၇. အာဏိသုတ္တဝဏ္ဏနာ

၂၂၉. သတ္တမေ ဒသာရဟာနန္တိ ဧဝံနာမကာနံ ခတ္တိယာနံ. တေ ကိရ သတတော ဒသဘာဂံ ဂဏှိံသု၊ တသ္မာ ‘‘ဒသာရဟာ’’တိ ပညာယိံသု. အာနကောတိ ဧဝံလဒ္ဓနာမော မုဒိင်္ဂေါ. ဟိမဝန္တေ ကိရ မဟာကုဠီရဒဟော အဟောသိ. တတ္ထ မဟန္တော ကုဠီရော ဩတိဏ္ဏောတိဏ္ဏံ ဟတ္ထိံ ခါဒတိ. အထ ဟတ္ထီ ဥပဒ္ဒုတာ ဧကံ ကရေဏုံ သက္ကရိံသု ‘‘ဣမိဿာ ပုတ္တံ နိဿာယ အမှာကံ သောတ္ထိ ဘဝိဿတီ’’တိ. သာပိ မဟေသက္ခံ ပုတ္တံ ဝိဇာယိ. တေ တမ္ပိ သက္ကရိံသု. သော ဝုဒ္ဓိပ္ပတ္တော မာတရံ ပုစ္ဆိ၊ ‘‘ကသ္မာ မံ ဧတေ သက္ကရောန္တီ’’တိ? သာ တံ ပဝတ္တိမာစိက္ခိ. သော ‘‘ကိံ မယှံ ကုဠီရော ပဟောတိ? ဧထ ဂစ္ဆာမာ’’တိ မဟာဟတ္ထိပရိဝါရော တတ္ထ ဂန္တွာ ပဌမမေဝ ဩတရိ. ကုဠီရော ဥဒကသဒ္ဒေနေဝ အာဂန္တွာ တံ အဂ္ဂဟေသိ. မဟန္တော ကုဠီရဿ အဠော၊ သော တံ ဣတော ဝါ ဧတ္တော ဝါ စာလေတုံ အသက္ကောန္တော မုခေ သောဏ္ဍံ ပက္ခိပိတွာ ဝိရဝိ. ဟတ္ထိနော ‘‘ယံနိဿာယ မယံ ‘သောတ္ထိ ဘဝိဿတီ’တိ အမညိမှာ၊ သော ပဌမတရံ ဂဟိတော’’တိ တတော တတော ပလာယိံသု.

အထဿ မာတာ အဝိဒူရေ ဌတွာ ‘‘မယံ ထလနာဂါ၊ တုမှေ ဥဒကနာဂါ နာမ၊ နာဂေဟိ နာဂေါ န ဝိဟေဌေတဗ္ဗော’’တိ ကုဠီရံ ပိယဝစနေန ဝတွာ ဣမံ ဂါထမာဟ –

‘‘ယေ ကုဠီရာ သမုဒ္ဒသ္မိံ၊ ဂင်္ဂါယ ယမုနာယ စ၊

တေသံ တွံ ဝါရိဇော သေဋ္ဌော၊ မုဉ္စ ရောဒန္တိယာ ပဇ’’န္တိ.

မာတုဂါမသဒ္ဒေါ နာမ ပုရိသေ ခေါဘေတွာ တိဋ္ဌတိ၊ တသ္မာ သော ဂဟဏံ သိထိလမကာသိ. ဟတ္ထိပေါတော ဝေဂေန ဥဘော ပါဒေ ဥက္ခိပိတွာ တံ ပိဋ္ဌိယံ အက္ကမိ. သဟ အက္ကမနာ ပိဋ္ဌိ မတ္တိကဘာဇနံ ဝိယ ဘိဇ္ဇိ. အထ နံ ဒန္တေဟိ ဝိဇ္ဈိတွာ ဥက္ခိပိတွာ ထလေ ဆဍ္ဍေတွာ တုဋ္ဌရဝံ ရဝိ. အထ နံ ဟတ္ထီ ဣတော စိတော စ အာဂန္တွာ မဒ္ဒိံသု. တဿ ဧကော အဠော ပဋိက္ကမိတွာ ပတိ၊ တံ သက္ကော ဒေဝရာဇာ ဂဟေတွာ ဂတော.

ဣတရော ပန အဠော ဝါတာတပေန သုက္ခိတွာ ပက္ကလာခါရသဝဏ္ဏော အဟောသိ၊ သော ဒေဝေ ဝုဋ္ဌေ ဥဒကောဃေန ဝုယှန္တော ဒသဘာတိကာနံ ရာဇူနံ ဥပရိသောတေ ဇာလံ ပသာရာပေတွာ ဂင်္ဂါယ ကီဠန္တာနံ အာဂန္တွာ ဇာလေ လဂ္ဂိ. တေ ကီဠာပရိယောသာနေ ဇာလမှိ ဥက္ခိပိယမာနေ တံ ဒိသွာ ပုစ္ဆိံသု ‘‘ကိံ ဧတ’’န္တိ? ‘‘ကုဠီရအဠော သာမီ’’တိ. ‘‘န သက္ကာ ဧသ အာဘရဏတ္ထာယ ဥပနေတုံ၊ ပရိယောနန္ဓာပေတွာ ဘေရိံ ကရိဿာမာ’’တိ? ပရိယောနန္ဓာပေတွာ ပဟရိံသု. သဒ္ဒေါ ဒွါဒသယောဇနံ နဂရံ အဝတ္ထရိ. တတော အာဟံသု – ‘‘န သက္ကာ ဣဒံ ဒိဝသေ ဒိဝသေ ဝါဒေတုံ၊ ဆဏဒိဝသတ္ထာယ မင်္ဂလဘေရီ ဟောတူ’’တိ မင်္ဂလဘေရိံ အကံသု. တသ္မိံ ဝါဒိတေ မဟာဇနော အနှာယိတွာ အပိဠန္ဓိတွာ ဟတ္ထိယာနာဒီနိ အာရုယှ သီဃံ သန္နိပတန္တိ. ဣတိ မဟာဇနံ ပက္ကောသိတွာ ဝိယ အာနေတီတိ အာနကော တွေဝဿ နာမံ အဟောသိ.

အညံ အာဏိံ ဩဒဟိံသူတိ အညံ သုဝဏ္ဏရဇတာဒိမယံ အာဏိံ ဃဋယိံသု. အာဏိသင်္ဃာဋောဝ အဝသိဿီတိ သုဝဏ္ဏာဒိမယာနံ အာဏီနံ သင်္ဃာဋမတ္တမေဝ အဝသေသံ အဟောသိ. အထဿ ဒွါဒသယောဇနပ္ပမာဏော သဒ္ဒေါ အန္တောသာလာယမ္ပိ ဒုက္ခေန သုယျိတ္ထ.

ဂမ္ဘီရာတိ ပါဠိဝသေန ဂမ္ဘီရာ သလ္လသုတ္တသဒိသာ. ဂမ္ဘီရတ္ထာတိ အတ္ထဝသေန ဂမ္ဘီရာ မဟာဝေဒလ္လသုတ္တသဒိသာ (မ. နိ. ၁.၄၄၉ အာဒယော). လောကုတ္တရာတိ လောကုတ္တရအတ္ထဒီပကာ. သုညတပ္ပဋိသံယုတ္တာတိ သတ္တသုညတဓမ္မမတ္တမေဝ ပကာသကာ သံခိတ္တသံယုတ္တသဒိသာ. ဥဂ္ဂဟေတဗ္ဗံ ပရိယာပုဏိတဗ္ဗန္တိ ဥဂ္ဂဟေတဗ္ဗေ စ ပရိယာပုဏိတဗ္ဗေ စ. ကဝိကတာတိ ကဝီဟိ ကတာ. ဣတရံ တဿေဝ ဝေဝစနံ. စိတ္တက္ခရာတိ ဝိစိတြအက္ခရာ. ဣတရံ တဿေဝ ဝေဝစနံ. ဗာဟိရကာတိ သာသနတော ဗဟိဘူတာ. သာဝကဘာသိတာတိ တေသံ တေသံ သာဝကေဟိ ဘာသိတာ. သုဿူသိဿန္တီတိ အက္ခရစိတ္တတာယ စေဝ သဝနသမ္ပတ္တိယာ စ အတ္တမနာ ဟုတွာ သာမဏေရဒဟရဘိက္ခုမာတုဂါမမဟာဂဟပတိကာဒယော ‘‘ဧသ ဓမ္မကထိကော’’တိ သန္နိပတိတွာ သောတုကာမာ ဘဝိဿန္တိ. တသ္မာတိ ယသ္မာ တထာဂတဘာသိတာ သုတ္တန္တာ အနုဂ္ဂယှမာနာ အန္တရဓာယန္တိ၊ တသ္မာ. သတ္တမံ.