၄. ပဋိပဒါဒေါသပဉှော

၄. ‘‘ဘန္တေ နာဂသေန၊ ယဒါ ဗောဓိသတ္တော ဒုက္ကရကာရိကံ အကာသိ၊ နေတာဒိသော အညတြ အာရမ္ဘော အဟောသိ နိက္ကမော ကိလေသယုဒ္ဓံ မစ္စုသေနံ ဝိဓမနံ အာဟာရပရိဂ္ဂဟော ဒုက္ကရကာရိကာ၊ ဧဝရူပေ ပရက္ကမေ ကိဉ္စိ အဿာဒံ အလဘိတွာ တမေဝ စိတ္တံ ပရိဟာပေတွာ ဧဝမဝေါစ ‘န ခေါ ပနာဟံ ဣမာယ ကဋုကာယ ဒုက္ကရကာရိကာယ အဓိဂစ္ဆာမိ ဥတ္တရိမနုဿဓမ္မံ အလမရိယဉာဏဒဿနဝိသေသံ၊ သိယာ နု ခေါ အညော မဂ္ဂေါ ဗောဓာယာ’တိ၊ တတော နိဗ္ဗိန္ဒိတွာ အညေန မဂေန သဗ္ဗညုတံ ပတ္တော၊ ပုန တာယ ပဋိပဒါယ သာဝကေ အနုသာသတိ သမာဒပေတိ.

‘‘‘အာရမ္ဘထ နိက္ခမထ၊ ယုဉ္ဇထ ဗုဒ္ဓသာသနေ၊

ဓုနာထ မစ္စုနော သေနံ၊ နဠာဂါရံဝ ကုဉ္ဇရော’တိ [သံ. နိ. ၁.၁၈၅].

‘‘ကေန န ခေါ၊ ဘန္တေ နာဂသေန၊ ကာရဏေန တထာဂတော ယာယ ပဋိပဒါယ အတ္တနာ နိဗ္ဗိန္နော ဝိရတ္တရူပေါ၊ တတ္ထ သာဝကေ အနုသာသတိ သမာဒပေတီ’’တိ?

‘‘တဒါပိ၊ မဟာရာဇ၊ ဧတရဟိပိ သာ ယေဝ ပဋိပဒါ၊ တံ ယေဝ ပဋိပဒံ ပဋိပဇ္ဇိတွာ ဗောဓိသတ္တော သဗ္ဗညုတံ ပတ္တော. အပိ စ၊ မဟာရာဇ၊ ဗောဓိသတ္တော အတိဝီရိယံ ကရောန္တော နိရဝသေသတော အာဟာရံ ဥပရုန္ဓိ. တဿ အာဟာရူပရောဓေန စိတ္တဒုဗ္ဗလျံ ဥပ္ပဇ္ဇိ. သော တေန ဒုဗ္ဗလျေန နာသက္ခိ သဗ္ဗညုတံ ပါပုဏိတုံ၊ သော မတ္တမတ္တံ ကဗဠီကာရာဟာရံ သေဝန္တော တာယေဝ ပဋိပဒါယ နစိရဿေဝ သဗ္ဗညုတံ ပါပုဏိ. သော ယေဝ၊ မဟာရာဇ၊ ပဋိပဒါ သဗ္ဗေသံ တထာဂတာနံ သဗ္ဗညုတဉာဏပ္ပဋိလာဘာယ.

‘‘ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ သဗ္ဗေသံ သတ္တာနံ အာဟာရော ဥပတ္ထမ္ဘော၊ အာဟာရူပနိဿိတာ သဗ္ဗေ သတ္တာ သုခံ အနုဘဝန္တိ၊ ဧဝမေဝ ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ သာ ယေဝ ပဋိပဒါ သဗ္ဗေသံ တထာဂတာနံ သဗ္ဗညုတဉာဏပ္ပဋိလာဘာယ၊ နေသော၊ မဟာရာဇ၊ ဒေါသော အာရမ္ဘဿ၊ န နိက္ကမဿ၊ န ကိလေသယုဒ္ဓဿ၊ ယေန တထာဂတော တသ္မိံ သမယေ န ပါပုဏိ သဗ္ဗညုတဉာဏံ၊ အထ ခေါ အာဟာရူပရောဓဿေဝေသော ဒေါသော၊ သဒါ ပဋိယတ္တာ ယေဝေသာ ပဋိပဒါ.

‘‘ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ပုရိသော အဒ္ဓါနံ အတိဝေဂေန ဂစ္ဆေယျ၊ တေန သော ပက္ခဟတော ဝါ ဘဝေယျ ပီဌသပ္ပီ ဝါ အသဉ္စရော ပထဝိတလေ. အပိ နု ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ မဟာပထဝိယာ ဒေါသော အတ္ထိ၊ ယေန သော ပုရိသော ပက္ခဟတော အဟောသီ’’တိ? ‘‘န ဟိ၊ ဘန္တေ၊ သဒါ ပဋိယတ္တာ၊ ဘန္တေ၊ မဟာပထဝီ၊ ကုတော တဿာ ဒေါသော? ဝါယာမဿေဝေသော ဒေါသော၊ ယေန သော ပုရိသော ပက္ခဟတော အဟောသီ’’တိ. ‘‘ဧဝမေဝ ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ နေသော ဒေါသော အာရမ္ဘဿ၊ န နိက္ကမဿ၊ န ကိလေသယုဒ္ဓဿ၊ ယေန တထာဂတော တသ္မိံ သမယေ န ပါပုဏိ သဗ္ဗညုတဉာဏံ၊ အထ ခေါ အာဟာရူပရောဓဿေဝေသော ဒေါသော သဒါ ပဋိယတ္တာ ယေဝေသာ ပဋိပဒါ.

‘‘ယထာ ဝါ ပန၊ မဟာရာဇ၊ ပုရိသော ကိလိဋ္ဌံ သာဋကံ နိဝါသေယျ၊ န သော တံ ဓောဝါပေယျ၊ နေသော ဒေါသော ဥဒကဿ၊ သဒါ ပဋိယတ္တံ ဥဒကံ. ပုရိသဿေဝေသော ဒေါသော. ဧဝမေဝ ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ နေသော ဒေါသော အာရမ္ဘဿ၊ န နိက္ကမဿ၊ န ကိလေသယုဒ္ဓဿ၊ ယေန တထာဂတော တသ္မိံ သမယေ န ပါပုဏိ သဗ္ဗညုတဉာဏံ၊ အထ ခေါ အာဟာရူပရောဓဿေဝေသော ဒေါသော၊ သဒါ ပဋိယတ္တာ ယေဝေသာ ပဋိပဒါ၊ တသ္မာ တထာဂတော တာယေဝ ပဋိပဒါယ သာဝကေ အနုသာသတိ သမာဒပေတိ၊ ဧဝံ ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ သဒါ ပဋိယတ္တာ အနဝဇ္ဇာ သာ ပဋိပဒါ’’တိ. ‘‘သာဓု၊ ဘန္တေ နာဂသေန၊ ဧဝမေတံ တထာ သမ္ပဋိစ္ဆာမီ’’တိ.

ပဋိပဒါဒေါသပဉှော စတုတ္ထော.