၁. ဂဒြဘဝဂ္ဂေါ

၁. ဂဒြဘင်္ဂပဉှော

၁. ‘‘ဘန္တေ နာဂသေန၊ ‘ဂဒြဘဿ ဧကံ အင်္ဂံ ဂဟေတဗ္ဗ’န္တိ ယံ ဝဒေသိ၊ ကတမံ တံ ဧကံ အင်္ဂံ ဂဟေတဗ္ဗ’’န္တိ? ‘‘ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ဂဒြဘော နာမ သင်္ကာရကူဋေပိ စတုက္ကေပိ သိင်္ဃာဋကေပိ ဂါမဒွါရေပိ ထုသရာသိမှိပိ ယတ္ထ ကတ္ထစိ သယတိ၊ န သယနဗဟုလော ဟောတိ၊ ဧဝမေဝ ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ ယောဂိနာ ယောဂါဝစရေန တိဏသန္ထာရေပိ ပဏ္ဏသန္ထာရေပိ ကဋ္ဌမဉ္စကေပိ ဆမာယပိ ယတ္ထ ကတ္ထစိ စမ္မခဏ္ဍံ ပတ္ထရိတွာ ယတ္ထ ကတ္ထစိ သယိတဗ္ဗံ၊ န သယနဗဟုလေန ဘဝိတဗ္ဗံ. ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ ဂဒြဘဿ ဧကံ အင်္ဂံ ဂဟေတဗ္ဗံ. ဘာသိတမ္ပေတံ၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝတာ ဒေဝါတိဒေဝေန ‘ကလိင်္ဂရူပဓာနာ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဧတရဟိ မမ သာဝကာ ဝိဟရန္တိ အပ္ပမတ္တာ အာတာပိနော ပဓာနသ္မိ’န္တိ. ဘာသိတမ္ပေတံ၊ မဟာရာဇ၊ ထေရေန သာရိပုတ္တေန ဓမ္မသေနာပတိနာပိ –

‘‘‘ပလ္လင်္ကေန နိသိန္နဿ၊ ဇဏ္ဏုကေနာဘိဝဿတိ၊

အလံ ဖာသုဝိဟာရာယ၊ ပဟိတတ္တဿ ဘိက္ခုနော’’’တိ.

ဂဒြဘင်္ဂပဉှော ပဌမော.

၂. ကုက္ကုဋင်္ဂပဉှော

၂. ‘‘ဘန္တေ နာဂသေန၊ ‘ကုက္ကုဋဿ ပဉ္စ အင်္ဂါနိ ဂဟေတဗ္ဗာနီ’တိ ယံ ဝဒေသိ၊ ကတမာနိ တာနိ ပဉ္စ အင်္ဂါနိ ဂဟေတဗ္ဗာနီ’’တိ? ‘‘ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ကုက္ကုဋော ကာလေန သမယေန ပဋိသလ္လီယတိ၊ ဧဝမေဝ ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ ယောဂိနာ ယောဂါဝစရေန ကာလေန သမယေနေဝ စေတိယင်္ဂဏံ သမ္မဇ္ဇိတွာ ပါနီယံ ပရိဘောဇနီယံ ဥပဋ္ဌပေတွာ သရီရံ ပဋိဇဂ္ဂိတွာ နဟာယိတွာ စေတိယံ ဝန္ဒိတွာ ဝုဍ္ဎာနံ ဘိက္ခူနံ ဒဿနာယ ဂန္တွာ ကာလေန သမယေန သုညာဂါရံ ပဝိသိတဗ္ဗံ. ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ ကုက္ကုဋဿ ပဌမံ အင်္ဂံ ဂဟေတဗ္ဗံ.

‘‘ပုန စပရံ၊ မဟာရာဇ၊ ကုက္ကုဋော ကာလေန သမယေနေဝ ဝုဋ္ဌာတိ. ဧဝမေဝ ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ ယောဂိနာ ယောဂါဝစရေန ကာလေန သမယေနေဝ ဝုဋ္ဌဟိတွာ စေတိယင်္ဂဏံ သမ္မဇ္ဇိတွာ ပါနီယံ ပရိဘောဇနီယံ ဥပဋ္ဌပေတွာ သရီရံ ပဋိဇဂ္ဂိတွာ စေတိယံ ဝန္ဒိတွာ ပုနဒေဝ သုညာဂါရံ ပဝိသိတဗ္ဗံ. ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ ကုက္ကုဋဿ ဒုတိယံ အင်္ဂံ ဂဟေတဗ္ဗံ.

‘‘ပုန စပရံ၊ မဟာရာဇ၊ ကုက္ကုဋော ပထဝိံ ခဏိတွာ ခဏိတွာ အဇ္ဈောဟာရံ အဇ္ဈောဟရတိ. ဧဝမေဝ ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ ယောဂိနာ ယောဂါဝစရေန ပစ္စဝေက္ခိတွာ ပစ္စဝေက္ခိတွာ အဇ္ဈောဟာရံ အဇ္ဈောဟရိတဗ္ဗံ ‘နေဝ ဒဝါယ န မဒါယ န မဏ္ဍနာယ န ဝိဘူသနာယ၊ ယာဝဒေဝ ဣမဿ ကာယဿ ဌိတိယာ ယာပနာယ ဝိဟိံသူပရတိယာ ဗြဟ္မစရိယာနုဂ္ဂဟာယ၊ ဣတိ ပုရာဏဉ္စ ဝေဒနံ ပဋိဟင်္ခါမိ နဝဉ္စ ဝေဒနံ န ဥပ္ပါဒေဿာမိ၊ ယာတြာ စ မေ ဘဝိဿတိ အနဝဇ္ဇတာ စ ဖာသုဝိဟာရော စာ’တိ. ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ ကုက္ကုဋဿ တတိယံ အင်္ဂံ ဂဟေတဗ္ဗံ. ဘာသိတမ္ပေတံ၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝတာ ဒေဝါတိဒေဝေန –

‘‘‘ကန္တာရေ ပုတ္တမံသံဝ၊ အက္ခဿဗ္ဘဉ္ဇနံ ယထာ၊

ဧဝံ အာဟရိ အာဟာရံ၊ ယာပနတ္ထမမုစ္ဆိတော’တိ.

‘‘ပုန စပရံ၊ မဟာရာဇ၊ ကုက္ကုဋော သစက္ခုကောပိ ရတ္တိံ အန္ဓော ဟောတိ. ဧဝမေဝ ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ ယောဂိနာ ယောဂါဝစရေန အနန္ဓေနေဝ အန္ဓေန ဝိယ ဘဝိတဗ္ဗံ၊ အရညေပိ ဂေါစရဂါမေ ပိဏ္ဍာယ စရန္တေနပိ ရဇနီယေသု ရူပသဒ္ဒဂန္ဓရသဖောဋ္ဌဗ္ဗဓမ္မေသု အန္ဓေန ဗဓိရေန မူဂေန ဝိယ ဘဝိတဗ္ဗံ၊ န နိမိတ္တံ ဂဟေတဗ္ဗံ၊ နာနုဗျဉ္ဇနံ ဂဟေတဗ္ဗံ. ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ ကုက္ကုဋဿ စတုတ္ထံ အင်္ဂံ ဂဟေတဗ္ဗံ. ဘာသိတမ္ပေတံ၊ မဟာရာဇ၊ ထေရေန မဟာကစ္စာယနေန –

‘စက္ခုမာဿ ယထာ အန္ဓော၊ သောတဝါ ဗဓိရော ယထာ၊

ပညဝါဿ [ဇိဝှါဝဿ (သီ. ပီ.)] ယထာ မူဂေါ၊ ဗလဝါ ဒုဗ္ဗလောရိဝ၊

အတ္တအတ္ထေ [အထ အတ္ထေ (သီ. ပီ.)] သမုပ္ပန္နေ၊ သယေထ မတသာယိက’န္တိ.

‘‘ပုန စပရံ၊ မဟာရာဇ၊ ကုက္ကုဋော လေဍ္ဍုဒဏ္ဍလဂုဠမုဂ္ဂရေဟိ ပရိပါတိယန္တောပိ သကံ ဂေဟံ န ဝိဇဟတိ. ဧဝမေဝ ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ ယောဂိနာ ယောဂါဝစရေန စီဝရကမ္မံ ကရောန္တေနပိ နဝကမ္မံ ကရောန္တေနပိ ဝတ္တပ္ပဋိဝတ္တံ ကရောန္တေနပိ ဥဒ္ဒိသန္တေနပိ ဥဒ္ဒိသာပေန္တေနပိ ယောနိသော မနသိကာရော န ဝိဇဟိတဗ္ဗော၊ သကံ ခေါ ပနေတံ၊ မဟာရာဇ၊ ယောဂိနော ဂေဟံ၊ ယဒိဒံ ယောနိသော မနသိကာရော. ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ ကုက္ကုဋဿ ပဉ္စမံ အင်္ဂံ ဂဟေတဗ္ဗံ. ဘာသိတမ္ပေတံ၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝတာ ဒေဝါတိဒေဝေန ‘ကော စ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခုနော ဂေါစရော သကော ပေတ္တိကော ဝိသယော? ယဒိဒံ စတ္တာရော သတိပဋ္ဌာနာ’တိ. ဘာသိတမ္ပေတံ၊ မဟာရာဇ၊ ထေရေန သာရိပုတ္တေန ဓမ္မသေနာပတိနာပိ –

‘‘‘ယထာ သုဒန္တော မာတင်္ဂေါ၊ သကံ သောဏ္ဍံ န မဒ္ဒတိ၊

ဘက္ခာဘက္ခံ ဝိဇာနာတိ၊ အတ္တနော ဝုတ္တိကပ္ပနံ.

‘‘‘တထေဝ ဗုဒ္ဓပုတ္တေန၊ အပ္ပမတ္တေန ဝါ ပန၊

ဇိနဝစနံ န မဒ္ဒိတဗ္ဗံ၊ မနသိကာရဝရုတ္တမ’’’န္တိ.

ကုက္ကုဋင်္ဂပဉှော ဒုတိယော.

၃. ကလန္ဒကင်္ဂပဉှော

၃. ‘‘ဘန္တေ နာဂသေန၊ ‘ကလန္ဒကဿ ဧကံ အင်္ဂံ ဂဟေတဗ္ဗ’န္တိ ယံ ဝဒေသိ၊ ကတမံ တံ ဧကံ အင်္ဂံ ဂဟေတဗ္ဗ’’န္တိ? ‘‘ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ကလန္ဒကော ပဋိသတ္တုမှိ ဩပတန္တေ နင်္ဂုဋ္ဌံ ပပ္ဖေါဋေတွာ မဟန္တံ ကတွာ တေနေဝ နင်္ဂုဋ္ဌလဂုဠေန ပဋိသတ္တုံ ပဋိဗာဟတိ၊ ဧဝမေဝ ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ ယောဂိနာ ယောဂါဝစရေန ကိလေသသတ္တုမှိ ဩပတန္တေ သတိပဋ္ဌာနလဂုဠံ ပပ္ဖေါဋေတွာ မဟန္တံ ကတွာ တေနေဝ သတိပဋ္ဌာနလဂုဠေန သဗ္ဗကိလေသာ ပဋိဗာဟိတဗ္ဗာ. ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ ကလန္ဒကဿ ဧကံ အင်္ဂံ ဂဟေတဗ္ဗံ. ဘာသိတမ္ပေတံ၊ မဟာရာဇ၊ ထေရေန စူဠပန္ထကေန –

‘ယဒါ ကိလေသာ ဩပတန္တိ၊ သာမညဂုဏဓံသနာ၊

သတိပဋ္ဌာနလဂုဠေန၊ ဟန္တဗ္ဗာ တေ ပုနပ္ပုန’’’န္တိ.

ကလန္ဒကင်္ဂပဉှော တတိယော.

၄. ဒီပိနိယင်္ဂပဉှော

၄. ‘‘ဘန္တေ နာဂသေန၊ ‘ဒီပိနိယာ ဧကံ အင်္ဂံ ဂဟေတဗ္ဗ’န္တိ ယံ ဝဒေသိ၊ ကတမံ တံ ဧကံ အင်္ဂံ ဂဟေတဗ္ဗ’’န္တိ? ‘‘ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ဒီပိနီ သကိံ ယေဝ ဂဗ္ဘံ ဂဏှာတိ၊ န ပုနပ္ပုနံ ပုရိသံ ဥပေတိ? ဧဝမေဝ ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ ယောဂိနာ ယောဂါဝစရေန အာယတိံ ပဋိသန္ဓိံ ဥပ္ပတ္တိံ ဂဗ္ဘသေယျံ စုတိံ ဘေဒံ ခယံ ဝိနာသံ သံသာရဘယံ ဒုဂ္ဂတိံ ဝိသမံ သမ္ပီဠိတံ ဒိသွာ ‘ပုနဗ္ဘဝေ နပ္ပဋိသန္ဒဟိဿာမီ’တိ ယောနိသော မနသိကာရော ကရဏီယော. ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ ဒီပိနိယာ ဧကံ အင်္ဂံ ဂဟေတဗ္ဗံ. ဘာသိတမ္ပေတံ၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝတာ ဒေဝါတိဒေဝေန သုတ္တနိပါတေ ဓနိယဂေါပါလကသုတ္တေ –

‘‘‘ဥသဘောရိဝ ဆေတွ ဗန္ဓနာနိ၊ နာဂေါ ပူတိလတံဝ ဒါလယိတွာ၊

နာဟံ ပုနုပေဿံ ဂဗ္ဘသေယျံ၊ အထ စေ ပတ္ထယသီ ပဝဿ ဒေဝါ’’’တိ.

ဒီပိနိယင်္ဂပဉှော စတုတ္ထော.

၅. ဒီပိကင်္ဂပဉှော

၅. ‘‘ဘန္တေ နာဂသေန၊ ‘ဒီပိကဿ ဒွေ အင်္ဂါနိ ဂဟေတဗ္ဗာနီ’တိ ယံ ဝဒေသိ၊ ကတမာနိ တာနိ ဒွေ အင်္ဂါနိ ဂဟေတဗ္ဗာနီ’’တိ? ‘‘ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ဒီပိကော အရညေ တိဏဂဟနံ ဝါ ဝနဂဟနံ ဝါ ပဗ္ဗတဂဟနံ ဝါ နိဿာယ နိလီယိတွာ မိဂေ ဂဏှာတိ၊ ဧဝမေဝ ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ ယောဂိနာ ယောဂါဝစရေန ဝိဝေကံ သေဝိတဗ္ဗံ အရညံ ရုက္ခမူလံ ပဗ္ဗတံ ကန္ဒရံ ဂိရိဂုဟံ သုသာနံ ဝနပတ္ထံ အဗ္ဘောကာသံ ပလာလပုဉ္ဇံ အပ္ပသဒ္ဒံ အပ္ပနိဂ္ဃေါသံ ဝိဇနဝါတံ မနုဿရာဟသေယျကံ ပဋိသလ္လာနသာရုပ္ပံ၊ ဝိဝေကံ သေဝမာနော ဟိ၊ မဟာရာဇ၊ ယောဂီ ယောဂါဝစရော နစိရဿေဝ ဆဠဘိညာသု စ ဝသိဘာဝံ ပါပုဏာတိ. ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ ဒီပိကဿ ပဌမံ အင်္ဂံ ဂဟေတဗ္ဗံ. ဘာသိတမ္ပေတံ၊ မဟာရာဇ၊ ထေရေဟိ ဓမ္မသင်္ဂါဟကေဟိ –

‘‘‘ယထာပိ ဒီပိကော နာမ၊ နိလီယိတွာ ဂဏှတေ [ဂဏှတီ (သီ. ပီ.)] မိဂေ၊

တထေဝါယံ ဗုဒ္ဓပုတ္တော၊ ယုတ္တယောဂေါ ဝိပဿကော၊

အရညံ ပဝိသိတွာန၊ ဂဏှာတိ ဖလမုတ္တမ’န္တိ.

‘‘ပုန စပရံ၊ မဟာရာဇ၊ ဒီပိကော ယံ ကိဉ္စိ ပသုံ ဝဓိတွာ ဝါမေန ပဿေန ပတိတံ န ဘက္ခေတိ. ဧဝမေဝ ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ ယောဂိနာ ယောဂါဝစရေန ဝေဠုဒါနေန ဝါ ပတ္တဒါနေန ဝါ ပုပ္ဖဒါနေန ဝါ ဖလဒါနေန ဝါ သိနာနဒါနေန ဝါ မတ္တိကာဒါနေန ဝါ စုဏ္ဏဒါနေန ဝါ ဒန္တကဋ္ဌဒါနေန ဝါ မုခေါဒကဒါနေန ဝါ စာတုကမျတာယ ဝါ မုဂ္ဂသုပျတာယ [မုဂ္ဂသုပ္ပတာယ (သီ. ပီ.)] ဝါ ပါရိဘဋ [ပါရိဘဋ္ဋတာယ (သီ. ပီ.)] ယတာယ ဝါ ဇင်္ဃပေသနီယေန ဝါ ဝေဇ္ဇကမ္မေန ဝါ ဒူတကမ္မေန ဝါ ပဟိဏဂမနေန ဝါ ပိဏ္ဍပဋိပိဏ္ဍေန ဝါ ဒါနာနုပ္ပဒါနေန ဝါ ဝတ္ထုဝိဇ္ဇာယ ဝါ နက္ခတ္တဝိဇ္ဇာယ ဝါ အင်္ဂဝိဇ္ဇာယ [နဂဝိဇ္ဇာယ (က.)] ဝါ အညတရညတရေန ဝါ ဗုဒ္ဓပ္ပဋိကုဋ္ဌေန မိစ္ဆာဇီဝေန နိပ္ဖါဒိတံ ဘောဇနံ န ဘုဉ္ဇိတဗ္ဗံ [ပရိဘုဉ္ဇိတဗ္ဗံ (သီ. ပီ.)] ဝါမေန ပဿေန ပတိတံ ပသုံ ဝိယ ဒီပိကော. ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ ဒီပိကဿ ဒုတိယံ အင်္ဂံ ဂဟေတဗ္ဗံ. ဘာသိတမ္ပေတံ၊ မဟာရာဇ၊ ထေရေန သာရိပုတ္တေန ဓမ္မသေနာပတိနာ –

‘‘‘ဝစီဝိညတ္တိဝိပ္ဖါရာ၊ ဥပ္ပန္နံ မဓုပါယသံ၊

သစေ ဘုတ္တော ဘဝေယျာဟံ၊ သာဇီဝေါ ဂရဟိတော မမ.

‘‘‘ယဒိပိ မေ အန္တဂုဏံ၊ နိက္ခမိတွာ ဗဟီ စရေ၊

နေဝ ဘိန္ဒေယျမာဇီဝံ၊ စဇမာနောပိ ဇီဝိတ’’’န္တိ.

ဒီပိကင်္ဂပဉှော ပဉ္စမော.

၆. ကုမ္မင်္ဂပဉှော

၆. ‘‘ဘန္တေ နာဂသေန၊ ‘ကုမ္မဿ ပဉ္စ အင်္ဂါနိ ဂဟေတဗ္ဗာနီ’တိ ယံ ဝဒေသိ၊ ကတမာနိ တာနိ ပဉ္စ အင်္ဂါနိ ဂဟေတဗ္ဗာနီ’’တိ? ‘‘ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ကုမ္မော ဥဒကစရော ဥဒကေယေဝ ဝါသံ ကပ္ပေတိ၊ ဧဝမေဝ ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ ယောဂိနာ ယောဂါဝစရေန သဗ္ဗပါဏဘူတပုဂ္ဂလာနံ ဟိတာနုကမ္ပိနာ မေတ္တာသဟဂတေန စေတသာ ဝိပုလေန မဟဂ္ဂတေန အပ္ပမာဏေန အဝေရေန အဗျာပဇ္ဇေန သဗ္ဗာဝန္တံ လောကံ ဖရိတွာ ဝိဟရိတဗ္ဗံ. ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ ကုမ္မဿ ပဌမံ အင်္ဂံ ဂဟေတဗ္ဗံ.

‘‘ပုန စပရံ၊ မဟာရာဇ၊ ကုမ္မော ဥဒကေ ဥပ္ပိလဝန္တော သီသံ ဥက္ခိပိတွာ ယဒိ ကောစိ ပဿတိ၊ တတ္ထေဝ နိမုဇ္ဇတိ ဂါဠှမောဂါဟတိ ‘မာ မံ တေ ပုန ပဿေယျု’န္တိ၊ ဧဝမေဝ ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ ယောဂိနာ ယောဂါဝစရေန ကိလေသေသု ဩပတန္တေသု အာရမ္မဏသရေ နိမုဇ္ဇိတဗ္ဗံ ဂါဠှမောဂါဟိတဗ္ဗံ ‘မာ မံ ကိလေသာ ပုန ပဿေယျု’န္တိ. ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ ကုမ္မဿ ဒုတိယံ အင်္ဂံ ဂဟေတဗ္ဗံ.

‘‘ပုန စပရံ၊ မဟာရာဇ၊ ကုမ္မော ဥဒကတော နိက္ခမိတွာ ကာယံ ဩတာပေတိ၊ ဧဝမေဝ ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ ယောဂိနာ ယောဂါဝစရေန နိသဇ္ဇဋ္ဌာနသယနစင်္ကမတော မာနသံ နီဟရိတွာ သမ္မပ္ပဓာနေ မာနသံ ဩတာပေတဗ္ဗံ. ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ ကုမ္မဿ တတိယံ အင်္ဂံ ဂဟေတဗ္ဗံ.

‘‘ပုန စပရံ၊ မဟာရာဇ၊ ကုမ္မော ပထဝိံ ခဏိတွာ ဝိဝိတ္တေ ဝါသံ ကပ္ပေတိ၊ ဧဝမေဝ ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ ယောဂိနာ ယောဂါဝစရေန လာဘသက္ကာရသိလောကံ ပဇဟိတွာ သုညံ ဝိဝိတ္တံ ကာနနံ ဝနပတ္ထံ ပဗ္ဗတံ ကန္ဒရံ ဂိရိဂုဟံ အပ္ပသဒ္ဒံ အပ္ပနိဂ္ဃေါသံ ပဝိဝိတ္တမောဂါဟိတွာ ဝိဝိတ္တေ ယေဝ ဝါသံ ဥပဂန္တဗ္ဗံ. ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ ကုမ္မဿ စတုတ္ထံ အင်္ဂံ ဂဟေတဗ္ဗံ. ဘာသိတမ္ပေတံ၊ မဟာရာဇ၊ ထေရေန ဥပသေနေန ဝင်္ဂန္တပုတ္တေန –

‘‘‘ဝိဝိတ္တံ အပ္ပနိဂ္ဃေါသံ၊ ဝါဠမိဂနိသေဝိတံ၊

သေဝေ သေနာသနံ ဘိက္ခု၊ ပဋိသလ္လာနကာရဏာ’တိ.

‘‘ပုန စပရံ၊ မဟာရာဇ၊ ကုမ္မော စာရိကံ စရမာနော ယဒိ ကဉ္စိ ပဿတိ ဝါ၊ သဒ္ဒံ သုဏာတိ ဝါ၊ သောဏ္ဍိပဉ္စမာနိ အင်္ဂါနိ သကေ ကပါလေ နိဒဟိတွာ အပ္ပေါဿုက္ကော တုဏှီဘူတော တိဋ္ဌတိ ကာယမနုရက္ခန္တော၊ ဧဝမေဝ ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ ယောဂိနာ ယောဂါဝစရေန သဗ္ဗတ္ထ ရူပသဒ္ဒဂန္ဓရသဖောဋ္ဌဗ္ဗဓမ္မေသု အာပတန္တေသု ဆသု ဒွါရေသု သံဝရကဝါဋံ အနုဂ္ဃါဋေတွာ မာနသံ သမောဒဟိတွာ သံဝရံ ကတွာ သတေန သမ္ပဇာနေန ဝိဟာတဗ္ဗံ သမဏဓမ္မံ အနုရက္ခမာနေန. ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ ကုမ္မဿ ပဉ္စမံ အင်္ဂံ ဂဟေတဗ္ဗံ. ဘာသိတမ္ပေတံ၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝတာ ဒေဝါတိဒေဝေန သံယုတ္တနိကာယဝရေ ကုမ္မူပမသုတ္တန္တေ –

‘‘‘ကုမ္မောဝ အင်္ဂါနိ သကေ ကပါလေ၊ သမောဒဟံ ဘိက္ခု မနောဝိတက္ကေ၊

အနိဿိတော အညမဟေဌယာနော၊ ပရိနိဗ္ဗုတောနူပဝဒေယျ ကဉ္စီ’’’တိ.

ကုမ္မင်္ဂပဉှော ဆဋ္ဌော.

၇. ဝံသင်္ဂပဉှော

၇. ‘‘ဘန္တေ နာဂသေန၊ ‘ဝံသဿ ဧကံ အင်္ဂံ ဂဟေတဗ္ဗ’န္တိ ယံ ဝဒေသိ၊ ကတမံ တံ ဧကံ အင်္ဂံ ဂဟေတဗ္ဗ’’န္တိ? ‘‘ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ဝံသော ယတ္ထ ဝါတော၊ တတ္ထ အနုလောမေတိ၊ နာညတ္ထမနုဓာဝတိ၊ ဧဝမေဝ ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ ယောဂိနာ ယောဂါဝစရေန ယံ ဗုဒ္ဓေန ဘဂဝတာ ဘာသိတံ နဝင်္ဂံ သတ္ထု သာသနံ၊ တံ အနုလောမယိတွာ ကပ္ပိယေ အနဝဇ္ဇေ ဌတွာ သမဏဓမ္မံ ယေဝ ပရိယေသိတဗ္ဗံ. ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ ဝံသဿ ဧကံ အင်္ဂံ ဂဟေတဗ္ဗံ. ဘာသိတမ္ပေတံ မဟာရာဇ ထေရေန ရာဟုလေန –

‘‘‘နဝင်္ဂံ ဗုဒ္ဓဝစနံ၊ အနုလောမေတွာန သဗ္ဗဒါ၊

ကပ္ပိယေ အနဝဇ္ဇသ္မိံ၊ ဌတွာပါယံ သမုတ္တရိ’’’န္တိ.

ဝံသင်္ဂပဉှော သတ္တမော.

၈. စာပင်္ဂပဉှော

၈. ‘‘ဘန္တေ နာဂသေန၊ ‘စာပဿ ဧကံ အင်္ဂံ ဂဟေတဗ္ဗ’န္တိ ယံ ဝဒေသိ၊ ကတမံ တံ ဧကံ အင်္ဂံ ဂဟေတဗ္ဗ’’န္တိ? ‘‘ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ စာပေါ သုတစ္ဆိတော နမိတော [မိတော (သီ. ပီ. က.)] ယာဝဂ္ဂမူလံ သမကမေဝ အနုနမတိ နပ္ပဋိတ္ထမ္ဘတိ၊ ဧဝမေဝ ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ ယောဂိနာ ယောဂါဝစရေန ထေရနဝမဇ္ဈိမသမကေသု အနုနမိတဗ္ဗံ နပ္ပဋိဖရိတဗ္ဗံ. ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ စာပဿ ဧကံ အင်္ဂံ ဂဟေတဗ္ဗံ. ဘာသိတမ္ပေတံ၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝတာ ဒေဝါတိဒေဝေန ဝိဓုရ [ပုဏ္ဏက] ဇာတကေ –

‘‘‘စာပေါဝူနုဒရော ဓီရော၊ ဝံသော ဝါပိ ပကမ္ပယေ [စာပေါ ဝါ နုန မေ ဓီရော၊ ဝံသောဝ အနုလောမယံ (သီ. ပီ. က.)]၊

ပဋိလောမံ န ဝတ္တေယျ၊ သ ရာဇဝသတိံ ဝသေ’’’တိ.

စာပင်္ဂပဉှော အဋ္ဌမော.

၉. ဝါယသင်္ဂပဉှော

၉. ‘‘ဘန္တေ နာဂသေန၊ ‘ဝါယသဿ ဒွေ အင်္ဂါနိ ဂဟေတဗ္ဗာနီ’တိ ယံ ဝဒေသိ၊ ကတမာနိ တာနိ ဒွေ အင်္ဂါနိ ဂဟေတဗ္ဗာနီ’’တိ? ‘‘ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ဝါယသော အာသင်္ကိတပရိသင်္ကိတော ယတ္တပ္ပယတ္တော စရတိ၊ ဧဝမေဝ ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ ယောဂိနာ ယောဂါဝစရေန အာသင်္ကိတပရိသင်္ကိတေန ယတ္တပယတ္တေန ဥပဋ္ဌိတာယ သတိယာ သံဝုတေဟိ ဣန္ဒြိယေဟိ စရိတဗ္ဗံ. ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ ဝါယသဿ ပဌမံ အင်္ဂံ ဂဟေတဗ္ဗံ.

‘‘ပုန စပရံ၊ မဟာရာဇ၊ ဝါယသော ယံ ကိဉ္စိ ဘောဇနံ ဒိသွာ ဉာတီဟိ သံဝိဘဇိတွာ ဘုဉ္ဇတိ၊ ဧဝမေဝ ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ ယောဂိနာ ယောဂါဝစရေန ယေ တေ လာဘာ ဓမ္မိကာ ဓမ္မလဒ္ဓါ အန္တမသော ပတ္တပရိယာပန္နမတ္တမ္ပိ၊ တထာရူပေဟိ လာဘေဟိ ပဋိဝိဘတ္တဘောဂိနာ ဘဝိတဗ္ဗံ သီလဝန္တေဟိ သဗြဟ္မစာရီဟိ. ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ ဝါယသဿ ဒုတိယံ အင်္ဂံ ဂဟေတဗ္ဗံ. ဘာသိတမ္ပေတံ၊ မဟာရာဇ၊ ထေရေန သာရိပုတ္တေန ဓမ္မသေနာပတိနာ –

‘‘‘သစေ မေ ဥပနာမေန္တိ၊ ယထာလဒ္ဓံ တပဿိနော၊

သဗ္ဗေ သံဝိဘဇိတွာန၊ တတော ဘုဉ္ဇာမိ ဘောဇန’’’န္တိ.

ဝါယသင်္ဂပဉှော နဝမော.

၁၀. မက္ကဋင်္ဂပဉှော

၁၀. ‘‘ဘန္တေ နာဂသေန၊ ‘မက္ကဋဿ ဒွေ အင်္ဂါနိ ဂဟေတဗ္ဗာနီ’တိ ယံ ဝဒေသိ၊ ကတမာနိ တာနိ ဒွေ အင်္ဂါနိ ဂဟေတဗ္ဗာနီ’’တိ? ‘‘ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ မက္ကဋော ဝါသမုပဂစ္ဆန္တော တထာရူပေ ဩကာသေ မဟတိမဟာရုက္ခေ ပဝိဝိတ္တေ သဗ္ဗဋ္ဌကသာခေ [သဗ္ဗတ္ထကသာခေ (သျာ.)၊ သဗ္ဗဋ္ဌသာခေ (က.)] ဘီရုတ္တာဏေ ဝါသမုပဂစ္ဆတိ၊ ဧဝမေဝ ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ ယောဂိနာ ယောဂါဝစရေန လဇ္ဇိံ ပေသလံ သီလဝန္တံ ကလျာဏဓမ္မံ ဗဟုဿုတံ ဓမ္မဓရံ ဝိနယဓရံ ပိယံ ဂရုဘာဝနီယံ ဝတ္တာရံ ဝစနက္ခမံ ဩဝါဒကံ ဝိညာပကံ သန္ဒဿကံ သမာဒပကံ သမုတ္တေဇကံ သမ္ပဟံသကံ ဧဝရူပံ ကလျာဏမိတ္တံ အာစရိယံ နိဿာယ ဝိဟရိတဗ္ဗံ. ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ မက္ကဋဿ ပဌမံ အင်္ဂံ ဂဟေတဗ္ဗံ.

‘‘ပုန စပရံ၊ မဟာရာဇ၊ မက္ကဋော ရုက္ခေ ယေဝ စရတိ တိဋ္ဌတိ နိသီဒတိ၊ ယဒိ နိဒ္ဒံ ဩက္ကမတိ၊ တတ္ထေဝ ရတ္တိံ ဝါသမနုဘဝတိ. ဧဝမေဝ ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ ယောဂိနာ ယောဂါဝစရေန ပဝနာဘိမုခေန ဘဝိတဗ္ဗံ၊ ပဝနေ ယေဝ ဌာနစင်္ကမနိသဇ္ဇာသယနံ နိဒ္ဒံ ဩက္ကမိတဗ္ဗံ၊ တတ္ထေဝ သတိပဋ္ဌာနမနုဘဝိတဗ္ဗံ. ဣဒံ၊ မဟာရာဇ၊ မက္ကဋဿ ဒုတိယံ အင်္ဂံ ဂဟေတဗ္ဗံ. ဘာသိတမ္ပေတံ၊ မဟာရာဇ၊ ထေရေန သာရိပုတ္တေန ဓမ္မသေနာပတိနာ –

‘‘‘စင်္ကမန္တောပိ တိဋ္ဌန္တော၊ နိသဇ္ဇာသယနေန ဝါ၊

ပဝနေ သောဘတေ ဘိက္ခု၊ ပဝနန္တံဝ ဝဏ္ဏိတ’’’န္တိ.

မက္ကဋင်္ဂပဉှော ဒသမော.

ဂဒြဘဝဂ္ဂေါ ပဌမော.

တဿုဒ္ဒါနံ –

ဂဒြဘော စေဝ [ဃောရဿရော စ (သီ. သျာ. ပီ.)] ကုက္ကုဋော၊ ကလန္ဒော ဒီပိနိ ဒီပိကော၊

ကုမ္မော ဝံသော စ စာပေါ စ၊ ဝါယသော အထ မက္ကဋောတိ.