၁. ပဌမသံဃာဒိသေသသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ

ပါရာဇိကာနန္တရဿ၊ အယံ ဒါနိ ဘဝိဿတိ၊

သံဃာဒိသေသကဏ္ဍဿ၊ အနုတ္တာနတ္ထဝဏ္ဏနာ.

၆၇၈. ဥဒေါသိတန္တိ ဘဏ္ဍသာလာ. မာယျော ဧဝံ အဝစာတိ အယျော မာ ဧဝံ အဝစ. အပိနာယျာတိ အပိနု အယျာ. အစ္စာဝဒထာတိ အတိက္ကမိတွာ ဝဒထ၊ အက္ကောသထာတိ ဝုတ္တံ ဟောတိ.

၆၇၉. ဥဿယဝါဒိကာတိ မာနုဿယဝသေန ကောဓုဿယဝသေန ဝိဝဒမာနာ. ယသ္မာ ပန သာ အတ္ထတော အဋ္ဋကာရိကာ ဟောတိ၊ တသ္မာ ‘‘ဥဿယဝါဒိကာ နာမ အဍ္ဍကာရိကာ ဝုစ္စတီ’’တိ ပဒဘာဇနေ ဝုတ္တံ. ဧတ္ထ စ အဍ္ဍောတိ ဝေါဟာရိကဝိနိစ္ဆယော ဝုစ္စတိ၊ ယံ ပဗ္ဗဇိတာ ‘‘အဓိကရဏ’’န္တိပိ ဝဒန္တိ. ဒုတိယံ ဝါ ပရိယေသတီတိ သက္ခိံ ဝါ သဟာယံ ဝါ ပရိယေသတိ၊ ဒုက္ကဋံ. ဂစ္ဆတိ ဝါတိ ဥပဿယော ဝါ ဟောတု ဘိက္ခာစာရမဂ္ဂေါ ဝါ၊ ယတ္ထ ဌိတာယ ‘‘အဍ္ဍံ ကရိဿာမီ’’တိ စိတ္တံ ဥပ္ပဇ္ဇတိ၊ တတော ဝေါဟာရိကာနံ သန္တိကံ ဂစ္ဆန္တိယာ ပဒဝါရေ ပဒဝါရေ ဒုက္ကဋံ. ဧကဿ အာရောစေတီတိ ဒွီသု ဇနေသု ယဿ ကဿစိ ဧကဿ ကထံ ယော ကောစိ ဝေါဟာရိကာနံ အာရောစေတိ. ဒုတိယဿ အာရောစေတီတိ ဧတ္ထာပိ ဧသေဝ နယော.

အယံ ပနေတ္ထ အသမ္မောဟတ္ထာယ ဝိတ္ထာရကထာ – ယတ္ထ ကတ္ထစိ အန္တမသော ဘိက္ခုနုပဿယံ အာဂတေပိ ဝေါဟာရိကေ ဒိသွာ ဘိက္ခုနီ အတ္တနော ကထံ အာရောစေတိ၊ ဘိက္ခုနိယာ ဒုက္ကဋံ. ဥပါသကော အတ္တနော ကထံ အာရောစေတိ၊ ဘိက္ခုနိယာ ထုလ္လစ္စယံ. ပဌမံ ဥပါသကော အတ္တနော ကထံ အာရောစေတိ၊ ဘိက္ခုနိယာ ဒုက္ကဋံ. အထ သာ အတ္တနော ကထံ အာရောစေတိ၊ ထုလ္လစ္စယံ. ဘိက္ခုနီ ဥပါသကံ ဝဒတိ – ‘‘မမ စ တဝ စ ကထံ တွံယေဝ အာရောစေဟီ’’တိ၊ သော အတ္တနော ဝါ ကထံ ပဌမံ အာရောစေတု ဘိက္ခုနိယာ ဝါ၊ ပဌမာရောစနေ ဒုက္ကဋံ၊ ဒုတိယာရောစနေ ထုလ္လစ္စယံ. ဥပါသကော ဘိက္ခုနိံ ဝဒတိ – ‘‘မမ စ တဝ စ ကထံ တွံယေဝ အာရောစေဟီ’’တိ၊ ဧတ္ထာပိ ဧသေဝ နယော.

ဘိက္ခုနီ ကပ္ပိယကာရကေန ကထာပေတိ၊ တတ္ထ ကပ္ပိယကာရကော ဝါ ဘိက္ခုနိယာ ကထံ ပဌမံ အာရောစေတု၊ ဣတရော ဝါ အတ္တနော ကထံ၊ ကပ္ပိယကာရကော ဝါ ဥဘိန္နမ္ပိ ကထံ၊ ဣတရော ဝါ ဥဘိန္နမ္ပိ ကထံ အာရောစေတု၊ ယထာ ဝါ တထာ ဝါ အာရောစိယမာနေ ပဌမေ အာရောစနေ ဘိက္ခုနိယာ ဒုက္ကဋံ၊ ဒုတိယေ ထုလ္လစ္စယံ. ယထာ ဝါ တထာ ဝါ အာရောစိတံ ပန ဥဘိန္နမ္ပိ ကထံ သုတွာ ဝေါဟာရိကေဟိ ဝိနိစ္ဆယေ ကတေ အဍ္ဍပရိယောသာနံ နာမ ဟောတိ၊ တသ္မိံ အဍ္ဍပရိယောသာနေ ဘိက္ခုနိယာ ဇယေပိ ပရာဇယေပိ သံဃာဒိသေသော. သစေ ပန ဂတိဂတံ အဓိကရဏံ ဟောတိ၊ သုတပုဗ္ဗံ ဝေါဟာရိကေဟိ. အထ တေ ဘိက္ခုနိဉ္စ အဍ္ဍကာရကဉ္စ ဒိသွာဝ ‘‘တုမှာကံ ကထနကိစ္စံ နတ္ထိ၊ ဇာနာမ မယံ ဧတ္ထ ပဝတ္တိ’’န္တိ သယမေဝ ဝိနိစ္ဆိနိတွာ ဒေန္တိ၊ ဧဝရူပေ အဍ္ဍပရိယောသာနေပိ ဘိက္ခုနိယာ အနာပတ္တိ.

ပဌမံ အာပတ္တိ ဧတဿာတိ ပဌမာပတ္တိကော၊ ဝီတိက္ကမက္ခဏေယေဝ အာပဇ္ဇိတဗ္ဗောတိ အတ္ထော၊ တံ ပဌမာပတ္တိကံ. ပဒဘာဇနေ ပန အဓိပ္ပါယမတ္တံ ဒဿေတုံ ‘‘သဟ ဝတ္ထုဇ္ဈာစာရာ အာပဇ္ဇတိ အသမနုဘာသနာယာ’’တိ ဝုတ္တံ. အယဉှေတ္ထ အတ္ထော – သဟ ဝတ္ထုဇ္ဈာစာရာ ယံ ဘိက္ခုနီ အာပဇ္ဇတိ၊ န တတိယာယ သမနုဘာသနာယ၊ အယံ ပဌမမေဝ သဟ ဝတ္ထုဇ္ဈာစာရေန အာပဇ္ဇိတဗ္ဗတ္တာ ပဌမာပတ္တိကောတိ. ဘိက္ခုနိသင်္ဃတော နိဿာရေတီတိ နိဿာရဏီယော၊ တံ နိဿာရဏီယံ. ပဒဘာဇနေ ပန အဓိပ္ပါယမတ္တံ ဒဿေတုံ ‘‘သံဃမှာ နိဿာရီယတီတိ ဝုတ္တံ. တတ္ထ ယံ အာပန္နာ ဘိက္ခုနီ သင်္ဃတော နိဿာရီယတိ၊ သော နိဿာရဏီယောတိ ဧဝမတ္ထော ဒဋ္ဌဗ္ဗော. န ဟိ သော ဧဝ ဓမ္မော သံဃမှာ ကေနစိ နိဿာရီယတိ. တေန ပန ဓမ္မေန ဘိက္ခုနီ နိဿာရီယတိ၊ တသ္မာ သော နိဿာရေတီတိ နိဿာရဏီယော.

အာကဍ္ဎိယမာနာ ဂစ္ဆတီတိ အဍ္ဍကာရကမနုဿေဟိ သယံ ဝါ အာဂန္တွာ ဒူတံ ဝါ ပေသေတွာ ဧဟီတိ ဝုစ္စမာနာ ဝေါဟာရိကာနံ သန္တိကံ ဂစ္ဆတိ၊ တတော အဍ္ဍကာရကော အတ္တနော ဝါ ကထံ ပဌမံ အာရောစေတု ဘိက္ခုနိယာ ဝါ၊ နေဝ ပဌမာရောစနေ ဒုက္ကဋံ၊ န ဒုတိယာရောစနေ ထုလ္လစ္စယံ. အမစ္စေဟိ ဝိနိစ္ဆိနိတွာ ကတေ အဍ္ဍပရိယောသာနေပိ အနာပတ္တိယေဝ. သစေပိ အဍ္ဍကာရကော ဘိက္ခုနိံ ဝဒတိ ‘‘မမ စ တဝ စ ကထံ တွမေဝ ကထေဟီ’’တိ၊ ကထေန္တိယာပိ ကထံ သုတွာ ကတေ အဍ္ဍပရိယောသာနေပိ အနာပတ္တိယေဝ.

ရက္ခံ ယာစတီတိ ဓမ္မိကံ ရက္ခံ ယာစတိ၊ အနာပတ္တိ. ဣဒါနိ ယထာယာစိတာ ရက္ခာ ဓမ္မိကာ ဟောတိ၊ တံ ဒဿေတုံ အနောဒိဿ အာစိက္ခတီတိ အာဟ. တတ္ထ အတီတံ အာရဗ္ဘ အတ္ထိ ဩဒိဿအာစိက္ခနာ၊ အတ္ထိ အနောဒိဿအာစိက္ခနာ၊ အနာဂတံ အာရဗ္ဘာပိ အတ္ထိ ဩဒိဿအာစိက္ခနာ၊ အတ္ထိ အနောဒိဿအာစိက္ခနာ.

ကထံ အတီတံ အာရဗ္ဘ ဩဒိဿအာစိက္ခနာ ဟောတိ? ဘိက္ခုနုပဿယေ ဂါမဒါရကာ ဓုတ္တာဒယော ဝါ ယေ ကေစိ အနာစာရံ ဝါ အာစရန္တိ၊ ရုက္ခံ ဝါ ဆိန္ဒန္တိ၊ ဖလာဖလံ ဝါ ဟရန္တိ၊ ပရိက္ခာရေ ဝါ အစ္ဆိန္ဒန္တိ. ဘိက္ခုနီ ဝေါဟာရိကေ ဥပသင်္ကမိတွာ ‘‘အမှာကံ ဥပဿယေ ဣဒံ နာမ ကတ’’န္တိ ဝဒတိ. ‘‘ကေနာ’’တိ ဝုတ္တေ ‘‘အသုကေန စ အသုကေန စာ’’တိ အာစိက္ခတိ. ဧဝံ အတီတံ အာရဗ္ဘ ဩဒိဿအာစိက္ခနာ ဟောတိ၊ သာ န ဝဋ္ဋတိ. တဉ္စေ သုတွာ တေ ဝေါဟာရိကာ တေသံ ဒဏ္ဍံ ကရောန္တိ၊ သဗ္ဗံ ဘိက္ခုနိယာ ဂီဝါ ဟောတိ. ဒဏ္ဍံ ဂဏှိဿန္တီတိ အဓိပ္ပါယေပိ သတိ ဂီဝါယေဝ ဟောတိ. သစေ ပန တဿ ဒဏ္ဍံ ဂဏှထာတိ ဝဒတိ၊ ပဉ္စမာသကမတ္တေ ဂဟိတေ ပါရာဇိကံ ဟောတိ.

‘‘ကေနာ’’တိ ဝုတ္တေ ပန ‘‘အသုကေနာတိ ဝတ္တုံ အမှာကံ န ဝဋ္ဋတိ၊ တုမှေယေဝ ဇာနိဿထ. ကေဝလဉှိ မယံ ရက္ခံ ယာစာမ၊ တံ နော ဒေထ၊ အဝဟဋဘဏ္ဍဉ္စ အာဟရာပေထာ’’တိ ဝတ္တဗ္ဗံ. ဧဝံ အနောဒိဿ အာစိက္ခနာ ဟောတိ၊ သာ ဝဋ္ဋတိ. ဧဝံ ဝုတ္တေ သစေပိ တေ ဝေါဟာရိကာ ကာရကေ ဂဝေသိတွာ တေသံ ဒဏ္ဍံ ကရောန္တိ၊ သဗ္ဗံ သာပတေယျမ္ပိ ဂဟိတံ ဘိက္ခုနိယာ၊ နေဝ ဂီဝါ န အာပတ္တိ.

ပရိက္ခာရံ ဟရန္တေ ဒိသွာ တေသံ အနတ္ထကာမတာယ စောရော စောရောတိ ဝတ္တုမ္ပိ န ဝဋ္ဋတိ. ဧဝံ ဝုတ္တေပိ ဟိ ယံ တေသံ ဒဏ္ဍံ ကရောန္တိ၊ သဗ္ဗမ္ပိ ဘိက္ခုနိယာ ဂီဝါ ဟောတိ. အတ္တနော ဝစနကရံ ပန ‘‘ဣမိနာ မေ ပရိက္ခာရော ဂဟိတော၊ တံ အာဟရာပေဟိ၊ မာ စဿ ဒဏ္ဍံ ကရောဟီ’’တိ ဝတ္တုံ ဝဋ္ဋတိ. ဒါသဒါသီဝါပိအာဒီနံ အတ္ထာယ အဍ္ဍံ ကရောန္တိ၊ အယံ အကပ္ပိယအဍ္ဍော နာမ၊ န ဝဋ္ဋတိ.

ကထံ အနာဂတံ အာရဗ္ဘ ဩဒိဿအာစိက္ခနာ ဟောတိ? ဝုတ္တနယေနေဝ ပရေဟိ အနာစာရာဒီသု ကတေသု ဘိက္ခုနီ ဝေါဟာရိကေ ဧဝံ ဝဒတိ ‘‘အမှာကံ ဥပဿယေ ဣဒဉ္စိဒဉ္စ ကရောန္တိ၊ ရက္ခံ နော ဒေထ အာယတိံ အကရဏတ္ထာယာ’’တိ. ‘‘ကေန ဧဝံ ကတ’’န္တိ ဝုတ္တေ စ ‘‘အသုကေန အသုကေန စာ’’တိ အာစိက္ခတိ. ဧဝံ အနာဂတံ အာရဗ္ဘ ဩဒိဿအာစိက္ခနာ ဟောတိ၊ သာပိ န ဝဋ္ဋတိ. တေသဉှိ ဒဏ္ဍေ ကတေ ပုရိမနယေနေဝ သဗ္ဗံ ဘိက္ခုနိယာ ဂီဝါ. သေသံ ပုရိမသဒိသမေဝ.

သစေ ပန ဝေါဟာရိကာ ‘‘ဘိက္ခုနုပဿယေ ဧဝရူပံ အနာစာရံ ကရောန္တာနံ ဣမံ နာမ ဒဏ္ဍံ ကရောမာ’’တိ ဘေရိံ စရာပေတွာ အာဏာယ အတိဋ္ဌမာနေ ပရိယေသိတွာ ဒဏ္ဍံ ကရောန္တိ၊ ဘိက္ခုနိယာ နေဝ ဂီဝါ န အာပတ္တိ.

ယော စာယံ ဘိက္ခုနီနံ ဝုတ္တော၊ ဘိက္ခူနမ္ပိ ဧသေဝ နယော. ဘိက္ခုနောပိ ဟိ ဩဒိဿအာစိက္ခနာ န ဝဋ္ဋတိ. ယံ တထာ အာစိက္ခိတေ ဒဏ္ဍံ ကရောန္တိ၊ သဗ္ဗံ ဂီဝါ ဟောတိ. ဝုတ္တနယေနေဝ ဒဏ္ဍံ ဂဏှာပေန္တဿ ပါရာဇိကံ. ယော ပန ‘‘ဒဏ္ဍံ ကရိဿန္တီ’’တိ ဇာနန္တောပိ အနောဒိဿ ကထေတိ၊ တေ စ ပရိယေသိတွာ ဒဏ္ဍံ ကရောန္တိယေဝ၊ န ဒေါသော. ဝိဟာရသီမာယ ရုက္ခာဒီနိ ဆိန္ဒန္တာနံ ဝါသိဖရသုအာဒီနိ ဂဟေတွာ ပါသာဏေဟိ ကောဋ္ဋေန္တိ၊ န ဝဋ္ဋတိ. သစေ ဓာရာ ဘိဇ္ဇတိ၊ ကာရာပေတွာ ဒါတဗ္ဗာ. ဥပဓာဝိတွာ တေသံ ပရိက္ခာရေ ဂဏှန္တိ၊ တမ္ပိ န ကာတဗ္ဗံ၊ လဟုပရိဝတ္တဉှိ စိတ္တံ၊ ထေယျစေတနာယ ဥပ္ပန္နာယ မူလစ္ဆေဇ္ဇမ္ပိ ဂစ္ဆေယျ. သေသံ ဥတ္တာနမေဝ.

ကထိနသမုဋ္ဌာနံ – ကိရိယံ၊ နောသညာဝိမောက္ခံ၊ အစိတ္တကံ၊ ပဏ္ဏတ္တိဝဇ္ဇံ၊ ကာယကမ္မံ၊ ဝစီကမ္မံ၊ တိစိတ္တံ၊ တိဝေဒနန္တိ.

သတ္တရသကေ ပဌမသိက္ခာပဒံ.