၁. နိဗ္ဗာနပဉှာသုတ္တဝဏ္ဏနာ
၃၁၄. ဇမ္ဗုခါဒကသံယုတ္တေ ဇမ္ဗုခါဒကော ပရိဗ္ဗာဇကောတိ ဧဝံနာမော ထေရဿ ဘာဂိနေယျော ဆန္နပရိဗ္ဗာဇကော. ယော ခေါ အာဝုသော ရာဂက္ခယောတိ နိဗ္ဗာနံ အာဂမ္မ ရာဂေါ ခီယတိ၊ တသ္မာ နိဗ္ဗာနံ ရာဂက္ခယောတိ ဝုစ္စတိ. ဒေါသမောဟက္ခယေသုပိ ဧသေဝ နယော.
ယော ပန ဣမိနာဝ သုတ္တေန ကိလေသက္ခယမတ္တံ နိဗ္ဗာနန္တိ ဝဒေယျ၊ သော ဝတ္တဗ္ဗော ‘‘ကဿ ကိလေသာနံ ခယော၊ ကိံ အတ္တနော၊ ဥဒါဟု ပရေသ’’န္တိ? အဒ္ဓါ ‘‘အတ္တနော’’တိ ဝက္ခတိ. တတော ပုစ္ဆိတဗ္ဗော ‘‘ဂေါတြဘုဉာဏဿ ကိံ အာရမ္မဏ’’န္တိ? ဇာနမာနော ‘‘နိဗ္ဗာန’’န္တိ ဝက္ခတိ. ကိံ ပန ဂေါတြဘုဉာဏက္ခဏေ ကိလေသာ ခီဏာ ခီယန္တိ ခီယိဿန္တီတိ? ‘‘ခီဏာ’’တိ ဝါ ‘‘ခီယန္တီ’’တိ ဝါ န ဝတ္တဗ္ဗာ၊ ‘‘ခီယိဿန္တီ’’တိ ပန ဝတ္တဗ္ဗာတိ. ကိံ ပန တေသု အခီဏေသုယေဝ ကိလေသေသု ဂေါတြဘုဉာဏံ ကိလေသက္ခယံ အာရမ္မဏံ ကရောတီတိ? အဒ္ဓါ ဧဝံ ဝုတ္တေ နိရုတ္တရော ဘဝိဿတိ.
မဂ္ဂဉာဏေနာပိ စေတံ ယောဇေတဗ္ဗံ. မဂ္ဂက္ခဏေပိ ဟိ ကိလေသာ ‘‘ခီဏာ’’တိ ဝါ ‘‘ခီယိဿန္တီ’’တိ ဝါ န ဝတ္တဗ္ဗာ၊ ‘‘ခီယန္တီ’’တိ ပန ဝတ္တဗ္ဗာ၊ န စ အခီဏေသုယေဝ ကိလေသေသု ကိလေသက္ခယော အာရမ္မဏံ ဟောတိ၊ တသ္မာ သမ္ပဋိစ္ဆိတဗ္ဗမေတံ. ယံ အာဂမ္မ ရာဂါဒယော ခီယန္တိ၊ တံ နိဗ္ဗာနံ. တံ ပနေတံ ‘‘ရူပိနော ဓမ္မာ အရူပိနော ဓမ္မာ’’တိအာဒီသု (ဓ. သ. ဒုကမာတိကာ ၁၁) ဒုကေသု အရူပိနော ဓမ္မာတိ သင်္ဂဟိတတ္တာ န ကိလေသက္ခယမတ္တမေဝါတိ.