၁၁. မဟာကပ္ပိနသုတ္တဝဏ္ဏနာ

၂၄၅. ဧကာဒသမေ မဟာကပ္ပိနောတိ ဧဝံနာမကော အဘိညာဗလပ္ပတ္တော အသီတိမဟာသာဝကာနံ အဗ္ဘန္တရော မဟာထေရော. သော ကိရ ဂိဟိကာလေ ကုက္ကုဋဝတီနဂရေ တိယောဇနသတိကံ ရဇ္ဇံ အကာသိ. ပစ္ဆိမဘဝိကတ္တာ ပန တထာရူပံ သာသနံ သောတုံ ဩဟိတသောတော ဝိစရတိ. အထေကဒိဝသံ အမစ္စသဟဿပရိဝုတော ဥယျာနကီဠိကံ အဂမာသိ. တဒါ စ မဇ္ဈိမဒေသတော ဇင်္ဃဝါဏိဇာ တံ နဂရံ ဂန္တွာ၊ ဘဏ္ဍံ ပဋိသာမေတွာ၊ ‘‘ရာဇာနံ ပဿိဿာမာ’’တိ ပဏ္ဏာကာရဟတ္ထာ ရာဇကုလဒွါရံ ဂန္တွာ၊ ‘‘ရာဇာ ဥယျာနံ ဂတော’’တိ သုတွာ၊ ဥယျာနံ ဂန္တွာ၊ ဒွါရေ ဌိတာ၊ ပဋိဟာရဿ အာရောစယိံသု. အထ ရညော နိဝေဒိတေ ရာဇာ ပက္ကောသာပေတွာ နိယျာတိတပဏ္ဏာကာရေ ဝန္ဒိတွာ ဌိတေ၊ ‘‘တာတာ၊ ကုတော အာဂတတ္ထာ’’တိ? ပုစ္ဆိ. ‘‘သာဝတ္ထိတော ဒေဝါ’’တိ. ‘‘ကစ္စိ ဝေါ ရဋ္ဌံ သုဘိက္ခံ၊ ဓမ္မိကော ရာဇာ’’တိ? ‘‘အာမ၊ ဒေဝါ’’တိ. ‘‘အတ္ထိ ပန တုမှာကံ ဒေသေ ကိဉ္စိ သာသန’’န္တိ? ‘‘အတ္ထိ၊ ဒေဝ၊ န ပန သက္ကာ ဥစ္ဆိဋ္ဌမုခေဟိ ကထေတု’’န္တိ. ရာဇာ သုဝဏ္ဏဘိင်္ဂါရေန ဥဒကံ ဒါပေသိ. တေ မုခံ ဝိက္ခာလေတွာ ဒသဗလာဘိမုခါ အဉ္ဇလိံ ပဂ္ဂဏှိတွာ၊ ‘‘ဒေဝ၊ အမှာကံ ဒေသေ ဗုဒ္ဓရတနံ နာမ ဥပ္ပန္န’’န္တိ အာဟံသု. ရညော ‘‘ဗုဒ္ဓေါ’’တိ ဝစနေ သုတမတ္တေ သကလသရီရံ ဖရမာနာ ပီတိ ဥပ္ပဇ္ဇိ. တတော ‘‘ဗုဒ္ဓေါတိ၊ တာတာ၊ ဝဒထာ’’တိ? အာဟ. ‘‘ဗုဒ္ဓေါတိ ဒေဝ ဝဒါမာ’’တိ. ဧဝံ တိက္ခတ္တုံ ဝဒါပေတွာ၊ ‘‘ဗုဒ္ဓေါတိ ပဒံ အပရိမာဏံ၊ နာဿ သက္ကာ ပရိမာဏံ ကာတု’’န္တိ တသ္မိံယေဝ ပသန္နော သတသဟဿံ ဒတွာ ပုန ‘‘အညံ ကိံ သာသန’’န္တိ? ပုစ္ဆိ. ‘‘ဒေဝ ဓမ္မရတနံ နာမ ဥပ္ပန္န’’န္တိ. တမ္ပိ သုတွာ တထေဝ တိက္ခတ္တုံ ပဋိညံ ဂဟေတွာ အပရမ္ပိ သတသဟဿံ ဒတွာ ပုန ‘‘အညံ ကိံ သာသန’’န္တိ? ပုစ္ဆိ. ‘‘သင်္ဃရတနံ ဒေဝ ဥပ္ပန္န’’န္တိ. တမ္ပိ သုတွာ တထေဝ တိက္ခတ္တုံ ပဋိညံ ဂဟေတွာ အပရမ္ပိ သတသဟဿံ ဒတွာ ဒိန္နဘာဝံ ပဏ္ဏေ လိခိတွာ၊ ‘‘တာတာ၊ ဒေဝိယာ သန္တိကံ ဂစ္ဆထာ’’တိ ပေသေသိ. တေသု ဂတေသု အမစ္စေ ပုစ္ဆိ၊ ‘‘တာတာ၊ ဗုဒ္ဓေါ လောကေ ဥပ္ပန္နော၊ တုမှေ ကိံ ကရိဿထာ’’တိ? ‘‘ဒေဝ တုမှေ ကိံ ကတ္တုကာမာ’’တိ? ‘‘အဟံ ပဗ္ဗဇိဿာမီ’’တိ. ‘‘မယမ္ပိ ပဗ္ဗဇိဿာမာ’’တိ. တေ သဗ္ဗေပိ ဃရံ ဝါ ကုဋုမ္ဗံ ဝါ အနပလောကေတွာ ယေ အဿေ အာရုယှ ဂတာ၊ တေဟေဝ နိက္ခမိံသု.

ဝါဏိဇာ အနောဇာဒေဝိယာ သန္တိကံ ဂန္တွာ ပဏ္ဏံ ဒဿေသုံ. သာ ဝါစေတွာ ‘‘ရညာ တုမှာကံ ဗဟူ ကဟာပဏာ ဒိန္နာ၊ ကိံ တုမှေဟိ ကတံ၊ တာတာ’’တိ? ပုစ္ဆိ. ‘‘ပိယသာသနံ ဒေဝိ အာနီတ’’န္တိ. ‘‘အမှေပိ သက္ကာ၊ တာတာ၊ သုဏာပေတု’’န္တိ. ‘‘သက္ကာ ဒေဝိ၊ ဥစ္ဆိဋ္ဌမုခေဟိ ပန ဝတ္တုံ န သက္ကာ’’တိ. သာ သုဝဏ္ဏဘိင်္ဂါရေန ဥဒကံ ဒါပေသိ. တေ မုခံ ဝိက္ခာလေတွာ ရညော အာရောစိတနယေနေဝ အာရောစေသုံ. သာပိ သုတွာ ဥပ္ပန္နပါမောဇ္ဇာ တေနေဝ နယေန ဧကေကသ္မိံ ပဒေ တိက္ခတ္တုံ ပဋိညံ ဂဟေတွာ ပဋိညာဂဏနာယ တီဏိ တီဏိ ကတွာ နဝသတသဟဿာနိ အဒါသိ. ဝါဏိဇာ သဗ္ဗာနိပိ ဒွါဒသသတသဟဿာနိ လဘိံသု. အထ နေ ‘‘ရာဇာ ကဟံ၊ တာတာ’’တိ၊ ပုစ္ဆိ. ‘‘ပဗ္ဗဇိဿာမီတိ နိက္ခန္တော ဒေဝီ’’တိ. ‘‘တေန ဟိ၊ တာတာ၊ တုမှေ ဂစ္ဆထာ’’တိ တေ ဥယျောဇေတွာ ရညာ သဒ္ဓိံ ဂတာနံ အမစ္စာနံ မာတုဂါမေ ပက္ကောသာပေတွာ၊ ‘‘တုမှေ အတ္တနော သာမိကာနံ ဂတဋ္ဌာနံ ဇာနာထ အမ္မာ’’တိ ပုစ္ဆိ. ‘‘ဇာနာမ အယျေ၊ ရညာ သဒ္ဓိံ ဥယျာနကီဠိကံ ဂတာ’’တိ. အာမ ဂတာ၊ တတ္ထ ပန ဂန္တွာ၊ ‘‘ဗုဒ္ဓေါ ဥပ္ပန္နော၊ ဓမ္မော ဥပ္ပန္နော၊ သံဃော ဥပ္ပန္နော’’တိ သုတွာ၊ ‘‘ဒသဗလဿ သန္တိကေ ပဗ္ဗဇိဿာမာ’’တိ ဂတာ. ‘‘တုမှေ ကိံ ကရိဿထာ’’တိ? ‘‘တုမှေ ပန အယျေ ကိံ ကတ္တုကာမာ’’တိ? ‘‘အဟံ ပဗ္ဗဇိဿာမိ၊ န တေဟိ ဝန္တဝမနံ ဇိဝှဂ္ဂေ ဌပေယျ’’န္တိ. ‘‘ယဒိ ဧဝံ၊ မယမ္ပိ ပဗ္ဗဇိဿာမာ’’တိ သဗ္ဗာ ရထေ ယောဇာပေတွာ နိက္ခမိံသု.

ရာဇာပိ အမစ္စသဟဿေန သဒ္ဓိံ ဂင်္ဂါယ တီရံ ပါပုဏိ. တသ္မိဉ္စ သမယေ ဂင်္ဂါ ပူရာ ဟောတိ. အထ နံ ဒိသွာ၊ ‘‘အယံ ဂင်္ဂါ ပူရာ စဏ္ဍမစ္ဆာကိဏ္ဏာ၊ အမှေဟိ သဒ္ဓိံ အာဂတာ ဒါသာ ဝါ မနုဿာ ဝါ နတ္ထိ၊ ယေ နော နာဝံ ဝါ ဥဠုမ္ပံ ဝါ ကတွာ ဒဒေယျုံ၊ ဧတဿ ပန သတ္ထု ဂုဏာ နာမ ဟေဋ္ဌာ အဝီစိတော ဥပရိ ယာဝ ဘဝဂ္ဂါ ပတ္ထဋာ၊ သစေ ဧသ သတ္ထာ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓေါ၊ ဣမေသံ အဿာနံ ခုရပိဋ္ဌာနိ မာ တေမေန္တူ’’တိ ဥဒကပိဋ္ဌေန အဿေ ပက္ခန္ဒာပေသုံ. ဧကအဿဿာပိ ခုရပိဋ္ဌမတ္တံ န တေမိ၊ ရာဇမဂ္ဂေန ဂစ္ဆန္တာ ဝိယ ပရတီရံ ပတွာ ပုရတော အညံ မဟာနဒိံ ပါပုဏိံသု. တတ္ထ အညာ သစ္စကိရိယာ နတ္ထိ၊ တာယ ဧဝ သစ္စကိရိယာယ တမ္ပိ အဍ္ဎယောဇနဝိတ္ထာရံ နဒိံ အတိက္ကမိံသု. အထ တတိယံ စန္ဒဘာဂံ နာမ မဟာနဒိံ ပတွာ တမ္ပိ တာယ ဧဝ သစ္စကိရိယာယ အတိက္ကမိံသု.

သတ္ထာပိ တံဒိဝသံ ပစ္စူသသမယေ မဟာကရုဏာသမာပတ္တိတော ဝုဋ္ဌာယ လောကံ ဩလောကေန္တော ‘‘အဇ္ဇ မဟာကပ္ပိနော တိယောဇနသတိကံ ရဇ္ဇံ ပဟာယ အမစ္စသဟဿပရိဝါရော မမ သန္တိကေ ပဗ္ဗဇိတုံ အာဂစ္ဆတီ’’တိ ဒိသွာ၊ ‘‘မယာ တေသံ ပစ္စုဂ္ဂမနံ ကာတုံ ယုတ္တ’’န္တိ ပါတောဝ သရီရပဋိဇဂ္ဂနံ ကတွာ၊ ဘိက္ခုသံဃပရိဝါရော သာဝတ္ထိယံ ပိဏ္ဍာယ စရိတွာ၊ ပစ္ဆာဘတ္တံ ပိဏ္ဍပါတပဋိက္ကန္တော သယမေဝ ပတ္တစီဝရံ ဂဟေတွာ၊ အာကာသေ ဥပ္ပတိတွာ စန္ဒဘာဂါယ နဒိယာ တီရေ တေသံ ဥတ္တရဏတိတ္ထဿ အဘိမုခေ ဌာနေ မဟာနိဂြောဓရုက္ခော အတ္ထိ၊ တတ္ထ ပလ္လင်္ကေန နိသီဒိတွာ ပရိမုခံ သတိံ ဥပဋ္ဌပေတွာ ဆဗ္ဗဏ္ဏဗုဒ္ဓရသ္မိယော ဝိဿဇ္ဇေသိ. တေ တေန တိတ္ထေန ဥတ္တရန္တာ စ ဆဗ္ဗဏ္ဏဗုဒ္ဓရသ္မိယော ဣတော စိတော စ ဝိဓာဝန္တိယော ဩလောကေန္တာ ဒသဗလဿ ပုဏ္ဏစန္ဒသဿိရိကံ မုခံ ဒိသွာ၊ ‘‘ယံ သတ္ထာရံ ဥဒ္ဒိဿ မယံ ပဗ္ဗဇိတာ၊ အဒ္ဓါ သော ဧသော’’တိ ဒဿနေနေဝ နိဋ္ဌံ ဂန္တွာ ဒိဋ္ဌဋ္ဌာနတော ပဋ္ဌာယ ဩနတာ ဝန္ဒမာနာ အာဂမ္မ သတ္ထာရံ ဝန္ဒိံသု. ရာဇာ ဂေါပ္ဖကေသု ဂဟေတွာ သတ္ထာရံ ဝန္ဒိတွာ ဧကမန္တံ နိသီဒိ သဒ္ဓိံ အမစ္စသဟဿေန. သတ္ထာ တေသံ ဓမ္မံ ကထေသိ. ဒေသနာပရိယောသာနေ သဗ္ဗေ အရဟတ္တေ ပတိဋ္ဌာယ သတ္ထာရံ ပဗ္ဗဇ္ဇံ ယာစိံသု. သတ္ထာ ‘‘ပုဗ္ဗေ ဣမေ စီဝရဒါနဿ ဒိန္နတ္တာ အတ္တနော စီဝရာနိ ဂဟေတွာဝ အာဂတာ’’တိ သုဝဏ္ဏဝဏ္ဏံ ဟတ္ထံ ပသာရေတွာ၊ ‘‘ဧထ ဘိက္ခဝေါ သွာက္ခာတော ဓမ္မော၊ စရထ ဗြဟ္မစရိယံ သမ္မာ ဒုက္ခဿ အန္တကိရိယာယာ’’တိ အာဟ. သာဝ တေသံ အာယသ္မန္တာနံ ပဗ္ဗဇ္ဇာ စ ဥပသမ္ပဒါ စ အဟောသိ၊ ဝဿသဋ္ဌိကတ္ထေရာ ဝိယ သတ္ထာရံ ပရိဝါရယိံသု.

အနောဇာပိ ဒေဝီ ရထသဟဿပရိဝါရာ ဂင်္ဂါတီရံ ပတွာ ရညော အတ္ထာယ အာဘတံ နာဝံ ဝါ ဥဠုမ္ပံ ဝါ အဒိသွာ အတ္တနော ဗျတ္တတာယ စိန္တေသိ – ‘‘ရာဇာ သစ္စကိရိယံ ကတွာ ဂတော ဘဝိဿတိ၊ သော ပန သတ္ထာ န ကေဝလံ တေသံယေဝ အတ္ထာယ နိဗ္ဗတ္တော၊ သစေ သော သတ္ထာ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓေါ၊ အမှာကံ ရထာ မာ ဥဒကေ နိမုဇ္ဇိံသူ’’တိ ဥဒကပိဋ္ဌေ ရထေ ပက္ခန္ဒာပေသိ. ရထာနံ နေမိဝဋ္ဋိမတ္တမ္ပိ န တေမိ. ဒုတိယတတိယနဒီပိ တေနေဝ သစ္စကာရေန ဥတ္တရမာနာယေဝ နိဂြောဓရုက္ခမူလေ သတ္ထာရံ အဒ္ဒသ. သတ္ထာ ‘‘ဣမာသံ အတ္တနော သာမိကေ ပဿန္တီနံ ဆန္ဒရာဂေါ ဥပ္ပဇ္ဇိတွာ မဂ္ဂဖလာနံ အန္တရာယံ ကရေယျ၊ သော ဧဝံ ကာတုံ န သက္ခိဿတီ’’တိ ယထာ အညမညေ န ပဿန္တိ၊ တထာ အကာသိ. တာ သဗ္ဗာပိ တိတ္ထတော ဥတ္တရိတွာ ဒသဗလံ ဝန္ဒိတွာ နိသီဒိံသု. သတ္ထာ တာသံ ဓမ္မံ ကထေသိ၊ ဒေသနာပရိယောသာနေ သဗ္ဗာပိ သောတာပတ္တိဖလေ ပတိဋ္ဌာယ အညမညေ ပဿိံသု. သတ္ထာ ‘‘ဥပ္ပလဝဏ္ဏာ အာဂစ္ဆတူ’’တိ စိန္တေသိ. ထေရီ အာဂန္တွာ သဗ္ဗာ ပဗ္ဗာဇေတွာ အာဒါယ ဘိက္ခုနီနံ ဥပဿယံ ဂတာ. သတ္ထာ ဘိက္ခုသဟဿံ ဂဟေတွာ အာကာသေန ဇေတဝနံ အဂမာသိ. ဣမံ သန္ဓာယေတံ ဝုတ္တံ – ‘‘မဟာကပ္ပိနောတိ ဧဝံ နာမကော အဘိညာဗလပ္ပတ္တော အသီတိမဟာသာဝကာနံ အဗ္ဘန္တရော မဟာထေရော’’တိ.

ဇနေတသ္မိန္တိ ဇနိတေ ပဇာယာတိ အတ္ထော. ယေ ဂေါတ္တပဋိသာရိနောတိ ယေ ‘‘မယံ ဝါသေဋ္ဌာ ဂေါတမာ’’တိ ဂေါတ္တံ ပဋိသရန္တိ ပဋိဇာနန္တိ၊ တေသံ ခတ္တိယော သေဋ္ဌောတိ အတ္ထော. ဝိဇ္ဇာစရဏသမ္ပန္နောတိ အဋ္ဌဟိ ဝိဇ္ဇာဟိ စေဝ ပန္နရသဓမ္မဘေဒေန စရဏေန စ သမန္နာဂတော. တပတီတိ ဝိရောစတိ. ဈာယီ တပတိ ဗြာဟ္မဏောတိ ခီဏာသဝဗြာဟ္မဏော ဒုဝိဓေန ဈာနေန ဈာယမာနော တပတိ ဝိရောစတိ. တသ္မိံ ပန ခဏေ ကာလုဒါယိတ္ထေရော ဒုဝိဓေန ဈာနေန ဈာယမာနော အဝိဒူရေ နိသိန္နော ဟောတိ. ဗုဒ္ဓေါ တပတီတိ သဗ္ဗညုဗုဒ္ဓေါ ဝိရောစတိ. သဗ္ဗမင်္ဂလဂါထာ ကိရေသာ. ဘာတိကရာဇာ ကိရ ဧကံ ပူဇံ ကာရေတွာ အာစရိယကံ အာဟ – ‘‘တီဟိ ရတနေဟိ အမုတ္တံ ဧကံ ဇယမင်္ဂလံ ဝဒထာ’’တိ. သော တေပိဋကံ ဗုဒ္ဓဝစနံ သမ္မသိတွာ ဣမံ ဂါထံ ဝဒန္တော ‘‘ဒိဝါ တပတိ အာဒိစ္စော’’တိ ဝတွာ အတ္ထင်္ဂမေန္တဿ သူရိယဿ အဉ္ဇလိံ ပဂ္ဂဏှိ. ‘‘ရတ္တိမာဘာတိ စန္ဒိမာ’’တိ၊ ဥဋ္ဌဟန္တဿ စန္ဒဿ အဉ္ဇလိံ ပဂ္ဂဏှိ. ‘‘သန္နဒ္ဓေါ ခတ္တိယော တပတီ’’တိ ရညော အဉ္ဇလိံ ပဂ္ဂဏှိ. ‘‘ဈာယီ တပတိ ဗြာဟ္မဏော’’တိ ဘိက္ခုသံဃဿ အဉ္ဇလိံ ပဂ္ဂဏှိ. ‘‘ဗုဒ္ဓေါ တပတိ တေဇသာ’’တိ ဝတွာ ပန မဟာစေတိယဿ အဉ္ဇလိံ ပဂ္ဂဏှိ. အထ နံ ရာဇာ ‘‘မာ ဟတ္ထံ ဩတာရေဟီ’’တိ ဥက္ခိတ္တသ္မိံယေဝ ဟတ္ထေ သဟဿံ ဌပေသိ. ဧကာဒသမံ.