၃. တတိယဝဂ္ဂေါ

၁. မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိကသုတ္တံ

၇၀. ဝုတ္တဉှေတံ ဘဂဝတာ၊ ဝုတ္တမရဟတာတိ မေ သုတံ –

‘‘ဒိဋ္ဌာ မယာ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သတ္တာ ကာယဒုစ္စရိတေန သမန္နာဂတာ ဝစီဒုစ္စရိတေန သမန္နာဂတာ မနောဒုစ္စရိတေန သမန္နာဂတာ အရိယာနံ ဥပဝါဒကာ မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိကာ မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိကမ္မသမာဒါနာ. တေ ကာယဿ ဘေဒါ ပရံ မရဏာ အပါယံ ဒုဂ္ဂတိံ ဝိနိပါတံ နိရယံ ဥပပန္နာ.

‘‘တံ ခေါ ပနာဟံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ နာညဿ သမဏဿ ဝါ ဗြာဟ္မဏဿ ဝါ သုတွာ ဝဒါမိ. ဒိဋ္ဌာ မယာ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သတ္တာ ကာယဒုစ္စရိတေန သမန္နာဂတာ ဝစီဒုစ္စရိတေန သမန္နာဂတာ မနောဒုစ္စရိတေန သမန္နာဂတာ အရိယာနံ ဥပဝါဒကာ မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိကာ မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိကမ္မသမာဒါနာ. တေ ကာယဿ ဘေဒါ ပရံ မရဏာ အပါယံ ဒုဂ္ဂတိံ ဝိနိပါတံ နိရယံ ဥပပန္နာ. အပိ စ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ယဒေဝ သာမံ ဉာတံ သာမံ ဒိဋ္ဌံ သာမံ ဝိဒိတံ တဒေဝါဟံ ဝဒါမိ.

‘‘ဒိဋ္ဌာ မယာ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သတ္တာ ကာယဒုစ္စရိတေန သမန္နာဂတာ ဝစီဒုစ္စရိတေန သမန္နာဂတာ မနောဒုစ္စရိတေန သမန္နာဂတာ အရိယာနံ ဥပဝါဒကာ မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိကာ မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိကမ္မသမာဒါနာ. တေ ကာယဿ ဘေဒါ ပရံ မရဏာ အပါယံ ဒုဂ္ဂတိံ ဝိနိပါတံ နိရယံ ဥပပန္နာ’’တိ. ဧတမတ္ထံ ဘဂဝါ အဝေါစ. တတ္ထေတံ ဣတိ ဝုစ္စတိ –

‘‘မိစ္ဆာ မနံ ပဏိဓာယ၊ မိစ္ဆာ ဝါစဉ္စ ဘာသိယ [မိစာ ဝါစံ အဘာသိယ (သဗ္ဗတ္ထ)]၊

မိစ္ဆာ ကမ္မာနိ ကတွာန၊ ကာယေန ဣဓ ပုဂ္ဂလော.

‘‘အပ္ပဿုတာပုညကရော [အပ္ပဿုတောပုညကရော (သီ.)၊ အပ္ပဿုတော အပုညကရော (သျာ. ပီ.)]၊ အပ္ပသ္မိံ ဣဓ ဇီဝိတေ၊

ကာယဿ ဘေဒါ ဒုပ္ပညော၊ နိရယံ သောပပဇ္ဇတီ’’တိ.

အယမ္ပိ အတ္ထော ဝုတ္တော ဘဂဝတာ၊ ဣတိ မေ သုတန္တိ. ပဌမံ.

၂. သမ္မာဒိဋ္ဌိကသုတ္တံ

၇၁. ဝုတ္တဉှေတံ ဘဂဝတာ၊ ဝုတ္တမရဟတာတိ မေ သုတံ –

‘‘ဒိဋ္ဌာ မယာ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သတ္တာ ကာယသုစရိတေန သမန္နာဂတာ ဝစီသုစရိတေန သမန္နာဂတာ မနောသုစရိတေန သမန္နာဂတာ အရိယာနံ အနုပဝါဒကာ သမ္မာဒိဋ္ဌိကာ သမ္မာဒိဋ္ဌိကမ္မသမာဒါနာ. တေ ကာယဿ ဘေဒါ ပရံ မရဏာ သုဂတိံ သဂ္ဂံ လောကံ ဥပပန္နာ.

‘‘တံ ခေါ ပနာဟံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ နာညဿ သမဏဿ ဝါ ဗြာဟ္မဏဿ ဝါ သုတွာ ဝဒါမိ. ဒိဋ္ဌာ မယာ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သတ္တာ ကာယသုစရိတေန သမန္နာဂတာ ဝစီသုစရိတေန သမန္နာဂတာ မနောသုစရိတေန သမန္နာဂတာ အရိယာနံ အနုပဝါဒကာ သမ္မာဒိဋ္ဌိကာ သမ္မာဒိဋ္ဌိကမ္မသမာဒါနာ. တေ ကာယဿ ဘေဒါ ပရံ မရဏာ သုဂတိံ သဂ္ဂံ လောကံ ဥပပန္နာ. အပိ စ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ယဒေဝ သာမံ ဉာတံ သာမံ ဒိဋ္ဌံ သာမံ ဝိဒိတံ တဒေဝါဟံ ဝဒါမိ.

‘‘ဒိဋ္ဌာ မယာ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သတ္တာ ကာယသုစရိတေန သမန္နာဂတာ ဝစီသုစရိတေန သမန္နာဂတာ မနောသုစရိတေန သမန္နာဂတာ အရိယာနံ အနုပဝါဒကာ သမ္မာဒိဋ္ဌိကာ သမ္မာဒိဋ္ဌိကမ္မသမာဒါနာ. တေ ကာယဿ ဘေဒါ ပရံ မရဏာ သုဂတိံ သဂ္ဂံ လောကံ ဥပပန္နာ’’တိ. ဧတမတ္ထံ ဘဂဝါ အဝေါစ. တတ္ထေတံ ဣတိ ဝုစ္စတိ –

‘‘သမ္မာ မနံ ပဏိဓာယ၊ သမ္မာ ဝါစဉ္စ ဘာသိယ [သမ္မာ ဝါစံ အဘာသိယ (သဗ္ဗတ္ထ)]၊

သမ္မာ ကမ္မာနိ ကတွာန၊ ကာယေန ဣဓ ပုဂ္ဂလော.

‘‘ဗဟုဿုတော ပုညကရော၊ အပ္ပသ္မိံ ဣဓ ဇီဝိတေ၊

ကာယဿ ဘေဒါ သပ္ပညော၊ သဂ္ဂံ သော ဥပပဇ္ဇတီ’’တိ.

အယမ္ပိ အတ္ထော ဝုတ္တော ဘဂဝတာ၊ ဣတိ မေ သုတန္တိ. ဒုတိယံ.

၃. နိဿရဏိယသုတ္တံ

၇၂. ဝုတ္တဉှေတံ ဘဂဝတာ၊ ဝုတ္တမရဟတာတိ မေ သုတံ –

‘‘တိဿော ဣမာ၊ ဘိက္ခဝေ၊ နိဿရဏိယာ [နိဿာရဏီယာ (အ. နိ. ၅.၂၀၀)] ဓာတုယော. ကတမာ တိဿော? ကာမာနမေတံ နိဿရဏံ ယဒိဒံ နေက္ခမ္မံ၊ ရူပါနမေတံ နိဿရဏံ ယဒိဒံ အာရုပ္ပံ၊ ယံ ခေါ ပန ကိဉ္စိ ဘူတံ သင်္ခတံ ပဋိစ္စသမုပ္ပန္နံ နိရောဓော တဿ နိဿရဏံ – ဣမာ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ တိဿော နိဿရဏိယာ ဓာတုယော’’တိ. ဧတမတ္ထံ ဘဂဝါ အဝေါစ. တတ္ထေတံ ဣတိ ဝုစ္စတိ –

‘‘ကာမနိဿရဏံ ဉတွာ၊ ရူပါနဉ္စ အတိက္ကမံ၊

သဗ္ဗသင်္ခါရသမထံ၊ ဖုသံ အာတာပိ သဗ္ဗဒါ.

‘‘သ ဝေ သမ္မဒ္ဒသော ဘိက္ခု၊ ယတော တတ္ထ ဝိမုစ္စတိ၊

အဘိညာဝေါသိတော သန္တော၊ သ ဝေ ယောဂါတိဂေါ မုနီ’’တိ.

အယမ္ပိ အတ္ထော ဝုတ္တော ဘဂဝတာ၊ ဣတိ မေ သုတန္တိ. တတိယံ.

၄. သန္တတရသုတ္တံ

၇၃. ဝုတ္တဉှေတံ ဘဂဝတာ၊ ဝုတ္တမရဟတာတိ မေ သုတံ –

‘‘ရူပေဟိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အရူပါ [အာရုပ္ပါ (သီ.)] သန္တတရာ၊ အရူပေဟိ နိရောဓော သန္တတရော’’တိ. ဧတမတ္ထံ ဘဂဝါ အဝေါစ. တတ္ထေတံ ဣတိ ဝုစ္စတိ –

‘‘ယေ စ ရူပူပဂါ သတ္တာ၊ ယေ စ အရူပဋ္ဌာယိနော [အာရုပ္ပဋ္ဌာယိနော (သီ.)]၊

နိရောဓံ အပ္ပဇာနန္တာ၊ အာဂန္တာရော ပုနဗ္ဘဝံ.

‘‘ယေ စ ရူပေ ပရိညာယ၊ အရူပေသု အသဏ္ဌိတာ၊

နိရောဓေ ယေ ဝိမုစ္စန္တိ၊ တေ ဇနာ မစ္စုဟာယိနော.

‘‘ကာယေန အမတံ ဓာတုံ၊ ဖုသယိတွာ နိရူပဓိံ၊

ဥပဓိပ္ပဋိနိဿဂ္ဂံ၊ သစ္ဆိကတွာ အနာသဝေါ၊

ဒေသေတိ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓေါ၊ အသောကံ ဝိရဇံ ပဒ’’န္တိ.

အယမ္ပိ အတ္ထော ဝုတ္တော ဘဂဝတာ၊ ဣတိ မေ သုတန္တိ. စတုတ္ထံ.

၅. ပုတ္တသုတ္တံ

၇၄. ဝုတ္တဉှေတံ ဘဂဝတာ၊ ဝုတ္တမရဟတာတိ မေ သုတံ –

‘‘တယောမေ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပုတ္တာ သန္တော သံဝိဇ္ဇမာနာ လောကသ္မိံ. ကတမေ တယော? အတိဇာတော၊ အနုဇာတော၊ အဝဇာတောတိ.

‘‘ကထဉ္စ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပုတ္တော အတိဇာတော ဟောတိ? ဣဓ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပုတ္တဿ မာတာပိတရော ဟောန္တိ န ဗုဒ္ဓံ သရဏံ ဂတာ၊ န ဓမ္မံ သရဏံ ဂတာ၊ န သံဃံ သရဏံ ဂတာ၊ ပါဏာတိပါတာ အပ္ပဋိဝိရတာ၊ အဒိန္နာဒါနာ အပ္ပဋိဝိရတာ၊ ကာမေသုမိစ္ဆာစာရာ အပ္ပဋိဝိရတာ၊ မုသာဝါဒါ အပ္ပဋိဝိရတာ၊ သုရာမေရယမဇ္ဇပမာဒဋ္ဌာနာ အပ္ပဋိဝိရတာ၊ ဒုဿီလာ ပါပဓမ္မာ. ပုတ္တော စ နေသံ ဟောတိ ဗုဒ္ဓံ သရဏံ ဂတော၊ ဓမ္မံ သရဏံ ဂတော၊ သံဃံ သရဏံ ဂတော၊ ပါဏာတိပါတာ ပဋိဝိရတော၊ အဒိန္နာဒါနာ ပဋိဝိရတော၊ ကာမေသုမိစ္ဆာစာရာ ပဋိဝိရတော၊ မုသာဝါဒါ ပဋိဝိရတော၊ သုရာမေရယမဇ္ဇပမာဒဋ္ဌာနာ ပဋိဝိရတော၊ သီလဝါ ကလျာဏဓမ္မော. ဧဝံ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပုတ္တော အတိဇာတော ဟောတိ.

‘‘ကထဉ္စ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပုတ္တော အနုဇာတော ဟောတိ? ဣဓ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပုတ္တဿ မာတာပိတရော ဟောန္တိ ဗုဒ္ဓံ သရဏံ ဂတာ၊ ဓမ္မံ သရဏံ ဂတာ၊ သံဃံ သရဏံ ဂတာ၊ ပါဏာတိပါတာ ပဋိဝိရတာ၊ အဒိန္နာဒါနာ ပဋိဝိရတာ၊ ကာမေသုမိစ္ဆာစာရာ ပဋိဝိရတာ၊ မုသာဝါဒါ ပဋိဝိရတာ၊ သုရာမေရယမဇ္ဇပမာဒဋ္ဌာနာ ပဋိဝိရတာ၊ သီလဝန္တော ကလျာဏဓမ္မာ. ပုတ္တောပိ နေသံ ဟောတိ ဗုဒ္ဓံ သရဏံ ဂတော၊ ဓမ္မံ သရဏံ ဂတော၊ သံဃံ သရဏံ ဂတော၊ ပါဏာတိပါတာ ပဋိဝိရတော၊ အဒိန္နာဒါနာ ပဋိဝိရတော၊ ကာမေသုမိစ္ဆာစာရာ ပဋိဝိရတော၊ မုသာဝါဒါ ပဋိဝိရတော၊ သုရာမေရယမဇ္ဇပမာဒဋ္ဌာနာ ပဋိဝိရတော၊ သီလဝါ ကလျာဏဓမ္မော. ဧဝံ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပုတ္တော အနုဇာတော ဟောတိ.

‘‘ကထဉ္စ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပုတ္တော အဝဇာတော ဟောတိ? ဣဓ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပုတ္တဿ မာတာပိတရော ဟောန္တိ ဗုဒ္ဓံ သရဏံ ဂတာ၊ ဓမ္မံ သရဏံ ဂတာ၊ သံဃံ သရဏံ ဂတာ၊ ပါဏာတိပါတာ ပဋိဝိရတာ၊ အဒိန္နာဒါနာ ပဋိဝိရတာ၊ ကာမေသုမိစ္ဆာစာရာ ပဋိဝိရတာ၊ မုသာဝါဒါ ပဋိဝိရတာ၊ သုရာမေရယမဇ္ဇပမာဒဋ္ဌာနာ ပဋိဝိရတာ၊ သီလဝန္တော ကလျာဏဓမ္မာ. ပုတ္တော စ နေသံ ဟောတိ န ဗုဒ္ဓံ သရဏံ ဂတော၊ န ဓမ္မံ သရဏံ ဂတော၊ န သံဃံ သရဏံ ဂတော၊ ပါဏာတိပါတာ အပ္ပဋိဝိရတော၊ အဒိန္နာဒါနာ အပ္ပဋိဝိရတော၊ ကာမေသုမိစ္ဆာစာရာ အပ္ပဋိဝိရတော၊ မုသာဝါဒါ အပ္ပဋိဝိရတော၊ သုရာမေရယမဇ္ဇပမာဒဋ္ဌာနာ အပ္ပဋိဝိရတော၊ ဒုဿီလော ပါပဓမ္မော. ဧဝံ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပုတ္တော အဝဇာတော ဟောတိ. ဣမေ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ တယော ပုတ္တာ သန္တော သံဝိဇ္ဇမာနာ လောကသ္မိ’’န္တိ. ဧတမတ္ထံ ဘဂဝါ အဝေါစ. တတ္ထေတံ ဣတိ ဝုစ္စတိ –

‘‘အတိဇာတံ အနုဇာတံ၊ ပုတ္တမိစ္ဆန္တိ ပဏ္ဍိတာ၊

အဝဇာတံ န ဣစ္ဆန္တိ၊ ယော ဟောတိ ကုလဂန္ဓနော.

‘‘ဧတေ ခေါ ပုတ္တာ လောကသ္မိံ၊ ယေ ဘဝန္တိ ဥပါသကာ၊

သဒ္ဓါ သီလေန သမ္ပန္နာ၊ ဝဒညူ ဝီတမစ္ဆရာ၊

စန္ဒော အဗ္ဘဃနာ မုတ္တော၊ ပရိသာသု ဝိရောစရေ’’တိ.

အယမ္ပိ အတ္ထော ဝုတ္တော ဘဂဝတာ၊ ဣတိ မေ သုတန္တိ. ပဉ္စမံ.

၆. အဝုဋ္ဌိကသုတ္တံ

၇၅. ဝုတ္တဉှေတံ ဘဂဝတာ၊ ဝုတ္တမရဟတာတိ မေ သုတံ –

‘‘တယောမေ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပုဂ္ဂလာ သန္တော သံဝိဇ္ဇမာနာ လောကသ္မိံ. ကတမေ တယော? အဝုဋ္ဌိကသမော၊ ပဒေသဝဿီ၊ သဗ္ဗတ္ထာဘိဝဿီ.

‘‘ကထဉ္စ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပုဂ္ဂလော အဝုဋ္ဌိကသမော ဟောတိ? ဣဓ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဧကစ္စော ပုဂ္ဂလော သဗ္ဗေသညေဝ န ဒါတာ ဟောတိ၊ သမဏဗြာဟ္မဏကပဏဒ္ဓိကဝနိဗ္ဗကယာစကာနံ [။ ဝဏိဗ္ဗကယာစကာနံ (သီ.)] အန္နံ ပါနံ ဝတ္ထံ ယာနံ မာလာဂန္ဓဝိလေပနံ သေယျာဝသထပဒီပေယျံ. ဧဝံ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပုဂ္ဂလော အဝုဋ္ဌိကသမော ဟောတိ.

‘‘ကထဉ္စ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပုဂ္ဂလော ပဒေသဝဿီ ဟောတိ? ဣဓ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဧကစ္စော ပုဂ္ဂလော ဧကစ္စာနံ ဒါတာ (ဟောတိ) [( ) နတ္ထိ သျာမပေါတ္ထကေ]၊ ဧကစ္စာနံ န ဒါတာ ဟောတိ သမဏဗြာဟ္မဏကပဏဒ္ဓိကဝနိဗ္ဗကယာစကာနံ အန္နံ ပါနံ ဝတ္ထံ ယာနံ မာလာဂန္ဓဝိလေပနံ သေယျာဝသထပဒီပေယျံ. ဧဝံ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပုဂ္ဂလော ပဒေသဝဿီ ဟောတိ.

‘‘ကထဉ္စ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပုဂ္ဂလော သဗ္ဗတ္ထာဘိဝဿီ ဟောတိ? ဣဓ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဧကစ္စော ပုဂ္ဂလော သဗ္ဗေသံဝ ဒေတိ၊ သမဏဗြာဟ္မဏကပဏဒ္ဓိကဝနိဗ္ဗကယာစကာနံ အန္နံ ပါနံ ဝတ္ထံ ယာနံ မာလာဂန္ဓဝိလေပနံ သေယျာဝသထပဒီပေယျံ. ဧဝံ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပုဂ္ဂလော သဗ္ဗတ္ထာဘိဝဿီ ဟောတိ. ဣမေ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ တယော ပုဂ္ဂလာ သန္တော သံဝိဇ္ဇမာနာ လောကသ္မိ’’န္တိ. ဧတမတ္ထံ ဘဂဝါ အဝေါစ. တတ္ထေတံ ဣတိ ဝုစ္စတိ –

‘‘န သမဏေ န ဗြာဟ္မဏေ၊ န ကပဏဒ္ဓိကဝနိဗ္ဗကေ၊

လဒ္ဓါန သံဝိဘာဇေတိ၊ အန္နံ ပါနဉ္စ ဘောဇနံ၊

တံ ဝေ အဝုဋ္ဌိကသမောတိ၊ အာဟု နံ ပုရိသာဓမံ.

‘‘ဧကစ္စာနံ န ဒဒါတိ၊ ဧကစ္စာနံ ပဝေစ္ဆတိ၊

တံ ဝေ ပဒေသဝဿီတိ၊ အာဟု မေဓာဝိနော ဇနာ.

‘‘သုဘိက္ခဝါစော ပုရိသော၊ သဗ္ဗဘူတာနုကမ္ပကော၊

အာမောဒမာနော ပကိရေတိ၊ ဒေထ ဒေထာတိ ဘာသတိ.

‘‘ယထာပိ မေဃော ထနယိတွာ၊ ဂဇ္ဇယိတွာ ပဝဿတိ၊

ထလံ နိန္နဉ္စ ပူရေတိ၊ အဘိသန္ဒန္တောဝ [အဘိသန္ဒေန္တောဝ (?)] ဝါရိနာ.

‘‘ဧဝမေဝ ဣဓေကစ္စော၊ ပုဂ္ဂလော ဟောတိ တာဒိသော၊

ဓမ္မေန သံဟရိတွာန၊ ဥဋ္ဌာနာဓိဂတံ ဓနံ၊

တပ္ပေတိ အန္နပါနေန၊ သမ္မာ ပတ္တေ ဝနိဗ္ဗကေ’’တိ.

အယမ္ပိ အတ္ထော ဝုတ္တော ဘဂဝတာ၊ ဣတိ မေ သုတန္တိ. ဆဋ္ဌံ.

၇. သုခပတ္ထနာသုတ္တံ

၇၆. ဝုတ္တဉှေတံ ဘဂဝတာ၊ ဝုတ္တမရဟတာတိ မေ သုတံ –

‘‘တီဏိမာနိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သုခါနိ ပတ္ထယမာနော သီလံ ရက္ခေယျ ပဏ္ဍိတော. ကတမာနိ တီဏိ? ပသံသာ မေ အာဂစ္ဆတူတိ [အာဂစ္ဆန္တူတိ (သျာ.)] သီလံ ရက္ခေယျ ပဏ္ဍိတော၊ ဘောဂါ မေ ဥပ္ပဇ္ဇန္တူတိ သီလံ ရက္ခေယျ ပဏ္ဍိတော၊ ကာယဿ ဘေဒါ ပရံ မရဏာ သုဂတိံ သဂ္ဂံ လောကံ ဥပပဇ္ဇိဿာမီတိ သီလံ ရက္ခေယျ ပဏ္ဍိတော. ဣမာနိ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ တီဏိ သုခါနိ ပတ္ထယမာနော သီလံ ရက္ခေယျ ပဏ္ဍိတော’’တိ. ဧတမတ္ထံ ဘဂဝါ အဝေါစ. တတ္ထေတံ ဣတိ ဝုစ္စတိ –

‘‘သီလံ ရက္ခေယျ မေဓာဝီ၊ ပတ္ထယာနော တယော သုခေ၊

ပသံသံ ဝိတ္တလာဘဉ္စ၊ ပေစ္စ သဂ္ဂေ ပမောဒနံ.

‘‘အကရောန္တောပိ စေ ပါပံ၊ ကရောန္တမုပသေဝတိ၊

သင်္ကိယော ဟောတိ ပါပသ္မိံ၊ အဝဏ္ဏော စဿ ရူဟတိ.

‘‘ယာဒိသံ ကုရုတေ မိတ္တံ၊ ယာဒိသံ စူပသေဝတိ၊

သ ဝေ တာဒိသကော ဟောတိ၊ သဟဝါသော ဟိ [သဟဝါသောပိ (သီ. က.)] တာဒိသော.

‘‘သေဝမာနော သေဝမာနံ၊ သမ္ဖုဋ္ဌော သမ္ဖုသံ ပရံ၊

သရော ဒိဒ္ဓေါ ကလာပံဝ၊ အလိတ္တမုပလိမ္ပတိ၊

ဥပလေပဘယာ [ဥပလိမ္ပဘယာ (က.)] ဓီရော၊ နေဝ ပါပသခါ သိယာ.

‘‘ပူတိမစ္ဆံ ကုသဂ္ဂေန၊ ယော နရော ဥပနယှတိ၊

ကုသာပိ ပူတိ ဝါယန္တိ၊ ဧဝံ ဗာလူပသေဝနာ.

‘‘တဂရဉ္စ ပလာသေန၊ ယော နရော ဥပနယှတိ၊

ပတ္တာပိ သုရဘိ ဝါယန္တိ၊ ဧဝံ ဓီရူပသေဝနာ.

‘‘တသ္မာ ပတ္တပုဋဿေဝ [ပလာသပုဋဿေဝ (ပီ. က.)]၊ ဉတွာ သမ္ပာကမတ္တနော၊

အသန္တေ နုပသေဝေယျ၊ သန္တေ သေဝေယျ ပဏ္ဍိတော၊

အသန္တော နိရယံ နေန္တိ၊ သန္တော ပါပေန္တိ သုဂ္ဂတိ’’န္တိ.

အယမ္ပိ အတ္ထော ဝုတ္တော ဘဂဝတာ၊ ဣတိ မေ သုတန္တိ. သတ္တမံ.

၈. ဘိဒုရသုတ္တံ

၇၇. ဝုတ္တဉှေတံ ဘဂဝတာ၊ ဝုတ္တမရဟတာတိ မေ သုတံ –

‘‘ဘိဒုရာယံ [ဘိန္ဒန္တာယံ (သျာ. ပီ. က.)]၊ ဘိက္ခဝေ၊ ကာယော၊ ဝိညာဏံ ဝိရာဂဓမ္မံ၊ သဗ္ဗေ ဥပဓီ အနိစ္စာ ဒုက္ခာ ဝိပရိဏာမဓမ္မာ’’တိ. ဧတမတ္ထံ ဘဂဝါ အဝေါစ. တတ္ထေတံ ဣတိ ဝုစ္စတိ –

‘‘ကာယဉ္စ ဘိဒုရံ [ဘိန္ဒန္တံ (သျာ. ပီ. က.)] ဉတွာ၊ ဝိညာဏဉ္စ ဝိရာဂုနံ [ဝိရာဂိကံ (က. သီ.)၊ ပဘင်္ဂုဏံ (သျာ.)]၊

ဥပဓီသု ဘယံ ဒိသွာ၊ ဇာတိမရဏမစ္စဂါ၊

သမ္ပတွာ ပရမံ သန္တိံ၊ ကာလံ ကင်္ခတိ ဘာဝိတတ္တော’’တိ.

အယမ္ပိ အတ္ထော ဝုတ္တော ဘဂဝတာ၊ ဣတိ မေ သုတန္တိ. အဋ္ဌမံ.

၉. ဓာတုသောသံသန္ဒနသုတ္တံ

၇၈. ဝုတ္တဉှေတံ ဘဂဝတာ၊ ဝုတ္တမရဟတာတိ မေ သုတံ –

‘‘ဓာတုသော၊ ဘိက္ခဝေ၊ သတ္တာ သတ္တေဟိ သဒ္ဓိံ သံသန္ဒန္တိ သမေန္တိ. ဟီနာဓိမုတ္တိကာ သတ္တာ ဟီနာဓိမုတ္တိကေဟိ သတ္တေဟိ သဒ္ဓိံ သံသန္ဒန္တိ သမေန္တိ၊ ကလျာဏာဓိမုတ္တိကာ သတ္တာ ကလျာဏာဓိမုတ္တိကေဟိ သတ္တေဟိ သဒ္ဓိံ သံသန္ဒန္တိ သမေန္တိ.

‘‘အတီတမ္ပိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အဒ္ဓါနံ ဓာတုသောဝ သတ္တာ သတ္တေဟိ သဒ္ဓိံ သံသန္ဒိံသု သမိံသု. ဟီနာဓိမုတ္တိကာ သတ္တာ ဟီနာဓိမုတ္တိကေဟိ သတ္တေဟိ သဒ္ဓိံ သံသန္ဒိံသု သမိံသု၊ ကလျာဏာဓိမုတ္တိကာ သတ္တာ ကလျာဏာဓိမုတ္တိကေဟိ သတ္တေဟိ သဒ္ဓိံ သံသန္ဒိံသု သမိံသု.

‘‘အနာဂတမ္ပိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အဒ္ဓါနံ ဓာတုသောဝ သတ္တာ သတ္တေဟိ သဒ္ဓိံ သံသန္ဒိဿန္တိ သမေဿန္တိ. ဟီနာဓိမုတ္တိကာ သတ္တာ ဟီနာဓိမုတ္တိကေဟိ သတ္တေဟိ သဒ္ဓိံ သံသန္ဒိဿန္တိ သမေဿန္တိ၊ ကလျာဏာဓိမုတ္တိကာ သတ္တာ ကလျာဏာဓိမုတ္တိကေဟိ သတ္တေဟိ သဒ္ဓိံ သံသန္ဒိဿန္တိ သမေဿန္တိ.

‘‘ဧတရဟိပိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပစ္စုပ္ပနံ အဒ္ဓါနံ ဓာတုသောဝ သတ္တာ သတ္တေဟိ သဒ္ဓိံ သံသန္ဒန္တိ သမေန္တိ. ဟီနာဓိမုတ္တိကာ သတ္တာ ဟီနာဓိမုတ္တိကေဟိ သတ္တေဟိ သဒ္ဓိံ သံသန္ဒန္တိ သမေန္တိ၊ ကလျာဏာဓိမုတ္တိကာ သတ္တာ ကလျာဏာဓိမုတ္တိကေဟိ သတ္တေဟိ သဒ္ဓိံ သံသန္ဒန္တိ သမေန္တီ’’တိ. ဧတမတ္ထံ ဘဂဝါ အဝေါစ. တတ္ထေတံ ဣတိ ဝုစ္စတိ –

‘‘သံသဂ္ဂါ ဝနထော ဇာတော၊ အသံသဂ္ဂေန ဆိဇ္ဇတိ၊

ပရိတ္တံ ဒါရုမာရုယှ၊ ယထာ သီဒေ မဟဏ္ဏဝေ.

‘‘ဧဝံ ကုသီတမာဂမ္မ၊ သာဓုဇီဝီပိ သီဒတိ၊

တသ္မာ တံ ပရိဝဇ္ဇေယျ၊ ကုသီတံ ဟီနဝီရိယံ.

‘‘ပဝိဝိတ္တေဟိ အရိယေဟိ၊ ပဟိတတ္တေဟိ ဈာယိဘိ၊

နိစ္စံ အာရဒ္ဓဝီရိယေဟိ၊ ပဏ္ဍိတေဟိ သဟာဝသေ’’တိ.

အယမ္ပိ အတ္ထော ဝုတ္တော ဘဂဝတာ၊ ဣတိ မေ သုတန္တိ. နဝမံ.

၁၀. ပရိဟာနသုတ္တံ

၇၉. ဝုတ္တဉှေတံ ဘဂဝတာ၊ ဝုတ္တမရဟတာတိ မေ သုတံ –

‘‘တယောမေ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဓမ္မာ သေခဿ ဘိက္ခုနော ပရိဟာနာယ သံဝတ္တန္တိ. ကတမေ တယော? ဣဓ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သေခေါ ဘိက္ခု ကမ္မာရာမော ဟောတိ၊ ကမ္မရတော၊ ကမ္မာရာမတမနုယုတ္တော၊ ဘဿာရာမော ဟောတိ၊ ဘဿရတော၊ ဘဿာရာမတမနုယုတ္တော၊ နိဒ္ဒါရာမော ဟောတိ၊ နိဒ္ဒါရတော၊ နိဒ္ဒါရာမတမနုယုတ္တော. ဣမေ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ တယော ဓမ္မာ သေခဿ ဘိက္ခုနော ပရိဟာနာယ သံဝတ္တန္တိ.

‘‘တယောမေ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဓမ္မာ သေခဿ ဘိက္ခုနော အပရိဟာနာယ သံဝတ္တန္တိ. ကတမေ တယော? ဣဓ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သေခေါ ဘိက္ခု န ကမ္မာရာမော ဟောတိ၊ န ကမ္မရတော၊ န ကမ္မာရာမတမနုယုတ္တော၊ န ဘဿာရာမော ဟောတိ၊ န ဘဿရတော၊ န ဘဿာရာမတမနုယုတ္တော၊ န နိဒ္ဒါရာမော ဟောတိ၊ န နိဒ္ဒါရတော၊ န နိဒ္ဒါရာမတမနုယုတ္တော. ဣမေ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ တယော ဓမ္မာ သေခဿ ဘိက္ခုနော အပရိဟာနာယ သံဝတ္တန္တီ’’တိ. ဧတမတ္ထံ ဘဂဝါ အဝေါစ. တတ္ထေတံ ဣတိ ဝုစ္စတိ –

‘‘ကမ္မာရာမော ဘဿာရာမော [ဘဿရတော (သဗ္ဗထ)]၊ နိဒ္ဒါရာမော စ ဥဒ္ဓတော၊

အဘဗ္ဗော တာဒိသော ဘိက္ခု၊ ဖုဋ္ဌုံ သမ္ဗောဓိမုတ္တမံ.

‘‘တသ္မာ ဟိ အပ္ပကိစ္စဿ၊ အပ္ပမိဒ္ဓေါ အနုဒ္ဓတော၊

ဘဗ္ဗော သော တာဒိသော ဘိက္ခု၊ ဖုဋ္ဌုံ သမ္ဗောဓိမုတ္တမ’’န္တိ.

အယမ္ပိ အတ္ထော ဝုတ္တော ဘဂဝတာ၊ ဣတိ မေ သုတန္တိ. ဒသမံ.

တတိယော ဝဂ္ဂေါ နိဋ္ဌိတော.

တဿုဒ္ဒါနံ –

ဒွေ ဒိဋ္ဌီ နိဿရဏံ ရူပံ၊ ပုတ္တော အဝုဋ္ဌိကေန စ၊

သုခါ စ ဘိဒုရော [ဘိန္ဒနာ (သဗ္ဗတ္ထ)] ဓာတု၊ ပရိဟာနေန တေ ဒသာတိ.