၉. ပါလိလေယျသုတ္တဝဏ္ဏနာ
၈၁. နဝမေ စာရိကံ ပက္ကာမီတိ ကောသမ္ဗိကာနံ ဘိက္ခူနံ ကလဟကာလေ သတ္ထာ ဧကဒိဝသံ ဒီဃီတိဿ ကောသလရညော ဝတ္ထုံ အာဟရိတွာ ‘‘န ဟိ ဝေရေန ဝေရာနိ၊ သမ္မန္တီဓ ကုဒါစန’’န္တိအာဒီဟိ (ဓ. ပ. ၅) ဂါထာဟိ ဩဝဒတိ. တံဒိဝသံ တေသံ ကလဟံ ကရောန္တာနံယေဝ ရတ္တိ ဝိဘာတာ. ဒုတိယဒိဝသေပိ ဘဂဝါ တမေဝ ဝတ္ထုံ ကထေသိ. တံဒိဝသမ္ပိ တေသံ ကလဟံ ကရောန္တာနံယေဝ ရတ္တိ ဝိဘာတာ. တတိယဒိဝသေပိ ဘဂဝါ တမေဝ ဝတ္ထုံ ကထေသိ. အထ နံ အညတရော ဘိက္ခု ဧဝမာဟ – ‘‘အပ္ပေါဿုက္ကော၊ ဘန္တေ၊ ဘဂဝါ ဒိဋ္ဌဓမ္မသုခဝိဟာရံ အနုယုတ္တော ဝိဟရတု၊ မယမေတေန ဘဏ္ဍနေန ကလဟေန ဝိဂ္ဂဟေန ဝိဝါဒေန ပညာယိဿာမာ’’တိ. သတ္ထာ ‘‘ပရိယာဒိဏ္ဏရူပစိတ္တာ ခေါ ဣမေ မောဃပုရိသာ၊ န ဣမေ သက္ကာ သညာပေတု’’န္တိ စိန္တေတွာ – ‘‘ကိံ မယှံ ဣမေဟိ၊ ဧကစာရဝါသံ ဝသိဿာမီ’’တိ? သော ပါတောဝ သရီရပဋိဇဂ္ဂနံ ကတွာ ကောသမ္ဗိယံ ပိဏ္ဍာယ စရိတွာ ကဉ္စိပိ အနာမန္တေတွာ ဧကောဝ အဒုတိယော စာရိကံ ပက္ကာမိ.
ယသ္မိံ၊ အာဝုသော၊ သမယေတိ ဣဒံ ထေရော ယသ္မာဿ အဇ္ဇ ဘဂဝါ ဧကေန ဘိက္ခုနာ သဒ္ဓိံ ပက္ကမိဿတိ၊ အဇ္ဇ ဒွီဟိ၊ အဇ္ဇ သတေန၊ အဇ္ဇ သဟဿေန၊ အဇ္ဇ ဧကကောဝါတိ သဗ္ဗော ဘဂဝတော စာရော ဝိဒိတော ပါကဋော ပစ္စက္ခော၊ တသ္မာ အာဟ.
အနုပုဗ္ဗေနာတိ ဂါမနိဂမပဋိပါဋိယာ ပိဏ္ဍာယ စရမာနော ဧကစာရဝါသံ တာဝ ဝသမာနံ ဘိက္ခုံ ပဿိတုကာမော ဟုတွာ ဗာလကလောဏကာရဂါမံ အဂမာသိ. တတ္ထ ဘဂုတ္ထေရဿ သကလပစ္ဆာဘတ္တဉ္စေဝ တိယာမရတ္တိဉ္စ ဧကစာရဝါသေ အာနိသံသံ ကထေတွာ ပုနဒိဝသေ တေန ပစ္ဆာသမဏေန ပိဏ္ဍာယ စရိတွာ တံ တတ္ထေဝ နိဝတ္တေတွာ ‘‘သမဂ္ဂဝါသံ ဝသမာနေ တယော ကုလပုတ္တေ ပဿိဿာမီ’’တိ ပါစီနဝံသမိဂဒါယံ အဂမာသိ. တေသမ္ပိ သကလပစ္ဆာဘတ္တဉ္စေဝ တိယာမရတ္တိဉ္စ ဧကစာရဝါသေ အာနိသံသံ ကထေတွာ တေ တတ္ထေဝ နိဝတ္တေတွာ ဧကကောဝ ပါလိလေယျ နဂရာဘိမုခေါ ပက္ကမိတွာ အနုပုဗ္ဗေန ပါလိလေယျနဂရံ သမ္ပတ္တော. တေန ဝုတ္တံ – ‘‘အနုပုဗ္ဗေန စာရိကံ စရမာနော ယေန ပါလိလေယျကံ၊ တဒဝသရီ’’တိ.
ဘဒ္ဒသာလမူလေတိ ပါလိလေယျဝါသိနော ဘဂဝတော ဒါနံ ဒတွာ ပါလိလေယျတော အဝိဒူရေ ရက္ခိတဝနသဏ္ဍော နာမ အတ္ထိ၊ တတ္ထ ဘဂဝတော ပဏ္ဏသာလံ ကတွာ ‘‘ဧတ္ထ ဝသထာ’’တိ ပဋိညံ ကာရေတွာ ဝါသယိံသု. ဘဒ္ဒသာလော ပန တတ္ထေကော မနာပေါ လဒ္ဓကော သာလရုက္ခော. ဘဂဝါ တံ နဂရံ ဥပနိဿာယ တသ္မိံ ဝနသဏ္ဍေ ပဏ္ဏသာလသမီပေ တသ္မိံ ရုက္ခမူလေ ဝိဟရတိ. တေန ဝုတ္တံ ‘‘ဘဒ္ဒသာလမူလေ’’တိ.
ဧဝံ ဝိဟရန္တေ ပနေတ္ထ တထာဂတေ အညတရော ဟတ္ထိနာဂေါ ဟတ္ထိနီဟိ ဟတ္ထိပေါတကာဒီဟိ ဂေါစရဘူမိတိတ္ထောဂါဟနာဒီသု ဥဗ္ဗာဠှော ယူထေ ဥက္ကဏ္ဌိတော ‘‘ကိံ မေ ဣမေဟိ ဟတ္ထီဟီ’’တိ? ယူထံ ပဟာယ မနုဿပထံ ဂစ္ဆန္တော ပါလိလေယျကဝနသဏ္ဍေ ဘဂဝန္တံ ဒိသွာ ဃဋသဟဿေန နိဗ္ဗာပိတသန္တာပေါ ဝိယ နိဗ္ဗုတော ဟုတွာ သတ္ထု သန္တိကေ အဋ္ဌာသိ. သော တတော ပဋ္ဌာယ သတ္ထု ဝတ္တပဋိဝတ္တံ ကရောန္တော မုခဓောဝနံ ဒေတိ၊ နှာနောဒကံ အာဟရတိ၊ ဒန္တကဋ္ဌံ ဒေတိ၊ ပရိဝေဏံ သမ္မဇ္ဇတိ၊ အရညတော မဓုရာနိ ဖလာဖလာနိ အာဟရိတွာ သတ္ထုနော ဒေတိ. သတ္ထာ ပရိဘောဂံ ကရောတိ.
ဧကဒိဝသံ သတ္ထာ ရတ္တိဘာဂသမနန္တရေ စင်္ကမိတွာ ပါသာဏဖလကေ နိသီဒိ. ဟတ္ထီပိ အဝိဒူရေ ဌာနေ အဋ္ဌာသိ. သတ္ထာ ပစ္ဆတော ဩလောကေတွာ န ကိဉ္စိ အဒ္ဒသ၊ ဧဝံ ပုရတော စ ဥဘယပဿေသု စ. အထဿ ‘‘သုခံ ဝတာဟံ အညတြ တေဟိ ဘဏ္ဍနကာရကေဟိ ဝသာမီ’’တိ စိတ္တံ ဥပ္ပဇ္ဇိ. ဟတ္ထိနောပိ ‘‘မယာ နာမိတသာခံ အညေ ခါဒန္တာ နတ္ထီ’’တိအာဒီနိ စိန္တေတွာ – ‘‘သုခံ ဝတ ဧကကောဝ ဝသာမိ၊ သတ္ထု ဝတ္တံ ကာတုံ လဘာမီ’’တိ စိတ္တံ ဥပ္ပဇ္ဇိ. သတ္ထာ အတ္တနော စိတ္တံ ဩလောကေတွာ – ‘‘မမ တာဝ ဤဒိသံ စိတ္တံ၊ ကီဒိသံ နု ခေါ ဟတ္ထိဿာ’’တိ တဿာပိ တာဒိသမေဝ ဒိသွာ ‘‘သမေတိ နော စိတ္တ’’န္တိ ဣမံ ဥဒါနံ ဥဒါနေသိ –
‘‘ဧတံ နာဂဿ နာဂေန၊ ဤသာဒန္တဿ ဟတ္ထိနော၊
သမေတိ စိတ္တံ စိတ္တေန၊ ယဒေကော ရမတီ ဝနေ’’တိ. (မဟာဝ. ၄၆၇)၊
အထ ခေါ သမ္ဗဟုလာ ဘိက္ခူတိ အထ ဧဝံ တထာဂတေ တတ္ထ ဝိဟရန္တေ ပဉ္စသတာ ဒိသာသု ဝဿံဝုတ္ထာ ဘိက္ခူ. ယေနာယသ္မာ အာနန္ဒောတိ ‘‘သတ္ထာ ကိရ ဘိက္ခုသံဃံ ပဏာမေတွာ အရညံ ပဝိဋ္ဌော’’တိ အတ္တနော ဓမ္မတာယ သတ္ထု သန္တိကံ ဂန္တုံ အသက္ကောန္တာ ယေနာယသ္မာ အာနန္ဒော၊ တေနုပသင်္ကမိံသု.
အနန္တရာ အာသဝါနံ ခယောတိ မဂ္ဂါနန္တရံ အရဟတ္တဖလံ. ဝိစယသောတိ ဝိစယေန၊ တေသံ တေသံ ဓမ္မာနံ သဘာဝဝိစိနနသမတ္ထေန ဉာဏေန ပရိစ္ဆိန္ဒိတွာတိ အတ္ထော. ဓမ္မောတိ သာသနဓမ္မော. စတ္တာရော သတိပဋ္ဌာနာတိအာဒိ ယေ ယေ ကောဋ္ဌာသေ ပရိစ္ဆိန္ဒိတွာ ဓမ္မော ဒေသိတော၊ တေသံ ပကာသနတ္ထာယ ဝုတ္တံ. သမနုပဿနာတိ ဒိဋ္ဌိသမနုပဿနာ. သင်္ခါရော သောတိ ဒိဋ္ဌိသင်္ခါရော သော. တတောဇော သော သင်္ခါရောတိ တတော တဏှာတော သော သင်္ခါရော ဇာတော. တဏှာသမ္ပယုတ္တေသု စိတ္တေသုပိ စတူသု စိတ္တေသု ဧသ ဇာယတိ. သာပိ တဏှာတိ သာ ဒိဋ္ဌိသင်္ခါရဿ ပစ္စယဘူတာ တဏှာ. သာပိ ဝေဒနာတိ သာ တဏှာယ ပစ္စယဘူတာ ဝေဒနာ. သောပိ ဖဿောတိ သော ဝေဒနာယ ပစ္စယော အဝိဇ္ဇာသမ္ဖဿော. သာပိ အဝိဇ္ဇာတိ သာ ဖဿသမ္ပယုတ္တာ အဝိဇ္ဇာ.
နော စဿံ၊ နော စ မေ သိယာတိ သစေ အဟံ န ဘဝေယျံ၊ မမ ပရိက္ခာရောပိ န ဘဝေယျ. နာဘဝိဿံ၊ န မေ ဘဝိဿတီတိ သစေ ပန အာယတိမ္ပိ အဟံ န ဘဝိဿာမိ၊ ဧဝံ မမ ပရိက္ခာရောပိ န ဘဝိဿတိ. ဧတ္တကေ ဌာနေ ဘဂဝါ တေန ဘိက္ခုနာ ဂဟိတဂဟိတဒိဋ္ဌိံ ဝိဿဇ္ဇာပေန္တော အာဂတော ပုဂ္ဂလဇ္ဈာသယေနပိ ဒေသနာဝိလာသေနပိ. တတောဇော သော သင်္ခါရောတိ တဏှာသမ္ပယုတ္တစိတ္တေ ဝိစိကိစ္ဆာဝ နတ္ထိ၊ ကထံ ဝိစိကိစ္ဆာသင်္ခါရော တဏှာတော ဇာယတီတိ? အပ္ပဟီနတ္တာ. ယဿ ဟိ တဏှာယ အပ္ပဟီနာယ သော ဥပ္ပဇ္ဇတိ၊ တံ သန္ဓာယေတံ ဝုတ္တံ. ဒိဋ္ဌိယာပိ ဧသေဝ နယော လဗ္ဘတိယေဝ စတူသု ဟိ စိတ္တုပ္ပါဒေသု သမ္ပယုတ္တဒိဋ္ဌိ နာမ နတ္ထိ. ယသ္မာ ပန တဏှာယ အပ္ပဟီနတ္တာ သာ ဥပ္ပဇ္ဇတိ၊ တသ္မာ တံ သန္ဓာယ တတြာပိ အယမတ္ထော ယုဇ္ဇတိ. ဣတိ ဣမသ္မိံ သုတ္တေ တေဝီသတိယာ ဌာနေသု အရဟတ္တံ ပါပေတွာ ဝိပဿနာ ကထိတာ. နဝမံ.