၆. လကုဏ္ဍကဘဒ္ဒိယသုတ္တဝဏ္ဏနာ

၂၄၀. ဆဋ္ဌေ ဒုဗ္ဗဏ္ဏန္တိ ဝိရူပသရီရဝဏ္ဏံ. ဩကောဋိမကန္တိ ရဿံ. ပရိဘူတရူပန္တိ ပမာဏဝသေန ပရိဘူတဇာတိကံ. တံ ကိရ ဆဗ္ဗဂ္ဂိယာ ဘိက္ခူ၊ ‘‘အာဝုသော ဘဒ္ဒိယ၊ အာဝုသော၊ ဘဒ္ဒိယာ’’တိ တတ္ထ တတ္ထ ပရာမသိတွာ နာနပ္ပကာရံ ကီဠန္တိ အာကဍ္ဎန္တိ ပရိကဍ္ဎန္တိ. တေန ဝုတ္တံ ‘‘ပရိဘူတရူပ’’န္တိ. ကသ္မာ ပနေသ ဧဝရူပေါ ဇာတော? အယံ ကိရ အတီတေ ဧကော မဟာရာဇာ အဟောသိ၊ တဿ မဟလ္လကာ စ မဟလ္လကိတ္ထိယော စ ပဋိကူလာ ဟောန္တိ. သော သစေ မဟလ္လကေ ပဿတိ၊ တေသံ စူဠံ ဌပါပေတွာ ကစ္ဆံ ဗန္ဓာပေတွာ ယထာရုစိ ကီဠာပေတိ. မဟလ္လကိတ္ထိယောပိ ဒိသွာ တာသမ္ပိ ဣစ္ဆိတိစ္ဆိတံ ဝိပ္ပကာရံ ကတွာ ယထာရုစိ ကီဠာပေတိ. တေသံ ပုတ္တဓီတာဒီနံ သန္တိကေ မဟာသာရဇ္ဇံ ဥပ္ပဇ္ဇတိ. တဿ ပါပကိရိယာ ပထဝိတော ပဋ္ဌာယ ဆဒေဝလောကေ ဧကကောလာဟလံ အကာသိ.

အထ သက္ကော စိန္တေသိ – ‘‘အယံ အန္ဓဗာလော မဟာဇနံ ဝိဟေဌေတိ၊ ကရိဿာမိဿ နိဂ္ဂဟ’’န္တိ. သော မဟလ္လကဂါမိယဝဏ္ဏံ ကတွာ ယာနကေ ဧကံ တက္ကစာဋိံ အာရောပေတွာ ယာနံ ပေသေန္တော နဂရံ ပဝိသတိ. ရာဇာပိ ဟတ္ထိံ အာရုယှ နဂရတော နိက္ခန္တော တံ ဒိသွာ – ‘‘အယံ မဟလ္လကော တက္ကယာနကေန အမှာကံ အဘိမုခေါ အာဂစ္ဆတိ၊ ဝါရေထ ဝါရေထာ’’တိ အာဟ. မနုဿာ ဣတော စိတော စ ပက္ခန္ဒန္တာပိ န ပဿန္တိ. သက္ကော ဟိ ‘‘ရာဇာဝ မံ ပဿတု၊ မာ အညေ’’တိ ဧဝံ အဓိဋ္ဌဟိ. အထ တေသု မနုဿေသု ‘‘ကဟံ၊ ဒေဝ၊ ကဟံ ဒေဝါ’’တိ ဝဒန္တေသု ဧဝ ရာဇာ သဟ ဟတ္ထိနာ ဝစ္ဆော ဝိယ ဓေနုယာ ယာနဿ ဟေဋ္ဌာ ပါဝိသိ. သက္ကော တက္ကစာဋိံ ဘိန္ဒိ.

ရာဇာ သီသတော ပဋ္ဌာယ တက္ကေန ကိလိန္နသရီရော အဟောသိ. သော သရီရံ ဥဗ္ဗဋ္ဋာပေတွာ ဥယျာနပေါက္ခရဏိယံ နှတွာ အလင်္ကတသရီရော နဂရံ ပဝိသန္တော ပုန တံ အဒ္ဒသ. ဒိသွာ ‘‘အယံ သော အမှေဟိ ဒိဋ္ဌမဟလ္လကော ပုန ဒိဿတိ. ဝါရေထ ဝါရေထ န’’န္တိ အာဟ. မနုဿာ ‘‘ကဟံ၊ ဒေဝ၊ ကဟံ၊ ဒေဝါ’’တိ ဣတော စိတော စ ဝိဓာဝိံသု. သော ပဌမဝိပ္ပကာရမေဝ ပုန ပါပုဏိ. တသ္မိံ ခဏေ သက္ကော ဂေါဏေ စ ယာနဉ္စ အန္တရဓာပေတွာ အာကာသေ ဌတွာ အာဟ၊ ‘‘အန္ဓဗာလ၊ တွံ မယိ တက္ကဝါဏိဇကော ဧသော’’တိ သညံ ကရောသိ၊ သက္ကောဟံ ဒေဝရာဇာ၊ ‘‘တဝေတံ ပါပကိရိယံ နိဝါရေဿာမီ’’တိ အာဂတော၊ ‘‘မာ ပုန ဧဝရူပံ အကာသီ’’တိ သန္တဇ္ဇေတွာ အဂမာသိ. ဣမိနာ ကမ္မေန သော ဒုဗ္ဗဏ္ဏော အဟောသိ.

ဝိပဿီသမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓကာလေ ပနေသ စိတ္တပတ္တကောကိလော နာမ ဟုတွာ ခေမေ မိဂဒါယေ ဝသန္တော ဧကဒိဝသံ ဟိမဝန္တံ ဂန္တွာ မဓုရံ အမ္ဗဖလံ တုဏ္ဍေန ဂဟေတွာ အာဂစ္ဆန္တော ဘိက္ခုသံဃပရိဝါရံ သတ္ထာရံ ဒိသွာ စိန္တေသိ – ‘‘အဟံ အညေသု ဒိဝသေသု ရိတ္တကော တထာဂတံ ပဿာမိ. အဇ္ဇ ပန မေ ဣမံ အမ္ဗပက္ကံ အတ္ထိ၊ ဒသဗလဿ တံ ဒဿာမီ’’တိ ဩတရိတွာ အာကာသေ စရတိ. သတ္ထာ တဿ စိတ္တံ ဉတွာ ဥပဋ္ဌာကံ ဩလောကေသိ. သော ပတ္တံ နီဟရိတွာ ဒသဗလံ ဝန္ဒိတွာ သတ္ထု ဟတ္ထေ ဌပေသိ. ကောကိလော ဒသဗလဿ ပတ္တေ အမ္ဗပက္ကံ ပတိဋ္ဌာပေသိ. သတ္ထာ တတ္ထေဝ နိသီဒိတွာ တံ ပရိဘုဉ္ဇိ. ကောကိလော ပသန္နစိတ္တော ပုနပ္ပုနံ ဒသဗလဿ ဂုဏေ အာဝဇ္ဇေတွာ ဒသဗလံ ဝန္ဒိတွာ အတ္တနော ကုလာဝကံ ဂန္တွာ သတ္တာဟံ ပီတိသုခေနေဝ ဝီတိနာမေသိ. ဣမိနာ ကမ္မေန သရော မဓုရော အဟောသိ.

ကဿပသမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓကာလေ ပန စေတိယေ အာရဒ္ဓေ ‘‘ကိံပမာဏံ ကရောမ? သတ္တယောဇနပ္ပမာဏံ. အတိမဟန္တံ ဧတံ၊ ဆယောဇနပ္ပမာဏံ ကရောမ. ဣဒမ္ပိ အတိမဟန္တံ၊ ပဉ္စယောဇနံ ကရောမ၊ စတုယောဇနံ၊ တိယောဇနံ၊ ဒွိယောဇန’’န္တိ. အယံ တဒါ ဇေဋ္ဌကဝဍ္ဎကီ ဟုတွာ၊ ‘‘ဧဝံ၊ ဘော၊ အနာဂတေ သုခပဋိဇဂ္ဂိတံ ကာတုံ ဝဋ္ဋတီ’’တိ ဝတွာ ရဇ္ဇုံ အာဒါယ ပရိက္ခိပန္တော ဂါဝုတမတ္တကေ ဌတွာ၊ ‘‘ဧကေကံ မုခံ ဂါဝုတံ ဟောတု၊ စေတိယံ ယောဇနာဝဋ္ဋံ ယောဇနုဗ္ဗေဓံ ဘဝိဿတီ’’တိ အာဟ. တေ တဿ ဝစနေ အဋ္ဌံသု. စေတိယံ သတ္တဒိဝသသတ္တမာသာဓိကေဟိ သတ္တဟိ သံဝစ္ဆရေဟိ နိဋ္ဌိတံ. ဣတိ အပ္ပမာဏဿ ဗုဒ္ဓဿ ပမာဏံ အကာသီတိ. တေန ကမ္မေန ဩကောဋိမကော ဇာတော.

ဟတ္ထယော ပသဒါ မိဂါတိ ဟတ္ထိနော စ ပသဒမိဂါ စ. နတ္ထိ ကာယသ္မိံ တုလျတာတိ ကာယသ္မိံ ပမာဏံ နာမ နတ္ထိ၊ အကာရဏံ ကာယပမာဏန္တိ အတ္ထော. ဆဋ္ဌံ.