒော? ဣဓေကစ္စော အဇ္ဈောသိတောယေဝ အတ္ထိကော ဆန္ဒဇာတော ဓနံ ဝိသဇ္ဇေတိ ဟတ္ထာရောဟာနံ အဿာရောဟာနံ ရထိကာနံ ဓနုဂ္ဂဟာနံ ပတ္တိကာနံ ‘‘ဣမေ မံ ရက္ခိဿန္တိ ဂေါပိဿန္တိ သမ္ပရိဝါရိဿန္တီ’’တိ – အယံ ဝိသဇ္ဇနစ္ဆန္ဒော. ပိယာနီတိ ဒွေ ပိယာ – သတ္တာ ဝါ သင်္ခါရာ ဝါ။ပေ။ ဣမေ သတ္တာ ပိယာ။ပေ။ ဣမေ သင်္ခါရာ ပိယာ. ဆန္ဒာနိဒါနာနိ ပိယာနိ လောကေတိ. ပိယာ ဆန္ဒနိဒါနာ ဆန္ဒသမုဒယာ ဆန္ဒဇာတိကာ ဆန္ဒပဘဝါတိ – ဆန္ဒာနိဒါနာနိ ပိယာနိ လောကေ.

ယေ စာပိ လောဘာ ဝိစရန္တိ လောကေတိ. ယေ စာပီတိ ခတ္တိယာ စ ဗြာဟ္မဏာ စ ဝေဿာ စ သုဒ္ဒါ စ ဂဟဋ္ဌာ စ ပဗ္ဗဇိတာ စ ဒေဝါ စ မနုဿာ စ. လောဘာတိ ယော လောဘော လုဗ္ဘနာ လုဗ္ဘိတတ္တံ သာရာဂေါ သာရဇ္ဇနာ သာရဇ္ဇိတတ္တံ အဘိဇ္ဈာ လောဘော အကုသလမူလံ. ဝိစရန္တီတိ ဝိစရန္တိ ဝိဟရန္တိ ဣရိယန္တိ ဝတ္တန္တိ ပါလေန္တိ ယပေန္တိ ယာပေန္တိ. လောကေတိ အပါယလောကေ။ပေ။ အာယတနလောကေတိ – ယေ စာပိ လောဘာ ဝိစရန္တိ လောကေ.

အာသာ စ နိဋ္ဌာ စ ဣတောနိဒါနာတိ. အာသာ ဝုစ္စတိ တဏှာ. ယော ရာဂေါ သာရာဂေါ။ပေ။ အဘိဇ္ဈာ လောဘော အကုသလမူလံ. နိဋ္ဌာတိ ဣဓေကစ္စော ရူပေ ပရိယေသန္တော ရူပံ ပဋိလဘတိ၊ ရူပနိဋ္ဌော ဟောတိ၊ သဒ္ဒေ။ ဂန္ဓေ။ ရသေ။ ဖောဋ္ဌဗ္ဗေ။ ကုလံ။ ဂဏံ။ အာဝါသံ။ လာဘံ။ ယသံ။ ပသံသံ။ သုခံ။ စီဝရံ။ ပိဏ္ဍပါတံ။ သေနာသနံ။ ဂိလာနပစ္စယဘေသဇ္ဇပရိက္ခာရံ ။ သုတ္တန္တံ။ ဝိနယံ။ အဘိဓမ္မံ။ အာရညိကင်္ဂံ။ ပိဏ္ဍပါတိကင်္ဂံ။ ပံသုကူလိကင်္ဂံ။ တေစီဝရိကင်္ဂံ။ သပဒါနစာရိကင်္ဂံ။ ခလုပစ္ဆာဘတ္တိကင်္ဂံ။ နေသဇ္ဇိကင်္ဂံ။ ယထာသန္ထတိကင်္ဂံ။ ပဌမံ ဈာနံ။ ဒုတိယံ ဈာနံ။ တတိယံ ဈာနံ။ စတုတ္ထံ ဈာနံ။ အာကာသာနဉ္စာယတနသမာပတ္တိံ။ ဝိညာဏဉ္စာယတနသမာပတ္တိံ။ အာကိဉ္စညာယတနသမာပတ္တိံ ။ နေဝသညာနာသညာယတနသမာပတ္တိံ ပရိယေသန္တော နေဝသညာနာသညာယတနသမာပတ္တိံ ပဋိလဘတိ၊ နေဝသညာနာသညာယတနသမာပတ္တိနိဋ္ဌော ဟောတိ.

‘‘အာသာယ ကသတေ ခေတ္တံ၊ ဗီဇံ အာသာယ ဝပ္ပတိ၊

အာသာယ ဝါဏိဇာ ယန္တိ၊ သမုဒ္ဒံ ဓနဟာရကာ၊

ယာယ အာသာယ တိဋ္ဌာမိ၊ သာ မေ အာသာ သမိဇ္ဈတီ’’တိ.

အာသာယ သမိဒ္ဓိ ဝုစ္စတေ နိဋ္ဌာ. အာသာ စ နိဋ္ဌာ စ ဣတောနိဒါနာတိ. အာသာ စ နိဋ္ဌာ စ ဣတော ဆန္ဒနိဒါနာ ဆန္ဒသမုဒယာ ဆန္ဒဇာတိကာ ဆန္ဒပဘဝါတိ – အာသာ စ နိဋ္ဌာ စ ဣတောနိဒါနာ.

ယေ သမ္ပရာယာယ နရဿ ဟောန္တီတိ. ယေ နရဿ ပရာယနာ ဟောန္တိ ဒီပါ ဟောန္တိ တာဏာ ဟောန္တိ လေဏာ ဟောန္တိ သရဏာ ဟောန္တိ နိဋ္ဌာ ပရာယနာ ဟောန္တီတိ – ယေ သမ္ပရာယာယ နရဿ ဟောန္တိ.

တေနာဟ ဘဂဝါ –

‘‘ဆန္ဒာနိဒါနာနိ ပိယာနိ လောကေ၊ ယေ စာပိ လောဘာ ဝိစရန္တိ လောကေ၊

အာသာ စ နိဋ္ဌာ စ ဣတောနိဒါနာ၊ ယေ သမ္ပရာယာယ နရဿ ဟောန္တီ’’တိ.

၁၀၁. ဆန္ဒော နု လောကသ္မိံ ကုတောနိဒါနော၊ ဝိနိစ္ဆယာ စာပိ [ဝါပိ (သီ. သျာ.)] ကုတောပဟူတာ၊

ကောဓော မောသဝဇ္ဇဉ္စ ကထံကထာ စ၊ ယေ စာပိ ဓမ္မာ သမဏေန ဝုတ္တာ.

ဆန္ဒော နု လောကသ္မိံ ကုတောနိဒါနောတိ. ဆန္ဒော ကုတောနိဒါနော ကုတောဇာတော ကုတောသဉ္ဇာတော ကုတောနိဗ္ဗတ္တော ကုတောအဘိနိဗ္ဗတ္တော ကုတောပါတုဘူတော၊ ကိံနိဒါနော ကိံသမုဒယော ကိံဇာတိကော ကိံပဘဝေါတိ ဆန္ဒဿ မူလံ ပုစ္ဆတိ။ပေ။ သမုဒယံ ပုစ္ဆတိ ပပုစ္ဆတိ ယာစတိ အဇ္ဈေသတိ ပသာဒေတီတိ – ဆန္ဒော နု လောကသ္မိံ ကုတောနိဒါနော.

ဝိနိစ္ဆယာ စာပိ ကုတောပဟူတာတိ. ဝိနိစ္ဆယာ ကုတောပဟူတာ ကုတောဇာတာ ကုတောသဉ္ဇာတာ ကုတောနိဗ္ဗတ္တာ ကုတောအဘိနိဗ္ဗတ္တာ ကုတောပါတုဘူတာ၊ ကိံနိဒါနာ ကိံသမုဒယာ ကိံဇာတိကာ ကိံပဘဝါတိ ဝိနိစ္ဆယာနံ မူလံ ပုစ္ဆတိ။ပေ။ သမုဒယံ ပုစ္ဆတိ ပပုစ္ဆတိ ယာစတိ အဇ္ဈေသတိ ပသာဒေတီတိ – ဝိနိစ္ဆယာ စာပိ ကုတောပဟူတာ.

ကောဓော မောသဝဇ္ဇဉ္စ ကထံကထာ စာတိ. ကောဓောတိ ယော ဧဝရူပေါ စိတ္တဿ အာဃာတော ပဋိဃာတော၊ ပဋိဃံ ပဋိဝိရောဓော၊ ကောပေါ ပကောပေါ သမ္ပကောပေါ၊ ဒေါသော ပဒေါသော သမ္ပဒေါသော၊ စိတ္တဿ ဗျာပတ္တိ မနောပဒေါသော၊ ကောဓော ကုဇ္ဈနာ ကုဇ္ဈိတတ္တံ၊ ဒေါသော ဒုဿနာ ဒုဿိတတ္တံ၊ ဗျာပတ္တိ ဗျာပဇ္ဇနာ ဗျာပဇ္ဇိတတ္တံ၊ ဝိရောဓော ပဋိဝိရောဓော၊ စဏ္ဍိက္ကံ အသုရောပေါ အနတ္တမနတာ စိတ္တဿ. မောသဝဇ္ဇံ ဝုစ္စတိ မုသာဝါဒေါ. ကထံကထာ ဝုစ္စတိ ဝိစိကိစ္ဆာတိ – ကောဓော မောသဝဇ္ဇဉ္စ ကထံကထာ စ.

ယေ စာပိ ဓမ္မာ သမဏေန ဝုတ္တာတိ. ယေ စာပီတိ ယေ ကောဓေန စ မောသဝဇ္ဇေန စ ကထံကထာယ စ သဟဂတာ သဟဇာတာ သံသဋ္ဌာ သမ္ပယုတ္တာ၊ ဧကုပ္ပါဒါ ဧကနိရောဓာ ဧကဝတ္ထုကာ ဧကာရမ္မဏာ – ဣမေ ဝုစ္စန္တိ ယေ စာပိ ဓမ္မာ. အထ ဝါ ယေ တေ ကိလေသာ အညဇာတိကာ အညဝိဟိတကာ – ဣမေ ဝုစ္စန္တိ ယေ စာပိ ဓမ္မာ. သမဏေန ဝုတ္တာတိ သမဏေန သမိတပါပေန ဗြာဟ္မဏေန ဗာဟိတပါပဓမ္မေန ဘိက္ခုနာ ဘိန္နကိလေသမူလေန သဗ္ဗာကုသလမူလဗန္ဓနာ ပမုတ္တေန ဝုတ္တာ ပဝုတ္တာ အာစိက္ခိတာ ဒေသိတာ ပညပိတာ ပဋ္ဌပိတာ ဝိဝဋာ ဝိဘတ္တာ ဥတ္တာနီကတာ ပကာသိတာတိ – ယေ စာပိ ဓမ္မာ သမဏေန ဝုတ္တာ.

တေနာဟ သော နိမ္မိတော –

‘‘ဆန္ဒော နု လောကသ္မိံ ကုတောနိဒါနော၊ ဝိနိစ္ဆတာ စာပိ ကုတောပဟူတာ၊

ကောဓော မောသဝဇ္ဇဉ္စ ကထံကထာ စ၊ ယေ စာပိ ဓမ္မာ သမဏေန ဝုတ္တာ’’တိ.

၁၀၂. သာတံ အသာတန္တိ ယမာဟု လောကေ၊ တမူပနိဿာယ ပဟောတိ ဆန္ဒော၊

ရူပေသု ဒိသွာ ဝိဘဝံ ဘဝဉ္စ၊ ဝိနိစ္ဆယံ ကုဗ္ဗတိ [ကူရုတေ (သျာ.)] ဇန္တု လောကေ.

သာတံ အသာတန္တိ ယမာဟု လောကေတိ. သာတန္တိ သုခါ စ ဝေဒနာ၊ ဣဋ္ဌဉ္စ ဝတ္ထု [ဝတ္ထုံ (သီ. က.)]. အသာတန္တိ ဒုက္ခာ စ ဝေဒနာ၊ အနိဋ္ဌဉ္စ ဝတ္ထု. ယမာဟု လောကေတိ ယံ အာဟံသု ယံ ကထေန္တိ ယံ ဘဏန္တိ ယံ ဒီပေန္တိ ယံ ဝေါဟရန္တီတိ – သာတံ အသာတန္တိ ယမာဟု လောကေ.

တမူပနိဿာယ ပဟောတိ ဆန္ဒောတိ. သာတာသာတံ နိဿာယ၊ သုခဒုက္ခံ နိဿာယ၊ သောမနဿဒေါမနဿံ နိဿာယ၊ ဣဋ္ဌာနိဋ္ဌံ နိဿာယ၊ အနုနယပဋိဃံ နိဿာယ ဆန္ဒော ပဟောတိ ပဘဝတိ ဇာယတိ သဉ္ဇာယတိ နိဗ္ဗတ္တတိ အဘိနိဗ္ဗတ္တတီတိ – တမူပနိဿာယ ပဟောတိ ဆန္ဒော.

ရူပေသု ဒိသွာ ဝိဘဝံ ဘဝဉ္စာတိ. ရူပေသူတိ စတ္တာရော စ မဟာဘူတာ စတုန္နဉ္စ မဟာဘူတာနံ ဥပါဒါယ ရူပံ. ကတမော ရူပါနံ ဘဝေါ? ယော ရူပါနံ ဘဝေါ ဇာတိ သဉ္ဇာတိ နိဗ္ဗတ္တိ အဘိနိဗ္ဗတ္တိ ပါတုဘာဝေါ – အယံ ရူပါနံ ဘဝေါ. ကတမော ရူပါနံ ဝိဘဝေါ? ယော ရူပါနံ ခယော ဝယော ဘေဒေါ ပရိဘေဒေါ အနိစ္စတာ အန္တရဓာနံ – အယံ ရူပါနံ ဝိဘဝေါ. ရူပေသု ဒိသွာ ဝိဘဝံ ဘဝဉ္စာတိ ရူပေသု ဘဝဉ္စ ဝိဘဝဉ္စ ဒိသွာ ပဿိတွာ တုလယိတွာ တီရယိတွာ ဝိဘာဝယိတွာ ဝိဘူတံ ကတွာတိ – ရူပေသု ဒိသွာ ဝိဘဝံ ဘဝဉ္စ.

ဝိနိစ္ဆယံ ကုဗ္ဗတိ ဇန္တု လောကေတိ. ဝိနိစ္ဆယာတိ ဒွေ ဝိနိစ္ဆယာ – တဏှာဝိနိစ္ဆယော စ၊ ဒိဋ္ဌိဝိနိစ္ဆယော စ. ကထံ တဏှာဝိနိစ္ဆယံ ကရောတိ? ဣဓေကစ္စဿ အနုပ္ပန္နာ စေဝ ဘောဂါ န ဥပ္ပဇ္ဇန္တိ၊ ဥပ္ပန္နာ စ ဘောဂါ ပရိက္ခယံ ဂစ္ဆန္တိ. တဿ ဧဝံ ဟောတိ – ‘‘ကေန နု ခေါ မေ ဥပါယေန အနုပ္ပန္နာ စေဝ ဘောဂါ န ဥပ္ပဇ္ဇန္တိ၊ ဥပ္ပန္နာ စ ဘောဂါ ပရိက္ခယံ ဂစ္ဆန္တီ’’တိ. တဿ ပန ဧဝံ ဟောတိ ‘‘သုရာမေရယမဇ္ဇပ္ပမာဒဋ္ဌာနာနုယောဂံ အနုယုတ္တဿ မေ အနုပ္ပန္နာ စေဝ ဘောဂါ န ဥပ္ပဇ္ဇန္တိ၊ ဥပ္ပန္နာ စ ဘောဂါ ပရိက္ခယံ ဂစ္ဆန္တိ၊ ဝိကာလဝိသိခါစရိယာနုယောဂံ အနုယုတ္တဿ မေ အနုပ္ပန္နာ စေဝ ဘောဂါ န ဥပ္ပဇ္ဇန္တိ၊ ဥပ္ပန္နာ စ ဘောဂါ ပရိက္ခယံ ဂစ္ဆန္တိ၊ သမဇ္ဇာဘိစရဏံ အနုယုတ္တဿ မေ။ ဇုတပ္ပမာဒဋ္ဌာနာနုယောဂံ အနုယုတ္တဿ မေ။ ပါပမိတ္တာနုယောဂံ အနုယုတ္တဿ မေ အနုပ္ပန္နာ စေဝ ဘောဂါ န ဥပ္ပဇ္ဇန္တိ၊ ဥပ္ပန္နာ စ ဘောဂါ ပရိက္ခယံ ဂစ္ဆန္တိ၊ အာလသျာနုယောဂံ အနုယုတ္တဿ မေ အနုပ္ပန္နာ စေဝ ဘောဂါ န ဥပ္ပဇ္ဇန္တိ၊ ဥပ္ပန္နာ စ ဘောဂါ ပရိက္ခယံ ဂစ္ဆန္တီ’’တိ ဧဝံ ဉာဏံ ကတွာ ဆ ဘောဂါနံ အပါယမုခါနိ န သေဝတိ၊ ဆ ဘောဂါနံ အာယမုခါနိ သေဝတိ. ဧဝမ္ပိ တဏှာဝိနိစ္ဆယံ ကရောတိ.

အထ ဝါ ကသိယာ ဝါ ဝဏိဇ္ဇာယ ဝါ ဂေါရက္ခေန ဝါ ဣဿတ္ထေန [ဣဿတ္တေန (က. သီ. က.) ဣသု + သတ္ထ] ဝါ ရာဇပေါရိသေန ဝါ သိပ္ပညတရေန ဝါ ပဋိပဇ္ဇတိ. ဧဝမ္ပိ တဏှာဝိနိစ္ဆယံ ကရောတိ. ကထံ ဒိဋ္ဌိဝိနိစ္ဆယံ ကရောတိ? စက္ခုသ္မိံ ဥပ္ပန္နေ ဇာနာတိ – ‘‘အတ္တာ မေ ဥပ္ပန္နော’’တိ၊ စက္ခုသ္မိံ အန္တရဟိတေ ဇာနာတိ – ‘‘အတ္တာ မေ အန္တရဟိတော ဝိဂတော မေ အတ္တာ’’တိ. ဧဝမ္ပိ ဒိဋ္ဌိဝိနိစ္ဆယံ ကရောတိ. သောတသ္မိံ။ ဃာနသ္မိံ။ ဇိဝှါယ။ ကာယသ္မိံ။ ရူပသ္မိံ။ သဒ္ဒသ္မိံ။ ဂန္ဓသ္မိံ။ ရသသ္မိံ။ ဖောဋ္ဌဗ္ဗသ္မိံ ဥပ္ပန္နေ ဇာနာတိ – ‘‘အတ္တာ မေ ဥပ္ပန္နော’’တိ၊ ဖောဋ္ဌဗ္ဗသ္မိံ အန္တရဟိတေ ဇာနာတိ – ‘‘အတ္တာ မေ အန္တရဟိတော ဝိဂတော မေ အတ္တာ’’တိ. ဧဝမ္ပိ ဒိဋ္ဌိဝိနိစ္ဆယံ ကရောတိ ဇနေတိ သဉ္ဇနေတိ နိဗ္ဗတ္တေတိ အဘိနိဗ္ဗတ္တေတိ. ဇန္တူတိ သတ္တော နရော မာနဝေါ။ပေ။ မနုဇော. လောကေတိ အပါယလောကေ ။ပေ။ အာယတနလောကေတိ – ဝိနိစ္ဆယံ ကုဗ္ဗတိ ဇန္တု လောကေ.

တေနာဟ ဘဂဝါ –

‘‘သာတံ အသာတန္တိ ယမာဟု လောကေ၊ တမူပနိဿာယ ပဟောတိ ဆန္ဒော၊

ရူပေသု ဒိသွာ ဝိဘဝံ ဘဝဉ္စ၊ ဝိနိစ္ဆယံ ကုဗ္ဗတိ ဇန္တု လောကေ’’တိ.

၁၀၃. ကောဓော မောသဝဇ္ဇဉ္စ ကထံကထာ စ၊ ဧတေပိ ဓမ္မာ ဒွယမေဝ သန္တေ၊

ကထံကထီ ဉာဏပထာယ သိက္ခေ၊ ဉတွာ ပဝုတ္တာ သမဏေန ဓမ္မာ.

ကောဓော မောသဝဇ္ဇဉ္စ ကထံကထာ စာတိ. ကောဓောတိ ယော ဧဝရူပေါ စိတ္တဿ အာဃာတော ပဋိဃာတော။ပေ။ မောသဝဇ္ဇံ ဝုစ္စတိ မုသာဝါဒေါ. ကထံကထာ ဝုစ္စတိ ဝိစိကိစ္ဆာ. ဣဋ္ဌံ ဝတ္ထုံ နိဿာယပိ ကောဓော ဇာယတိ၊ အနိဋ္ဌံ ဝတ္ထုံ နိဿာယပိ ကောဓော ဇာယတိ. ဣဋ္ဌံ ဝတ္ထုံ နိဿာယပိ မုသာဝါဒေါ ဥပ္ပဇ္ဇတိ၊ အနိဋ္ဌံ ဝတ္ထုံ နိဿာယပိ မုသာဝါဒေါ ဥပ္ပဇ္ဇတိ. ဣဋ္ဌံ ဝတ္ထုံ နိဿာယပိ ကထံကထာ ဥပ္ပဇ္ဇတိ၊ အနိဋ္ဌံ ဝတ္ထုံ နိဿာယပိ ကထံကထာ ဥပ္ပဇ္ဇတိ.

ကထံ အနိဋ္ဌံ ဝတ္ထုံ နိဿာယ ကောဓော ဇာယတိ? ပကတိယာ အနိဋ္ဌံ ဝတ္ထုံ နိဿာယ ကောဓော ဇာယတိ. အနတ္ထံ မေ အစရီတိ ကောဓော ဇာယတိ၊ အနတ္ထံ မေ စရတီတိ ကောဓော ဇာယတိ၊ အနတ္ထံ မေ စရိဿတီတိ ကောဓော ဇာယတိ၊ ပိယဿ မေ မနာပဿ အနတ္ထံ အစရိ ။ အနတ္ထံ စရတိ။ အနတ္ထံ စရိဿတီတိ ကောဓော ဇာယတိ၊ အပ္ပိယဿ မေ အမနာပဿ အတ္ထံ အစရိ။ အတ္ထံ စရတိ။ အတ္ထံ စရိဿတီတိ ကောဓော ဇာယတိ. ဧဝံ အနိဋ္ဌံ ဝတ္ထုံ နိဿာယ ကောဓော ဇာယတိ.

ကထံ ဣဋ္ဌံ ဝတ္ထုံ နိဿာယ ကောဓော ဇာယတိ? ဣဋ္ဌံ ဝတ္ထုံ အစ္ဆေဒသင်္ကိနောပိ ကောဓော ဇာယတိ၊ အစ္ဆိဇ္ဇန္တေပိ ကောဓော ဇာယတိ၊ အစ္ဆိန္နေပိ ကောဓော ဇာယတိ. ဣဋ္ဌံ ဝတ္ထုံ ဝိပရိဏာမသင်္ကိနောပိ ကောဓော ဇာယတိ၊ ဝိပရိဏာမန္တေပိ ကောဓော ဇာယတိ၊ ဝိပရိဏတေပိ ကောဓော ဇာယတိ. ဧဝံ ဣဋ္ဌံ ဝတ္ထုံ နိဿာယ ကောဓော ဇာယတိ.

ကထံ အနိဋ္ဌံ ဝတ္ထုံ နိဿာယ မုသာဝါဒေါ ဥပ္ပဇ္ဇတိ? ဣဓေကစ္စော အန္ဒုဗန္ဓနေန [အဒ္ဒုဗန္ဓနေန (သျာ. က.)] ဝါ ဗဒ္ဓေါ [ဗန္ဓော (သျာ. က.)]၊ တဿ ဗန္ဓနဿ မောက္ခတ္ထာယ သမ္ပဇာနမုသာ ဘာသတိ။ ရဇ္ဇုဗန္ဓနေန ဝါ ဗဒ္ဓေါ။ သင်္ခလိကဗန္ဓနေန ဝါ ဗဒ္ဓေါ။ ဝေတ္တဗန္ဓနေန ဝါ ဗဒ္ဓေါ။ လတာဗန္ဓနေန ဝါ ဗဒ္ဓေါ။ ပက္ခေပဗန္ဓနေန ဝါ ဗဒ္ဓေါ။ ပရိက္ခေပဗန္ဓနေန ဝါ ဗဒ္ဓေါ။ ဂါမနိဂမနဂရရဋ္ဌဗန္ဓနေန ဝါ ဗဒ္ဓေါ။ ဇနပဒဗန္ဓနေန ဝါ ဗဒ္ဓေါ၊ တဿ ဗန္ဓနဿ မောက္ခတ္ထာယ သမ္ပဇာနမုသာ ဘာသတိ. ဧဝံ အနိဋ္ဌံ ဝတ္ထုံ နိဿာယ မုသာဝါဒေါ ဥပ္ပဇ္ဇတီတိ.

ကထံ ဣဋ္ဌံ ဝတ္ထုံ နိဿာယ မုသာဝါဒေါ ဥပ္ပဇ္ဇတိ? ဣဓေကစ္စော မနာပိကာနံ [မနာပါနံ (သီ.)] ရူပါနံ ဟေတု သမ္ပဇာနမုသာ ဘာသတိ။ မနာပိကာနံ သဒ္ဒါနံ။ ဂန္ဓာနံ။ ရသာနံ။ ဖောဋ္ဌဗ္ဗာနံ ဟေတု။ စီဝရဟေတု။ ပိဏ္ဍပါတဟေတု။ သေနာသနဟေတု။ ဂိလာနပစ္စယဘေသဇ္ဇပရိက္ခာရဟေတု သမ္ပဇာနမုသာ ဘာသတိ. ဧဝံ ဣဋ္ဌံ ဝတ္ထုံ နိဿာယ မုသာဝါဒေါ ဥပ္ပဇ္ဇတိ.

ကထံ အနိဋ္ဌံ ဝတ္ထုံ နိဿာယ ကထံကထာ ဥပ္ပဇ္ဇတိ? ‘‘မုစ္စိဿာမိ [မုဉ္စိဿာမိ (သီ.)] နု ခေါ စက္ခုရောဂတော၊ န နု ခေါ မုစ္စိဿာမိ စက္ခုရောဂတော. မုစ္စိဿာမိ နု ခေါ သောတရောဂတော။ ဃာနရောဂတော။ ဇိဝှါရောဂတော။ ကာယရောဂတော။ သီသရောဂတော။ ကဏ္ဏရောဂတော။ မုခရောဂတော။ မုစ္စိဿာမိ နု ခေါ ဒန္တရောဂတော၊ န နု ခေါ မုစ္စိဿာမိ ဒန္တရောဂတော’’တိ. ဧဝံ အနိဋ္ဌံ ဝတ္ထုံ နိဿာယ ကထံကထာ ဥပ္ပဇ္ဇတိ.

ကထံ ဣဋ္ဌံ ဝတ္ထုံ နိဿာယ ကထံကထာ ဥပ္ပဇ္ဇတိ? ‘‘လဘိဿာမိ နု ခေါ မနာပိကေ [မနာပိယေ (သီ. က.)] ရူပေ၊ န နု ခေါ လဘိဿာမိ မနာပိကေ ရူပေ. လဘိဿာမိ နု ခေါ မနာပိကေ သဒ္ဒေ။ ဂန္ဓေ။ ရသေ။ ဖောဋ္ဌဗ္ဗေ။ ကုလံ။ ဂဏံ။ အာဝါသံ။ လာဘံ။ ယသံ။ ပသံသံ။ သုခံ။ စီဝရံ။ ပိဏ္ဍပါတံ။ သေနာသနံ။ ဂိလာနပစ္စယဘေသဇ္ဇပရိက္ခာရ’’န္တိ. ဧဝံ ဣဋ္ဌံ ဝတ္ထုံ နိဿာယ ကထံကထာ ဥပ္ပဇ္ဇတီတိ – ကောဓော မောသဝဇ္ဇဉ္စ ကထံကထာ စ.

ဧတေပိ ဓမ္မာ ဒွယမေဝ သန္တေတိ. သာတာသာတေ သန္တေ၊ သုခဒုက္ခေ သန္တေ၊ သောမနဿဒေါမနဿေ သန္တေ၊ ဣဋ္ဌာနိဋ္ဌေ သန္တေ၊ အနုနယပဋိဃေ သန္တေ သံဝိဇ္ဇမာနေ အတ္ထိ ဥပလဗ္ဘမာနေတိ – ဧတေပိ ဓမ္မာ ဒွယမေဝ သန္တေ.

ကထံကထီ ဉာဏပထာယ သိက္ခေတိ. ဉာဏမ္ပိ ဉာဏပထော၊ ဉာဏဿ အာရမ္မဏမ္ပိ ဉာဏပထော၊ ဉာဏသဟဘုနောပိ ဓမ္မာ ဉာဏပထော. ယထာ အရိယမဂ္ဂေါ အရိယပထော၊ ဒေဝမဂ္ဂေါ ဒေဝပထော၊ ဗြဟ္မမဂ္ဂေါ ဗြဟ္မပထော၊ ဧဝမေဝ ဉာဏမ္ပိ ဉာဏပထော၊ ဉာဏဿ အာရမ္မဏမ္ပိ ဉာဏပထော၊ ဉာဏသဟဘုနောပိ ဓမ္မာ ဉာဏပထော.

သိက္ခေတိ တိဿော သိက္ခာ – အဓိသီလသိက္ခာ၊ အဓိစိတ္တသိက္ခာ၊ အဓိပညာသိက္ခာ. ကတမာ အဓိသီလသိက္ခာ? ဣဓ ဘိက္ခု သီလဝါ ဟောတိ၊ ပါတိမောက္ခသံဝရသံဝုတော ဝိဟရတိ အာစာရဂေါစရသမ္ပန္နော၊ အဏုမတ္တေသု ဝဇ္ဇေသု ဘယဒဿာဝီ၊ သမာဒါယ သိက္ခတိ သိက္ခာပဒေသု၊ ခုဒ္ဒကော သီလက္ခန္ဓော။ မဟန္တော သီလက္ခန္ဓော။ သီလံ ပတိဋ္ဌာ အာဒိ စရဏံ သံယမော သံဝရော မုခံ ပမုခံ ကုသလာနံ ဓမ္မာနံ သမာပတ္တိယာ – အယံ အဓိသီလသိက္ခာ. ကတမာ အဓိစိတ္တသိက္ခာ? ဣဓ ဘိက္ခု ဝိဝိစ္စေဝ ကာမေဟိ။ပေ။ စတုတ္ထံ ဈာနံ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရတိ – အယံ အဓိစိတ္တသိက္ခာ. ကတမာ အဓိပညာသိက္ခာ? ဣဓ ဘိက္ခု ပညဝါ ဟောတိ၊ ဥဒယတ္ထဂါမိနိယာ ပညာယ သမန္နာဂတော အရိယာယ နိဗ္ဗေဓိကာယ သမ္မာဒုက္ခက္ခယဂါမိနိယာ. သော ‘‘ဣဒံ ဒုက္ခ’’န္တိ ယထာဘူတံ ပဇာနာတိ။ပေ။ ‘‘အယံ ဒုက္ခနိရောဓဂါမိနီ ပဋိပဒါ’’တိ ယထာဘူတံ ပဇာနာတိ၊ ‘‘ဣမေ အာသဝါ’’တိ ယထာဘူတံ ပဇာနာတိ။ပေ။ ‘‘အယံ အာသဝနိရောဓဂါမိနီ ပဋိပဒါ’’တိ ယထာဘူတံ ပဇာနာတိ – အယံ အဓိပညာသိက္ခာ.

ကထံကထီ ဉာဏပထာယ သိက္ခေတိ. ကထံကထီ ပုဂ္ဂလော သကင်္ခေါ သဝိလေခေါ သဒွေဠှကော သဝိစိကိစ္ဆော၊ ဉာဏာဓိဂမာယ ဉာဏဖုသနာယ ဉာဏသစ္ဆိကိရိယာယ အဓိသီလမ္ပိ သိက္ခေယျ၊ အဓိစိတ္တမ္ပိ သိက္ခေယျ၊ အဓိပညမ္ပိ သိက္ခေယျ၊ ဣမာ တိဿော သိက္ခာယော အာဝဇ္ဇန္တော သိက္ခေယျ၊ ဇာနန္တော သိက္ခေယျ၊ ပဿန္တော သိက္ခေယျ၊ ပစ္စဝေက္ခန္တော သိက္ခေယျ၊ စိတ္တံ အဓိဋ္ဌဟန္တော သိက္ခေယျ၊ သဒ္ဓါယ အဓိမုစ္စန္တော သိက္ခေယျ၊ ဝီရိယံ ပဂ္ဂဏှန္တော သိက္ခေယျ၊ သတိံ ဥပဋ္ဌဟန္တော သိက္ခေယျ၊ စိတ္တံ သမာဒဟန္တော သိက္ခေယျ၊ ပညာယ ပဇာနန္တော သိက္ခေယျ၊ အဘိညေယျံ အဘိဇာနန္တော သိက္ခေယျ၊ ပရိညေယျံ ပရိဇာနန္တော သိက္ခေယျ၊ ပဟာတဗ္ဗံ ပဇဟန္တော သိက္ခေယျ၊ ဘာဝေတဗ္ဗံ ဘာဝေန္တော သိက္ခေယျ၊ သစ္ဆိကာတဗ္ဗံ သစ္ဆိကရောန္တော သိက္ခေယျ အာစရေယျ သမာစရေယျ သမာဒါယ ဝတ္တေယျာတိ – ကထံကထီ ဉာဏပထာယ သိက္ခေ.

ဉတွာ ပဝုတ္တာ သမဏေန ဓမ္မာတိ. ဉတွာတိ ဉတွာ ဇာနိတွာ တုလယိတွာ တီရယိတွာ ဝိဘာဝယိတွာ ဝိဘူတံ ကတွာ ဝုတ္တာ ပဝုတ္တာ အာစိက္ခိတာ ဒေသိတာ ပညပိတာ ပဋ္ဌပိတာ ဝိဝဋာ ဝိဘတ္တာ ဥတ္တာနီကတာ [ဥတ္တာနိံ ကတာ (က.)] ပကာသိတာ. ‘‘သဗ္ဗေ သင်္ခါရာ အနိစ္စာ’’တိ ဉတွာ ဇာနိတွာ တုလယိတွာ တီရယိတွာ ဝိဘာဝယိတွာ ဝိဘူတံ ကတွာ ဝုတ္တာ ပဝုတ္တာ အာစိက္ခိတာ ဒေသိတာ ပညပိတာ ပဋ္ဌပိတာ ဝိဝဋာ ဝိဘတ္တာ ဥတ္တာနီကတာ ပကာသိတာ၊ ‘‘သဗ္ဗေ သင်္ခါရာ ဒုက္ခာ’’တိ။ ‘‘သဗ္ဗေ ဓမ္မာ အနတ္တာ’’တိ။ ‘‘အဝိဇ္ဇာပစ္စယာ သင်္ခါရာ’’တိ။ပေ။ ‘‘ဇာတိပစ္စယာ ဇရာမရဏ’’န္တိ။ ‘‘အဝိဇ္ဇာနိရောဓာ သင်္ခါရနိရောဓော’’တိ။ပေ။ ‘‘ဇာတိနိရောဓာ ဇရာမရဏနိရောဓော’’တိ။ ‘‘ဣဒံ ဒုက္ခ’’န္တိ။ပေ။ ‘‘အယံ ဒုက္ခနိရောဓဂါမိနီ ပဋိပဒါ’’တိ။ ‘‘ဣမေ အာသဝါ’’တိ။ပေ။ ‘‘အယံ အာသဝနိရောဓဂါမိနီ ပဋိပဒါ’’တိ။ ‘‘ဣမေ ဓမ္မာ အဘိညေယျာ’’တိ။ ‘‘ဣမေ ဓမ္မာ ပရိညေယျာ’’တိ။ ‘‘ဣမေ ဓမ္မာ ပဟာတဗ္ဗာ’’တိ။ ‘‘ဣမေ ဓမ္မာ ဘာဝေတဗ္ဗာ’’တိ။ ‘‘ဣမေ ဓမ္မာ သစ္ဆိကာတဗ္ဗာ’’တိ။ ဆန္နံ ဖဿာယတနာနံ သမုဒယဉ္စ အတ္ထင်္ဂမဉ္စ အဿာဒဉ္စ အာဒီနဝဉ္စ နိဿရဏဉ္စ။ ပဉ္စန္နံ ဥပါဒါနက္ခန္ဓာနံ။ စတုန္နံ မဟာဘူတာနံ။ ‘‘ယံ ကိဉ္စိ သမုဒယဓမ္မံ သဗ္ဗံ တံ နိရောဓဓမ္မ’’န္တိ ဉတွာ ဇာနိတွာ တုလယိတွာ တီရယိတွာ ဝိဘာဝယိတွာ ဝိဘူတံ ကတွာ ဝုတ္တာ ပဝုတ္တာ အာစိက္ခိတာ ဒေသိတာ ပညပိတာ ပဋ္ဌပိတာ ဝိဝဋာ ဝိဘတ္တာ ဥတ္တာနီကတာ ပကာသိတာ.

ဝုတ္တဉှေတံ ဘဂဝတာ – ‘‘အဘိညာယာဟံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဓမ္မံ ဒေသေမိ၊ နော အနဘိညာယ. သနိဒါနာဟံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဓမ္မံ ဒေသေမိ၊ နော အနိဒါနံ. သပ္ပါဋိဟာရိယာဟံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဓမ္မံ ဒေသေမိ၊ နော အပ္ပါဋိဟာရိယံ. တဿ မယှံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အဘိညာယ ဓမ္မံ ဒေသယတော၊ နော အနဘိညာယ၊ သနိဒါနံ ဓမ္မံ ဒေသယတော၊ နော အနိဒါနံ၊ သပ္ပါဋိဟာရိယံ ဓမ္မံ ဒေသယတော၊ နော အပ္ပါဋိဟာရိယံ၊ ကရဏီယော ဩဝါဒေါ၊ ကရဏီယာ အနုသာသနီ. အလဉ္စ ပန၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဝေါ တုဋ္ဌိယာ အလံ ပါမောဇ္ဇာယ အလံ သောမနဿာယ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓေါ ဘဂဝါ၊ သွာက္ခာတော ဓမ္မော၊ သုပ္ပဋိပန္နော သံဃောတိ. ဣမသ္မိဉ္စ ပန ဝေယျာကရဏသ္မိံ ဘညမာနေ ဒသသဟဿီ လောကဓာတု အကမ္ပိတ္ထာ’’တိ – ဉတွာ ပဝုတ္တာ သမဏေန ဓမ္မာ.

တေနာဟ ဘဂဝါ –

‘‘ကောဓော မောသဝဇ္ဇဉ္စ ကထံကထာ စ၊ ဧတေပိ ဓမ္မာ ဒွယမေဝ သန္တေ၊

ကထံကထီ ဉာဏပထာယ သိက္ခေ၊ ဉတွာ ပဝုတ္တာ သမဏေန ဓမ္မာ’’တိ.

၁၀၄. သာတံ အသာတဉ္စ ကုတောနိဒါနာ၊ ကိသ္မိံ အသန္တေ န ဘဝန္တိ ဟေတေ၊

ဝိဘဝံ ဘဝဉ္စာပိ ယမေတမတ္ထံ၊ ဧတံ မေ ပဗြူဟိ ယတောနိဒါနံ.

သာတံ အသာတဉ္စ ကုတောနိဒါနာတိ. သာတာ အသာတာ ကုတောနိဒါနာ ကုတောဇာတာ ကုတောသဉ္ဇာတာ ကုတောနိဗ္ဗတ္တာ ကုတောအဘိနိဗ္ဗတ္တာ ကုတောပါတုဘူတာ၊ ကိံနိဒါနာ ကိံသမုဒယာ ကိံဇာတိကာ ကိံပဘဝါတိ သာတာသာတာနံ မူလံ ပုစ္ဆတိ။ပေ။ သမုဒယံ ပုစ္ဆတိ ပပုစ္ဆတိ ယာစတိ အဇ္ဈေသတိ ပသာဒေတီတိ – သာတံ အသာတဉ္စ ကုတောနိဒါနာ.

ကိသ္မိံ အသန္တေ န ဘဝန္တိ ဟေတေတိ. ကိသ္မိံ အသန္တေ အသံဝိဇ္ဇမာနေ နတ္ထိ အနုပလဗ္ဘမာနေ သာတာသာတာ န ဘဝန္တိ နပ္ပဘဝန္တိ န ဇာယန္တိ န သဉ္ဇာယန္တိ န နိဗ္ဗတ္တန္တိ န အဘိနိဗ္ဗတ္တန္တီတိ – ကိသ္မိံ အသန္တေ န ဘဝန္တိ ဟေတေ.

ဝိဘဝံ ဘဝဉ္စာပိ ယမေတမတ္ထန္တိ. ကတမော သာတာသာတာနံ ဘဝေါ? ယော သာတာသာတာနံ ဘဝေါ ပဘဝေါ ဇာတိ သဉ္ဇာတိ နိဗ္ဗတ္တိ အဘိနိဗ္ဗတ္တိ ပါတုဘာဝေါ – အယံ သာတာသာတာနံ ဘဝေါ. ကတမော သာတာသာတာနံ ဝိဘဝေါ? ယော သာတာသာတာနံ ခယော ဝယော ဘေဒေါ ပရိဘေဒေါ အနိစ္စတာ အန္တရဓာနံ – အယံ သာတာသာတာနံ ဝိဘဝေါ. ယမေတမတ္ထန္တိ ယံ ပရမတ္ထန္တိ – ဝိဘဝံ ဘဝဉ္စာပိ ယမေတမတ္ထံ.

ဧတံ မေ ပဗြူဟိ ယတောနိဒါနန္တိ. ဧတန္တိ ယံ ပုစ္ဆာမိ ယံ ယာစာမိ ယံ အဇ္ဈေသာမိ ယံ ပသာဒေမိ. ပဗြူဟီတိ ဗြူဟိ ဝဒေဟိ အာစိက္ခ ဒေသေဟိ ပညပေဟိ ပဋ္ဌပေဟိ ဝိဝရ ဝိဘဇ ဥတ္တာနီကရောဟိ ပကာသေဟီတိ – ဧတံ မေ ပဗြူဟိ. ယတောနိဒါနန္တိ ယံနိဒါနံ ယံသမုဒယံ ယံဇာတိကံ ယံပဘဝန္တိ – ဧတံ မေ ပဗြူဟိ ယတောနိဒါနံ.

တေနာဟ သော နိမ္မိတော –

‘‘သာတံ အသာတဉ္စ ကုတောနိဒါနာ၊ ကိသ္မိံ အသန္တေ န ဘဝန္တိ ဟေတေ၊

ဝိဘဝံ ဘဝဉ္စာပိ ယမေတမတ္ထံ၊ ဧတံ မေ ပဗြူဟိ ယတောနိဒါန’’န္တိ.

၁၀၅. ဖဿနိဒါနံ သာတံ အသာတံ၊ ဖဿေ အသန္တေ န ဘဝန္တိ ဟေတေ၊

ဝိဘဝံ ဘဝဉ္စာပိ ယမေတမတ္ထံ၊ ဧတံ တေ ပဗြူမိ ဣတောနိဒါနံ.

ဖဿနိဒါနံ သာတံ အသာတန္တိ. သုခဝေဒနီယံ ဖဿံ ပဋိစ္စ ဥပ္ပဇ္ဇတိ သုခါ ဝေဒနာ. ယာ တဿေဝ သုခဝေဒနီယဿ ဖဿဿ နိရောဓာ၊ ယံ တဇ္ဇံ ဝေဒယိတံ သုခဝေဒနီယံ ဖဿံ ပဋိစ္စ ဥပ္ပန္နာ သုခါ ဝေဒနာ သာ နိရုဇ္ဈတိ၊ သာ ဝူပသမ္မတိ. ဒုက္ခဝေဒနီယံ ဖဿံ ပဋိစ္စ ဥပ္ပဇ္ဇတိ ဒုက္ခာ ဝေဒနာ. ယာ တဿေဝ ဒုက္ခဝေဒနီယဿ ဖဿဿ နိရောဓာ၊ ယံ တဇ္ဇံ ဝေဒယိတံ ဒုက္ခဝေဒနီယံ ဖဿံ ပဋိစ္စ ဥပ္ပန္နာ ဒုက္ခာ ဝေဒနာ သာ နိရုဇ္ဈတိ၊ သာ ဝူပသမ္မတိ. အဒုက္ခမသုခဝေဒနီယံ ဖဿံ ပဋိစ္စ ဥပ္ပဇ္ဇတိ အဒုက္ခမသုခါ ဝေဒနာ. ယာ တဿေဝ အဒုက္ခမသုခဝေဒနီယဿ ဖဿဿ နိရောဓာ၊ ယံ တဇ္ဇံ ဝေဒယိတံ အဒုက္ခမသုခဝေဒနီယံ ဖဿံ ပဋိစ္စ ဥပ္ပန္နာ အဒုက္ခမသုခါ ဝေဒနာ သာ နိရုဇ္ဈတိ၊ ဝူပသမ္မတိ. ဖဿနိဒါနံ သာတံ အသာတန္တိ. သာတာသာတာ ဖဿနိဒါနာ ဖဿသမုဒယာ ဖဿဇာတိကာ ဖဿပ္ပဘဝါတိ – ဖဿနိဒါနံ သာတံ အသာတံ.

ဖဿေ အသန္တေ န ဘဝန္တိ ဟေတေတိ. ဖဿေ အသန္တေ အသံဝိဇ္ဇမာနေ နတ္ထိ အနုပလဗ္ဘမာနေ သာတာသာတာ န ဘဝန္တိ နပ္ပဘဝန္တိ န ဇာယန္တိ န သဉ္ဇာယန္တိ န နိဗ္ဗတ္တန္တိ နာဘိနိဗ္ဗတ္တန္တိ န ပါတုဘဝန္တီတိ – ဖဿေ အသန္တေ န ဘဝန္တိ ဟေတေ.

ဝိဘဝံ ဘဝဉ္စာပိ ယမေတမတ္ထန္တိ. ဘဝဒိဋ္ဌိပိ ဖဿနိဒါနာ၊ ဝိဘဝဒိဋ္ဌိပိ ဖဿနိဒါနာ. ယမေတမတ္ထန္တိ ယံ ပရမတ္ထန္တိ – ဝိဘဝံ ဘဝဉ္စာပိ ယမေတမတ္ထံ.

ဧတံ တေ ပဗြူမိ ဣတောနိဒါနန္တိ. ဧတန္တိ ယံ ပုစ္ဆသိ ယံ ယာစသိ ယံ အဇ္ဈေသသိ ယံ ပသာဒေသိ. ပဗြူမီတိ ဗြူမိ အာစိက္ခာမိ ဒေသေမိ ပညပေမိ ပဋ္ဌပေမိ ဝိဝရာမိ ဝိဘဇာမိ ဥတ္တာနီကရောမိ ပကာသေမီတိ – ဧတံ တေ ပဗြူမိ. ဣတောနိဒါနန္တိ ဣတော ဖဿနိဒါနံ ဖဿသမုဒယံ ဖဿဇာတိကံ ဖဿပ္ပဘဝန္တိ – ဧတံ တေ ပဗြူမိ ဣတောနိဒါနံ.

တေနာဟ ဘဂဝါ –

‘‘ဖဿနိဒါနံ သာတံ အသာတံ၊ ဖဿေ အသန္တေ န ဘဝန္တိ ဟေတေ၊

ဝိဘဝံ ဘဝဉ္စာပိ ယမေတမတ္ထံ၊ ဧတံ တေ ပဗြူမိ ဣတောနိဒါန’’န္တိ.

၁၀၆. ဖဿော နု လောကသ္မိံ ကုတောနိဒါနော၊ ပရိဂ္ဂဟာ စာပိ [ဝါပိ (သီ. သျာ.)] ကုတောပဟူတာ၊

ကိသ္မိံ အသန္တေ န မမတ္တမတ္ထိ၊ ကိသ္မိံ ဝိဘူတေ န ဖုသန္တိ ဖဿာ.

ဖဿော နု လောကသ္မိံ ကုတောနိဒါနောတိ. ဖဿော ကုတောနိဒါနော ကုတောဇာတော ကုတောသဉ္ဇာတော ကုတောနိဗ္ဗတ္တော ကုတောအဘိနိဗ္ဗတ္တော ကုတောပါတုဘူတော၊ ကိံနိဒါနော ကိံသမုဒယော ကိံဇာတိကော ကိံပဘဝေါတိ ဖဿဿ မူလံ ပုစ္ဆတိ ဟေတုံ ပုစ္ဆတိ။ပေ။ သမုဒယံ ပုစ္ဆတိ ပပုစ္ဆတိ ယာစတိ အဇ္ဈေသတိ ပသာဒေတီတိ – ဖဿော နု လောကသ္မိံ ကုတောနိဒါနော.

ပရိဂ္ဂဟာ စာပိ ကုတောပဟူတာတိ ပရိဂ္ဂဟာ ကုတောပဟူတာ ကုတောဇာတာ ကုတောသဉ္ဇာတာ ကုတောနိဗ္ဗတ္တာ ကုတောအဘိနိဗ္ဗတ္တာ ကုတောပါတုဘူတာ၊ ကိံနိဒါနာ ကိံသမုဒယာ ကိံဇာတိကာ ကိံပဘဝါတိ ပရိဂ္ဂဟာနံ မူလံ ပုစ္ဆတိ ဟေတုံ ပုစ္ဆတိ။ပေ။ သမုဒယံ ပုစ္ဆတိ ပပုစ္ဆတိ ယာစတိ အဇ္ဈေသတိ ပသာဒေတီတိ – ပရိဂ္ဂဟာ စာပိ ကုတောပဟူတာ.

ကိသ္မိံ အသန္တေ န မမတ္တမတ္ထီတိ. ကိသ္မိံ အသန္တေ အသံဝိဇ္ဇမာနေ နတ္ထိ အနုပလဗ္ဘမာနေ မမတ္တာ နတ္ထိ န သန္တိ န သံဝိဇ္ဇန္တိ နုပလဗ္ဘန္တိ၊ ပဟီနာ သမုစ္ဆိန္နာ ဝူပသန္တာ ပဋိပဿဒ္ဓါ အဘဗ္ဗုပ္ပတ္တိကာ ဉာဏဂ္ဂိနာ ဒဍ္ဎာတိ – ကိသ္မိံ အသန္တေ န မမတ္တမတ္ထိ.

ကိသ္မိံ ဝိဘူတေ န ဖုသန္တိ ဖဿာတိ. ကိသ္မိံ ဝိဘူတေ ဝိဘဝိတေ အတိက္ကန္တေ သမတိက္ကန္တေ ဝီတိဝတ္တေ ဖဿာ န ဖုသန္တီတိ – ကိသ္မိံ ဝိဘူတေ န ဖုသန္တိ ဖဿာ.

တေနာဟ သော နိမ္မိတော –

‘‘ဖဿော နု လောကသ္မိံ ကုတောနိဒါနော၊ ပရိဂ္ဂဟာ စာပိ ကုတောပဟူတာ၊

ကိသ္မိံ အသန္တေ န မမတ္တမတ္ထိ၊ ကိသ္မိံ ဝိဘူတေ န ဖုသန္တိ ဖဿာ’’တိ.

၁၀၇. နာမဉ္စ ရူပဉ္စ ပဋိစ္စ ဖဿော၊ ဣစ္ဆာနိဒါနာနိ ပရိဂ္ဂဟာနိ၊

ဣစ္ဆာယသန္တျာ န မမတ္တမတ္ထိ၊ ရူပေ ဝိဘူတေ န ဖုသန္တိ ဖဿာ.

နာမဉ္စ ရူပဉ္စ ပဋိစ္စ ဖဿောတိ. စက္ခုဉ္စ ပဋိစ္စ ရူပေ စ ဥပ္ပဇ္ဇတိ စက္ခုဝိညာဏံ၊ တိဏ္ဏံ သင်္ဂတိ ဖဿော. စက္ခု စ [စက္ခုဉ္စ (ဗဟူသု)] ရူပါ စ ရူပသ္မိံ စက္ခုသမ္ဖဿံ ဌပေတွာ သမ္ပယုတ္တကာ ဓမ္မာ နာမသ္မိံ. ဧဝမ္ပိ နာမဉ္စ ရူပဉ္စ ပဋိစ္စ ဖဿော. သောတဉ္စ ပဋိစ္စ သဒ္ဒေ စ ဥပ္ပဇ္ဇတိ သောတဝိညာဏံ၊ တိဏ္ဏံ သင်္ဂတိ ဖဿော. သောတဉ္စ သဒ္ဒါ စ ရူပသ္မိံ သောတသမ္ဖဿံ ဌပေတွာ သမ္ပယုတ္တကာ ဓမ္မာ နာမသ္မိံ. ဧဝမ္ပိ နာမဉ္စ ရူပဉ္စ ပဋိစ္စ ဖဿော. ဃာနဉ္စ ပဋိစ္စ ဂန္ဓေ စ ဥပ္ပဇ္ဇတိ ဃာနဝိညာဏံ၊ တိဏ္ဏံ သင်္ဂတိ ဖဿော. ဃာနဉ္စ ဂန္ဓာ စ ရူပသ္မိံ ဃာနသမ္ဖဿံ ဌပေတွာ သမ္ပယုတ္တကာ ဓမ္မာ နာမသ္မိံ. ဧဝမ္ပိ နာမဉ္စ ရူပဉ္စ ပဋိစ္စ ဖဿော. ဇိဝှဉ္စ ပဋိစ္စ ရသေ စ ဥပ္ပဇ္ဇတိ ဇိဝှါဝိညာဏံ၊ တိဏ္ဏံ သင်္ဂတိ ဖဿော. ဇိဝှါ စ ရသာ စ ရူပသ္မိံ ဇိဝှါသမ္ဖဿံ ဌပေတွာ သမ္ပယုတ္တကာ ဓမ္မာ နာမသ္မိံ. ဧဝမ္ပိ နာမဉ္စ ရူပဉ္စ ပဋိစ္စ ဖဿော. ကာယဉ္စ ပဋိစ္စ ဖောဋ္ဌဗ္ဗေ စ ဥပ္ပဇ္ဇတိ ကာယဝိညာဏံ၊ တိဏ္ဏံ သင်္ဂတိ ဖဿော. ကာယော စ ဖောဋ္ဌဗ္ဗာ စ ရူပသ္မိံ ကာယသမ္ဖဿံ ဌပေတွာ သမ္ပယုတ္တကာ ဓမ္မာ နာမသ္မိံ. ဧဝမ္ပိ နာမဉ္စ ရူပဉ္စ ပဋိစ္စ ဖဿော. မနဉ္စ ပဋိစ္စ ဓမ္မေ စ ဥပ္ပဇ္ဇတိ မနောဝိညာဏံ၊ တိဏ္ဏံ သင်္ဂတိ ဖဿော. ဝတ္ထု ရူပံ ရူပသ္မိံ၊ ဓမ္မာ ရူပိနော ရူပသ္မိံ မနောသမ္ဖဿံ ဌပေတွာ သမ္ပယုတ္တကာ ဓမ္မာ နာမသ္မိံ. ဧဝမ္ပိ နာမဉ္စ ရူပဉ္စ ပဋိစ္စ ဖဿော.

ဣစ္ဆာနိဒါနာနိ ပရိဂ္ဂဟာနီတိ. ဣစ္ဆာ ဝုစ္စတိ တဏှာ. ယော ရာဂေါ သာရာဂေါ။ပေ။ အဘိဇ္ဈာ လောဘော အကုသလမူလံ. ပရိဂ္ဂဟာတိ ဒွေ ပရိဂ္ဂဟာ – တဏှာပရိဂ္ဂဟော စ ဒိဋ္ဌိပရိဂ္ဂဟော စ။ပေ။ အယံ တဏှာပရိဂ္ဂဟော။ပေ။ အယံ ဒိဋ္ဌိပရိဂ္ဂဟော. ဣစ္ဆာနိဒါနာနိ ပရိဂ္ဂဟာနီတိ. ပရိဂ္ဂဟာ ဣစ္ဆာနိဒါနာ ဣစ္ဆာဟေတုကာ ဣစ္ဆာပစ္စယာ ဣစ္ဆာကာရဏာ ဣစ္ဆာပဘဝါတိ – ဣစ္ဆာနိဒါနာနိ ပရိဂ္ဂဟာနိ.

ဣစ္ဆာယသန္တျာ န မမတ္တမတ္ထီတိ. ဣစ္ဆာ ဝုစ္စတိ တဏှာ. ယော ရာဂေါ သာရာဂေါ။ပေ။ အဘိဇ္ဈာ လောဘော အကုသလမူလံ. မမတ္တာတိ ဒွေ မမတ္တာ – တဏှာမမတ္တဉ္စ ဒိဋ္ဌိမမတ္တဉ္စ ။ပေ။ ဣဒံ တဏှာမမတ္တံ ။ပေ။ ဣဒံ ဒိဋ္ဌိမမတ္တံ. ဣစ္ဆာယသန္တျာ န မမတ္တမတ္ထီတိ. ဣစ္ဆာယ အသန္တျာ အသံဝိဇ္ဇမာနာယ နတ္ထိ အနုပလဗ္ဘမာနာယ မမတ္တာ နတ္ထိ န သန္တိ န သံဝိဇ္ဇန္တိ နုပလဗ္ဘန္တိ၊ ပဟီနာ သမုစ္ဆိန္နာ ဝူပသန္တာ ပဋိပဿဒ္ဓါ အဘဗ္ဗုပ္ပတ္တိကာ ဉာဏဂ္ဂိနာ ဒဍ္ဎာတိ – ဣစ္ဆာယသန္တျာ န မမတ္တမတ္ထိ.

ရူပေ ဝိဘူတေ န ဖုသန္တိ ဖဿာတိ. ရူပေတိ စတ္တာရော စ မဟာဘူတာ စတုန္နဉ္စ မဟာဘူတာနံ ဥပါဒါယ ရူပံ. ရူပေ ဝိဘူတေတိ စတူဟာကာရေဟိ [စတူဟိ ကာရဏေဟိ (သျာ.)] ရူပံ ဝိဘူတံ ဟောတိ – ဉာတဝိဘူတေန [ဉာဏဝိဘူတေန (သီ.)၊ တဒဋ္ဌကထာယံ ပန ဉာတဝီတိဝတ္တေနာတိ ဒိဿတိ]၊ တီရဏဝိဘူတေန၊ ပဟာနဝိဘူတေန၊ သမတိက္ကမဝိဘူတေန. ကထံ ဉာတဝိဘူတေန ရူပံ ဝိဘူတံ ဟောတိ? ရူပံ ဇာနာတိ – ‘‘ယံ ကိဉ္စိ ရူပံ သဗ္ဗံ ရူပံ စတ္တာရိ စ မဟာဘူတာနိ စတုန္နဉ္စ မဟာဘူတာနံ ဥပါဒါယ ရူပ’’န္တိ ဇာနာတိ ပဿတိ. ဧဝံ ဉာတဝိဘူတေန ရူပံ ဝိဘူတံ ဟောတိ.

ကထံ တီရဏဝိဘူတေန ရူပံ ဝိဘူတံ ဟောတိ? ဧဝံ ဉာတံ ကတွာ ရူပံ တီရေတိ၊ အနိစ္စတော ဒုက္ခတော ရောဂတော ဂဏ္ဍတော သလ္လတော အဃတော အာဗာဓတော ပရတော ပလောကတော ဤတိတော ဥပဒ္ဒဝတော ဘယတော ဥပသဂ္ဂတော စလတော ပဘင်္ဂုတော အဓုဝတော အတာဏတော အလေဏတော အသရဏတော ရိတ္တတော တုစ္ဆတော သုညတော အနတ္တတော အာဒီနဝတော ဝိပရိဏာမဓမ္မတော အသာရကတော အဃမူလတော ဝဓကတော ဝိဘဝတော သာသဝတော သင်္ခတတော မာရာမိသတော ဇာတိဓမ္မတော ဇရာဓမ္မတော ဗျာဓိဓမ္မတော မရဏဓမ္မတော၊ သောကပရိဒေဝဒုက္ခဒေါမနဿုပါယာသဓမ္မတော သံကိလေသိကဓမ္မတော သမုဒယတော အတ္ထင်္ဂမတော၊ အဿာဒတော အာဒီနဝတော နိဿရဏတော တီရေတိ. ဧဝံ တီရဏဝိဘူတေန ရူပံ ဝိဘူတံ ဟောတိ.

ကထံ ပဟာနဝိဘူတေန ရူပံ ဝိဘူတံ ဟောတိ? ဧဝံ တီရယိတွာ ရူပေ ဆန္ဒရာဂံ ပဇဟတိ ဝိနောဒေတိ ဗျန္တိံ ကရောတိ အနဘာဝံ ဂမေတိ. ဝုတ္တဉှေတံ ဘဂဝတာ – ‘‘ယော၊ ဘိက္ခဝေ၊ ရူပေ ဆန္ဒရာဂေါ တံ ပဇဟထ. ဧဝံ တံ ရူပံ ပဟီနံ ဘဝိဿတိ ဥစ္ဆိန္နမူလံ တာလာဝတ္ထုကတံ အနဘာဝံကတံ အာယတိံ အနုပ္ပါဒဓမ္မ’’န္တိ. ဧဝံ ပဟာနဝိဘူတေန ရူပံ ဝိဘူတံ ဟောတိ.

ကထံ သမတိက္ကမဝိဘူတေန ရူပံ ဝိဘူတံ ဟောတိ. စတဿော အရူပသမာပတ္တိယော ပဋိလဒ္ဓဿ ရူပါ ဝိဘူတာ ဟောန္တိ ဝိဘာဝိတာ အတိက္ကန္တာ သမတိက္ကန္တာ ဝီတိဝတ္တာ. ဧဝံ သမတိက္ကမဝိဘူတေန ရူပံ ဝိဘူတံ ဟောတိ. ဣမေဟိ စတူဟိ ကာရဏေဟိ ရူပံ ဝိဘူတံ ဟောတိ.

ရူပေ ဝိဘူတေ န ဖုသန္တိ ဖဿာတိ. ရူပေ ဝိဘူတေ ဝိဘာဝိတေ အတိက္ကန္တေ သမတိက္ကန္တေ ဝီတိဝတ္တေ ပဉ္စ ဖဿာ န ဖုသန္တိ – စက္ခုသမ္ဖဿော၊ သောတသမ္ဖဿော၊ ဃာနသမ္ဖဿော၊ ဇိဝှါသမ္ဖဿော၊ ကာယသမ္ဖဿောတိ – ရူပေ ဝိဘူတေ န ဖုသန္တိ ဖဿာ.

တေနာဟ ဘဂဝါ –

‘‘နာမဉ္စ ရူပဉ္စ ပဋိစ္စ ဖဿော၊ ဣစ္ဆာနိဒါနာနိ ပရိဂ္ဂဟာနိ၊

ဣစ္ဆာယသန္တျာ န မမတ္တမတ္ထိ၊ ရူပေ ဝိဘူတေ န ဖုသန္တိ ဖဿာ’’တိ.

၁၀၈. ကထံ သမေတဿ ဝိဘောတိ ရူပံ၊ သုခံ ဒုခဉ္စာပိ [ဒုက္ခံ ဝါပိ (သျာ.)] ကထံ ဝိဘောတိ၊

ဧတံ မေ ပဗြူဟိ ယထာ ဝိဘောတိ၊ တံ ဇာနိယာမာတိ [ဇာနိဿာမာတိ (သီ. က.)] မေ မနော အဟု.

ကထံ သမေတဿ ဝိဘောတိ ရူပန္တိ. ကထံ သမေတဿာတိ ကထံ သမေတဿ ကထံ ပဋိပန္နဿ ကထံ ဣရိယန္တဿ ကထံ ဝတ္တေန္တဿ ကထံ ပါလေန္တဿ ကထံ ယပေန္တဿ ကထံ ယာပေန္တဿ ရူပံ ဝိဘောတိ ဝိဘာဝီယတိ အတိက္ကမီယတိ သမတိက္ကမီယတိ [ဝိဘာဝိယျတိ အတိက္ကမိယျတိ သမတိက္ကမိယျတိ (ဗဟူသု)] ဝီတိဝတ္တီယတီတိ – ကထံ သမေတဿ ဝိဘောတိ ရူပံ.

သုခံ ဒုခဉ္စာပိ ကထံ ဝိဘောတီတိ သုခဉ္စ ဒုက္ခဉ္စ ကထံ ဝိဘောတိ ဝိဘာဝီယတိ အတိက္ကမီယတိ သမတိက္ကမီယတိ ဝီတိဝတ္တီယတီတိ – သုခံ ဒုခဉ္စာပိ ကထံ ဝိဘောတိ.

ဧတံ မေ ပဗြူဟိ ယထာ ဝိဘောတီတိ. ဧတန္တိ ယံ ပုစ္ဆာမိ ယံ ယာစာမိ ယံ အဇ္ဈေသာမိ ယံ ပသာဒေမီတိ – ဧတံ. မေ ပဗြူဟီတိ မေ ပဗြူဟိ အာစိက္ခ ဒေသေဟိ ပညပေဟိ ပဋ္ဌပေဟိ ဝိဝရ ဝိဘဇ ဥတ္တာနီကရောဟိ ပကာသေဟီတိ – ဧတံ မေ ပဗြူဟိ. ယထာ ဝိဘောတီတိ ယထာ ဝိဘောတိ ဝိဘာဝီယတိ အတိက္ကမီယတိ သမတိက္ကမီယတိ ဝီတိဝတ္တီယတီတိ – ဧတံ မေ ပဗြူဟိ ယထာ ဝိဘောတိ.

တံ ဇာနိယာမာတိ မေ မနော အဟူတိ. တံ ဇာနိယာမာတိ တံ ဇာနေယျာမ အာဇာနေယျာမ ဝိဇာနေယျာမ ပဋိဝိဇာနေယျာမ ပဋိဝိဇ္ဈေယျာမာတိ – တံ ဇာနိယာမ. ဣတိ မေ မနော အဟူတိ ဣတိ မေ မနော အဟု၊ ဣတိ မေ စိတ္တံ အဟု၊ ဣတိ မေ သင်္ကပ္ပေါ အဟု၊ ဣတိ မေ ဝိညာဏံ အဟူတိ – တံ ဇာနိယာမ ဣတိ မေ မနော အဟု.

တေနာဟ သော နိမ္မိတော –

‘‘ကထံ သမေတဿ ဝိဘောတိ ရူပံ၊ သုခံ ဒုခဉ္စာပိ ကထံ ဝိဘောတိ၊

ဧတံ မေ ပဗြူဟိ ယထာ ဝိဘောတိ၊ တံ ဇာနိယာမာတိ မေ မနော အဟူ’’တိ.

၁၀၉. န သညသညီ န ဝိသညသညီ၊ နောပိ အသညီ န ဝိဘူတသညီ၊

ဧဝံ သမေတဿ ဝိဘောတိ ရူပံ၊ သညာနိဒါနာ ဟိ ပပဉ္စသင်္ခါ.

န သညသညီ န ဝိသညသညီတိ. သညသညိနော ဝုစ္စန္တိ ယေ ပကတိသညာယ ဌိတာ၊ နပိ သော ပကတိသညာယ ဌိတော. ဝိသညသညိနော ဝုစ္စန္တိ ဥမ္မတ္တကာ ယေ စ ခိတ္တစိတ္တာ [ဥက္ခိတ္တစိတ္တာ (သျာ.)]၊ နပိ သော ဥမ္မတ္တကော၊ နောပိ ခိတ္တစိတ္တောတိ – န သညသညီ န ဝိသညသညီ.

နောပိ အသညီ န ဝိဘူတသညီတိ. အသညိနော ဝုစ္စန္တိ နိရောဓသမာပန္နာ ယေ စ အသညသတ္တာ၊ နပိ သော နိရောဓသမာပန္နော၊ နပိ အသညသတ္တော. ဝိဘူတသညိနော ဝုစ္စန္တိ ယေ စတုန္နံ အရူပသမာပတ္တီနံ လာဘိနော၊ နပိ သော စတုန္နံ အရူပသမာပတ္တီနံ လာဘီတိ – နောပိ အသညီ န ဝိဘူတသညီ.

ဧဝံ သမေတဿ ဝိဘောတိ ရူပန္တိ. ဣဓ ဘိက္ခု သုခဿ စ ပဟာနာ။ပေ။ စတုတ္ထံ ဈာနံ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရတိ. သော ဧဝံ သမာဟိတေ စိတ္တေ ပရိသုဒ္ဓေ ပရိယောဒါတေ အနင်္ဂဏေ ဝိဂတူပက္ကိလေသေ မုဒုဘူတေ ကမ္မနိယေ ဌိတေ အာနေဉ္ဇပ္ပတ္တေ အာကာသာနဉ္စာယတနသမာပတ္တိပဋိလာဘတ္ထာယ စိတ္တံ အဘိနီဟရတိ အဘိနိန္နာမေတိ အာရုပ္ပမဂ္ဂသမင်္ဂီတိ. ဧဝံ သမေတဿ ဧဝံ ပဋိပန္နဿ ဧဝံ ဣရိယန္တဿ ဧဝံ ဝတ္တေန္တဿ ဧဝံ ပါလေန္တဿ ဧဝံ ယပေန္တဿ ဧဝံ ယာပေန္တဿ ရူပံ ဝိဘောတိ ဝိဘာဝီယတိ အတိက္ကမီယတိ သမတိက္ကမီယတိ ဝီတိဝတ္တီယတီတိ – ဧဝံ သမေတဿ ဝိဘောတိ ရူပံ.

သညာနိဒါနာ ဟိ ပပဉ္စသင်္ခါတိ. ပပဉ္စာယေဝ ပပဉ္စသင်္ခါ တဏှာပပဉ္စသင်္ခါ၊ ဒိဋ္ဌိပပဉ္စသင်္ခါ၊ မာနပပဉ္စသင်္ခါ သညာနိဒါနာ သညာသမုဒယာ သညာဇာတိကာ သညာပဘဝါတိ – သညာနိဒါနာ ဟိ ပပဉ္စသင်္ခါ.

တေနာဟ ဘဂဝါ –

‘‘န သညသညီ န ဝိသညသညီ၊ နောပိ အသညီ န ဝိဘူတသညီ၊

ဧဝံ သမေတဿ ဝိဘောတိ ရူပံ၊ သညာနိဒါနာ ဟိ ပပဉ္စသင်္ခါ’’တိ.

၁၁၀. ယံ တံ အပုစ္ဆိမှ အကိတ္တယီ နော၊ အညံ တံ ပုစ္ဆာမ တဒိင်္ဃ ဗြူဟိ၊

ဧတ္တာဝတဂ္ဂံ နု ဝဒန္တိ ဟေကေ၊ ယက္ခဿ သုဒ္ဓိံ ဣဓ ပဏ္ဍိတာသေ၊

ဥဒါဟု အညမ္ပိ ဝဒန္တိ ဧတ္တော.

ယံ တံ အပုစ္ဆိမှ အကိတ္တယီ နောတိ. ယံ တံ အပုစ္ဆိမှ အယာစိမှ အဇ္ဈေသိမှ ပသာဒယိမှ. အကိတ္တယီ နောတိ ကိတ္တိတံ ပကိတ္တိတံ အာစိက္ခိတံ ဒေသိတံ ပညပိတံ ပဋ္ဌပိတံ ဝိဝဋံ ဝိဘတ္တံ ဥတ္တာနီကတံ ပကာသိတန္တိ – ယံ တံ အပုစ္ဆိမှ အကိတ္တယီ နော.

အညံ တံ ပုစ္ဆာမ တဒိင်္ဃ ဗြူဟီတိ. အညံ တံ ပုစ္ဆာမ၊ အညံ တံ ယာစာမ၊ အညံ တံ အဇ္ဈေသာမ၊ အညံ တံ ပသာဒေမ၊ ဥတ္တရိံ တံ ပုစ္ဆာမ. တဒိင်္ဃ ဗြူဟီတိ ဣင်္ဃ ဗြူဟိ အာစိက္ခ ဒေသေဟိ ပညပေဟိ ပဋ္ဌပေဟိ ဝိဝရ ဝိဘဇ ဥတ္တာနီကရောဟိ ပကာသေဟီတိ – အညံ တံ ပုစ္ဆာမ တဒိင်္ဃ ဗြူဟိ.

ဧတ္တာဝတဂ္ဂံ နု ဝဒန္တိ ဟေကေ ယက္ခဿ သုဒ္ဓိံ ဣဓ ပဏ္ဍိတာသေတိ. ဧကေ သမဏဗြာဟ္မဏာ ဧတာ အရူပသမာပတ္တိယော အဂ္ဂံ သေဋ္ဌံ ဝိသိဋ္ဌံ ပါမောက္ခံ ဥတ္တမံ ပဝရံ ဝဒန္တိ ကထေန္တိ ဘဏန္တိ ဒီပယန္တိ ဝေါဟရန္တိ. ယက္ခဿာတိ သတ္တဿ နရဿ မာနဝဿ ပေါသဿ ပုဂ္ဂလဿ ဇီဝဿ ဇာဂုဿ ဇန္တုဿ ဣန္ဒဂုဿ မနုဇဿ. သုဒ္ဓိန္တိ သုဒ္ဓိံ ဝိသုဒ္ဓိံ ပရိသုဒ္ဓိံ မုတ္တိံ ဝိမုတ္တိံ ပရိမုတ္တိံ. ဣဓ ပဏ္ဍိတာသေတိ ဣဓ ပဏ္ဍိတဝါဒါ ထိရဝါဒါ ဉာယဝါဒါ ဟေတုဝါဒါ လက္ခဏဝါဒါ ကာရဏဝါဒါ ဌာနဝါဒါ သကာယ လဒ္ဓိယာတိ – ဧတ္တာဝတဂ္ဂံ နု ဝဒန္တိ ဟေကေ ယက္ခဿ သုဒ္ဓိံ ဣဓ ပဏ္ဍိတာသေ.

ဥဒါဟု အညမ္ပိ ဝဒန္တိ ဧတ္တောတိ. ဥဒါဟု ဧကေ သမဏဗြာဟ္မဏာ ဧတာ အရူပသမာပတ္တိယော အတိက္ကမိတွာ သမတိက္ကမိတွာ ဝီတိဝတ္တေတွာ ဧတ္တော အရူပသမာပတ္တိတော အညံ ဥတ္တရိံ ယက္ခဿ သုဒ္ဓိံ ဝိသုဒ္ဓိံ ပရိသုဒ္ဓိံ မုတ္တိံ ဝိမုတ္တိံ ပရိမုတ္တိံ ဝဒန္တိ ကထေန္တိ ဘဏန္တိ ဒီပယန္တိ ဝေါဟရန္တီတိ – ဥဒါဟု အညမ္ပိ ဝဒန္တိ ဧတ္တော.

တေနာဟ သော နိမ္မိတော –

‘‘ယံ တံ အပုစ္ဆိမှ အကိတ္တယီ နော၊ အညံ တံ ပုစ္ဆာမ တဒိင်္ဃ ဗြူဟိ၊

ဧတ္တာဝတဂ္ဂံ နု ဝဒန္တိ ဟေကေ၊ ယက္ခဿ သုဒ္ဓိံ ဣဓ ပဏ္ဍိတာသေ၊