၉. တိဿသုတ္တဝဏ္ဏနာ

၂၄၃. နဝမေ ဒုမ္မနောတိ ဥပ္ပန္နဒေါမနဿော. ကသ္မာ ပနာယံ ဧဝံ ဒုက္ခီ ဒုမ္မနော ဇာတောတိ? ခတ္တိယပဗ္ဗဇိတော ဟေသ၊ တေန နံ ပဗ္ဗာဇေတွာ ဒုပဋ္ဋသာဋကံ နိဝါသာပေတွာ ဝရစီဝရံ ပါရုပေတွာ အက္ခီနိ အဉ္ဇေတွာ မနောသိလာတေလေန သီသံ မက္ခေသုံ. သော ဘိက္ခူသု ရတ္တိဋ္ဌာနဒိဝါဋ္ဌာနံ ဂတေသု ‘‘ဘိက္ခုနာ နာမ ဝိဝိတ္တောကာသေ နိသီဒိတဗ္ဗ’’န္တိ အဇာနန္တော ဘောဇနသာလံ ဂန္တွာ မဟာပီဌံ အာရုဟိတွာ နိသီဒိ. ဒိသာဝစရာ အာဂန္တုကာ ပံသုကူလိကာ ဘိက္ခူ အာဂန္တွာ၊ ‘‘ဣမိနာဝ နီဟာရေန ရဇောကိဏ္ဏေဟိ ဂတ္တေဟိ န သက္ကာ ဒသဗလံ ပဿိတုံ. ဘဏ္ဍကံ တာဝ ဌပေဿာမာ’’တိ ဘောဇနသာလံ အဂမံသု. သော တေသု မဟာထေရေသု အာဂစ္ဆန္တေသု နိစ္စလော နိသီဒိယေဝ. အညေ ဘိက္ခူ ‘‘ပါဒဝတ္တံ ကရောမ၊ တာလဝဏ္ဋေန ဗီဇာမာ’’တိ အာပုစ္ဆန္တိ. အယံ ပန နိသိန္နကောဝ ‘‘ကတိဝဿတ္ထာ’’တိ? ပုစ္ဆိတွာ၊ ‘‘မယံ အဝဿိကာ. တုမှေ ပန ကတိဝဿတ္ထာ’’တိ? ဝုတ္တေ၊ ‘‘မယံ အဇ္ဇ ပဗ္ဗဇိတာ’’တိ အာဟ. အထ နံ ဘိက္ခူ၊ ‘‘အာဝုသော၊ အဓုနာ ဆိန္နစူဠောသိ၊ အဇ္ဇာပိ တေ သီသမူလေ ဦကာဂန္ဓော ဝါယတိယေဝ၊ တွံ နာမ ဧတ္တကေသု ဝုဍ္ဎတရေသု ဝတ္တံ အာပုစ္ဆန္တေသု နိဿဒ္ဒေါ နိစ္စလော နိသိန္နော၊ အပစိတိမတ္တမ္ပိ တေ နတ္ထိ၊ ကဿ သာသနေ ပဗ္ဗဇိတောသီ’’တိ? ပရိဝါရေတွာ တံ ဝါစာသတ္တီဟိ ပဟရန္တာ ‘‘ကိံ တွံ ဣဏဋ္ဋော ဝါ ဘယဋ္ဋော ဝါ ဇီဝိတုံ အသက္ကောန္တော ပဗ္ဗဇိတော’’တိ? အာဟံသု. သော ဧကမ္ပိ ထေရံ ဩလောကေသိ၊ တေန ‘‘ကိံ မံ ဩလောကေသိ မဟလ္လကာ’’တိ? ဝုတ္တေ အညံ ဩလောကေသိ၊ တေနပိ တထေဝ ဝုတ္တေ အထဿ ‘‘ဣမေ မံ ပရိဝါရေတွာ ဝါစာသတ္တီဟိ ဝိဇ္ဈန္တီ’’တိ ခတ္တိယမာနော ဥပ္ပဇ္ဇိ. အက္ခီသု မဏိဝဏ္ဏာနိ အဿူနိ သဉ္စရိံသု. တတော နေ အာဟ – ‘‘ကဿ သန္တိကံ အာဂတတ္ထာ’’တိ. တေ ‘‘ကိံ ပန တွံ ‘မယှံ သန္တိကံ အာဂတာ’တိ? အမှေ မညသိ ဂိဟိဗျဉ္ဇနဘဋ္ဌကာ’’တိ ဝတွာ၊ ‘‘သဒေဝကေ လောကေ အဂ္ဂပုဂ္ဂလဿ သတ္ထု သန္တိကံ အာဂတမှာ’’တိ အာဟံသု. သော ‘‘မယှံ ဘာတု သန္တိကေ အာဂတာ တုမှေ၊ ယဒိ ဧဝံ ဣဒါနိ ဝေါ အာဂတမဂ္ဂေနေဝ ဂမနံ ကရိဿာမီ’’တိ ကုဇ္ဈိတွာ နိက္ခန္တော အန္တရာမဂ္ဂေ စိန္တေသိ – ‘‘မယိ ဣမိနာဝ နီဟာရေန ဂတေ သတ္ထာ ဧတေ န နီဟရာပေဿတီ’’တိ ဒုက္ခီ ဒုမ္မနော အဿူနိ ပဝတ္တယမာနော အဂမာသိ. ဣမိနာ ကာရဏေန ဧသ ဧဝံ ဇာတောတိ.

ဝါစာသန္နိတောဒကေနာတိ ဝစနပတောဒေန. သဉ္ဇမ္ဘရိမကံသူတိ သဉ္ဇမ္ဘရိတံ နိရန္တရံ ဖုဋံ အကံသု၊ ဥပရိ ဝိဇ္ဈိံသူတိ ဝုတ္တံ ဟောတိ. ဝတ္တာတိ ပရေ ယဒိစ္ဆကံ ဝဒတိယေဝ. နော စ ဝစနက္ခမောတိ ပရေသံ ဝစနံ ခမိတုံ န သက္ကောတိ. ဣဒါနိ တာဝ တွံ ဣမိနာ ကောပေန ဣမိနာ ဝုတ္တဝါစာသန္နိတောဒကေန ဝိဒ္ဓေါ. အတီတေ ပန ရဋ္ဌတော စ ပဗ္ဗာဇိတောတိ. ဧဝံ ဝုတ္တေ၊ ‘‘ကတရသ္မိံ ကာလေ ဘဂဝါ’’တိ? ဘိက္ခူ ဘဂဝန္တံ ယာစိံသု.

သတ္ထာ အာဟ – အတီတေ ဗာရာဏသိယံ ဗာရာဏသိရာဇာ ရဇ္ဇံ ကာရေသိ. အထေကော ဇာတိမာ၊ ဧကော မာတင်္ဂေါတိ ဒွေ ဣသယော ဗာရာဏသိံ အဂမံသု. တေသု ဇာတိမာ ပုရေတရံ ဂန္တွာ ကုမ္ဘကာရသာလာယံ နိသီဒိ. မာတင်္ဂေါ တာပသော ပစ္ဆာ ဂန္တွာ တတ္ထ ဩကာသံ ယာစိ ကုမ္ဘကာရော ‘‘အတ္ထေတ္ထ ပဌမတရံ ပဝိဋ္ဌော ပဗ္ဗဇိတော၊ တံ ပုစ္ဆာ’’တိ အာဟ. သော အတ္တနော ပရိက္ခာရံ ဂဟေတွာ သာလာယ ဒွါရမူလေ ဌတွာ၊ ‘‘အမှာကမ္ပိ အာစရိယ ဧကရတ္တိဝါသာယ ဩကာသံ ဒေထာ’’တိ အာဟ. ‘‘ပဝိသ၊ ဘော’’တိ. ပဝိသိတွာ နိသိန္နံ၊ ‘‘ဘော၊ ကိံ ဂေါတ္တောသီ’’တိ? ပုစ္ဆိ. ‘‘စဏ္ဍာလဂေါတ္တောမှီ’’တိ. ‘‘န သက္ကာ တယာ သဒ္ဓိံ ဧကဋ္ဌာနေ နိသီဒိတုံ၊ ဧကမန္တံ ဂစ္ဆာ’’တိ. သော စ တတ္ထေဝ တိဏသန္ထာရကံ ပတ္ထရိတွာ နိပဇ္ဇိ၊ ဇာတိမာ ဒွါရံ နိဿာယ နိပဇ္ဇိ. ဣတရော ပဿာဝတ္ထာယ နိက္ခမန္တော တံ ဥရသ္မိံ အက္ကမိ. ‘‘ကော ဧသော’’တိ စ ဝုတ္တေ? ‘‘အဟံ အာစရိယာ’’တိ အာဟ. ‘‘ရေ စဏ္ဍာလ၊ ကိံ အညတော မဂ္ဂံ န ပဿသိ? အထ မေ အာဂန္တွာ အက္ကမသီ’’တိ. ‘‘အာစရိယ၊ အဒိသွာ မေ အက္ကန္တောသိ၊ ခမ မယှ’’န္တိ. သော မဟာပုရိသေ ဗဟိ နိက္ခန္တေ စိန္တေသိ – ‘‘အယံ ပစ္စာဂစ္ဆန္တောပိ ဣတောဝ အာဂမိဿတီ’’တိ ပရိဝတ္တေတွာ နိပဇ္ဇိ. မဟာပုရိသောပိ ‘‘အာစရိယော ဣတော သီသံ ကတွာ နိပန္နော၊ ပါဒသမီပေန ဂမိဿာမီ’’တိ ပဝိသန္တော ပုန ဥရသ္မိံယေဝ အက္ကမိ. ‘‘ကော ဧသော’’တိ စ ဝုတ္တေ? ‘‘အဟံ အာစရိယာ’’တိ အာဟ. ‘‘ပဌမံ တာဝ တေ အဇာနန္တေန ကတံ၊ ဣဒါနိ မံ ဃဋေန္တောဝ အကာသိ၊ သူရိယေ တေ ဥဂ္ဂစ္ဆန္တေ သတ္တဓာ မုဒ္ဓါ ဖလတူ’’တိ သပိ. မဟာပုရိသော ကိဉ္စိ အဝတွာ ပုရေအရုဏေယေဝ သူရိယံ ဂဏှိ၊ နာဿ ဥဂ္ဂန္တုံ အဒါသိ. မနုဿာ စ ဟတ္ထိအဿာဒယော စ ပဗုဇ္ဈိံသု.

မနုဿာ ရာဇကုလံ ဂန္တွာ၊ ‘‘ဒေဝ၊ သကလနဂရေ အပ္ပဗုဒ္ဓေါ နာမ နတ္ထိ၊ န စ အရုဏုဂ္ဂံ ပညာယတိ၊ ကိန္နု ခေါ ဧတ’’န္တိ? တေန ဟိ နဂရံ ပရိဝီမံသထာတိ. တေ ပရိဝီမံသန္တာ ကုမ္ဘကာရသာလာယံ ဒွေ တာပသေ ဒိသွာ၊ ‘‘ဣမေသံ ဧတံ ကမ္မံ ဘဝိဿတီ’’တိ ဂန္တွာ ရညော အာရောစေသုံ. ရညာ စ ‘‘ပုစ္ဆထ နေ’’တိ ဝုတ္တာ အာဂန္တွာ ဇာတိမန္တံ ပုစ္ဆိံသု – ‘‘တုမှေဟိ အန္ဓကာရံ ကတ’’န္တိ. ‘‘န မယာ ကတံ၊ ဧသ ပန ကူဋဇဋိလော ဆဝေါ အနန္တမာယော၊ တံ ပုစ္ဆထာ’’တိ. တေ အာဂန္တွာ မဟာပုရိသံ ပုစ္ဆိံသု – ‘‘တုမှေဟိ၊ ဘန္တေ၊ အန္ဓကာရံ ကတ’’န္တိ. ‘‘အာမ အယံ အာစရိယော မံ အဘိသပိ၊ တသ္မာ မယာ ကတ’’န္တိ. တေ ဂန္တွာ ရညော အာရောစေသုံ. ရာဇာပိ အာဂန္တွာ မဟာပုရိသံ ‘‘တုမှေဟိ ကတံ၊ ဘန္တေ’’တိ? ပုစ္ဆိ. ‘‘အာမ၊ မဟာရာဇာ’’တိ. ‘‘ကသ္မာ ဘန္တေ’’တိ? ‘‘ဣမိနာ အဘိသပိတောမှိ၊ သစေ မံ ဧသော ခမာပေဿတိ၊ သူရိယံ ဝိဿဇ္ဇေဿာမီ’’တိ. ရာဇာ ‘‘ခမာပေထ၊ ဘန္တေ၊ ဧတ’’န္တိ အာဟ. ဣတရော ‘‘မာဒိသော ဇာတိမာ ကိံ ဧဝရူပံ စဏ္ဍာလံ ခမာပေဿတိ? န ခမာပေမီ’’တိ.

အထ နံ မနုဿာ ‘‘န ကိံ တွံ အတ္တနော ရုစိယာ ခမာပေဿသီ’’တိ? ဝတွာ ဟတ္ထေသု စ ပါဒေသု စ ဂဟေတွာ ပါဒမူလေ နိပဇ္ဇာပေတွာ ‘‘ခမာပေဟီ’’တိ အာဟံသု. သော နိဿဒ္ဒေါ နိပဇ္ဇိ. ပုနပိ နံ ‘‘ခမာပေဟီ’’တိ အာဟံသု. တတော ‘‘ခမ မယှံ၊ အာစရိယာ’’တိ အာဟ. မဟာပုရိသော ‘‘အဟံ တာဝ တုယှံ ခမိတွာ သူရိယံ ဝိဿဇ္ဇေဿာမိ၊ သူရိယေ ပန ဥဂ္ဂတေ တဝ သီသံ သတ္တဓာ ဖလိဿတီ’’တိ ဝတွာ၊ ‘‘ဣမဿ သီသပ္ပမာဏံ မတ္တိကာပိဏ္ဍံ မတ္ထကေ ဌပေတွာ ဧတံ နဒိယာ ဂလပ္ပမာဏေ ဥဒကေ ဌပေထာ’’တိ အာဟ. မနုဿာ တထာ အကံသု. ဧတ္တာဝတာ သရဋ္ဌကံ ရာဇဗလံ သန္နိပတိ. မဟာပုရိသော သူရိယံ မုဉ္စိ. သူရိယရသ္မိ အာဂန္တွာ မတ္တိကာပိဏ္ဍံ ပဟရိ. သော သတ္တဓာ ဘိဇ္ဇိ. တာဝဒေဝ သော နိမုဇ္ဇိတွာ ဧကေန တိတ္ထေန ဥတ္တရိတွာ ပလာယိ. သတ္ထာ ဣမံ ဝတ္ထုံ အာဟရိတွာ၊ ‘‘ဣဒါနိ တာဝ တွံ ဘိက္ခူနံ သန္တိကေ ပရိဘာသံ လဘသိ၊ ပုဗ္ဗေပိ ဣမံ ကောဓံ နိဿာယ ရဋ္ဌတော ပဗ္ဗာဇိတော’’တိ အနုသန္ဓိံ ဃဋေတွာ အထ နံ ဩဝဒန္တော န ခေါ တေ တံ တိဿ ပတိရူပန္တိအာဒိမာဟ. နဝမံ.