၇. ကုမ္ဘဝဂ္ဂေါ

၁. ကုမ္ဘင်္ဂပဉှော

၁. ‘‘ဘန္တေ နာဂသေန၊ ‘ကုမ္ဘဿ ဧကံ အင်္ဂံ ဂဟေတဗ္ဗ’န္တိ ယံ ဝဒေသိ၊ ကတမံ တံ ဧကံ အင်္ဂံ ဂဟေတဗ္ဗ’’န္တိ? ‘‘ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ကုမ္ဘော သမ္ပုဏ္ဏော န သဏတိ၊ ဧဝမေဝ ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ ယောဂိနာ ယောဂါဝစရေန အာဂမေ အဓိဂမေ ပရိယတ္တိယံ သာမညေ ပါရမိံ ပတွာ န သဏိတဗ္ဗံ၊ န တေန မာနော ကရဏီယော၊ န ဒဗ္ဗော [ဒပ္ပေါ (သီ.)] ဒဿေတဗ္ဗော၊ နိဟတမာနေန နိဟတဒဗ္ဗေန ဘဝိတဗ္ဗံ၊ ဥဇုကေန အမုခရေန အဝိကတ္ထိနာ. ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ ကုမ္ဘဿ ဧကံ အင်္ဂံ ဂဟေတဗ္ဗံ. ဘာသိတမ္ပေတံ၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝတာ ဒေဝါတိဒေဝေန သုတ္တနိပါတေ –

‘‘‘ယဒူနကံ တံ သဏတိ၊ ယံ ပူရံ သန္တမေဝ တံ၊

အဍ္ဎကုမ္ဘူပမော [ရိတ္တကုမ္ဘူပမော (သီ.)] ဗာလော၊ ရဟဒေါ ပူရောဝ ပဏ္ဍိတော’’’တိ.

ကုမ္ဘင်္ဂပဉှော ပဌမော.

၂. ကာဠာယသင်္ဂပဉှော

၂. ‘‘ဘန္တေ နာဂသေန၊ ‘ကာဠာယသဿ [ကာဠဟံသဿ (က.)] ဒွေ အင်္ဂါနိ ဂဟေတဗ္ဗာနီ’တိ ယံ ဝဒေသိ၊ ကတမာနိ တာနိ ဒွေ အင်္ဂါနိ ဂဟေတဗ္ဗာနီ’’တိ? ‘‘ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ကာဠာယသော သုပီတော [သုထိတော (က.)] ဝမတိ [ဝဟတိ (သျာ. က.)]၊ ဧဝမေဝ ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ ယောဂိနော ယောဂါဝစရဿ မာနသံ ယောနိသော မနသိကာရေန [ယောနိသော မနသိကာရေ (သီ. သျာ. က.)] အပီတံ ဝမတိ. ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ ကာဠာယသဿ ပဌမံ အင်္ဂံ ဂဟေတဗ္ဗံ.

‘‘ပုန စပရံ၊ မဟာရာဇ၊ ကာဠာယသော သကိံ ပီတံ ဥဒကံ န ဝမတိ၊ ဧဝမေဝ ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ ယောဂိနာ ယောဂါဝစရေန ယော သကိံ ဥပ္ပန္နော ပသာဒေါ၊ န ပုန သော ဝမိတဗ္ဗော ‘ဥဠာရော သော ဘဂဝါ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓေါ၊ သွာက္ခာတော ဓမ္မော၊ သုပ္ပဋိပန္နော သံဃော’တိ. ‘ရူပံ အနိစ္စံ၊ ဝေဒနာ အနိစ္စာ၊ သညာ အနိစ္စာ၊ သင်္ခါရာ အနိစ္စာ၊ ဝိညာဏံ အနိစ္စန္တိ ယံ သကိံ ဥပ္ပန္နံ ဉာဏံ၊ န ပုန တံ ဝမိတဗ္ဗံ. ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ ကာဠာယသဿ ဒုတိယံ အင်္ဂံ ဂဟေတဗ္ဗံ. ဘာသိတမ္ပေတံ၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝတာ ဒေဝါတိဒေဝေန –

‘‘‘ဒဿနမှိ ပရိသောဓိတော [ပရိသောဓိကေ (သီ. က.)] နရော၊ အရိယဓမ္မေ နိယတော ဝိသေသဂူ၊

နပ္ပဝေဓတိ အနေကဘာဂသော၊ သဗ္ဗသော စ မုခဘာဝမေဝ သော’’’တိ.

ကာဠာယသင်္ဂပဉှော ဒုတိယော.

၃. ဆတ္တင်္ဂပဉှော

၃. ‘‘ဘန္တေ နာဂသေန၊ ‘ဆတ္တဿ တီဏိ အင်္ဂါနိ ဂဟေတဗ္ဗာနီ’တိ ယံ ဝဒေသိ၊ ကတမာနိ တာနိ တီဏိ အင်္ဂါနိ ဂဟေတဗ္ဗာနီ’’တိ? ‘‘ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ဆတ္တံ ဥပရိ မုဒ္ဓနိ စရတိ၊ ဧဝမေဝ ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ ယောဂိနာ ယောဂါဝစရေန ကိလေသာနံ ဥပရိ မုဒ္ဓနိ စရေန ဘဝိတဗ္ဗံ. ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ ဆတ္တဿ ပဌမံ အင်္ဂံ ဂဟေတဗ္ဗံ.

‘‘ပုန စပရံ၊ မဟာရာဇ၊ ဆတ္တံ မုဒ္ဓနုပတ္ထမ္ဘံ ဟောတိ၊ ဧဝမေဝ ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ ယောဂိနာ ယောဂါဝစရေန ယောနိသော မနသိကာရုပတ္ထမ္ဘေန ဘဝိတဗ္ဗံ. ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ ဆတ္တဿ ဒုတိယံ အင်္ဂံ ဂဟေတဗ္ဗံ.

‘‘ပုန စပရံ၊ မဟာရာဇ၊ ဆတ္တံ ဝါတာတပမေဃဝုဋ္ဌိယော ပဋိဟနတိ၊ ဧဝမေဝ ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ ယောဂိနာ ယောဂါဝစရေန နာနာဝိဓဒိဋ္ဌိပုထုသမဏဗြာဟ္မဏာနံ [မဟာဝါတ (က.)] မတဝါတတိဝိဓဂ္ဂိသန္တာပကိလေသဝုဋ္ဌိယော ပဋိဟန္တဗ္ဗာ. ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ ဆတ္တဿ တတိယံ အင်္ဂံ ဂဟေတဗ္ဗံ. ဘာသိတမ္ပေတံ၊ မဟာရာဇ၊ ထေရေန သာရိပုတ္တေန ဓမ္မသေနာပတိနာ –

‘‘‘ယထာပိ ဆတ္တံ ဝိပုလံ၊ အစ္ဆိဒ္ဒံ ထိရသံဟိတံ၊

ဝါတာတပံ နိဝါရေတိ၊ မဟတီ မေဃဝုဋ္ဌိယော.

‘‘‘တထေဝ ဗုဒ္ဓပုတ္တောပိ၊ သီလဆတ္တဓရော သုစိ၊

ကိလေသဝုဋ္ဌိံ ဝါရေတိ၊ သန္တာပတိဝိဓဂ္ဂယော’’’တိ.

ဆတ္တင်္ဂပဉှော တတိယော.

၄. ခေတ္တင်္ဂပဉှော

၄. ‘‘ဘန္တေ နာဂသေန၊ ‘ခေတ္တဿ တီဏိ အင်္ဂါနိ ဂဟေတဗ္ဗာနီ’တိ ယံ ဝဒေသိ၊ ကတမာနိ တာနိ တီဏိ အင်္ဂါနိ ဂဟေတဗ္ဗာနီ’’တိ? ‘‘ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ခေတ္တံ မာတိကာသမ္ပန္နံ ဟောတိ၊ ဧဝမေဝ ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ ယောဂိနာ ယောဂါဝစရေန သုစရိတဝတ္တပ္ပဋိဝတ္တမာတိကာသမ္ပန္နေန ဘဝိတဗ္ဗံ. ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ ခေတ္တဿ ပဌမံ အင်္ဂံ ဂဟေတဗ္ဗံ.

‘‘ပုန စပရံ၊ မဟာရာဇ၊ ခေတ္တံ မရိယာဒါသမ္ပန္နံ ဟောတိ၊ တာယ စ မရိယာဒါယ ဥဒကံ ရက္ခိတွာ ဓညံ ပရိပါစေတိ၊ ဧဝမေဝ ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ ယောဂိနာ ယောဂါဝစရေန သီလဟိရိမရိယာဒါသမ္ပန္နေန ဘဝိတဗ္ဗံ၊ တာယ စ သီလဟိရိမရိယာဒါယ သာမညံ ရက္ခိတွာ စတ္တာရိ သာမညဖလာနိ ဂဟေတဗ္ဗာနိ. ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ ခေတ္တဿ ဒုတိယံ အင်္ဂံ ဂဟေတဗ္ဗံ.

‘‘ပုန စပရံ၊ မဟာရာဇ၊ ခေတ္တံ ဥဋ္ဌာနသမ္ပန္နံ ဟောတိ၊ ကဿကဿ ဟာသဇနကံ အပ္ပမ္ပိ ဗီဇံ ဝုတ္တံ ဗဟု ဟောတိ၊ ဗဟု ဝုတ္တံ ဗဟုတရံ ဟောတိ၊ ဧဝမေဝ ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ ယောဂိနာ ယောဂါဝစရေန ဥဋ္ဌာနသမ္ပန္နေန ဝိပုလဖလဒါယိနာ ဘဝိတဗ္ဗံ၊ ဒါယကာနံ ဟာသဇနကေန ဘဝိတဗ္ဗံ၊ ယထာ အပ္ပံ ဒိန္နံ ဗဟု ဟောတိ၊ ဗဟု ဒိန္နံ ဗဟုတရံ ဟောတိ. ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ ခေတ္တဿ တတိယံ အင်္ဂံ ဂဟေတဗ္ဗံ. ဘာသိတမ္ပေတံ၊ မဟာရာဇ၊ ထေရေန ဥပါလိနာ ဝိနယဓရေန –

‘‘‘ခေတ္တူပမေန ဘဝိတဗ္ဗံ၊ ဥဋ္ဌာနဝိပုလဒါယိနာ၊

ဧသ ခေတ္တဝရော နာမ၊ ယော ဒဒါတိ ဝိပုလံ ဖလ’’’န္တိ.

ခေတ္တင်္ဂပဉှော စတုတ္ထော.

၅. အဂဒင်္ဂပဉှော

၅. ‘‘ဘန္တေ နာဂသေန၊ ‘အဂဒဿ ဒွေ အင်္ဂါနိ ဂဟေတဗ္ဗာနီ’တိ ယံ ဝဒေသိ၊ ကတမာနိ တာနိ ဒွေ အင်္ဂါနိ ဂဟေတဗ္ဗာနီ’’တိ. ‘‘ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ အဂဒေ ကိမီ န သဏ္ဌဟန္တိ၊ ဧဝမေဝ ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ ယောဂိနာ ယောဂါဝစရေန မာနသေ ကိလေသာ န သဏ္ဌပေတဗ္ဗာ. ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ အဂဒဿ ပဌမံ အင်္ဂံ ဂဟေတဗ္ဗံ.

‘‘ပုန စပရံ၊ မဟာရာဇ၊ အဂဒေါ ဒဋ္ဌဖုဋ္ဌဒိဋ္ဌအသိတပီတခါယိတသာယိတံ သဗ္ဗံ ဝိသံ ပဋိဟနတိ၊ ဧဝမေဝ ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ ယောဂိနာ ယောဂါဝစရေန ရာဂဒေါသမောဟမာနဒိဋ္ဌိဝိသံ သဗ္ဗံ ပဋိဟနိတဗ္ဗံ. ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ အဂဒဿ ဒုတိယံ အင်္ဂံ ဂဟေတဗ္ဗံ. ဘာသိတမ္ပေတံ၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝတာ ဒေဝါတိဒေဝေန –

‘‘‘သင်္ခါရာနံ သဘာဝတ္ထံ၊ ဒဋ္ဌုကာမေန ယောဂိနာ၊

အဂဒေနေဝ ဟောတဗ္ဗံ၊ ကိလေသဝိသနာသနေ’’’တိ.

အဂဒင်္ဂပဉှော ပဉ္စမော.

၆. ဘောဇနင်္ဂပဉှော

၆. ‘‘ဘန္တေ နာဂသေန၊ ‘ဘောဇနဿ တီဏိ အင်္ဂါနိ ဂဟေတဗ္ဗာနီ’တိ ယံ ဝဒေသိ၊ ကတမာနိ တာနိ တီဏိ အင်္ဂါနိ ဂဟေတဗ္ဗာနီ’’တိ? ‘‘ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ဘောဇနံ သဗ္ဗသတ္တာနံ ဥပတ္ထမ္ဘော၊ ဧဝမေဝ ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ ယောဂိနာ ယောဂါဝစရေန သဗ္ဗသတ္တာနံ မဂ္ဂုပတ္ထမ္ဘေန ဘဝိတဗ္ဗံ. ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ ဘောဇနဿ ပဌမံ အင်္ဂံ ဂဟေတဗ္ဗံ.

‘‘ပုန စပရံ၊ မဟာရာဇ၊ ဘောဇနံ သဗ္ဗသတ္တာနံ ဗလံ ဝဍ္ဎေတိ၊ ဧဝမေဝ ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ ယောဂိနာ ယောဂါဝစရေန ပုညဝဍ္ဎိယာ ဝဍ္ဎိတဗ္ဗံ. ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ ဘောဇနဿ ဒုတိယံ အင်္ဂံ ဂဟေတဗ္ဗံ.

‘‘ပုန စပရံ၊ မဟာရာဇ၊ ဘောဇနံ သဗ္ဗသတ္တာနံ အဘိပတ္ထိတံ၊ ဧဝမေဝ ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ ယောဂိနာ ယောဂါဝစရေန သဗ္ဗလောကာဘိပတ္ထိတေန ဘဝိတဗ္ဗံ. ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ ဘောဇနဿ တတိယံ အင်္ဂံ ဂဟေတဗ္ဗံ. ဘာသိတမ္ပေတံ၊ မဟာရာဇ၊ ထေရေန မဟာမောဂ္ဂလ္လာနေန –

‘‘‘သံယမေန နိယမေန၊ သီလေန ပဋိပတ္တိယာ၊

ပတ္ထိတေန ဘဝိတဗ္ဗံ၊ သဗ္ဗလောကဿ ယောဂိနာ’’’တိ.

ဘောဇနင်္ဂပဉှော ဆဋ္ဌော.

၇. ဣဿာသင်္ဂပဉှော

၇. ‘‘ဘန္တေ နာဂသေန၊ ‘ဣဿာသဿ စတ္တာရိ အင်္ဂါနိ ဂဟေတဗ္ဗာနီ’တိ ယံ ဝဒေသိ၊ ကတမာနိ တာနိ စတ္တာရိ အင်္ဂါနိ ဂဟေတဗ္ဗာနီ’’တိ? ‘‘ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ဣဿာသော သရေ ပါတယန္တော ဥဘော ပါဒေ ပထဝိယံ ဒဠှံ ပတိဋ္ဌာပေတိ၊ ဇဏ္ဏုအဝေကလ္လံ ကရောတိ၊ သရကလာပံ ကဋိသန္ဓိမှိ ဌပေတိ၊ ကာယံ ဥပတ္ထဒ္ဓံ ကရောတိ၊ ဒွေ ဟတ္ထေ သန္ဓိဋ္ဌာနံ အာရောပေတိ၊ မုဋ္ဌိံ ပီဠယတိ၊ အင်္ဂုလိယော နိရန္တရံ ကရောတိ၊ ဂီဝံ ပဂ္ဂဏှာတိ၊ စက္ခူနိ မုခဉ္စ ပိဒဟတိ၊ နိမိတ္တံ ဥဇုံ ကရောတိ၊ ဟာသမုပ္ပါဒေတိ ‘ဝိဇ္ဈိဿာမီ’တိ၊ ဧဝမေဝ ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ ယောဂိနာ ယောဂါဝစရေန သီလပထဝိယံ ဝီရိယပါဒေ ပတိဋ္ဌာပေတဗ္ဗံ၊ ခန္တိသောရစ္စံ အဝေကလ္လံ ကာတဗ္ဗံ၊ သံဝရေ စိတ္တံ ဌပေတဗ္ဗံ၊ သံယမနိယမေ အတ္တာ ဥပနေတဗ္ဗော၊ ဣစ္ဆာ မုစ္ဆာ ပီဠယိတဗ္ဗာ၊ ယောနိသော မနသိကာရေ စိတ္တံ နိရန္တရံ ကာတဗ္ဗံ၊ ဝီရိယံ ပဂ္ဂဟေတဗ္ဗံ၊ ဆ ဒွါရာ ပိဒဟိတဗ္ဗာ၊ သတိ ဥပဋ္ဌပေတဗ္ဗာ၊ ဟာသမုပ္ပါဒေတဗ္ဗံ ‘သဗ္ဗကိလေသေ ဉာဏနာရာစေန ဝိဇ္ဈိဿာမီ’တိ. ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ ဣဿာသဿ ပဌမံ အင်္ဂံ ဂဟေတဗ္ဗံ.

‘‘ပုန စပရံ၊ မဟာရာဇ၊ ဣဿာသော အာဠကံ ပရိဟရတိ ဝင်္ကဇိမှကုဋိလနာရာစဿ ဥဇုကရဏာယ. ဧဝမေဝ ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ ယောဂိနာ ယောဂါဝစရေန ဣမသ္မိံ ကာယေ သတိပဋ္ဌာနအာဠကံ ပရိဟရိတဗ္ဗံ ဝင်္ကဇိမှကုဋိလစိတ္တဿ ဥဇုကရဏာယ. ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ ဣဿာသဿ ဒုတိယံ အင်္ဂံ ဂဟေတဗ္ဗံ.

‘‘ပုန စပရံ၊ မဟာရာဇ၊ ဣဿာသော လက္ခေ ဥပါသေတိ၊ ဧဝမေဝ ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ ယောဂိနာ ယောဂါဝစရေန ဣမသ္မိံ ကာယေ ဥပါသိတဗ္ဗံ. ကထံ မဟာရာဇ ယောဂိနာ ယောဂါဝစရေန ဣမသ္မိံ ကာယေ ဥပါသိတဗ္ဗံ? အနိစ္စတော ဥပါသိတဗ္ဗံ၊ ဒုက္ခတော ဥပါသိတဗ္ဗံ၊ အနတ္တတော ဥပါသိတဗ္ဗံ၊ ရောဂတော။ပေ။ ဂဏ္ဍတော။ပေ။ သလ္လတော။ပေ။ အဃတော။ပေ။ အာဗာဓတော။ပေ။ ပရတော။ပေ။ ပလောကတော။ပေ။ ဤတိတော။ပေ။ ဥပဒ္ဒဝတော။ပေ။ ဘယတော။ပေ။ ဥပသဂ္ဂတော။ပေ။ စလတော။ပေ။ ပဘင်္ဂုတော။ပေ။ အဒ္ဓုဝတော။ပေ။ အတာဏတော။ပေ။ အလေဏတော။ပေ။ အသရဏတော။ပေ။ ရိတ္တတော။ပေ။ တုစ္ဆတော။ပေ။ သုညတော။ပေ။ အာဒီနဝတော။ပေ။ ဝိပရိဏာမဓမ္မတော။ပေ။ အသာရတော ။ပေ။ အဃမူလတော။ပေ။ ဝဓကတော။ပေ။ ဝိဘဝတော။ပေ။ သာသဝတော။ပေ။ သင်္ခတတော။ပေ။ မာရာမိသတော။ပေ။ ဇာတိဓမ္မတော။ပေ။ ဇရာဓမ္မတော။ပေ။ ဗျာဓိဓမ္မတော။ပေ။ မရဏဓမ္မတော။ပေ။ သောကဓမ္မတော။ပေ။ ပရိဒေဝဓမ္မတော။ပေ။ ဥပါယာသဓမ္မတော။ပေ။ သံကိလေသဓမ္မတော။ပေ။ ဧဝံ ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ ယောဂိနာ ယောဂါဝစရေန ဣမသ္မိံ ကာယေ ဥပါသိတဗ္ဗံ. ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ ဣဿာသဿ တတိယံ အင်္ဂံ ဂဟေတဗ္ဗံ.

‘‘ပုန စပရံ၊ မဟာရာဇ၊ ဣဿာသော သာယံ ပါတံ ဥပါသတိ. ဧဝမေဝ ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ ယောဂိနာ ယောဂါဝစရေန သာယံ ပါတံ အာရမ္မဏေ ဥပါသိတဗ္ဗံ. ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ ဣဿာသဿ စတုတ္ထံ အင်္ဂံ ဂဟေတဗ္ဗံ. ဘာသိတမ္ပေတံ၊ မဟာရာဇ၊ ထေရေန သာရိပုတ္တေန ဓမ္မသေနာပတိနာ –

‘‘‘ယထာ ဣဿာသကော နာမ၊ သာယံ ပါတံ ဥပါသတိ၊

ဥပါသနံ အရိဉ္စန္တော [န ရိစ္ဆန္တော (သီ. က.)]၊ လဘတေ ဘတ္တဝေတနံ.

‘‘‘တထေဝ ဗုဒ္ဓပုတ္တောပိ၊ ကရောတိ ကာယုပါသနံ၊

ကာယုပါသနံ အရိဉ္စန္တော၊ အရဟတ္တမဓိဂစ္ဆတီ’’’တိ.

ဣဿာသင်္ဂပဉှော သတ္တမော.

ကုမ္ဘဝဂ္ဂေါ သတ္တမော [ဣတော ပရံ ရာဇင်္ဂပဉှာဒိကာ အဋ္ဌတိံသ ပဉှာ ဝိနဋ္ဌာ၊ ယေဟိ တာ ဒိဋ္ဌာ၊§တေဟိ နော အာရောစေတဗ္ဗာ ပုန မုဒ္ဒါပနကာလေ ပက္ခိပနတ္ထာယာတိ (န၊ ဗု၊ သ)].

တဿုဒ္ဒါနံ –

ကုမ္ဘော စ ကာဠာယသော စ၊ ဆတ္တံ ခေတ္တဉ္စ အဂဒေါ၊

ဘောဇနေန စ ဣဿာသော၊ ဝုတ္တံ ဒါနိ ဝိဒူဟီတိ.

ဩပမ္မကထာပဉှော နိဋ္ဌိတော.