၁၃. ကုလဒူသကသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ
၄၃၁. တေန သမယေန ဗုဒ္ဓေါ ဘဂဝါတိ ကုလဒူသကသိက္ခာပဒံ. တတ္ထ အဿဇိပုနဗ္ဗသုကာ နာမာတိ အဿဇိ စေဝ ပုနဗ္ဗသုကော စ. ကီဋာဂိရိသ္မိန္တိ ဧဝံနာမကေ ဇနပဒေ. အာဝါသိကာ ဟောန္တီတိ ဧတ္ထ အာဝါသော ဧတေသံ အတ္ထီတိ အာဝါသိကာ. ‘‘အာဝါသော’’တိ ဝိဟာရော ဝုစ္စတိ. သော ယေသံ အာယတ္တော နဝကမ္မကရဏပုရာဏပဋိသင်္ခရဏာဒိဘာရဟာရတာယ၊ တေ အာဝါသိကာ. ယေ ပန ကေဝလံ ဝိဟာရေ ဝသန္တိ၊ တေ နေဝါသိကာတိ ဝုစ္စန္တိ. ဣမေ အာဝါသိကာ အဟေသုံ. အလဇ္ဇိနော ပါပဘိက္ခူတိ နိလ္လဇ္ဇာ လာမကဘိက္ခူ၊ တေ ဟိ ဆဗ္ဗဂ္ဂိယာနံ ဇေဋ္ဌကဆဗ္ဗဂ္ဂိယာ.
သာဝတ္ထိယံ ကိရ ဆ ဇနာ သဟာယကာ ‘‘ကသိကမ္မာဒီနိ ဒုက္ကရာနိ၊ ဟန္ဒ မယံ သမ္မာ ပဗ္ဗဇာမ! ပဗ္ဗဇန္တေဟိ စ ဥပ္ပန္နေ ကိစ္စေ နိတ္ထရဏကဋ္ဌာနေ ပဗ္ဗဇိတုံ ဝဋ္ဋတီ’’တိ သမ္မန္တယိတွာ ဒွိန္နံ အဂ္ဂသာဝကာနံ သန္တိကေ ပဗ္ဗဇိံသု. တေ ပဉ္စဝဿာ ဟုတွာ မာတိကံ ပဂုဏံ ကတွာ မန္တယိံသု ‘‘ဇနပဒေါ နာမ ကဒါစိ သုဘိက္ခော ဟောတိ ကဒါစိ ဒုဗ္ဘိက္ခော၊ မယံ မာ ဧကဋ္ဌာနေ ဝသိမှ၊ တီသု ဌာနေသု ဝသာမာ’’တိ. တတော ပဏ္ဍုကလောဟိတကေ အာဟံသု – ‘‘အာဝုသော၊ သာဝတ္ထိ နာမ သတ္တပညာသာယ ကုလသတသဟဿေဟိ အဇ္ဈာဝုတ္ထာ၊ အသီတိဂါမသဟဿပဋိမဏ္ဍိတာနံ တိယောဇနသတိကာနံ ဒွိန္နံ ကာသိကောသလရဋ္ဌာနံ အာယမုခဘူတာ၊ တတြ တုမှေ ဓုရဋ္ဌာနေယေဝ ပရိဝေဏာနိ ကာရေတွာ အမ္ဗပနသနာဠိကေရာဒီနိ ရောပေတွာ ပုပ္ဖေဟိ စ ဖလေဟိ စ ကုလာနိ သင်္ဂဏှန္တာ ကုလဒါရကေ ပဗ္ဗာဇေတွာ ပရိသံ ဝဍ္ဎေထာ’’တိ.
မေတ္တိယဘူမဇကေ အာဟံသု – ‘‘အာဝုသော၊ ရာဇဂဟံ နာမ အဋ္ဌာရသဟိ မနုဿကောဋီဟိ အဇ္ဈာဝုတ္ထံ အသီတိဂါမသဟဿပဋိမဏ္ဍိတာနံ တိယောဇနသတိကာနံ ဒွိန္နံ အင်္ဂမဂဓရဋ္ဌာနံ အာယမုခဘူတံ၊ တတြ တုမှေ ဓုရဋ္ဌာနေယေဝ။ပေ။ ပရိသံ ဝဍ္ဎေထာ’’တိ.
အဿဇိပုနဗ္ဗသုကေ အာဟံသု – ‘‘အာဝုသော၊ ကီဋာဂိရိ နာမ ဒွီဟိ မေဃေဟိ အနုဂ္ဂဟိတော တီဏိ သဿာနိ ပသဝန္တိ၊ တတြ တုမှေ ဓုရဋ္ဌာနေယေဝ ပရိဝေဏာနိ ကာရေတွာ။ပေ။ ပရိသံ ဝဍ္ဎေထာ’’တိ. တေ တထာ အကံသု. တေသု ဧကမေကဿ ပက္ခဿ ပဉ္စ ပဉ္စ ဘိက္ခုသတာနိ ပရိဝါရာ၊ ဧဝံ သမဓိကံ ဒိယဍ္ဎဘိက္ခုသဟဿံ ဟောတိ. တတြ ပဏ္ဍုကလောဟိတကာ သပရိဝါရာ သီလဝန္တောဝ ဘဂဝတာ သဒ္ဓိံ ဇနပဒစာရိကမ္ပိ စရန္တိ၊ တေ အကတဝတ္ထုံ ဥပ္ပါဒေန္တိ၊ ပညတ္တသိက္ခာပဒံ ပန န မဒ္ဒန္တိ၊ ဣတရေ သဗ္ဗေ အလဇ္ဇိနော အကတဝတ္ထုဉ္စ ဥပ္ပါဒေန္တိ၊ ပညတ္တသိက္ခာပဒဉ္စ မဒ္ဒန္တိ၊ တေန ဝုတ္တံ – ‘‘အလဇ္ဇိနော ပါပဘိက္ခူ’’တိ.
ဧဝရူပန္တိ ဧဝံဇာတိကံ. အနာစာရံ အာစရန္တီတိ အနာစရိတဗ္ဗံ အာစရန္တိ၊ အကာတဗ္ဗံ ကရောန္တိ. မာလာဝစ္ဆန္တိ တရုဏပုပ္ဖရုက္ခံ၊ တရုဏကာ ဟိ ပုပ္ဖရုက္ခာပိ ပုပ္ဖဂစ္ဆာပိ မာလာဝစ္ဆာ တွေဝ ဝုစ္စန္တိ၊ တေ စ အနေကပ္ပကာရံ မာလာဝစ္ဆံ သယမ္ပိ ရောပေန္တိ၊ အညေနပိ ရောပါပေန္တိ၊ တေန ဝုတ္တံ – ‘‘မာလာဝစ္ဆံ ရောပေန္တိပိ ရောပါပေန္တိပီ’’တိ. သိဉ္စန္တီတိ သယမေဝ ဥဒကေန သိဉ္စန္တိ. သိဉ္စာပေန္တီတိ အညေနပိ သိဉ္စာပေန္တိ.
ဧတ္ထ ပန အကပ္ပိယဝေါဟာရော ကပ္ပိယဝေါဟာရော ပရိယာယော ဩဘာသော နိမိတ္တကမ္မန္တိ ဣမာနိ ပဉ္စ ဇာနိတဗ္ဗာနိ. တတ္ထ အကပ္ပိယဝေါဟာရော နာမ အလ္လဟရိတာနံ ကောဋ္ဋနံ ကောဋ္ဋာပနံ၊ အာဝါဋဿ ခဏနံ ခဏာပနံ၊ မာလာဝစ္ဆဿ ရောပနံ ရောပါပနံ၊ အာဠိယာ ဗန္ဓနံ ဗန္ဓာပနံ၊ ဥဒကဿ သေစနံ သေစာပနံ၊ မာတိကာယ သမ္မုခကရဏံ ကပ္ပိယဥဒကသိဉ္စနံ ဟတ္ထမုခပါဒဓောဝနနှာနောဒကသိဉ္စနန္တိ. ကပ္ပိယဝေါဟာရော နာမ ‘‘ဣမံ ရုက္ခံ ဇာန၊ ဣမံ အာဝါဋံ ဇာန၊ ဣမံ မာလာဝစ္ဆံ ဇာန၊ ဧတ္ထ ဥဒကံ ဇာနာ’’တိ ဝစနံ သုက္ခမာတိကာယ ဥဇုကရဏဉ္စ. ပရိယာယော နာမ ‘‘ပဏ္ဍိတေန နာမ မာလာဝစ္ဆာဒယော ရောပါပေတဗ္ဗာ နစိရဿေဝ ဥပကာရာယ သံဝတ္တန္တီ’’တိအာဒိဝစနံ. ဩဘာသော နာမ ကုဒါလခဏိတ္တာဒီနိ စ မာလာဝစ္ဆေ စ ဂဟေတွာ ဌာနံ၊ ဧဝံ ဌိတဉှိ သာမဏေရာဒယော ဒိသွာ ထေရော ကာရာပေတုကာမောတိ ဂန္တွာ ကရောန္တိ. နိမိတ္တကမ္မံ နာမ ကုဒါလ-ခဏိတ္တိ-ဝါသိ-ဖရသု-ဥဒကဘာဇနာနိ အာဟရိတွာ သမီပေ ဌပနံ.
ဣမာနိ ပဉ္စပိ ကုလသင်္ဂဟတ္ထာယ ရောပနေ န ဝဋ္ဋန္တိ၊ ဖလပရိဘောဂတ္ထာယ ကပ္ပိယာကပ္ပိယဝေါဟာရဒွယမေဝ န ဝဋ္ဋတိ၊ ဣတရတ္တယံ ဝဋ္ဋတိ. မဟာပစ္စရိယံ ပန ‘‘ကပ္ပိယဝေါဟာရောပိ ဝဋ္ဋတိ. ယဉ္စ အတ္တနော ပရိဘောဂတ္ထာယ ဝဋ္ဋတိ၊ တံ အညပုဂ္ဂလဿ ဝါ သံဃဿ ဝါ စေတိယဿ ဝါ အတ္ထာယပိ ဝဋ္ဋတီ’’တိ ဝုတ္တံ.
အာရာမတ္ထာယ ပန ဝနတ္ထာယစ ဆာယတ္ထာယ စ အကပ္ပိယဝေါဟာရမတ္တမေဝ န စ ဝဋ္ဋတိ၊ သေသံ ဝဋ္ဋတိ၊ န ကေဝလဉ္စ သေသံ ယံကိဉ္စိ မာတိကမ္ပိ ဥဇုံ ကာတုံ ကပ္ပိယဥဒကံ သိဉ္စိတုံ နှာနကောဋ္ဌကံ ကတွာ နှာယိတုံ ဟတ္ထပါဒမုခဓောဝနုဒကာနိ စ တတ္ထ ဆဍ္ဍေတုမ္ပိ ဝဋ္ဋတိ. မဟာပစ္စရိယံ ပန ကုရုန္ဒိယဉ္စ ‘‘ကပ္ပိယပထဝိယံ သယံ ရောပေတုမ္ပိ ဝဋ္ဋတီ’’တိ ဝုတ္တံ. အာရာမာဒိအတ္ထာယ ပန ရောပိတဿ ဝါ ရောပါပိတဿ ဝါ ဖလံ ပရိဘုဉ္ဇိတုမ္ပိ ဝဋ္ဋတိ.
ဩစိနနဩစိနာပနေ ပကတိယာပိ ပါစိတ္တိယံ. ကုလဒူသနတ္ထာယ ပန ပါစိတ္တိယဉ္စေဝ ဒုက္ကဋဉ္စ. ဂန္ထနာဒီသု စ ဥရစ္ဆဒပရိယောသာနေသု ကုလဒူသနတ္ထာယ အညတ္ထာယ ဝါ ကရောန္တဿ ဒုက္ကဋမေဝ. ကသ္မာ? အနာစာရတ္တာ၊ ‘‘ပါပသမာစာရော’’တိ ဧတ္ထ ဝုတ္တပါပသမာစာရတ္တာ စ. အာရာမာဒိအတ္ထာယ ရုက္ခရောပနေ ဝိယ ဝတ္ထုပူဇနတ္ထာယ ကသ္မာ န အနာပတ္တီတိ စေ? အနာပတ္တိယေဝ. ယထာ ဟိ တတ္ထ ကပ္ပိယဝေါဟာရေန ပရိယာယာဒီဟိ စ အနာပတ္တိ တထာ ဝတ္ထုပူဇတ္ထာယပိ အနာပတ္တိယေဝ.
နနု စ တတ္ထ ‘‘ကပ္ပိယပထဝိယံ သယံ ရောပေတုမ္ပိ ဝဋ္ဋတီ’’တိ ဝုတ္တန္တိ? ဝုတ္တံ၊ န ပန မဟာအဋ္ဌကထာယံ. အထာပိ မညေယျာသိ ဣတရာသု ဝုတ္တမ္ပိ ပမာဏံ. မဟာအဋ္ဌကထာယဉ္စ ကပ္ပိယဥဒကသေစနံ ဝုတ္တံ၊ တံ ကထန္တိ? တမ္ပိ န ဝိရုဇ္ဈတိ. တတြ ဟိ အဝိသေသေန ‘‘ရုက္ခံ ရောပေန္တိပိ ရောပါပေန္တိပိ၊ သိဉ္စန္တိပိ သိဉ္စာပေန္တိပီ’’တိ ဝတ္တဗ္ဗေ ‘‘မာလာဝစ္ဆ’’န္တိ ဝဒန္တော ဉာပေတိ ‘‘ကုလသင်္ဂဟတ္ထာယ ပုပ္ဖဖလူပဂမေဝ သန္ဓာယေတံ ဝုတ္တံ၊ အညတြ ပန ပရိယာယော အတ္ထီ’’တိ. တသ္မာ တတ္ထ ပရိယာယံ၊ ဣဓ စ ပရိယာယာဘာဝံ ဉတွာ ယံ အဋ္ဌကထာသု ဝုတ္တံ၊ တံ သုဝုတ္တမေဝ. ဝုတ္တဉ္စေတံ –
‘‘ဗုဒ္ဓေန ဓမ္မော ဝိနယော စ ဝုတ္တော၊
ယော တဿ ပုတ္တေဟိ တထေဝ ဉာတော၊
သော ယေဟိ တေသံ မတိမစ္စဇန္တာ၊
ယသ္မာ ပုရေ အဋ္ဌကထာ အကံသု.
‘‘တသ္မာ ဟိ ယံ အဋ္ဌကထာသု ဝုတ္တံ၊
တံ ဝဇ္ဇယိတွာန ပမာဒလေခံ၊
သဗ္ဗမ္ပိ သိက္ခာသု သဂါရဝါနံ၊
ယသ္မာ ပမာဏံ ဣဓ ပဏ္ဍိတာန’’န္တိ.
သဗ္ဗံ ဝုတ္တနယေနေဝ ဝေဒိတဗ္ဗံ. တတ္ထ သိယာ ယဒိ ဝတ္ထုပူဇနတ္ထာယပိ ဂန္ထာနာဒီသု အာပတ္တိ၊ ဟရဏာဒီသု ကသ္မာ အနာပတ္တီတိ? ကုလိတ္ထီအာဒီနံ အတ္ထာယ ဟရဏတော ဟရဏာဓိကာရေ ဟိ ဝိသေသေတွာ တေ ကုလိတ္ထီနန္တိအာဒိ ဝုတ္တံ၊ တသ္မာ ဗုဒ္ဓါဒီနံ အတ္ထာယ ဟရန္တဿ အနာပတ္တိ.
တတ္ထ ဧကတောဝဏ္ဋိကန္တိ ပုပ္ဖါနံ ဝဏ္ဋေ ဧကတော ကတွာ ကတမာလံ. ဥဘတောဝဏ္ဋိကန္တိ ဥဘောဟိ ပဿေဟိ ပုပ္ဖဝဏ္ဋေ ကတွာ ကတမာလံ. မဉ္ဇရိကန္တိအာဒီသု ပန မဉ္ဇရီ ဝိယ ကတာ ပုပ္ဖဝိကတိ မဉ္ဇရိကာတိ ဝုစ္စတိ. ဝိဓူတိကာတိ သူစိယာ ဝါ သလာကာယ ဝါ သိန္ဒုဝါရပုပ္ဖါဒီနိ ဝိဇ္ဈိတွာ ကတာ. ဝဋံသကောတိ ဝတံသကော. အာဝေဠာတိ ကဏ္ဏိကာ. ဥရစ္ဆဒေါတိ ဟာရသဒိသံ ဥရေ ဌပနကပုပ္ဖဒါမံ. အယံ တာဝ ဧတ္ထ ပဒဝဏ္ဏနာ.
အယံ ပန အာဒိတော ပဋ္ဌာယ ဝိတ္ထာရေန အာပတ္တိဝိနိစ္ဆယော. ကုလဒူသနတ္ထာယ အကပ္ပိယပထဝိယံ မာလာဝစ္ဆံ ရောပေန္တဿ ပါစိတ္တိယဉ္စေဝ ဒုက္ကဋဉ္စ၊ တထာ အကပ္ပိယဝေါဟာရေန ရောပါပေန္တဿ. ကပ္ပိယပထဝိယံ ရောပနေပိ ရောပါပနေပိ ဒုက္ကဋမေဝ. ဥဘယတ္ထာပိ သကိံ အာဏတ္တိယာ ဗဟုန္နမ္ပိ ရောပနေ ဧကမေဝ သပါစိတ္တိယဒုက္ကဋံ ဝါ သုဒ္ဓဒုက္ကဋံ ဝါ ဟောတိ. ပရိဘောဂတ္ထာယ ဟိ ကပ္ပိယဘူမိယံ ဝါ အကပ္ပိယဘူမိယံ ဝါ ကပ္ပိယဝေါဟာရေန ရောပါပနေ အနာပတ္တိ. အာရာမာဒိအတ္ထာယပိ အကပ္ပိယပထဝိယံ ရောပေန္တဿ ဝါ အကပ္ပိယဝစနေန ရောပါပေန္တဿ ဝါ ပါစိတ္တိယံ. အယံ ပန နယော မဟာအဋ္ဌကထာယံ န သုဋ္ဌု ဝိဘတ္တော၊ မဟာပစ္စရိယံ ဝိဘတ္တောတိ.
သိဉ္စနသိဉ္စာပနေ ပန အကပ္ပိယဥဒကေန သဗ္ဗတ္ထ ပါစိတ္တိယံ၊ ကုလဒူသနပရိဘောဂတ္ထာယ ဒုက္ကဋမ္ပိ. ကပ္ပိယေန တေသံယေဝ ဒွိန္နမတ္ထာယ ဒုက္ကဋံ. ပရိဘောဂတ္ထာယ စေတ္ထ ကပ္ပိယဝေါဟာရေန သိဉ္စာပနေ အနာပတ္တိ. အာပတ္တိဋ္ဌာနေ ပန ဓာရာဝစ္ဆေဒဝသေန ပယောဂဗဟုလတာယ အာပတ္တိဗဟုလတာ ဝေဒိတဗ္ဗာ.
ကုလဒူသနတ္ထာယ ဩစိနနေ ပုပ္ဖဂဏနာယ ဒုက္ကဋပါစိတ္တိယာနိ အညတ္ထ ပါစိတ္တိယာနေဝ. ဗဟူနိ ပန ပုပ္ဖါနိ ဧကပယောဂေန ဩစိနန္တော ပယောဂဝသေန ကာရေတဗ္ဗော. ဩစိနာပနေ ကုလဒူသနတ္ထာယ သကိံ အာဏတ္တော ဗဟုမ္ပိ ဩစိနတိ၊ ဧကမေဝ သပါစိတ္တိယဒုက္ကဋံ၊ အညတြ ပါစိတ္တိယမေဝ.
ဂန္ထနာဒီသု သဗ္ဗာပိ ဆ ပုပ္ဖဝိကတိယော ဝေဒိတဗ္ဗာ – ဂန္ထိမံ၊ ဂေါပ္ဖိမံ၊ ဝေဓိမံ၊ ဝေဌိမံ၊ ပူရိမံ၊ ဝါယိမန္တိ. တတ္ထ ‘‘ဂန္ထိမံ’’ နာမ သဒဏ္ဍကေသု ဝါ ဥပ္ပလပဒုမာဒီသု အညေသု ဝါ ဒီဃဝဏ္ဋေသု ပုပ္ဖေသု ဒဋ္ဌဗ္ဗံ. ဒဏ္ဍကေန ဒဏ္ဍကံ ဝဏ္ဋေန ဝါ ဝဏ္ဋံ ဂန္ထေတွာ ကတမေဝ ဟိ ဂန္ထိမံ. တံ ဘိက္ခုဿ ဝါ ဘိက္ခုနိယာ ဝါ ကာတုမ္ပိ အကပ္ပိယဝစနေန ကာရာပေတုမ္ပိ န ဝဋ္ဋတိ. ဧဝံ ဇာန၊ ဧဝံ ကတေ သောဘေယျ၊ ယထာ ဧတာနိ ပုပ္ဖါနိ န ဝိကိရိယန္တိ တထာ ကရောဟီတိအာဒိနာ ပန ကပ္ပိယဝစနေန ကာရေတုံ ဝဋ္ဋတိ.
‘‘ဂေါပ္ဖိမံ’’ နာမ သုတ္တေန ဝါ ဝါကာဒီဟိ ဝါ ဝဿိကပုပ္ဖါဒီနံ ဧကတောဝဏ္ဋိကဥဘတောဝဏ္ဋိကမာလာဝသေန ဂေါပ္ဖနံ၊ ဝါကံ ဝါ ရဇ္ဇုံ ဝါ ဒိဂုဏံ ကတွာ တတ္ထ အဝဏ္ဋကာနိ နီပပုပ္ဖါဒီနိ ပဝေသေတွာ ပဋိပါဋိယာ ဗန္ဓန္တိ၊ ဧတမ္ပိ ဂေါပ္ဖိမမေဝ. သဗ္ဗံ ပုရိမနယေနေဝ န ဝဋ္ဋတိ.
‘‘ဝေဓိမံ’’ နာမ သဝဏ္ဋကာနိ ဝဿိကပုပ္ဖါဒီနိ ဝဏ္ဋေသု၊ အဝဏ္ဋကာနိ ဝါ ဝကုလပုပ္ဖါဒီနိ အန္တောဆိဒ္ဒေ သူစိတာလဟီရာဒီဟိ ဝိနိဝိဇ္ဈိတွာ အာဝုနန္တိ၊ ဧတံ ဝေဓိမံ နာမ၊ တမ္ပိ ပုရိမနယေနေဝ န ဝဋ္ဋတိ. ကေစိ ပန ကဒလိက္ခန္ဓမှိ ကဏ္ဋကေ ဝါ တာလဟီရာဒီနိ ဝါ ပဝေသေတွာ တတ္ထ ပုပ္ဖါနိ ဝိဇ္ဈိတွာ ဌပေန္တိ၊ ကေစိ ကဏ္ဋကသာခါသု၊ ကေစိ ပုပ္ဖစ္ဆတ္တပုပ္ဖကူဋာဂါရကရဏတ္ထံ ဆတ္တေ စ ဘိတ္တိယဉ္စ ပဝေသေတွာ ဌပိတကဏ္ဋကေသု၊ ကေစိ ဓမ္မာသနဝိတာနေ ဗဒ္ဓကဏ္ဋကေသု၊ ကေစိ ကဏိကာရပုပ္ဖါဒီနိ သလာကာဟိ ဝိဇ္ဈန္တိ၊ ဆတ္တာဓိဆတ္တံ ဝိယ စ ကရောန္တိ၊ တံ အတိဩဠာရိကမေဝ. ပုပ္ဖဝိဇ္ဈနတ္ထံ ပန ဓမ္မာသနဝိတာနေ ကဏ္ဋကမ္ပိ ဗန္ဓိတုံ ကဏ္ဋကာဒီဟိ ဝါ ဧကပုပ္ဖမ္ပိ ဝိဇ္ဈိတုံ ပုပ္ဖေယေဝ ဝါ ပုပ္ဖံ ပဝေသေတုံ န ဝဋ္ဋတိ. ဇာလဝိတာနဝေဒိက-နာဂဒန္တက ပုပ္ဖပဋိစ္ဆကတာလပဏ္ဏဂုဠကာဒီနံ ပန ဆိဒ္ဒေသု အသောကပိဏ္ဍိယာ ဝါ အန္တရေသု ပုပ္ဖါနိ ပဝေသေတုံ န ဒေါသော. ဧတံ ဝေဓိမံ နာမ န ဟောတိ. ဓမ္မရဇ္ဇုယမ္ပိ ဧသေဝ နယော.
‘‘ဝေဌိမံ’’ နာမ ပုပ္ဖဒါမပုပ္ဖဟတ္ထကေသု ဒဋ္ဌဗ္ဗံ. ကေစိ ဟိ မတ္ထကဒါမံ ကရောန္တာ ဟေဋ္ဌာ ဃဋကာကာရံ ဒဿေတုံ ပုပ္ဖေဟိ ဝေဌေန္တိ၊ ကေစိ အဋ္ဌဋ္ဌ ဝါ ဒသ ဒသ ဝါ ဥပ္ပလပုပ္ဖါဒီနိ သုတ္တေန ဝါ ဝါကေန ဝါ ဒဏ္ဍကေသု ဗန္ဓိတွာ ဥပ္ပလဟတ္ထကေ ဝါ ပဒုမဟတ္ထကေ ဝါ ကရောန္တိ၊ တံ သဗ္ဗံ ပုရိမနယေနေဝ န ဝဋ္ဋတိ. သာမဏေရေဟိ ဥပ္ပါဋေတွာ ထလေ ဌပိတဥပ္ပလာဒီနိ ကာသာဝေန ဘဏ္ဍိကမ္ပိ ဗန္ဓိတုံ န ဝဋ္ဋတိ. တေသံယေဝ ပန ဝါကေန ဝါ ဒဏ္ဍကေန ဝါ ဗန္ဓိတုံ အံသဘဏ္ဍိကံ ဝါ ကာတုံ ဝဋ္ဋတိ. အံသဘဏ္ဍိကာ နာမ ခန္ဓေ ဌပိတကာသာဝဿ ဥဘော အန္တေ အာဟရိတွာ ဘဏ္ဍိကံ ကတွာ တသ္မိံ ပသိဗ္ဗကေ ဝိယ ပုပ္ဖါနိ ပက္ခိပန္တိ၊ အယံ ဝုစ္စတိ အံသဘဏ္ဍိကာ၊ ဧတံ ကာတုံ ဝဋ္ဋတိ. ဒဏ္ဍကေဟိ ပဒုမိနိပဏ္ဏံ ဝိဇ္ဈိတွာ ဥပ္ပလာဒီနိ ပဏ္ဏေန ဝေဌေတွာ ဂဏှန္တိ၊ တတြာပိ ပုပ္ဖါနံ ဥပရိ ပဒုမိနိပဏ္ဏမေဝ ဗန္ဓိတုံ ဝဋ္ဋတိ. ဟေဋ္ဌာ ဒဏ္ဍကံ ပန ဗန္ဓိတုံ န ဝဋ္ဋတိ.
‘‘ပူရိမံ’’ နာမ မာလာဂုဏေ စ ပုပ္ဖပဋေ စ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ. ယော ဟိ မာလာဂုဏေန စေတိယံ ဝါ ဗောဓိံ ဝါ ဝေဒိကံ ဝါ ပရိက္ခိပန္တော ပုန အာနေတွာ ပူရိမဌာနံ အတိက္ကာမေတိ၊ ဧတ္တာဝတာပိ ပူရိမံ နာမ ဟောတိ. ကော ပန ဝါဒေါ အနေကက္ခတ္တုံ ပရိက္ခိပန္တဿ၊ နာဂဒန္တ-ကန္တရေဟိ ပဝေသေတွာ ဟရန္တော ဩလမ္ဗကံ ကတွာ ပုန နာဂဒန္တကံ ပရိက္ခိပတိ၊ ဧတမ္ပိ ပူရိမံ နာမ. နာဂဒန္တကေ ပန ပုပ္ဖဝလယံ ပဝေသေတုံ ဝဋ္ဋတိ. မာလာဂုဏေဟိ ပုပ္ဖပဋံ ကရောန္တိ. တတြာပိ ဧကမေဝ မာလာဂုဏံ ဟရိတုံ ဝဋ္ဋတိ. ပုန ပစ္စာဟရတော ပူရိမမေဝ ဟောတိ၊ တံ သဗ္ဗံ ပုရိမနယေနေဝ န ဝဋ္ဋတိ. မာလာဂုဏေဟိ ပန ဗဟူဟိပိ ကတံ ပုပ္ဖဒါမံ လဘိတွာ အာသနမတ္ထကာဒီသု ဗန္ဓိတုံ ဝဋ္ဋတိ. အတိဒီဃံ ပန မာလာဂုဏံ ဧကဝါရံ ဟရိတွာ ဝါ ပရိက္ခိပိတွာ ဝါ ပုန အညဿ ဘိက္ခုနော ဒါတုံ ဝဋ္ဋတိ. တေနာပိ တထေဝ ကာတုံ ဝဋ္ဋတိ.
‘‘ဝါယိမံ’’ နာမ ပုပ္ဖဇာလပုပ္ဖပဋပုပ္ဖရူပေသု ဒဋ္ဌဗ္ဗံ. စေတိယေသု ပုပ္ဖဇာလံ ကရောန္တဿ ဧကမေကမှိ ဇာလစ္ဆိဒ္ဒေ ဒုက္ကဋံ. ဘိတ္တိစ္ဆတ္တဗောဓိတ္ထမ္ဘာဒီသုပိ ဧသေဝ နယော. ပုပ္ဖပဋံ ပန ပရေဟိ ပူရိတမ္ပိ ဝါယိတုံ န လဗ္ဘတိ. ဂေါပ္ဖိမပုပ္ဖေဟေဝ ဟတ္ထိအဿာဒိရူပကာနိ ကရောန္တိ၊ တာနိပိ ဝါယိမဋ္ဌာနေ တိဋ္ဌန္တိ. ပုရိမနယေနေဝ သဗ္ဗံ န ဝဋ္ဋတိ. အညေဟိ ကတပရိစ္ဆေဒေ ပန ပုပ္ဖါနိ ဌပေန္တေန ဟတ္ထိအဿာဒိရူပကမ္ပိ ကာတုံ ဝဋ္ဋတိ. မဟာပစ္စရိယံ ပန ကလမ္ဗကေန အဍ္ဎစန္ဒကေန စ သဒ္ဓိံ အဋ္ဌပုပ္ဖဝိကတိယော ဝုတ္တာ. တတ္ထ ကလမ္ဗကောတိ အဍ္ဎစန္ဒကန္တရေ ဃဋိကဒါမဩလမ္ဗကော ဝုတ္တော. ‘‘အဍ္ဎစန္ဒကော’’တိ အဍ္ဎစန္ဒာကာရေန မာလာဂုဏပရိက္ခေပေါ. တဒုဘယမ္ပိ ပူရိမေယေဝ ပဝိဋ္ဌံ. ကုရုန္ဒိယံ ပန ‘‘ဒွေ တယော မာလာဂုဏေ ဧကတော ကတွာ ပုပ္ဖဒါမကရဏမ္ပိ ဝါယိမံယေဝါ’’တိ ဝုတ္တံ. တမ္ပိ ဣဓ ပူရိမဋ္ဌာနေယေဝ ပဝိဋ္ဌံ၊ န ကေဝလဉ္စ ပုပ္ဖဂုဠဒါမမေဝ ပိဋ္ဌမယဒါမမ္ပိ ဂေဏ္ဍုကပုပ္ဖဒါမမ္ပိ ကုရုန္ဒိယံ ဝုတ္တံ၊ ခရပတ္တဒါမမ္ပိ သိက္ခာပဒဿ သာဓာရဏတ္တာ ဘိက္ခူနမ္ပိ ဘိက္ခုနီနမ္ပိ နေဝ ကာတုံ န ကာရာပေတုံ ဝဋ္ဋတိ. ပူဇာနိမိတ္တံ ပန ကပ္ပိယဝစနံ သဗ္ဗတ္ထ ဝတ္တုံ ဝဋ္ဋတိ. ပရိယာယဩဘာသနိမိတ္တကမ္မာနိ ဝဋ္ဋန္တိယေဝ.
တုဝဋ္ဋေန္တီတိ နိပဇ္ဇန္တိ. လာသေန္တီတိ ပီတိယာ ဥပ္ပိလဝမာနာ ဝိယ ဥဋ္ဌဟိတွာ လာသိယနာဋကံ နာဋေန္တိ၊ ရေစကံ ဒေန္တိ. နစ္စန္တိယာပိ နစ္စန္တီတိ ယဒါ နာဋကိတ္ထီ နစ္စတိ၊ တဒါ တေပိ တဿာ ပုရတော ဝါ ပစ္ဆတော ဝါ ဂစ္ဆန္တာ နစ္စန္တိ. နစ္စန္တိယာပိ ဂါယန္တီတိ ယဒါ သာ နစ္စတိ၊ တဒါ နစ္စာနုရူပံ ဂါယန္တိ. ဧသ နယော သဗ္ဗတ္ထ. အဋ္ဌပဒေပိ ကီဠန္တီတိ အဋ္ဌပဒဖလကေ ဇူတံ ကီဠန္တိ. တထာ ဒသပဒေ၊ အာကာသေပီတိ အဋ္ဌပဒဒသပဒေသု ဝိယ အာကာသေယေဝ ကီဠန္တိ. ပရိဟာရပထေပီတိ ဘူမိယံ နာနာပထမဏ္ဍလံ ကတွာ တတ္ထ ပရိဟရိတဗ္ဗပထံ ပရိဟရန္တာ ကီဠန္တိ. သန္တိကာယပိ ကီဠန္တီတိ သန္တိကကီဠာယ ကီဠန္တိ၊ ဧကဇ္ဈံ ဌပိတာ သာရိယော ဝါ ပါသာဏသက္ခရာယော ဝါ အစာလေန္တာ နခေနေဝ အပနေန္တိ စ ဥပနေန္တိ စ၊ သစေ တတ္ထ ကာစိ စလတိ၊ ပရာဇယော ဟောတိ. ခလိကာယာတိ ဇူတဖလကေ ပါသကကီဠာယ ကီဠန္တိ. ဃဋိကာယာတိ ဃဋိကာ ဝုစ္စတိ ဒဏ္ဍကကီဠာ၊ တာယ ကီဠန္တိ. ဒီဃဒဏ္ဍကေန ရဿဒဏ္ဍကံ ပဟရန္တာ ဝိစရန္တိ.
သလာကဟတ္ထေနာတိ လာခါယ ဝါ မဉ္ဇဋ္ဌိယာ ဝါ ပိဋ္ဌဥဒကေ ဝါ သလာကဟတ္ထံ တေမေတွာ ‘‘ကိံ ဟောတူ’’တိ ဘူမိယံ ဝါ ဘိတ္တိယံ ဝါ တံ ပဟရိတွာ ဟတ္ထိအဿာဒီရူပါနိ ဒဿေန္တာ ကီဠန္တိ. အက္ခေနာတိ ဂုဠေန. ပင်္ဂစီရေနာတိ ပင်္ဂစီရံ ဝုစ္စတိ ပဏ္ဏနာဠိကာ၊ တံ ဓမန္တာ ကီဠန္တိ. ဝင်္ကကေနာတိ ဂါမဒါရကာနံ ကီဠနကေန ခုဒ္ဒကနင်္ဂလေန. မောက္ခစိကာယာတိ မောက္ခစိကာ ဝုစ္စတိ သမ္ပရိဝတ္တကကီဠာ၊ အာကာသေ ဝါ ဒဏ္ဍံ ဂဟေတွာ၊ ဘူမိယံ ဝါ သီသံ ဌပေတွာ ဟေဋ္ဌုပရိယဘာဝေန ပရိဝတ္တန္တာ ကီဠန္တီတိ အတ္ထော. စိင်္ဂုလကေနာတိ စိင်္ဂုလကံ ဝုစ္စတိ တာလပဏ္ဏာဒီဟိ ကတံ ဝါတပ္ပဟာရေန ပရိဗ္ဘမနစက္ကံ၊ တေန ကီဠန္တိ. ပတ္တာဠှကေနာတိ ပတ္တာဠှကံ ဝုစ္စတိ ပဏ္ဏနာဠိ၊ တာယ ဝါလိကာဒီနိ မိနန္တာ ကီဠန္တိ. ရထကေနာတိ ခုဒ္ဒကရထေန. ဓနုကေနာတိ ခုဒ္ဒကဓနုနာ.
အက္ခရိကာယာတိ အက္ခရိကာ ဝုစ္စတိ အာကာသေ ဝါ ပိဋ္ဌိယံ ဝါ အက္ခရဇာနနကီဠာ၊ တာယ ကီဠန္တိ. မနေသိကာယာတိ မနေသိကာ ဝုစ္စတိ မနသာ စိန္တိတဇာနနကီဠာ၊ တာယ ကီဠန္တိ. ယထာဝဇ္ဇေနာတိ ယထာဝဇ္ဇံ ဝုစ္စတိ ကာဏကုဏိကခဉ္ဇာဒီနံ ယံ ယံ ဝဇ္ဇံ တံ တံ ပယောဇေတွာ ဒဿနကီဠာ တာယ ကီဠန္တိ၊ ဝေလမ္ဘကာ ဝိယ. ဟတ္ထိသ္မိမ္ပိ သိက္ခန္တီတိ ဟတ္ထိနိမိတ္တံ ယံ သိပ္ပံ သိက္ခိတဗ္ဗံ၊ တံ သိက္ခန္တိ. ဧသေဝ နယော အဿာဒီသု. ဓာဝန္တိပီတိ ပရမ္မုခါ ဂစ္ဆန္တာ ဓာဝန္တိ. အာဓာဝန္တိပီတိ ယတ္တကံ ဓာဝန္တိ၊ တတ္တကမေဝ အဘိမုခါ ပုန အာဂစ္ဆန္တာ အာဓာဝန္တိ. နိဗ္ဗုဇ္ဈန္တီတိ မလ္လယုဒ္ဓံ ကရောန္တိ. နလာဋိကမ္ပိ ဒေန္တီတိ ‘‘သာဓု၊ သာဓု၊ ဘဂိနီ’’တိ အတ္တနော နလာဋေ အင်္ဂုလိံ ဌပေတွာ တဿာ နလာဋေ ဌပေန္တိ. ဝိဝိဓမ္ပိ အနာစာရံ အာစရန္တီတိ အညမ္ပိ ပါဠိယံ အနာဂတံ မုခဍိဏ္ဍိမာဒိဝိဝိဓံ အနာစာရံ အာစရန္တိ.
၄၃၂. ပါသာဒိကေနာတိ ပသာဒါဝဟေန၊ သာရုပ္ပေန သမဏာနုစ္ဆဝိကေန. အဘိက္ကန္တေနာတိ ဂမနေန. ပဋိက္ကန္တေနာတိ နိဝတ္တနေန. အာလောကိတေနာတိ ပုရတော ဒဿနေန. ဝိလောကိတေနာတိ ဣတော စိတော စ ဒဿနေန. သမိဉ္ဇိတေနာတိ ပဗ္ဗသင်္ကောစနေန. ပသာရိတေနာတိ တေသံယေဝ ပသာရဏေန. သဗ္ဗတ္ထ ဣတ္ထမ္ဘူတာချာနတ္ထေ ကရဏဝစနံ၊ သတိသမ္ပဇညေဟိ အဘိသင်္ခတတ္တာ ပါသာဒိက အဘိက္ကန္တ-ပဋိက္ကန္တ-အာလောကိတ-ဝိလောကိတ-သမိဉ္ဇိတ-ပသာရိတော ဟုတွာတိ ဝုတ္တံ ဟောတိ. ဩက္ခိတ္တစက္ခူတိ ဟေဋ္ဌာ-ခိတ္တစက္ခု. ဣရိယာပထသမ္ပန္နောတိ တာယ ပါသာဒိကအဘိက္ကန္တာဒိတာယ သမ္ပန္နဣရိယာပထော.
ကွာယန္တိ ကော အယံ. အဗလဗလော ဝိယာတိ အဗလော ကိရ ဗောန္ဒော ဝုစ္စတိ၊ အတိသယတ္ထေ စ ဣဒံ အာမေဍိတံ၊ တသ္မာ အတိဗောန္ဒော ဝိယာတိ ဝုတ္တံ ဟောတိ. မန္ဒမန္ဒောတိ အဘိက္ကန္တာဒီနံ အနုဒ္ဓတတာယ အတိမန္ဒော. အတိသဏှောတိ ဧဝံ ဂုဏမေဝ ဒေါသတော ဒဿေန္တိ. ဘာကုဋိကဘာကုဋိကော ဝိယာတိ ဩက္ခိတ္တစက္ခုတာယ ဘကုဋိံ ကတွာ သင်္ကုဋိတမုခေါ ကုပိတော ဝိယ ဝိစရတီတိ မညမာနာ ဝဒန္တိ. သဏှာတိ နိပုဏာ၊ ‘‘အမ္မ တာတ ဘဂိနီ’’တိ ဧဝံ ဥပါသကဇနံ ယုတ္တဋ္ဌာနေ ဥပနေတုံ ဆေကာ၊ န ယထာ အယံ၊ ဧဝံ အဗလဗလော ဝိယာတိ အဓိပ္ပါယော. သခိလာတိ သာခလျေန ယုတ္တာ. သုခသမ္ဘာသာတိ ဣဒံ ပုရိမဿ ကာရဏဝစနံ. ယေသဉှိ သုခသမ္ဘာသာ သမ္မောဒနီယကထာ နေလာ ဟောတိ ကဏ္ဏသုခါ၊ တေ သခိလာတိ ဝုစ္စန္တိ. တေနာဟံသု – ‘‘သခိလာ သုခသမ္ဘာသာ’’တိ. အယံ ပနေတ္ထ အဓိပ္ပါယော – အမှာကံ အယျာ ဥပါသကေ ဒိသွာ မဓုရံ သမ္မောဒနီယံ ကထံ ကထေန္တိ၊ တသ္မာ သခိလာ သုခသမ္ဘာသာ၊ န ယထာ အယံ၊ ဧဝံ မန္ဒမန္ဒာ ဝိယာတိ. မိဟိတပုဗ္ဗင်္ဂမာတိ မိဟိတံ ပုဗ္ဗင်္ဂမံ ဧတေသံ ဝစနဿာတိ မိဟိတပုဗ္ဗင်္ဂမာ၊ ပဌမံ သိတံ ကတွာ ပစ္ဆာ ဝဒန္တီတိ အတ္ထော. ဧဟိသွာဂတဝါဒိနောတိ ဥပါသကံ ဒိသွာ ‘‘ဧဟိ သွာဂတံ တဝါ’’တိ ဧဝံဝါဒိနော၊ န ယထာ အယံ၊ ဧဝံ သင်္ကုဋိတမုခတာယ ဘာကုဋိကဘာကုဋိကာ ဝိယ ဧဝံ မိဟိတပုဗ္ဗင်္ဂမာဒိတာယ အဘာကုဋိကဘာဝံ အတ္ထတော ဒဿေတွာ ပုန သရူပေနပိ ဒဿေန္တော အာဟံသု – ‘‘အဘာကုဋိကာ ဥတ္တာနမုခါ ပုဗ္ဗဘာသိနော’’တိ. ဥပ္ပဋိပါဋိယာ ဝါ တိဏ္ဏမ္ပိ အာကာရာနံ အဘာဝဒဿနမေတန္တိ ဝေဒိတဗ္ဗံ. ကထံ? ဧတ္ထ ဟိ ‘‘အဘာကုဋိကာ’’တိ ဣမိနာ ဘာကုဋိကဘာကုဋိကာကာရဿ အဘာဝေါ ဒဿိတော. ‘‘ဥတ္တာနမုခါ’’တိ ဣမိနာ မန္ဒမန္ဒာကာရဿ၊ ယေ ဟိ စက္ခူနိ ဥမ္မိလေတွာ အာလောကနေန ဥတ္တာနမုခါ ဟောန္တိ၊ န တေ မန္ဒမန္ဒာ. ပုဗ္ဗဘာသိနောတိ ဣမိနာ အဗလဗလာကာရဿ အဘာဝေါ ဒဿိတော၊ ယေ ဟိ အာဘာသနကုသလတာယ ‘‘အမ္မ တာတာ’’တိ ပဌမတရံ အာဘာသန္တိ၊ န တေ အဗလဗလာတိ.
ဧဟိ၊ ဘန္တေ၊ ဃရံ ဂမိဿာမာတိ သော ကိရ ဥပါသကော ‘‘န ခေါ၊ အာဝုသော၊ ပိဏ္ဍော လဗ္ဘတီ’’တိ ဝုတ္တေ ‘‘တုမှာကံ ဘိက္ခူဟိယေဝ ဧတံ ကတံ၊ သကလမ္ပိ ဂါမံ ဝိစရန္တာ န လစ္ဆထာ’’တိ ဝတွာ ပိဏ္ဍပါတံ ဒါတုကာမော ‘‘ဧဟိ၊ ဘန္တေ၊ ဃရံ ဂမိဿာမာ’’တိ အာဟ. ကိံ ပနာယံ ပယုတ္တဝါစာ ဟောတိ၊ န ဟောတီတိ? န ဟောတိ. ပုစ္ဆိတပဉှော နာမာယံ ကထေတုံ ဝဋ္ဋတိ. တသ္မာ ဣဒါနိ စေပိ ပုဗ္ဗဏှေ ဝါ သာယနှေ ဝါ အန္တရဃရံ ပဝိဋ္ဌံ ဘိက္ခုံ ကောစိ ပုစ္ဆေယျ – ‘‘ကသ္မာ၊ ဘန္တေ၊ စရထာ’’တိ? ယေနတ္ထေန စရတိ၊ တံ အာစိက္ခိတွာ ‘‘လဒ္ဓံ န လဒ္ဓ’’န္တိ ဝုတ္တေ သစေ န လဒ္ဓံ၊ ‘‘န လဒ္ဓ’’န္တိ ဝတွာ ယံ သော ဒေတိ၊ တံ ဂဟေတုံ ဝဋ္ဋတိ.
ဒုဋ္ဌောတိ န ပသာဒါဒီနံ ဝိနာသေန ဒုဋ္ဌော၊ ပုဂ္ဂလဝသေန ဒုဋ္ဌော. ဒါနပထာနီတိ ဒါနာနိယေဝ ဝုစ္စန္တိ. အထ ဝါ ဒါနပထာနီတိ ဒါနနိဗဒ္ဓါနိ ဒါနဝတ္တာနီတိ ဝုတ္တံ ဟောတိ. ဥပစ္ဆိန္နာနီတိ ဒါယကေဟိ ဥပစ္ဆိန္နာနိ၊ န တေ တာနိ ဧတရဟိ ဒေန္တိ. ရိဉ္စန္တီတိ ဝိသုံ ဟောန္တိ နာနာ ဟောန္တိ၊ ပက္ကမန္တီတိ ဝုတ္တံ ဟောတိ. သဏ္ဌဟေယျာတိ သမ္မာ တိဋ္ဌေယျ၊ ပေသလာနံ ဘိက္ခူနံ ပတိဋ္ဌာ ဘဝေယျ.
ဧဝမာဝုသောတိ ခေါ သော ဘိက္ခု သဒ္ဓဿ ပသန္နဿ ဥပါသကဿ သာသနံ သမ္ပဋိစ္ဆိ. ဧဝရူပံ ကိရ သာသနံ ကပ္ပိယံ ဟရိတုံ ဝဋ္ဋတိ၊ တသ္မာ ‘‘မမ ဝစနေန ဘဂဝတော ပါဒေ ဝန္ဒထာ’’တိ ဝါ ‘‘စေတိယံ ပဋိမံ ဗောဓိံ သင်္ဃတ္ထေရံ ဝန္ဒထာ’’တိ ဝါ ‘‘စေတိယေ ဂန္ဓပူဇံ ကရောထ၊ ပုပ္ဖပူဇံ ကရောထာ’’တိ ဝါ ‘‘ဘိက္ခူ သန္နိပါတေထ၊ ဒါနံ ဒဿာမ၊ ဓမ္မံ သောဿာမာတိ ဝါ ဤဒိသေသု သာသနေသု ကုက္ကုစ္စံ န ကာတဗ္ဗံ. ကပ္ပိယသာသနာနိ ဧတာနိ န ဂိဟီနံ ဂိဟိကမ္မပဋိသံယုတ္တာနီတိ. ကုတော စ တွံ၊ ဘိက္ခု၊ အာဂစ္ဆသီတိ နိသိန္နော သော ဘိက္ခု န အာဂစ္ဆတိ အတ္ထတော ပန အာဂတော ဟောတိ၊ ဧဝံ သန္တေပိ ဝတ္တမာနသမီပေ ဝတ္တမာနဝစနံ လဗ္ဘတိ၊ တသ္မာ န ဒေါသော. ပရိယောသာနေ ‘‘တတော အဟံ ဘဂဝါ အာဂစ္ဆာမီ’’တိ ဧတ္ထာပိ ဝစနေ ဧသေဝ နယော.
၄၃၃. ပဌမံ အဿဇိပုနဗ္ဗသုကာ ဘိက္ခူ စောဒေတဗ္ဗာတိ ‘‘မယံ တုမှေ ဝတ္တုကာမာ’’တိ ဩကာသံ ကာရေတွာ ဝတ္ထုနာ စ အာပတ္တိယာ စ စောဒေတဗ္ဗာ. စောဒေတွာ ယံ န သရန္တိ၊ တံ သာရေတဗ္ဗာ. သစေ ဝတ္ထုဉ္စ အာပတ္တိဉ္စ ပဋိဇာနန္တိ၊ အာပတ္တိမေဝ ဝါ ပဋိဇာနန္တိ၊ န ဝတ္ထုံ၊ အာပတ္တိံ ရောပေတဗ္ဗာ. အထ ဝတ္ထုမေဝ ပဋိဇာနန္တိ၊ နာပတ္တိံ၊ ဧဝမ္ပိ ‘‘ဣမသ္မိံ ဝတ္ထုသ္မိံ အယံ နာမ အာပတ္တီ’’တိ ရောပေတဗ္ဗာ ဧဝ. ယဒိ နေဝ ဝတ္ထုံ၊ နာပတ္တိံ ပဋိဇာနန္တိ၊ အာပတ္တိံ န ရောပေတဗ္ဗာ အယမေတ္ထ ဝိနိစ္ဆယော. ယထာပဋိညာယ ပန အာပတ္တိံ ရောပေတွာ၊ ဧဝံ ပဗ္ဗာဇနီယကမ္မံ ကာတဗ္ဗန္တိ ဒဿေန္တော ‘‘ဗျတ္တေန ဘိက္ခုနာ’’တိအာဒိမာဟ၊ တံ ဥတ္တာနတ္ထမေဝ.
ဧဝံ ပဗ္ဗာဇနီယကမ္မကတေန ဘိက္ခုနာ ယသ္မိံ ဝိဟာရေ ဝသန္တေန ယသ္မိံ ဂါမေ ကုလဒူသကကမ္မံ ကတံ ဟောတိ၊ တသ္မိံ ဝိဟာရေ ဝါ တသ္မိံ ဂါမေ ဝါ န ဝသိတဗ္ဗံ. တသ္မိံ ဝိဟာရေ ဝသန္တေန သာမန္တဂါမေပိ ပိဏ္ဍာယ န စရိတဗ္ဗံ. သာမန္တဝိဟာရေပိ ဝသန္တေန တသ္မိံ ဂါမေ ပိဏ္ဍာယ န စရိတဗ္ဗံ. ဥပတိဿတ္ထေရော ပန ‘‘ဘန္တေ နဂရံ နာမ မဟန္တံ ဒွါဒသယောဇနိကမ္ပိ ဟောတီ’’တိ အန္တေဝါသိကေဟိ ဝုတ္တော ‘‘ယဿာ ဝီထိယာ ကုလဒူသကကမ္မံ ကတံ တတ္ထေဝ ဝါရိတ’’န္တိ အာဟ. တတော ‘‘ဝီထိပိ မဟတီ နဂရပ္ပမာဏာဝ ဟောတီ’’တိ ဝုတ္တော ‘‘ယဿာ ဃရပဋိပါဋိယာ’’တိ အာဟ၊ ‘‘ဃရပဋိပါဋီပိ ဝီထိပ္ပမာဏာဝ ဟောတီ’’တိ ဝုတ္တော ဣတော စိတော စ သတ္တ ဃရာနိ ဝါရိတာနီ’’တိ အာဟ. တံ ပန သဗ္ဗံ ထေရဿ မနောရထမတ္တမေဝ. သစေပိ ဝိဟာရော တိယောဇနပရမော ဟောတိ ဒွါဒသယောဇနပရမဉ္စ နဂရံ၊ နေဝ ဝိဟာရေ ဝသိတုံ လဗ္ဘတိ၊ န နဂရေ စရိတုန္တိ.
၄၃၅. တေ သံဃေန ပဗ္ဗာဇနီယကမ္မကတာတိ ကထံ သံဃော တေသံ ကမ္မံ အကာသိ? န ဂန္တွာဝ အဇ္ဈောတ္ထရိတွာ အကာသိ၊ အထ ခေါ ကုလေဟိ နိမန္တေတွာ သံဃဘတ္တေသု ကယိရမာနေသု တသ္မိံ တသ္မိံ ဌာနေ ထေရာ သမဏပဋိပဒံ ကထေတွာ ‘‘အယံ သမဏော၊ အယံ အဿမဏော’’တိ မနုဿေ သညာပေတွာ ဧကံ ဒွေ ဘိက္ခူ သီမံ ပဝေ သေတွာ ဧတေနေဝုပါယေန သဗ္ဗေသံ ပဗ္ဗာဇနီယကမ္မံ အကံသူတိ. ဧဝံ ပဗ္ဗာဇနီယကမ္မကတဿ စ အဋ္ဌာရသ ဝတ္တာနိ ပူရေတွာ ယာစန္တဿ ကမ္မံ ပဋိပ္ပဿမ္ဘေတဗ္ဗံ. ပဋိပ္ပဿဒ္ဓကမ္မေနာပိ စ တေန ယေသု ကုလေသု ပုဗ္ဗေ ကုလဒူသကကမ္မံ ကတံ၊ တတော ပစ္စယာ န ဂဟေတဗ္ဗာ၊ အာသဝက္ခယပ္ပတ္တေနာပိ န ဂဟေတဗ္ဗာ၊ အကပ္ပိယာဝ ဟောန္တိ. ‘‘ကသ္မာ န ဂဏှထာ’’တိ ပုစ္ဆိတေန ‘‘ပုဗ္ဗေ ဧဝံ ကတတ္တာ’’တိ ဝုတ္တေ၊ သစေ ဝဒန္တိ ‘‘န မယံ တေန ကာရဏေန ဒေမ ဣဒါနိ သီလဝန္တတာယ ဒေမာ’’တိ ဂဟေတဗ္ဗာ. ပကတိယာ ဒါနဋ္ဌာနေယေဝ ကုလဒူသကကမ္မံ ကတံ ဟောတိ. တတော ပကတိဒါနမေဝ ဂဟေတုံ ဝဋ္ဋတိ၊ ယံ ဝဍ္ဎေတွာ ဒေန္တိ၊ တံ န ဝဋ္ဋတိ.
န သမ္မာ ဝတ္တန္တီတိ တေ ပန အဿဇိပုနဗ္ဗသုကာ အဋ္ဌာရသသု ဝတ္တေသု သမ္မာ န ဝတ္တန္တိ. န လောမံ ပါတေန္တီတိ အနုလောမပဋိပဒံ အပ္ပဋိပဇ္ဇနတာယ န ပန္နလောမာ ဟောန္တိ. န နေတ္ထာရံ ဝတ္တန္တီတိ အတ္တနော နိတ္ထရဏမဂ္ဂံ န ပဋိပဇ္ဇန္တိ. န ဘိက္ခူ ခမာပေန္တီတိ ‘‘ဒုက္ကဋံ၊ ဘန္တေ၊ အမှေဟိ၊ န ပုန ဧဝံ ကရိဿာမ၊ ခမထ အမှာက’’န္တိ ဧဝံ ဘိက္ခူနံ ခမာပနံ န ကရောန္တိ. အက္ကောသန္တီတိ ကာရကသံဃံ ဒသဟိ အက္ကောသဝတ္ထူဟိ အက္ကောသန္တိ. ပရိဘာသန္တီတိ ဘယံ နေသံ ဒဿေန္တိ. ဆန္ဒဂါမိတာ။ပေ။ ဘယဂါမိတာ ပါပေန္တီတိ ဧတေ ဆန္ဒဂါမိနော စ။ပေ။ ဘယဂါမိနော စာတိ ဧဝံ ဆန္ဒဂါမိတာယပိ။ပေ။ ဘယဂါမိတာယပိ ပါပေန္တိ၊ ယောဇေန္တီတိ အတ္ထော. ပက္ကမန္တီတိ တေသံ ပရိဝါရေသု ပဉ္စသု သမဏသတေသု ဧကစ္စေ ဒိသာ ပက္ကမန္တိ. ဝိဗ္ဘမန္တီတိ ဧကစ္စေ ဂိဟီ ဟောန္တိ. ကထဉှိ နာမ အဿဇိပုနဗ္ဗသုကာ ဘိက္ခူတိ ဧတ္ထ ဒွိန္နံ ပမောက္ခာနံ ဝသေန သဗ္ဗေပိ ‘‘အဿဇိပုနဗ္ဗသုကာ’’တိ ဝုတ္တာ.
၄၃၆-၇. ဂါမံ ဝါတိ ဧတ္ထ နဂရမ္ပိ ဂါမဂ္ဂဟဏေနေဝ ဂဟိတံ. တေနဿ ပဒဘာဇနေ ‘‘ဂါမောပိ နိဂမောပိ နဂရမ္ပိ ဂါမော စေဝ နိဂမော စာ’’တိ ဝုတ္တံ. တတ္ထ အပါကာရပရိက္ခေပေါ သအာပဏော နိဂမောတိ ဝေဒိတဗ္ဗော.
ကုလာနိ ဒူသေတီတိ ကုလဒူသကော. ဒူသေန္တော စ န အသုစိကဒ္ဒမာဒီဟိ ဒူသေတိ၊ အထ ခေါ အတ္တနော ဒုပ္ပဋိပတ္တိယာ တေသံ ပသာဒံ ဝိနာသေတိ. တေနေဝဿ ပဒဘာဇနေ ‘‘ပုပ္ဖေန ဝါ’’တိအာဒိ ဝုတ္တံ. တတ္ထ ယော ဟရိတွာ ဝါ ဟရာပေတွာ ဝါ ပက္ကောသိတွာ ဝါ ပက္ကောသာပေတွာ ဝါ သယံ ဝါ ဥပဂတာနံ ယံကိဉ္စိ အတ္တနော သန္တကံ ပုပ္ဖံ ကုလသင်္ဂဟတ္ထာယ ဒေတိ၊ ဒုက္ကဋံ. ပရသန္တကံ ဒေတိ၊ ဒုက္ကဋမေဝ. ထေယျစိတ္တေန ဒေတိ၊ ဘဏ္ဍဂ္ဃေန ကာရေတဗ္ဗော. ဧသေဝ နယော သံဃိကေပိ. အယံ ပန ဝိသေသော၊ သေနာသနတ္ထာယ နိယာမိတံ ဣဿရဝတာယ ဒဒတော ထုလ္လစ္စယံ.
ပုပ္ဖံ နာမ ကဿ ဒါတုံ ဝဋ္ဋတိ၊ ကဿ န ဝဋ္ဋတီတိ? မာတာပိတူန္နံ တာဝ ဟရိတွာပိ ဟရာပေတွာပိ ပက္ကောသိတွာပိ ပက္ကောသာပေတွာပိ ဒါတုံ ဝဋ္ဋတိ၊ သေသဉာတကာနံ ပက္ကောသာပေတွာဝ. တဉ္စ ခေါ ဝတ္ထုပူဇနတ္ထာယ၊ မဏ္ဍနတ္ထာယ ပန သိဝလိင်္ဂါဒိပူဇနတ္ထာယ ဝါ ကဿစိပိ ဒါတုံ န ဝဋ္ဋတိ. မာတာပိတူနဉ္စ ဟရာပေန္တေန ဉာတိသာမဏေရေဟေဝ ဟရာပေတဗ္ဗံ. ဣတရေ ပန ယဒိ သယမေဝ ဣစ္ဆန္တိ၊ ဝဋ္ဋတိ. သမ္မတေန ပုပ္ဖဘာဇကေန ဘာဇနကာလေ သမ္ပတ္တာနံ သာမဏေရာနံ ဥပဍ္ဎဘာဂံ ဒါတုံ ဝဋ္ဋတိ. ကုရုန္ဒိယံ သမ္ပတ္တဂိဟီနံ ဥပဍ္ဎဘာဂံ. မဟာပစ္စရိယံ ‘‘စူဠကံ ဒါတုံ ဝဋ္ဋတီ’’တိ ဝုတ္တံ. အသမ္မတေန အပလောကေတွာ ဒါတဗ္ဗံ.
အာစရိယုပဇ္ဈာယေသု သဂါရဝါ သာမဏေရာ ဗဟူနိ ပုပ္ဖါနိ အာဟရိတွာ ရာသိံ ကတွာ ဌပေန္တိ၊ ထေရာ ပါတောဝ သမ္ပတ္တာနံ သဒ္ဓိဝိဟာရိကာဒီနံ ဥပါသကာနံ ဝါ ‘‘တွံ ဣဒံ ဂဏှ၊ တွံ ဣဒံ ဂဏှာ’’တိ ဒေန္တိ၊ ပုပ္ဖဒါနံ နာမ န ဟောတိ. ‘‘စေတိယံ ပူဇေဿာမာ’’တိ ဂဟေတွာ ဂစ္ဆန္တာပိ ပူဇံ ကရောန္တာပိ တတ္ထ တတ္ထ သမ္ပတ္တာနံ စေတိယပူဇနတ္ထာယ ဒေန္တိ၊ ဧတမ္ပိ ပုပ္ဖဒါနံ နာမ န ဟောတိ. ဥပါသကေ အက္ကပုပ္ဖါဒီဟိ ပူဇေန္တေ ဒိသွာ ‘‘ဝိဟာရေ ကဏိကာရပုပ္ဖါဒီနိ အတ္ထိ၊ ဥပါသကာ တာနိ ဂဟေတွာ ပူဇေထာ’’တိ ဝတ္တုမ္ပိ ဝဋ္ဋတိ. ဘိက္ခူ ပုပ္ဖပူဇံ ကတွာ ဒိဝါတရံ ဂါမံ ပဝိဋ္ဌေ ‘‘ကိံ၊ ဘန္တေ၊ အတိဒိဝါ ပဝိဋ္ဌတ္ထာ’’တိ ပုစ္ဆန္တိ၊ ‘‘ဝိဟာရေ ဗဟူနိ ပုပ္ဖါနိ ပူဇံ အကရိမှာ’’တိ ဝဒန္တိ. မနုဿာ ‘‘ဗဟူနိ ကိရ ဝိဟာရေ ပုပ္ဖါနီ’’တိ ပုနဒိဝသေ ပဟူတံ ခါဒနီယံ ဘောဇနီယံ ဂဟေတွာ ဝိဟာရံ ဂန္တွာ ပုပ္ဖပူဇဉ္စ ကရောန္တိ၊ ဒါနဉ္စ ဒေန္တိ၊ ဝဋ္ဋတိ. မနုဿာ ‘‘မယံ၊ ဘန္တေ၊ အသုကဒိဝသံ နာမ ပူဇေဿာမာ’’တိ ပုပ္ဖဝါရံ ယာစိတွာ အနုညာတဒိဝသေ အာဂစ္ဆန္တိ၊ သာမဏေရေဟိ စ ပဂေဝ ပုပ္ဖါနိ ဩစိနိတွာ ဌပိတာနိ ဟောန္တိ၊ တေ ရုက္ခေသု ပုပ္ဖါနိ အပဿန္တာ ‘‘ကုဟိံ၊ ဘန္တေ၊ ပုပ္ဖါနီ’’တိ ဝဒန္တိ၊ သာမဏေရေဟိ ဩစိနိတွာ ဌပိတာနိ တုမှေ ပန ပူဇေတွာ ဂစ္ဆထ၊ သံဃော အညံ ဒိဝသံ ပူဇေဿတီတိ. တေ ပူဇေတွာ ဒါနံ ဒတွာ ဂစ္ဆန္တိ၊ ဝဋ္ဋတိ. မဟာပစ္စရိယံ ပန ကုရုန္ဒိယဉ္စ ‘‘ထေရာ သာမဏေရေဟိ ဒါပေတုံ န လဘန္တိ. သစေ သယမေဝ တာနိ ပုပ္ဖါနိ တေသံ ဒေန္တိ၊ ဝဋ္ဋတိ. ထေရေဟိ ပန ‘သာမဏေရေဟိ ဩစိနိတွာ ဌပိတာနီ’တိ ဧတ္တကမေဝ ဝတ္တဗ္ဗ’’န္တိ ဝုတ္တံ. သစေ ပန ပုပ္ဖဝါရံ ယာစိတွာ အနောစိတေသု ပုပ္ဖေသု ယာဂုဘတ္တာဒီနိ အာဒါယ အာဂန္တွာ သာမဏေရေ ‘‘ဩစိနိတွာ ဒေထာ’’တိ ဝဒန္တိ. ဉာတကသာမဏေရာနံယေဝ ဩစိနိတွာ ဒါတုံ ဝဋ္ဋတိ. အညာတကေ ဥက္ခိပိတွာ ရုက္ခသာခါယ ဌပေန္တိ၊ န ဩရောဟိတွာ ပလာယိတဗ္ဗံ၊ ဩစိနိတွာ ဒါတုံ ဝဋ္ဋတိ. သစေ ပန ကောစိ ဓမ္မကထိကော ‘‘ဗဟူနိ ဥပါသကာ ဝိဟာရေ ပုပ္ဖါနိ ယာဂုဘတ္တာဒီနိ အာဒါယ ဂန္တွာ ပုပ္ဖပူဇံ ကရောထာ’’တိ ဝဒတိ၊ တဿေဝ န ကပ္ပတီတိ မဟာပစ္စရိယဉ္စ ကုရုန္ဒိယဉ္စ ဝုတ္တံ. မဟာအဋ္ဌကထာယံ ပန ‘‘ဧတံ အကပ္ပိယံ န ဝဋ္ဋတီ’’တိ အဝိသေသေန ဝုတ္တံ.
ဖလမ္ပိ အတ္တနော သန္တကံ ဝုတ္တနယေနေဝ မာတာပိတူနံဉ္စ သေသဉာတကာနဉ္စ ဒါတုံ ဝဋ္ဋတိ. ကုလသင်္ဂဟတ္ထာယ ပန ဒေန္တဿ ဝုတ္တနယေနေဝ အတ္တနော သန္တကေ ပရသန္တကေ သံဃိကေ သေနာသနတ္ထာယ နိယာမိတေ စ ဒုက္ကဋာဒီနိ ဝေဒိတဗ္ဗာနိ. အတ္တနော သန္တကံယေဝ ဂိလာနမနုဿာနံ ဝါ သမ္ပတ္တဣဿရာနံ ဝါ ခီဏပရိဗ္ဗယာနံ ဝါ ဒါတုံ ဝဋ္ဋတိ၊ ဖလဒါနံ န ဟောတိ. ဖလဘာဇကေနာပိ သမ္မတေန သံဃဿ ဖလဘာဇနကာလေ သမ္ပတ္တမနုဿာနံ ဥပဍ္ဎဘာဂံ ဒါတုံ ဝဋ္ဋတိ. အသမ္မတေန အပလောကေတွာ ဒါတဗ္ဗံ. သံဃာရာမေပိ ဖလပရိစ္ဆေဒေန ဝါ ရုက္ခပရိစ္ဆေဒေန ဝါ ကတိကာ ကာတဗ္ဗာ. တတော ဂိလာနမနုဿာနံ ဝါ အညေသံ ဝါ ဖလံ ယာစန္တာနံ ယထာပရိစ္ဆေဒေန စတ္တာရိ ပဉ္စ ဖလာနိ ဒါတဗ္ဗာနိ. ရုက္ခာ ဝါ ဒဿေတဗ္ဗာ ‘‘ဣတော ဂဟေတုံ လဗ္ဘတီ’’တိ. ‘‘ဣဃ ဖလာနိ သုန္ဒရာနိ၊ ဣတော ဂဏှထာ’’တိ ဧဝံ ပန န ဝတ္တဗ္ဗံ.
စုဏ္ဏေနာတိ ဧတ္ထ အတ္တနော သန္တကံ သိရီသစုဏ္ဏံ ဝါ အညံ ဝါ ကသာဝံ ယံကိဉ္စိ ကုလသင်္ဂဟတ္ထာယ ဒေတိ၊ ဒုက္ကဋံ. ပရသန္တကာဒီသုပိ ဝုတ္တနယေနေဝ ဝိနိစ္ဆယော ဝေဒိတဗ္ဗော. အယံ ပန ဝိသေသော – ဣဓ သံဃဿ ရက္ခိတဂေါပိတာပိ ရုက္ခစ္ဆလ္လိ ဂရုဘဏ္ဍမေဝ. မတ္တိကဒန္တကဋ္ဌဝေဠူသုပိ ဂရုဘဏ္ဍူပဂံ ဉတွာ စုဏ္ဏေ ဝုတ္တနယေနေဝ ဝိနိစ္ဆယော ဝေဒိတဗ္ဗော. ပဏ္ဏဒါနံ ပန ဧတ္ထ န အာဂတံ၊ တမ္ပိ ဝုတ္တနယေနေဝ ဝေဒိတဗ္ဗံ. ပရတောပိ ဂရုဘဏ္ဍဝိနိစ္ဆယေ သဗ္ဗံ ဝိတ္ထာရေန ဝဏ္ဏယိဿာမ.
ဝေဇ္ဇိကာယ ဝါတိ ဧတ္ထ ဝေဇ္ဇကမ္မဝိဓိ တတိယပါရာဇိကဝဏ္ဏနာယံ ဝုတ္တနယေနေဝ ဝေဒိတဗ္ဗော.
ဇင်္ဃပေသနိကေနာတိ ဧတ္ထ ဇင်္ဃပေသနိယန္တိ ဂိဟီနံ ဒူတေယျသာသနဟရဏကမ္မံ ဝုစ္စတိ၊ တံ န ကာတဗ္ဗံ. ဂိဟီနဉှိ သာသနံ ဂဟေတွာ ဂစ္ဆန္တဿ ပဒေ ပဒေ ဒုက္ကဋံ. တံ ကမ္မံ နိဿာယ လဒ္ဓဘောဇနံ ဘုဉ္ဇန္တဿာပိ အဇ္ဈောဟာရေ အဇ္ဈောဟာရေ ဒုက္ကဋံ. ပဌမံ သာသနံ အဂ္ဂဟေတွာပိ ပစ္ဆာ ‘‘အယံ ဒါနိ သော ဂါမော ဟန္ဒ တံ သာသနံ အာရောစေမီ’’တိ မဂ္ဂါ ဩက္ကမန္တဿာပိ ပဒေ ပဒေ ဒုက္ကဋံ. သာသနံ အာရောစေတွာ လဒ္ဓဘောဇနံ ဘုဉ္ဇတော ပုရိမနယေနေဝ ဒုက္ကဋံ. သာသနံ အဂ္ဂဟေတွာ အာဂတေန ပန ‘‘ဘန္တေ တသ္မိံ ဂါမေ ဣတ္ထန္နာမဿ ကာ ပဝတ္တီ’’တိ ပုစ္ဆိယမာနေန ကထေတုံ ဝဋ္ဋတိ၊ ပုစ္ဆိတပဉှေ ဒေါသော နတ္ထိ. ပဉ္စန္နံ ပန သဟဓမ္မိကာနံ မာတာပိတူနံ ပဏ္ဍုပလာသဿ အတ္တနော ဝေယျာဝစ္စကရဿ စ သာသနံ ဟရိတုံ ဝဋ္ဋတိ၊ ဂိဟီနဉ္စ ပုဗ္ဗေ ဝုတ္တပ္ပကာရံ ကပ္ပိယသာသနံ. ဣဒဉှိ ဇင်္ဃပေသနိယကမ္မံ နာမ န ဟောတိ. ဣမေဟိ ပန အဋ္ဌဟိ ကုလဒူသကကမ္မေဟိ ဥပ္ပန္နပစ္စယာ ပဉ္စန္နမ္ပိ သဟဓမ္မိကာနံ န ကပ္ပန္တိ၊ အဘူတာရောစနရူပိယသံဝေါဟာရေဟိ ဥပ္ပန္နပစ္စယသဒိသာဝ ဟောန္တိ.
ပါပါ သမာစာရာ အဿာတိ ပါပသမာစာရော. တေ ပန ယသ္မာ မာလာဝစ္ဆရောပနာဒယော ဣဓ အဓိပ္ပေတာ၊ တသ္မာ ‘‘မာလာဝစ္ဆံ ရောပေန္တိပီ’’တိအာဒိနာ နယေနဿ ပဒဘာဇနံ ဝုတ္တံ. တိရောက္ခာတိ ပရမ္မုခါ. ကုလာနိ စ တေန ဒုဋ္ဌာနီတိ ဧတ္ထ ပန ယသ္မာ ‘‘ကုလာနီ’’တိ ဝေါဟာရမတ္တမေတံ၊ အတ္ထတော ဟိ မနုဿာ တေန ဒုဋ္ဌာ ဟောန္တိ၊ တသ္မာဿ ပဒဘာဇနေ ‘‘ပုဗ္ဗေ သဒ္ဓါ ဟုတွာ’’တိအာဒိမာဟ. ဆန္ဒဂါမိနောတိ ဆန္ဒေန ဂစ္ဆန္တီတိ ဆန္ဒဂါမိနော. ဧသ နယော သေသေသု. သမနုဘာသိတဗ္ဗော တဿ ပဋိနိဿဂ္ဂါယာတိ ဧတ္ထ ကုလဒူသကကမ္မေန ဒုက္ကဋမေဝ. ယံ ပန သော သံဃံ ပရိဘဝိတွာ ‘‘ဆန္ဒဂါမိနော’’တိအာဒိမာဟ. တဿ ပဋိနိဿဂ္ဂါယ သမနုဘာသနကမ္မံ ကာတဗ္ဗန္တိ ဧဝမတ္ထော ဒဋ္ဌဗ္ဗော. သေသံ သဗ္ဗတ္ထ ဥတ္တာနတ္ထမေဝ.
သမုဋ္ဌာနာဒီနိပိ ပဌမသံဃဘေဒသဒိသာနေဝါတိ.
ကုလဒူသကသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.
နိဂမနဝဏ္ဏနာ
၄၄၂. ဥဒ္ဒိဋ္ဌာ ခေါ။ပေ။ ဧဝမေတံ ဓာရယာမီတိ ဧတ္ထ ပဌမံ အာပတ္တိ ဧတေသန္တိ ပဌမာပတ္တိကာ၊ ပဌမံ ဝီတိက္ကမက္ခဏေယေဝ အာပဇ္ဇိတဗ္ဗာတိ အတ္ထော. ဣတရေ ပန ယထာ တတိယေ စတုတ္ထေ စ ဒိဝသေ ဟောတီတိ ဇရော ‘‘တတိယကော စတုတ္ထကော’’တိ စ ဝုစ္စတိ၊ ဧဝံ ယာဝတတိယေ သမနုဘာသနကမ္မေ ဟောန္တီတိ ယာဝတတိယကာတိ ဝေဒိတဗ္ဗာ.
ယာဝတီဟံ ဇာနံ ပဋိစ္ဆာဒေတီတိ ယတ္တကာနိ အဟာနိ ဇာနန္တော ပဋိစ္ဆာဒေတိ၊ ‘‘အဟံ ဣတ္ထန္နာမံ အာပတ္တိံ အာပန္နော’’တိ သဗြဟ္မစာရီနံ နာရောစေတိ. တာဝတီဟန္တိ တတ္တကာနိ အဟာနိ. အကာမာ ပရိဝတ္ထဗ္ဗန္တိ န ကာမေန၊ န ဝသေန၊ အထ ခေါ အကာမေန အဝသေန ပရိဝါသံ သမာဒါယ ဝတ္ထဗ္ဗံ. ဥတ္တရိ ဆာရတ္တန္တိ ပရိဝါသတော ဥတ္တရိ ဆ ရတ္တိယော. ဘိက္ခုမာနတ္တာယာတိ ဘိက္ခူနံ မာနနဘာဝါယ၊ အာရာဓနတ္ထာယာတိ ဝုတ္တံ ဟောတိ. ဝီသတိသံဃော ဂဏော အဿာတိ ဝီသတိဂဏော. တတြာတိ ယတြ သဗ္ဗန္တိမေန ပရိစ္ဆေဒေန ဝီသတိဂဏော ဘိက္ခုသံဃော အတ္ထိ တတြ. အဗ္ဘေတဗ္ဗောတိ အဘိဧတဗ္ဗော သမ္ပဋိစ္ဆိတဗ္ဗော၊ အဗ္ဘာနကမ္မဝသေန ဩသာရေတဗ္ဗောတိ ဝုတ္တံ ဟောတိ၊ အဝှါတဗ္ဗောတိ ဝါ အတ္ထော. အနဗ္ဘိတောတိ န အဗ္ဘိတော၊ အသမ္ပဋိစ္ဆိတော၊ အကတဗ္ဘာနကမ္မောတိ ဝုတ္တံ ဟောတိ၊ အနဝှါတောတိ ဝါ အတ္ထော. သာမီစီတိ အနုဓမ္မတာ၊ လောကုတ္တရဓမ္မံ အနုဂတာ ဩဝါဒါနုသာသနီ၊ သာမီစိ ဓမ္မတာတိ ဝုတ္တံ ဟောတိ. သေသမေတ္ထ ဝုတ္တနယမေဝါတိ.
သမန္တပါသာဒိကာယ ဝိနယသံဝဏ္ဏနာယ
တေရသကဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.