၅. ဇိဏ္ဏသုတ္တဝဏ္ဏနာ

၁၄၈. ပဉ္စမေ ဇိဏ္ဏောတိ ထေရော မဟလ္လကော. ဂရုကာနီတိ တံ သတ္ထု သန္တိကာ လဒ္ဓကာလတော ပဋ္ဌာယ ဆိန္နဘိန္နဋ္ဌာနေ သုတ္တသံသိဗ္ဗနေန စေဝ အဂ္ဂဠဒါနေန စ အနေကာနိ ပဋလာနိ ဟုတွာ ဂရုကာနိ ဇာတာနိ. နိဗ္ဗသနာနီတိ ပုဗ္ဗေ ဘဂဝတာ နိဝါသေတွာ အပနီတတာယ ဧဝံလဒ္ဓနာမာနိ. တသ္မာတိ ယသ္မာ တွံ ဇိဏ္ဏော စေဝ ဂရုပံသုကူလော စ. ဂဟပတာနီတိ ပံသုကူလိကင်္ဂံ ဝိဿဇ္ဇေတွာ ဂဟပတီဟိ ဒိန္နစီဝရာနိ ဓာရေဟီတိ ဝဒတိ. နိမန္တနာနီတိ ပိဏ္ဍပါတိကင်္ဂံ ဝိဿဇ္ဇေတွာ သလာကဘတ္တာဒီနိ နိမန္တနာနိ ဘုဉ္ဇာဟီတိ ဝဒတိ. မမ စ သန္တိကေတိ အာရညိကင်္ဂံ ဝိဿဇ္ဇေတွာ ဂါမန္တသေနာသနေယေဝ ဝသာဟီတိ ဝဒတိ.

နနု စ ယထာ ရာဇာ သေနာပတိံ သေနာပတိဋ္ဌာနေ ဌပေတွာ တဿ ရာဇူပဋ္ဌာနာဒိနာ အတ္တနော ကမ္မေန အာရာဓေန္တဿေဝ တံ ဌာနန္တရံ ဂဟေတွာ အညဿ ဒဒမာနော အယုတ္တံ နာမ ကရောတိ၊ ဧဝံ သတ္ထာ မဟာကဿပတ္ထေရဿ ပစ္စုဂ္ဂမနတ္ထာယ တိဂါဝုတံ မဂ္ဂံ ဂန္တွာ ရာဇဂဟဿ စ နာဠန္ဒာယ စ အန္တရေ ဗဟုပုတ္တကရုက္ခမူလေ နိသိန္နော တီဟိ ဩဝါဒေဟိ ဥပသမ္ပာဒေတွာ တေန သဒ္ဓိံ အတ္တနော စီဝရံ ပရိဝတ္တေတွာ ထေရံ ဇာတိအာရညိကင်္ဂဉ္စေဝ ဇာတိပံသုကူလိကင်္ဂဉ္စ အကာသိ၊ သော တသ္မိံ ကတ္တုကမျတာဆန္ဒေန သတ္ထု စိတ္တံ အာရာဓေန္တဿေဝ ပံသုကူလာဒီနိ ဝိဿဇ္ဇာပေတွာ ဂဟပတိစီဝရပဋိဂ္ဂဟဏာဒီသု နိယောဇေန္တော အယုတ္တံ နာမ ကရောတီတိ. န ကရောတိ. ကသ္မာ? အတ္တဇ္ဈာသယတ္တာ. န ဟိ သတ္ထာ ဓုတင်္ဂါနိ ဝိဿဇ္ဇာပေတုကာမော၊ ယထာ ပန အဃဋ္ဋိတာ ဘေရိအာဒယော သဒ္ဒံ န ဝိဿဇ္ဇေန္တိ၊ ဧဝံ အဃဋ္ဋိတာ ဧဝရူပါ ပုဂ္ဂလာ န သီဟနာဒံ နဒန္တီတိ နဒါပေတုကာမော သီဟနာဒဇ္ဈာသယေန ဧဝမာဟ. ထေရောပိ သတ္ထု အဇ္ဈာသယာနုရူပေနေဝ ‘‘အဟံ ခေါ၊ ဘန္တေ၊ ဒီဃရတ္တံ အာရညိကော စေဝါ’’တိအာဒိနာ နယေန သီဟနာဒံ နဒတိ.

ဒိဋ္ဌဓမ္မသုခဝိဟာရန္တိ ဒိဋ္ဌဓမ္မသုခဝိဟာရော နာမ အာရညိကဿေဝ လဗ္ဘတိ၊ နော ဂါမန္တဝါသိနော. ဂါမန္တသ္မိဉှိ ဝသန္တော ဒါရကသဒ္ဒံ သုဏာတိ၊ အသပ္ပါယရူပါနိ ပဿတိ၊ အသပ္ပါယေ သဒ္ဒေ သုဏာတိ၊ တေနဿ အနဘိရတိ ဥပ္ပဇ္ဇတိ. အာရညိကော ပန ဂါဝုတံ ဝါ အဍ္ဎယောဇနံ ဝါ အတိက္ကမိတွာ အရညံ အဇ္ဈောဂါဟေတွာ ဝသန္တော ဒီပိဗျဂ္ဃသီဟာဒီနံ သဒ္ဒေ သုဏာတိ၊ ယေသံ သဝနပစ္စယာ အမာနုသိကာသဝနရတိ ဥပ္ပဇ္ဇတိ. ယံ သန္ဓာယ ဝုတ္တံ –

‘‘သုညာဂါရံ ပဝိဋ္ဌဿ၊ သန္တစိတ္တဿ ဘိက္ခုနော၊

အမာနုသီ ရတီ ဟောတိ၊ သမ္မာ ဓမ္မံ ဝိပဿတော.

‘‘ယတော ယတော သမ္မသတိ၊ ခန္ဓာနံ ဥဒယဗ္ဗယံ၊

လဘတီ ပီတိပါမောဇ္ဇံ၊ အမတံ တံ ဝိဇာနတံ. (ဓ. ပ. ၃၇၃-၃၇၄)၊

‘‘ပုရတော ပစ္ဆတော ဝါပိ၊ အပရော စေ န ဝိဇ္ဇတိ၊

တတ္ထေဝ ဖာသု ဘဝတိ၊ ဧကဿ ရမတော ဝနေ’’တိ.

တထာ ပိဏ္ဍပါတိကဿေဝ လဗ္ဘတိ၊ နော အပိဏ္ဍပါတိကဿ. အပိဏ္ဍပါတိကော ဟိ အကာလစာရီ ဟောတိ၊ တုရိတစာရံ ဂစ္ဆတိ၊ ပရိဝတ္တေတိ၊ ပလိဗုဒ္ဓေါဝ ဂစ္ဆတိ၊ တတ္ထ စ ဗဟုသံသယော ဟောတိ. ပိဏ္ဍပါတိကော ပန န အကာလစာရီ ဟောတိ၊ န တုရိတစာရံ ဂစ္ဆတိ၊ န ပရိဝတ္တေတိ၊ အပလိဗုဒ္ဓေါဝ ဂစ္ဆတိ၊ တတ္ထ စ န ဗဟုသံသယော ဟောတိ.

ကထံ? အပိဏ္ဍပါတိကော ဟိ ဂါမတော ဒူရဝိဟာရေ ဝသမာနော ကာလဿေဝ ‘‘ယာဂုံ ဝါ ပါရိဝါသိကဘတ္တံ ဝါ လစ္ဆာမိ၊ အာသနသာလာယ ဝါ ပန ဥဒ္ဒေသဘတ္တာဒီသု ကိဉ္စိဒေဝ မယှံ ပါပုဏိဿတီ’’တိ မက္ကဋကသုတ္တာနိ ဆိန္ဒန္တော သယိတဂေါရူပါနိ ဥဋ္ဌာပေန္တော ပါတောဝ ဂစ္ဆန္တော အကာလစာရီ ဟောတိ. မနုဿေ ခေတ္တကမ္မာဒီနံ အတ္ထာယ ဂေဟာ နိက္ခန္တေယေဝ သမ္ပာပုဏိတုံ မိဂံ အနုဗန္ဓန္တော ဝိယ ဝေဂေန ဂစ္ဆန္တော တုရိတစာရီ ဟောတိ. အန္တရာ ကိဉ္စိဒေဝ ဒိသွာ ‘‘အသုကဥပါသကော ဝါ အသုကဥပါသိကာ ဝါ ဂေဟေ၊ နော ဂေဟေ’’တိ ပုစ္ဆတိ၊ ‘‘နော ဂေဟေ’’တိ သုတွာ ‘‘ဣဒါနိ ကုတော လဘိဿာမီ’’တိ? အဂ္ဂိဒဍ္ဎော ဝိယ ပဝေဓတိ၊ သယံ ပစ္ဆိမဒိသံ ဂန္တုကာမော ပါစီနဒိသာယ သလာကံ လဘိတွာ အညံ ပစ္ဆိမဒိသာယ လဒ္ဓသလာကံ ဥပသင်္ကမိတွာ၊ ‘‘ဘန္တေ၊ အဟံ ပစ္ဆိမဒိသံ ဂမိဿာမိ၊ မမ သလာကံ တုမှေ ဂဏှထ၊ တုမှာကံ သလာကံ မယှံ ဒေထာ’’တိ သလာကံ ပရိဝတ္တေတိ. ဧကံ ဝါ ပန သလာကဘတ္တံ အာဟရိတွာ ပရိဘုဉ္ဇန္တော ‘‘အပရဿာပိ သလာကဘတ္တဿ ပတ္တံ ဒေထာ’’တိ မနုဿေဟိ ဝုတ္တေ၊ ‘‘ဘန္တေ၊ တုမှာကံ ပတ္တံ ဒေထ၊ အဟံ မယှံ ပတ္တေ ဘတ္တံ ပက္ခိပိတွာ တုမှာကံ ပတ္တံ ဒဿာမီ’’တိ အညဿ ပတ္တံ ဒါပေတွာ ဘတ္တေ အာဟဋေ အတ္တနော ပတ္တေ ပက္ခိပိတွာ ပတ္တံ ပဋိဒေန္တော ပတ္တံ ပရိဝတ္တေတိ နာမ. ဝိဟာရေ ရာဇရာဇမဟာမတ္တာဒယော မဟာဒါနံ ဒေန္တိ၊ ဣမိနာ စ ဘိယျော ဒူရဂါမေ သလာကာ လဒ္ဓါ၊ တတ္ထ အဂစ္ဆန္တော ပုန သတ္တာဟံ သလာကံ န လဘတီတိ အလာဘဘယေန ဂစ္ဆတိ၊ ဧဝံ ဂစ္ဆန္တော ပလိဗုဒ္ဓေါ ဟုတွာ ဂစ္ဆတိ နာမ. ယဿ စေသ သလာကဘတ္တာဒိနော အတ္ထာယ ဂစ္ဆတိ၊ ‘‘တံ ဒဿန္တိ နု ခေါ မေ၊ ဥဒါဟု န ဒဿန္တိ၊ ပဏီတံ နု ခေါ ဒဿန္တိ၊ ဥဒါဟု လူခံ၊ ထောကံ နု ခေါ၊ ဥဒါဟု ဗဟုကံ၊ သီတလံ နု ခေါ၊ ဥဒါဟု ဥဏှ’’န္တိ ဧဝံ တတ္ထ စ ဗဟုသံသယော ဟောတိ.

ပိဏ္ဍပါတိကော ပန ကာလဿေဝ ဝုဋ္ဌာယ ဝတ္တပဋိဝတ္တံ ကတွာ သရီရံ ပဋိဇဂ္ဂိတွာ ဝသနဋ္ဌာနံ ပဝိသိတွာ ကမ္မဋ္ဌာနံ မနသိကတွာ ကာလံ သလ္လက္ခေတွာ မဟာဇနဿ ဥဠုင်္ကဘိက္ခာဒီနိ ဒါတုံ ပဟောနကကာလေ ဂစ္ဆတီတိ န အကာလစာရီ ဟောတိ၊ ဧကေကံ ပဒဝါရံ ဆ ကောဋ္ဌာသေ ကတွာ ဝိပဿန္တော ဂစ္ဆတီတိ န တုရိတစာရီ ဟောတိ၊ အတ္တနော ဂရုဘာဝေန ‘‘အသုကော ဂေဟေ၊ န ဂေဟေ’’တိ န ပုစ္ဆတိ၊ သလာကဘတ္တာဒီနိယေဝ န ဂဏှာတိ. အဂဏှန္တော ကိံ ပရိဝတ္တေဿတိ? န အညဿ ဝသေန ပလိဗုဒ္ဓေါဝ ဟောတိ၊ ကမ္မဋ္ဌာနံ မနသိကရောန္တော ယထာရုစိ ဂစ္ဆတိ၊ ဣတရော ဝိယ န ဗဟုသံသယော ဟောတိ. ဧကသ္မိံ ဂါမေ ဝါ ဝီထိယာ ဝါ အလဘိတွာ အညတ္ထ စရတိ. တသ္မိမ္ပိ အလဘိတွာ အညတ္ထ စရန္တော မိဿကောဒနံ သင်္ကဍ္ဎိတွာ အမတံ ဝိယ ပရိဘုဉ္ဇိတွာ ဂစ္ဆတိ.

ပံသုကူလိကဿေဝ လဗ္ဘတိ၊ နော အပံသုကူလိကဿ. အပံသုကူလိကော ဟိ ဝဿာဝါသိကံ ပရိယေသန္တော စရတိ၊ န သေနာသနသပ္ပါယံ ပရိယေသတိ. ပံသုကူလိကော ပန န ဝဿာဝါသိကံ ပရိယေသန္တော စရတိ၊ သေနာသနသပ္ပါယမေဝ ပရိယေသတိ. တေစီဝရိကဿေဝ လဗ္ဘတိ၊ န ဣတရဿ. အတေစီဝရိကော ဟိ ဗဟုဘဏ္ဍော ဗဟုပရိက္ခာရော ဟောတိ၊ တေနဿ ဖာသုဝိဟာရော နတ္ထိ. အပ္ပိစ္ဆာဒီနဉ္စေဝ လဗ္ဘတိ၊ န ဣတရေသန္တိ. တေန ဝုတ္တံ – ‘‘အတ္တနော စ ဒိဋ္ဌဓမ္မသုခဝိဟာရံ သမ္ပဿမာနော’’တိ. ပဉ္စမံ.