(၁) သုပ္ပတိဋ္ဌိတပါဒတာလက္ခဏံ

၂၀၁. ‘‘ယမ္ပိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ တထာဂတော ပုရိမံ ဇာတိံ ပုရိမံ ဘဝံ ပုရိမံ နိကေတံ ပုဗ္ဗေ မနုဿဘူတော သမာနော ဒဠှသမာဒါနော အဟောသိ ကုသလေသု ဓမ္မေသု၊ အဝတ္ထိတသမာဒါနော ကာယသုစရိတေ ဝစီသုစရိတေ မနောသုစရိတေ ဒါနသံဝိဘာဂေ သီလသမာဒါနေ ဥပေါသထုပဝါသေ မတ္တေယျတာယ ပေတ္တေယျတာယ သာမညတာယ ဗြဟ္မညတာယ ကုလေ ဇေဋ္ဌာပစာယိတာယ အညတရညတရေသု စ အဓိကုသလေသု ဓမ္မေသု. သော တဿ ကမ္မဿ ကဋတ္တာ ဥပစိတတ္တာ ဥဿန္နတ္တာ ဝိပုလတ္တာ ကာယဿ ဘေဒါ ပရံ မရဏာ သုဂတိံ သဂ္ဂံ လောကံ ဥပပဇ္ဇတိ. သော တတ္ထ အညေ ဒေဝေ ဒသဟိ ဌာနေဟိ အဓိဂ္ဂဏှာတိ ဒိဗ္ဗေန အာယုနာ ဒိဗ္ဗေန ဝဏ္ဏေန ဒိဗ္ဗေန သုခေန ဒိဗ္ဗေန ယသေန ဒိဗ္ဗေန အာဓိပတေယျေန ဒိဗ္ဗေဟိ ရူပေဟိ ဒိဗ္ဗေဟိ သဒ္ဒေဟိ ဒိဗ္ဗေဟိ ဂန္ဓေဟိ ဒိဗ္ဗေဟိ ရသေဟိ ဒိဗ္ဗေဟိ ဖောဋ္ဌဗ္ဗေဟိ. သော တတော စုတော ဣတ္ထတ္တံ အာဂတော သမာနော ဣမံ မဟာပုရိသလက္ခဏံ ပဋိလဘတိ. သုပ္ပတိဋ္ဌိတပါဒေါ ဟောတိ. သမံ ပါဒံ ဘူမိယံ နိက္ခိပတိ၊ သမံ ဥဒ္ဓရတိ၊ သမံ သဗ္ဗာဝန္တေဟိ ပါဒတလေဟိ ဘူမိံ ဖုသတိ.

၂၀၂. ‘‘သော တေန လက္ခဏေန သမန္နာဂတော သစေ အဂါရံ အဇ္ဈာဝသတိ၊ ရာဇာ ဟောတိ စက္ကဝတ္တီ ဓမ္မိကော ဓမ္မရာဇာ စာတုရန္တော ဝိဇိတာဝီ ဇနပဒတ္ထာဝရိယပ္ပတ္တော သတ္တရတနသမန္နာဂတော. တဿိမာနိ သတ္တ ရတနာနိ ဘဝန္တိ၊ သေယျထိဒံ၊ စက္ကရတနံ ဟတ္ထိရတနံ အဿရတနံ မဏိရတနံ ဣတ္ထိရတနံ ဂဟပတိရတနံ ပရိဏာယကရတနမေဝ သတ္တမံ. ပရောသဟဿံ ခေါ ပနဿ ပုတ္တာ ဘဝန္တိ သူရာ ဝီရင်္ဂရူပါ ပရသေနပ္ပမဒ္ဒနာ. သော ဣမံ ပထဝိံ သာဂရပရိယန္တံ အခိလမနိမိတ္တမကဏ္ဋကံ ဣဒ္ဓံ ဖီတံ ခေမံ သိဝံ နိရဗ္ဗုဒံ အဒဏ္ဍေန အသတ္ထေန ဓမ္မေန အဘိဝိဇိယ အဇ္ဈာဝသတိ. ရာဇာ သမာနော ကိံ လဘတိ? အက္ခမ္ဘိယော [အဝိက္ခမ္ဘိယော (သီ. ပီ.)] ဟောတိ ကေနစိ မနုဿဘူတေန ပစ္စတ္ထိကေန ပစ္စာမိတ္တေန. ရာဇာ သမာနော ဣဒံ လဘတိ. ‘‘သစေ ခေါ ပန အဂါရသ္မာ အနဂါရိယံ ပဗ္ဗဇတိ၊ အရဟံ ဟောတိ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓေါ လောကေ ဝိဝဋ္ဋစ္ဆဒေါ. ဗုဒ္ဓေါ သမာနော ကိံ လဘတိ? အက္ခမ္ဘိယော ဟောတိ အဗ္ဘန္တရေဟိ ဝါ ဗာဟိရေဟိ ဝါ ပစ္စတ္ထိကေဟိ ပစ္စာမိတ္တေဟိ ရာဂေန ဝါ ဒေါသေန ဝါ မောဟေန ဝါ သမဏေန ဝါ ဗြာဟ္မဏေန ဝါ ဒေဝေန ဝါ မာရေန ဝါ ဗြဟ္မုနာ ဝါ ကေနစိ ဝါ လောကသ္မိံ. ဗုဒ္ဓေါ သမာနော ဣဒံ လဘတိ’’. ဧတမတ္ထံ ဘဂဝါ အဝေါစ.

၂၀၃. တတ္ထေတံ ဝုစ္စတိ –

‘‘သစ္စေ စ ဓမ္မေ စ ဒမေ စ သံယမေ၊

သောစေယျသီလာလယုပေါသထေသု စ၊

ဒါနေ အဟိံသာယ အသာဟသေ ရတော၊

ဒဠှံ သမာဒါယ သမတ္တမာစရိ [သမန္တမာစရိ (သျာ. က.)].

‘‘သော တေန ကမ္မေန ဒိဝံ သမက္ကမိ [အပက္ကမိ (သျာ. က.)]၊

သုခဉ္စ ခိဍ္ဍာရတိယော စ အနွဘိ [အံနွဘိ (ဋီကာ)]၊

တတော စဝိတွာ ပုနရာဂတော ဣဓ၊

သမေဟိ ပါဒေဟိ ဖုသီ ဝသုန္ဓရံ.

‘‘ဗျာကံသု ဝေယျဉ္ဇနိကာ သမာဂတာ၊

သမပ္ပတိဋ္ဌဿ န ဟောတိ ခမ္ဘနာ၊

ဂိဟိဿ ဝါ ပဗ္ဗဇိတဿ ဝါ ပုန [ပန (သျာ.)]၊

တံ လက္ခဏံ ဘဝတိ တဒတ္ထဇောတကံ.

‘‘အက္ခမ္ဘိယော ဟောတိ အဂါရမာဝသံ၊

ပရာဘိဘူ သတ္တုဘိ နပ္ပမဒ္ဒနော၊

မနုဿဘူတေနိဓ ဟောတိ ကေနစိ၊

အက္ခမ္ဘိယော တဿ ဖလေန ကမ္မုနော.

‘‘သစေ စ ပဗ္ဗဇ္ဇမုပေတိ တာဒိသော၊

နေက္ခမ္မဆန္ဒာဘိရတော ဝိစက္ခဏော၊

အဂ္ဂေါ န သော ဂစ္ဆတိ ဇာတု ခမ္ဘနံ၊

နရုတ္တမော ဧသ ဟိ တဿ ဓမ္မတာ’’တိ.