၄. မဟာသာလသုတ္တဝဏ္ဏနာ

၂၀၀. စတုတ္ထေ လူခေါ လူခပါဝုရဏောတိ ဇိဏ္ဏော ဇိဏ္ဏပါဝုရဏော. ဥပသင်္ကမီတိ ကသ္မာ ဥပသင်္ကမိ? တဿ ကိရ ဃရေ အဋ္ဌသတသဟဿဓနံ အဟောသိ. သော စတုန္နံ ပုတ္တာနံ အာဝါဟံ ကတွာ စတ္တာရိ သတသဟဿာနိ အဒါသိ. အထဿ ဗြာဟ္မဏိယာ ကာလင်္ကတာယ ပုတ္တာ သမ္မန္တယိံသု – ‘‘သစေ အညံ ဗြာဟ္မဏိံ အာနေဿတိ၊ တဿာ ကုစ္ဆိယံ နိဗ္ဗတ္တဝသေန ကုလံ ဘိဇ္ဇိဿတိ. ဟန္ဒ နံ မယံ သင်္ဂဏှာမာ’’တိ. တေ စတ္တာရောပိ ပဏီတေဟိ ဃာသစ္ဆာဒနာဒီဟိ ဥပဋ္ဌဟန္တာ ဟတ္ထပါဒသမ္ဗာဟနာဒီနိ ကရောန္တာ သင်္ဂဏှိတွာ ဧကဒိဝသံ ဒိဝါ နိဒ္ဒါယိတွာ ဝုဋ္ဌိတဿ ဟတ္ထပါဒေ သမ္ဗာဟမာနာ ပါဋိယေက္ကံ ဃရာဝါသေ အာဒီနဝံ ဝတွာ – ‘‘မယံ တုမှေ ဣမိနာ နီဟာရေန ယာဝဇီဝံ ဥပဋ္ဌဟိဿာမ၊ သေသဓနမ္ပိ နော ဒေထာ’’တိ ယာစိံသု. ဗြာဟ္မဏော ပုန ဧကေကဿ သတသဟဿံ သတသဟဿံ ဒတွာ အတ္တနော နိဝတ္ထပါရုပနမတ္တံ ဌပေတွာ သဗ္ဗံ ဥပဘောဂပရိဘောဂံ စတ္တာရော ကောဋ္ဌာသေ ကတွာ နိယျာဒေသိ. တံ ဇေဋ္ဌပုတ္တော ကတိပါဟံ ဥပဋ္ဌဟိ.

အထ နံ ဧကဒိဝသံ နှတွာ အာဂစ္ဆန္တံ ဒွါရကောဋ္ဌကေ ဌတွာ သုဏှာ ဧဝမာဟ – ‘‘ကိံ တယာ ဇေဋ္ဌပုတ္တဿ သတံ ဝါ သဟဿံ ဝါ အတိရေကံ ဒိန္နမတ္ထိ? နနု သဗ္ဗေသံ ဒွေ ဒွေ သတသဟဿာနိ ဒိန္နာနိ၊ ကိံ သေသပုတ္တာနံ ဃရဿ မဂ္ဂံ န ဇာနာသီ’’တိ? သော ‘‘နဿ ဝသလီ’’တိ ကုဇ္ဈိတွာ အညဿ ဃရံ အဂမာသိ၊ တတောပိ ကတိပါဟစ္စယေန ဣမိနာဝ ဥပါယေန ပလာပိတော အညဿာတိ ဧဝံ ဧကဃရေပိ ပဝေသနံ အလဘမာနော ပဏ္ဍရင်္ဂပဗ္ဗဇ္ဇံ ပဗ္ဗဇိတွာ ဘိက္ခာယ စရန္တော ကာလာနမစ္စယေန ဇရာဇိဏ္ဏော ဒုဗ္ဘောဇနဒုက္ခသေယျာဟိ မိလာတသရီရော ဘိက္ခာစာရတော အာဂမ္မ၊ ပီဌကာယ နိပန္နော နိဒ္ဒံ ဩက္ကမိတွာ ဝုဋ္ဌာယ နိသိန္နော အတ္တာနံ ဩလောကေတွာ ပုတ္တေသု ပတိဋ္ဌံ အပဿန္တော စိန္တေသိ – ‘‘သမဏော ကိရ ဂေါတမော အဗ္ဘာကုဋိကော ဥတ္တာနမုခေါ သုခသမ္ဘာသော ပဋိသန္ထာရကုသလော၊ သက္ကာ သမဏံ ဂေါတမံ ဥပသင်္ကမိတွာ ပဋိသန္ထာရံ လဘိတု’’န္တိ နိဝါသနပါဝုရဏံ သဏ္ဌပေတွာ ဘိက္ခာဘာဇနမာဒါယ ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိ.

ဒါရေဟိ သံပုစ္ဆ ဃရာ နိက္ခာမေန္တီတိ သဗ္ဗံ မမ သန္တကံ ဂဟေတွာ မယှံ နိဒ္ဓနဘာဝံ ဉတွာ အတ္တနော ဘရိယာဟိ သဒ္ဓိံ မန္တယိတွာ မံ ဃရာ နိက္ကဍ္ဎာပေန္တိ.

နန္ဒိဿန္တိ နန္ဒိဇာတော တုဋ္ဌော ပမုဒိတော အဟောသိံ. ဘဝမိစ္ဆိသန္တိ ဝုဍ္ဎိံ ပတ္ထယိံ. သာဝ ဝါရေန္တိ သူကရန္တိ ယထာ သုနခါ ဝဂ္ဂဝဂ္ဂါ ဟုတွာ ဘုဿန္တာ ဘုဿန္တာ သူကရံ ဝါရေန္တိ၊ ပုနပ္ပုနံ မဟာရဝံ ရဝါပေန္တိ၊ ဧဝံ ဒါရေဟိ သဒ္ဓိံ မံ ဗဟုံ ဝတွာ ဝိရဝန္တံ ပလာပေန္တီတိ အတ္ထော.

အသန္တာတိ အသပ္ပုရိသာ. ဇမ္မာတိ လာမကာ. ဘာသရေတိ ဘာသန္တိ. ပုတ္တရူပေနာတိ ပုတ္တဝေသေန. ဝယောဂတန္တိ တယော ဝယေ ဂတံ အတိက္ကန္တံ ပစ္ဆိမဝယေ ဌိတံ မံ. ဇဟန္တီတိ ပရိစ္စဇန္တိ.

နိဗ္ဘောဂေါတိ နိပ္ပရိဘောဂေါ. ခါဒနာ အပနီယတီတိ အဿော ဟိ ယာဝဒေဝ တရုဏော ဟောတိ ဇဝသမ္ပန္နော၊ တာဝဿ နာနာရသံ ခါဒနံ ဒဒန္တိ၊ ဇိဏ္ဏံ နိဗ္ဘောဂံ တတော အပနေန္တိ၊ အန္တိမဝယေ တံ ဝတ္တံ န လဘတိ၊ ဂါဝီဟိ သဒ္ဓိံ အဋဝိယံ သုက္ခတိဏာနိ ခါဒန္တော စရတိ. ယထာ သော အဿော၊ ဧဝံ ဇိဏ္ဏကာလေ ဝိလုတ္တသဗ္ဗဓနတ္တာ နိဗ္ဘောဂေါ မာဒိသောပိ ဗာလကာနံ ပိတာ ထေရော ပရဃရေသု ဘိက္ခတိ.

ယဉ္စေတိ နိပါတော. ဣဒံ ဝုတ္တံ ဟောတိ – ယေ မမ ပုတ္တာ အနဿဝါ အပ္ပတိဿာ အဝသဝတ္တိနော၊ တေဟိ ဒဏ္ဍောဝ ကိရ သေယျော သုန္ဒရတရောတိ. ဣဒါနိဿ သေယျဘာဝံ ဒဿေတုံ စဏ္ဍမ္ပိ ဂေါဏန္တိအာဒိ ဝုတ္တံ.

ပုရေ ဟောတီတိ အဂ္ဂတော ဟောတိ၊ တံ ပုရတော ကတွာ ဂန္တုံ သုခံ ဟောတီတိ အတ္ထော. ဂါဓမေဓတီတိ ဥဒကံ ဩတရဏကာလေ ဂမ္ဘီရေ ဥဒကေ ပတိဋ္ဌံ လဘတိ.

ပရိယာပုဏိတွာတိ ဥဂ္ဂဏှိတွာ ဝါ ဝါစုဂ္ဂတာ ကတွာ. သန္နိသိန္နေသူတိ တထာရူပေ ဗြာဟ္မဏာနံ သမာဂမဒိဝသေ သဗ္ဗာလင်္ကာရပဋိမဏ္ဍိတေသု ပုတ္တေသု တံ သဘံ ဩဂါဟေတွာ ဗြာဟ္မဏာနံ မဇ္ဈေ မဟာရဟေ အာသနေ နိသိန္နေသု. အဘာသီတိ ‘အယံ မေ ကာလော’တိ သဘာယ မဇ္ဈေ ပဝိသိတွာ ဟတ္ထံ ဥက္ခိပိတွာ၊ ‘‘ဘော အဟံ တုမှာကံ ဂါထာ ဘာသိတုကာမော၊ ဘာသိတေ သုဏိဿထာ’’တိ ဝတွာ – ‘‘ဘာသ၊ ဗြာဟ္မဏ၊ သုဏောမာ’’တိ ဝုတ္တော ဌိတကောဝ အဘာသိ. ‘‘တေန စ သမယေန မနုဿာနံ ဝတ္တံ ဟောတိ ယော မာတာပိတူနံ သန္တကံ ခါဒန္တော မာတာပိတရော န ပေါသေတိ၊ သော မာရေတဗ္ဗော’’တိ. တသ္မာ တေ ဗြာဟ္မဏပုတ္တာ ပိတုပါဒေသု နိပတိတွာ ‘‘ဇီဝိတံ နော တာတ၊ ဒေဟီ’’တိ ယာစိံသု. သော ပိတုဟဒယဿ ပုတ္တာနံ မုဒုတ္တာ ‘‘မာ မေ၊ ဘော၊ ဗာလကေ ဝိနာသယိတ္ထ၊ ပေါသိဿန္တိ မ’’န္တိ အာဟ.

အထဿ ပုတ္တေ မနုဿာ အာဟံသု – ‘‘သစေ၊ ဘော၊ အဇ္ဇ ပဋ္ဌာယ ပိတရံ န သမ္မာ ပဋိဇဂ္ဂိဿထ၊ ဃာတေဿာမ ဝေါ’’တိ. တေ ဘီတာ ဃရံ နေတွာ ပဋိဇဂ္ဂိံသု. တံ ဒဿေတုံ အထ ခေါ နံ ဗြာဟ္မဏမဟာသာလန္တိအာဒိ ဝုတ္တံ. တတ္ထ နေတွာတိ ပီဌေ နိသီဒါပေတွာ သယံ ဥက္ခိပိတွာ နယိံသု. နှာပေတွာတိ သရီရံ တေလေန အဗ္ဘဉ္ဇိတွာ ဥဗ္ဗဋ္ဋေတွာ ဂန္ဓစုဏ္ဏာဒီဟိ နှာပေသုံ. ဗြာဟ္မဏိယောပိ ပက္ကောသာပေတွာ၊ ‘‘အဇ္ဇ ပဋ္ဌာယ အမှာကံ ပိတရံ သမ္မာ ပဋိဇဂ္ဂထ. သစေ ပမာဒံ အာပဇ္ဇိဿထ၊ ဃရတော ဝေါ နိက္ကဍ္ဎိဿာမာ’’တိ ဝတွာ၊ ပဏီတဘောဇနံ ဘောဇေသုံ.

ဗြာဟ္မဏော သုဘောဇနဉ္စ သုခသေယျဉ္စ အာဂမ္မ ကတိပါဟစ္စယေန သဉ္ဇာတဗလော ပီဏိတိန္ဒြိယော အတ္တဘာဝံ ဩလောကေတွာ၊ ‘‘အယံ မေ သမ္ပတ္တိ သမဏံ ဂေါတမံ နိဿာယ လဒ္ဓါ’’တိ ပဏ္ဏာကာရံ အာဒါယ ဘဂဝတော သန္တိကံ အဂမာသိ. တံ ဒဿေတုံ အထ ခေါ သောတိအာဒိ ဝုတ္တံ. တတ္ထ ဧတဒဝေါစာတိ ဒုဿယုဂံ ပါဒမူလေ ဌပေတွာ ဧတံ အဝေါစ. သရဏဂမနာဝသာနေ စာပိ ဘဂဝန္တံ ဧဝမာဟ – ‘‘ဘော ဂေါတမ၊ မယှံ ပုတ္တေဟိ စတ္တာရိ ဓုရဘတ္တာနိ ဒိန္နာနိ၊ တတော အဟံ ဒွေ တုမှာကံ ဒမ္မိ၊ ဒွေ သယံ ပရိဘုဉ္ဇိဿာမီ’’တိ. ကလျာဏံ၊ ဗြာဟ္မဏ၊ ပါဋိယေက္ကံ ပန မာ နိယျာဒေဟိ၊ အမှာကံ ရုစ္စနဋ္ဌာနမေဝ ဂမိဿာမာတိ. ‘‘ဧဝံ၊ ဘော’’တိ ခေါ ဗြာဟ္မဏော ဘဂဝန္တံ ဝန္ဒိတွာ ဃရံ ဂန္တွာ ပုတ္တေ အာမန္တေသိ ‘‘တာတာ၊ သမဏော ဂေါတမော မယှံ သဟာယော၊ တဿ ဒွေ ဓုရဘတ္တာနိ ဒိန္နာနိ၊ တုမှေ တသ္မိံ သမ္ပတ္တေ မာ ပမဇ္ဇထာ’’တိ. သာဓု၊ တာတာတိ. ပုနဒိဝသေ ဘဂဝါ ပုဗ္ဗဏှသမယေ ပတ္တစီဝရံ အာဒါယ ဇေဋ္ဌပုတ္တဿ နိဝေသနဒွါရံ ဂတော. သော သတ္ထာရံ ဒိသွာဝ ဟတ္ထတော ပတ္တံ ဂဟေတွာ ဃရံ ပဝေသေတွာ မဟာရဟေ ပလ္လင်္ကေ နိသီဒါပေတွာ ပဏီတဘောဇနမဒါသိ. သတ္ထာ ပုနဒိဝသေ ဣတရဿ၊ ပုနဒိဝသေ ဣတရဿာတိ ပဋိပါဋိယာ သဗ္ဗေသံ ဃရာနိ အဂမာသိ. သဗ္ဗေ တထေဝ သက္ကာရံ အကံသု.

အထေကဒိဝသံ ဇေဋ္ဌပုတ္တဿ ဃရေ မင်္ဂလံ ပစ္စုပဋ္ဌိတံ. သော ပိတရံ အာဟ – ‘‘တာတ၊ ကဿ မင်္ဂလံ ဒေမာ’’တိ. အမှေ အညံ န ဇာနာမ? နနု သမဏော ဂေါတမော မယှံ သဟာယောတိ? တေန ဟိ တုမှေ ပဉ္စဟိ ဘိက္ခုသတေဟိ သဒ္ဓိံ သွာတနာယ သမဏံ ဂေါတမံ နိမန္တေထာတိ. ဗြာဟ္မဏော တထာ အကာသိ. ဘဂဝါ အဓိဝါသေတွာ ပုနဒိဝသေ ဘိက္ခုသံဃပရိဝုတော တဿ ဂေဟဒွါရံ အဂမာသိ. သော ဟရိတုပလိတ္တံ သဗ္ဗာလင်္ကာရပဋိမဏ္ဍိတံ ဂေဟံ သတ္ထာရံ ပဝေသေတွာ ဗုဒ္ဓပ္ပမုခံ ဘိက္ခုသံဃံ ပညတ္တာသနေသု နိသီဒါပေတွာ အပ္ပေါဒကပါယာသဉ္စေဝ ခဇ္ဇကဝိကတိဉ္စ အဒါသိ. အန္တရဘတ္တသ္မိံယေဝ ဗြာဟ္မဏဿ စတ္တာရောပိ ပုတ္တာ သတ္ထု သန္တိကေ နိသီဒိတွာ အာဟံသု – ‘‘ဘော ဂေါတမ၊ မယံ အမှာကံ ပိတရံ ပဋိဇဂ္ဂါမ နပ္ပမဇ္ဇာမ၊ ပဿထဿ အတ္တဘာဝ’’န္တိ. သတ္ထာ ‘‘ကလျာဏံ ဝေါ ကတံ၊ မာတာပိတုပေါသကံ နာမ ပေါရာဏကပဏ္ဍိတာနံ အာစိဏ္ဏမေဝါ’’တိ ဝတွာ မဟာနာဂဇာတကံ (ဇာ. ၁.၁၁.၁ အာဒယော၊ စရိယာ. ၂.၁ အာဒယော) နာမ ကထေတွာ၊ စတ္တာရိ သစ္စာနိ ဒီပေတွာ ဓမ္မံ ဒေသေသိ. ဒေသနာပရိယောသာနေ ဗြာဟ္မဏော သဒ္ဓိံ စတူဟိ ပုတ္တေဟိ စတူဟိ စ သုဏှာဟိ ဒေသနာနုသာရေန ဉာဏံ ပေသေတွာ သောတာပတ္တိဖလေ ပတိဋ္ဌိတော. တတော ပဋ္ဌာယ သတ္ထာ န သဗ္ဗကာလံ တေသံ ဂေဟံ အဂမာသီတိ. စတုတ္ထံ.