၆. အာဒိတ္တသုတ္တဝဏ္ဏနာ

၂၈. ဆဋ္ဌေ ဂယာသီသေတိ ဂယာဂါမဿ ဟိ အဝိဒူရေ ဂယာတိ ဧကာ ပေါက္ခရဏီပိ အတ္ထိ နဒီပိ၊ ဂယာသီသနာမကော ဟတ္ထိကုမ္ဘသဒိသော ပိဋ္ဌိပါသာဏောပိ၊ ယတ္ထ ဘိက္ခုသဟဿဿပိ ဩကာသော ပဟောတိ၊ ဘဂဝါ တတ္ထ ဝိဟရတိ. တေန ဝုတ္တံ ‘‘ဂယာသီသေ’’တိ. ဘိက္ခူ အာမန္တေသီတိ တေသံ သပ္ပါယဓမ္မဒေသနံ ဝိစိနိတွာ တံ ဒေသေဿာမီတိ အာမန္တေသိ.

တတြာယံ အနုပုဗ္ဗိကထာ – ဣတော ကိရ ဒွါနဝုတိကပ္ပေ မဟိန္ဒော နာမ ရာဇာ အဟောသိ. တဿ ဇေဋ္ဌပုတ္တော ဖုဿော နာမ. သော ပူရိတပါရမီ ပစ္ဆိမဘဝိကသတ္တော၊ ပရိပါကဂတေ ဉာဏေ ဗောဓိမဏ္ဍံ အာရုယှ သဗ္ဗညုတံ ပဋိဝိဇ္ဈိ. ရညော ကနိဋ္ဌပုတ္တော တဿ အဂ္ဂသာဝကော အဟောသိ၊ ပုရောဟိတပုတ္တော ဒုတိယသာဝကော. ရာဇာ စိန္တေသိ – ‘‘မယှံ ဇေဋ္ဌပုတ္တော နိက္ခမိတွာ ဗုဒ္ဓေါ ဇာတော၊ ကနိဋ္ဌပုတ္တော အဂ္ဂသာဝကော၊ ပုရောဟိတပုတ္တော ဒုတိယသာဝကော’’တိ. သော ‘‘အမှာကံယေဝ ဗုဒ္ဓေါ၊ အမှာကံ ဓမ္မော၊ အမှာကံ သံဃော’’တိ ဝိဟာရံ ကာရေတွာ ဝိဟာရဒွါရကောဋ္ဌကတော ယာဝ အတ္တနော ဃရဒွါရာ ဥဘတော ဝေဠုဘိတ္တိကုဋိကာဟိ ပရိက္ခိပိတွာ မတ္ထကေ သုဝဏ္ဏတာရကခစိတသမောသရိတဂန္ဓဒါမမာလာဒါမဝိတာနံ ဗန္ဓာပေတွာ ဟေဋ္ဌာ ရဇတဝဏ္ဏံ ဝါလုကံ သန္ထရိတွာ ပုပ္ဖါနိ ဝိကိရာပေတွာ တေန မဂ္ဂေန ဘဂဝတော အာဂမနံ ကာရေသိ.

သတ္ထာ ဝိဟာရသ္မိံယေဝ ဌိတော စီဝရံ ပါရုပိတွာ အန္တောသာဏိယာဝ သဒ္ဓိံ ဘိက္ခုသံဃေန ရာဇဂေဟံ အာဂစ္ဆတိ၊ ကတဘတ္တကိစ္စော အန္တောသာဏိယာဝ ဂစ္ဆတိ. ကောစိ ကဋစ္ဆုဘိက္ခာမတ္တမ္ပိ ဒါတုံ န လဘတိ. တတော နာဂရာ ဥဇ္ဈာယိံသု၊ ‘‘ဗုဒ္ဓေါ လောကေ ဥပ္ပန္နော၊ န စ မယံ ပုညာနိ ကာတုံ လဘာမ. ယထာ ဟိ စန္ဒိမသူရိယာ သဗ္ဗေသံ အာလောကံ ကရောန္တိ၊ ဧဝံ ဗုဒ္ဓါ နာမ သဗ္ဗေသံ ဟိတတ္ထာယ ဥပ္ပဇ္ဇန္တိ၊ အယံ ပန ရာဇာ သဗ္ဗေသံ ပုညစေတနံ အတ္တနောယေဝ အန္တော ပဝေသေတီ’’တိ.

တဿ စ ရညော အညေ တယော ပုတ္တာ အတ္ထိ. နာဂရာ တေဟိ သဒ္ဓိံ ဧကတော ဟုတွာ သမ္မန္တယိံသု၊ ‘‘ရာဇကုလေဟိ သဒ္ဓိံ အဋ္ဋော နာမ နတ္ထိ၊ ဧကံ ဥပါယံ ကရောမာ’’တိ. တေ ပစ္စန္တေ စောရေ ဥဋ္ဌာပေတွာ၊ ‘‘ကတိပယာ ဂါမာ ပဟဋာ’’တိ သာသနံ အာဟရာပေတွာ ရညော အာရောစယိံသု. ရာဇာ ပုတ္တေ ပက္ကောသာပေတွာ‘‘တာတာ၊ အဟံ မဟလ္လကော၊ ဂစ္ဆထ စောရေ ဝူပသမေထာ’’တိ ပေသေသိ. ပယုတ္တစောရာ ဣတော စိတော စ အဝိပ္ပကိရိတွာ တေသံ သန္တိကမေဝ အာဂစ္ဆိံသု. တေ အနာဝါသေ ဂါမေ ဝါသေတွာ ‘‘ဝူပသမိတာ စောရာ’’တိ အာဂန္တွာ ရာဇာနံ ဝန္ဒိတွာ အဋ္ဌံသု.

ရာဇာ တုဋ္ဌော ‘‘တာတာ၊ ဝရံ ဝေါ ဒေမီ’’တိ အာဟ. တေ အဓိဝါသေတွာ ဂန္တွာ နာဂရေဟိ သဒ္ဓိံ မန္တယိံသု၊ ‘‘ရညာ အမှာကံ ဝရော ဒိန္နော. ကိံ ဂဏှာမာ’’တိ? အယျပုတ္တာ၊ တုမှာကံ ဟတ္ထိအဿာဒယော န ဒုလ္လဘာ၊ ဗုဒ္ဓရတနံ ပန ဒုလ္လဘံ၊ န သဗ္ဗကာလံ ဥပ္ပဇ္ဇတိ၊ တုမှာကံ ဇေဋ္ဌဘာတိကဿ ဖုဿဗုဒ္ဓဿ ပဋိဇဂ္ဂနဝရံ ဂဏှထာတိ. တေ ‘‘ဧဝံ ကရိဿာမာ’’တိ နာဂရာနံ ပဋိဿုဏိတွာ ကတမဿုကမ္မာ သုနှာတာ သုဝိလိတ္တာ ရညော သန္တိကံ ဂန္တွာ၊ ‘‘ဒေဝ၊ နော ဝရံ ဒေထာ’’တိ ယာစိံသု. ကိံ ဂဏှိဿထ တာတာတိ? ဒေဝ၊ အမှာကံ ဟတ္ထိအဿာဒီဟိ အတ္ထော နတ္ထိ၊ ဇေဋ္ဌဘာတိကဿ နော ဖုဿဗုဒ္ဓဿ ပဋိဇဂ္ဂနဝရံ ဒေထာတိ. ‘‘အယံ ဝရော န သက္ကာ မယာ ဇီဝမာနေန ဒါတု’’န္တိ ဒွေ ကဏ္ဏေ ပိဒဟိ. ‘‘ဒေဝ၊ န တုမှေ အမှေဟိ ဗလက္ကာရေန ဝရံ ဒါပိတာ၊ တုမှေဟိ အတ္တနော ရုစိယာ တုဋ္ဌေဟိ ဒိန္နော. ကိံ၊ ဒေဝ၊ ရာဇကုလဿ ဒွေ ကထာ ဝဋ္ဋန္တီ’’တိ? သစ္စဝါဒိတာယ ဘဏိံသု.

ရာဇာ ဝိနိဝတ္တိတုံ အလဘန္တော – ‘‘တာတာ၊ သတ္တ သံဝစ္ဆရေ သတ္တ မာသေ သတ္တ စ ဒိဝသေ ဥပဋ္ဌဟိတွာ တုမှာကံ ဒဿာမီ’’တိ အာဟ. ‘‘သုန္ဒရံ၊ ဒေဝ၊ ပါဋိဘောဂံ ဒေထာ’’တိ. ‘‘ကိဿ ပါဋိဘောဂံ တာတာ’’တိ? ‘‘ဧတ္တကံ ကာလံ အမရဏပါဋိဘောဂံ ဒေဝါ’’တိ. ‘‘တာတာ၊ အယုတ္တံ ပါဋိဘောဂံ ဒါပေထ၊ န သက္ကာ ဧဝံ ပါဋိဘောဂံ ဒါတုံ၊ တိဏဂ္ဂေ ဥဿာဝဗိန္ဒုသဒိသံ သတ္တာနံ ဇီဝိတ’’န္တိ. ‘‘နော စေ၊ ဒေဝ၊ ပါဋိဘောဂံ ဒေထ၊ မယံ အန္တရာ မတာ ကိံ ကုသလံ ကရိဿာမာ’’တိ? ‘‘တေန ဟိ၊ တာတာ၊ ဆ သံဝစ္ဆရာနိ ဒေထာ’’တိ. ‘‘န သက္ကာ၊ ဒေဝါ’’တိ. ‘‘တေန ဟိ ပဉ္စ၊ စတ္တာရိ၊ တီဏိ၊ ဒွေ၊ ဧကံ သံဝစ္ဆရံ ဒေထ’’. ‘‘သတ္တ၊ ဆ မာသေ ဒေထ။ပေ။ မာသဍ္ဎမတ္တံ ဒေထာ’’တိ. ‘‘န သက္ကာ၊ ဒေဝါ’’တိ. ‘‘တေန ဟိ သတ္တဒိဝသမတ္တံ ဒေထာ’’တိ. ‘‘သာဓု၊ ဒေဝါတိ သတ္တ ဒိဝသေ သမ္ပဋိစ္ဆိံသု’’. ရာဇာ သတ္တ သံဝစ္ဆရေ သတ္တ မာသေ သတ္တ ဒိဝသေ ကတ္တဗ္ဗသက္ကာရံ သတ္တသုယေဝ ဒိဝသေသု အကာသိ.

တတော ပုတ္တာနံ ဝသနဋ္ဌာနံ သတ္ထာရံ ပေသေတုံ အဋ္ဌဥသဘဝိတ္ထတံ မဂ္ဂံ အလင်္ကာရာပေသိ၊ မဇ္ဈဋ္ဌာနေ စတုဥသဘပ္ပမာဏံ ပဒေသံ ဟတ္ထီဟိ မဒ္ဒါပေတွာ ကသိဏမဏ္ဍလသဒိသံ ကတွာ ဝါလုကာယ သန္ထရာပေတွာ ပုပ္ဖါဘိကိဏ္ဏမကာသိ၊ တတ္ထ တတ္ထ ကဒလိယော စ ပုဏ္ဏဃဋေ စ ဌပါပေတွာ ဓဇပဋာကာ ဥက္ခိပါပေသိ. ဥသဘေ ဥသဘေ ပေါက္ခရဏိံ ခဏာပေသိ၊ အပရဘာဂေ ဒွီသု ပဿေသု ဂန္ဓမာလာပုပ္ဖါပဏေ ပသာရာပေသိ. မဇ္ဈဋ္ဌာနေ စတုဥသဘဝိတ္ထာရဿ အလင်္ကတမဂ္ဂဿ ဥဘောသု ပဿေသု ဒွေ ဒွေ ဥသဘဝိတ္ထာရေ မဂ္ဂေ ခါဏုကဏ္ဋကေ ဟရာပေတွာ ဒဏ္ဍဒီပိကာယော ကာရာပေသိ. ရာဇပုတ္တာပိ အတ္တနော အာဏာပဝတ္တိဋ္ဌာနေ သောဠသဥသဘမဂ္ဂံ တထေဝ အလင်္ကာရာပေသုံ.

ရာဇာ အတ္တနော အာဏာပဝတ္တိဋ္ဌာနဿ ကေဒါရသီမံ ဂန္တွာ သတ္ထာရံ ဝန္ဒိတွာ ပရိဒေဝမာနော၊ ‘‘တာတာ၊ မယှံ ဒက္ခိဏက္ခိံ ဥပ္ပါဋေတွာ ဂဏှန္တာ ဝိယ ဂစ္ဆထ၊ ဧဝံ ဂဏှိတွာ ဂတာ ပန ဗုဒ္ဓါနံ အနုစ္ဆဝိကံ ကရေယျာထ. မာ သုရာသောဏ္ဍာ ဝိယ ပမတ္တာ ဝိစရိတ္ထာ’’တိ အာဟ. တေ ‘‘ဇာနိဿာမ မယံ၊ ဒေဝါ’’တိ သတ္ထာရံ ဂဟေတွာ ဂတာ၊ ဝိဟာရံ ကာရေတွာ သတ္ထု နိယျာတေတွာ တတ္ထ သတ္ထာရံ ပဋိဇဂ္ဂန္တာ ကာလေန ထေရာသနေ၊ ကာလေန မဇ္ဈိမာသနေ၊ ကာလေန သံဃနဝကာသနေ တိဋ္ဌန္တိ. ဒါနံ ဥပပရိက္ခမာနာနံ တိဏ္ဏမ္ပိ ဇနာနံ ဧကသဒိသမေဝ အဟောသိ. တေ ဥပကဋ္ဌာယ ဝဿူပနာယိကာယ စိန္တယိံသု – ‘‘ကထံ နု ခေါ သတ္ထု အဇ္ဈာသယံ ဂဏှေယျာမာ’’တိ? အထ နေသံ ဧတဒဟောသိ – ‘‘ဗုဒ္ဓါ နာမ ဓမ္မဂရုနော၊ န အာမိသဂရုနော၊ သီလေ ပတိဋ္ဌမာနာ မယံ သတ္ထု အဇ္ဈာသယံ ဂဟေတုံ သက္ခိဿာမာ’’တိ ဒါနသံဝိဓာယကေ မနုဿေ ပက္ကောသာပေတွာ၊ ‘‘တာတာ၊ ဣမိနာဝ နီဟာရေန ယာဂုဘတ္တခါဒနီယာဒီနိ သမ္ပာဒေန္တာ ဒါနံ ပဝတ္တေထာ’’တိ ဝတွာ ဒါနသံဝိဒဟနပလိဗောဓံ ဆိန္ဒိံသု.

အထ နေသံ ဇေဋ္ဌဘာတာ ပဉ္စသတေ ပုရိသေ အာဒါယ ဒသသု သီလေသု ပတိဋ္ဌာယ ဒွေ ကာသာယာနိ အစ္ဆာဒေတွာ ကပ္ပိယံ ဥဒကံ ပရိဘုဉ္ဇမာနော ဝါသံ ကပ္ပေသိ. မဇ္ဈိမော တီဟိ၊ ကနိဋ္ဌော ဒွီဟိ ပုရိသသတေဟိ သဒ္ဓိံ တထေဝ ပဋိပဇ္ဇိ. တေ ယာဝဇီဝံ သတ္ထာရံ ဥပဋ္ဌဟိံသု. သတ္ထာ တေသံယေဝ သန္တိကေ ပရိနိဗ္ဗာယိ.

တေပိ ကာလံ ကတွာ တတော ပဋ္ဌာယ ဒွါနဝုတိကပ္ပေ မနုဿလောကတော ဒေဝလောကံ၊ ဒေဝလောကတော စ မနုဿလောကံ သံသရန္တာ အမှာကံ သတ္ထုကာလေ ဒေဝလောကာ စဝိတွာ မနုဿလောကေ နိဗ္ဗတ္တိံသု. တေသံ ဒါနဂ္ဂေ ဗျာဝဋော မဟာအမစ္စော အင်္ဂမဂဓာနံ ရာဇာ ဗိမ္ဗိသာရော ဟုတွာ နိဗ္ဗတ္တိ. တေ တဿေဝ ရညော ရဋ္ဌေ ဗြာဟ္မဏမဟာသာလကုလေ နိဗ္ဗတ္တိံသု. ဇေဋ္ဌဘာတာ ဇေဋ္ဌောဝ ဇာတော၊ မဇ္ဈိမကနိဋ္ဌာ မဇ္ဈိမကနိဋ္ဌာယေဝ. ယေပိ တေသံ ပရိဝါရမနုဿာ၊ တေ ပရိဝါရမနုဿာဝ ဇာတာ. တေ ဝုဒ္ဓိမနွာယ တယောပိ ဇနာ တံ ပုရိသသဟဿံ အာဒါယ နိက္ခမိတွာ တာပသာ ဟုတွာ ဥရုဝေလာယံ နဒီတီရေယေဝ ဝသိံသု. အင်္ဂမဂဓဝါသိနော မာသေ မာသေ တေသံ မဟာသက္ကာရံ အဘိဟရန္တိ.

အထ အမှာကံ ဗောဓိသတ္တော ကတာဘိနိက္ခမနော အနုပုဗ္ဗေန သဗ္ဗညုတံ ပတွာ ပဝတ္တိတဝရဓမ္မစက္ကော ယသာဒယော ကုလပုတ္တေ ဝိနေတွာ သဋ္ဌိ အရဟန္တေ ဓမ္မဒေသနတ္ထာယ ဒိသာသု ဥယျောဇေတွာ သယံ ပတ္တစီဝရမာဒါယ – ‘‘တေ တယော ဇဋိလဘာတိကေ ဒမေဿာမီ’’တိ ဥရုဝေလံ ဂန္တွာ အနေကေဟိ ပါဋိဟာရိယသတေဟိ တေသံ ဒိဋ္ဌိံ ဘိန္ဒိတွာ တေ ပဗ္ဗာဇေသိ. သော တံ ဣဒ္ဓိမယပတ္တစီဝရဓရံ သမဏသဟဿံ အာဒါယ ဂယာသီသံ ဂန္တွာ တေဟိ ပရိဝါရိတော နိသီဒိတွာ၊ – ‘‘ကတရာ နု ခေါ ဧတေသံ ဓမ္မကထာ သပ္ပါယာ’’တိ စိန္တေန္တော၊ ‘‘ဣမေ သာယံပါတံ အဂ္ဂိံ ပရိစရန္တိ. ဣမေသံ ဒွါဒသာယတနာနိ အာဒိတ္တာနိ သမ္ပဇ္ဇလိတာနိ ဝိယ ကတွာ ဒေသေဿာမိ၊ ဧဝံ ဣမေ အရဟတ္တံ ပါပုဏိတုံ သက္ခိဿန္တီ’’တိ သန္နိဋ္ဌာနမကာသိ. အထ နေသံ တထာ ဓမ္မံ ဒေသေတုံ ဣမံ အာဒိတ္တပရိယာယံ အဘာသိ. တေန ဝုတ္တံ – ‘‘ဘိက္ခူ အာမန္တေသီတိ တေသံ သပ္ပါယဓမ္မဒေသနံ ဝိစိနိတွာ တံ ဒေသေဿာမီတိ အာမန္တေသီ’’တိ. တတ္ထ အာဒိတ္တန္တိ ပဒိတ္တံ သမ္ပဇ္ဇလိတံ. သေသံ ဝုတ္တနယမေဝ. ဣတိ ဣမသ္မိံ သုတ္တေ ဒုက္ခလက္ခဏံ ကထိတံ.