၁. ဓနဉ္ဇာနီသုတ္တဝဏ္ဏနာ

၁၈၇. ဗြာဟ္မဏသံယုတ္တဿ ပဌမေ ဓနဉ္ဇာနီတိ ဓနဉ္ဇာနိဂေါတ္တာ. ဥက္ကဋ္ဌဂေါတ္တာ ကိရေသာ. သေသဗြာဟ္မဏာ ကိရ ဗြဟ္မုနော မုခတော ဇာတာ၊ ဓနဉ္ဇာနိဂေါတ္တာ မတ္ထကံ ဘိန္ဒိတွာ နိက္ခန္တာတိ တေသံ လဒ္ဓိ. ဥဒါနံ ဥဒါနေသီတိ ကသ္မာ ဥဒါနေသိ? သော ကိရ ဗြာဟ္မဏော မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိကော ‘‘ဗုဒ္ဓေါ ဓမ္မော သံဃော’’တိ ဝုတ္တေ ကဏ္ဏေ ပိဒဟတိ၊ ထဒ္ဓေါ ခဒိရခါဏုသဒိသော. ဗြာဟ္မဏီ ပန သောတာပန္နာ အရိယသာဝိကာ. ဗြာဟ္မဏော ဒါနံ ဒေန္တော ပဉ္စသတာနံ ဗြာဟ္မဏာနံ အပ္ပေါဒကံ ပါယာသံ ဒေတိ၊ ဗြာဟ္မဏီ ဗုဒ္ဓပ္ပမုခဿ သံဃဿ နာနာရသဘောဇနံ. ဗြာဟ္မဏဿ ဒါနဒိဝသေ ဗြာဟ္မဏီ တဿ ဝသဝတ္တိတာယ ပဟီနမစ္ဆေရတာယ စ သဟတ္ထာ ပရိဝိသတိ. ဗြာဟ္မဏိယာ ပန ဒါနဒိဝသေ ဗြာဟ္မဏော ပါတောဝ ဃရာ နိက္ခမိတွာ ပလာယတိ. အထေကဒိဝသံ ဗြာဟ္မဏော ဗြာဟ္မဏိယာ သဒ္ဓိံ အသမ္မန္တေတွာ ပဉ္စသတေ ဗြာဟ္မဏေ နိမန္တေတွာ ဗြာဟ္မဏိံ အာဟ – ‘‘သွေ ဘောတိ အမှာကံ ဃရေ ပဉ္စသတာ ဗြာဟ္မဏာ ဘုဉ္ဇိဿန္တီ’’တိ. မယာ ကိံ ကာတဗ္ဗံ ဗြာဟ္မဏာတိ? တယာ အညံ ကိဉ္စိ ကာတဗ္ဗံ နတ္ထိ၊ သဗ္ဗံ ပစနပရိဝေသနံ အညေ ကရိဿန္တိ. ယံ ပန တွံ ဌိတာပိ နိသိန္နာပိ ခိပိတွာပိ ဥက္ကာသိတွာပိ ‘‘နမော ဗုဒ္ဓဿာ’’တိ တဿ မုဏ္ဍကဿ သမဏကဿ နမက္ကာရံ ကရောသိ၊ တံ သွေ ဧကဒိဝသမတ္တံ မာ အကာသိ. တံ ဟိ သုတွာ ဗြာဟ္မဏာ အနတ္တမနာ ဟောန္တိ၊ မာ မံ ဗြာဟ္မဏေဟိ ဘိန္ဒသီတိ. တွံ ဗြာဟ္မဏေဟိ ဝါ ဘိဇ္ဇ ဒေဝေဟိ ဝါ၊ အဟံ ပန သတ္ထာရံ အနုဿရိတွာ န သက္ကောမိ အနမဿမာနာ သဏ္ဌာတုန္တိ. ဘောတိ ကုလသတိကေ ဂါမေ ဂါမဒွါရမ္ပိ တာဝ ပိဒဟိတုံ ဝါယမန္တိ၊ တွံ ဒွီဟင်္ဂုလေဟိ ပိဒဟိတဗ္ဗံ မုခံ ဗြာဟ္မဏာနံ ဘောဇနကာလမတ္တံ ပိဒဟိတုံ န သက္ကောသီတိ. ဧဝံ ပုနပ္ပုနံ ကထေတွာပိ သော နိဝါရေတုံ အသက္ကောန္တော ဥဿီသကေ ဌပိတံ မဏ္ဍလဂ္ဂခဂ္ဂံ ဂဟေတွာ – ‘‘ဘောတိ သစေ သွေ ဗြာဟ္မဏေသု နိသိန္နေသု တံ မုဏ္ဍသမဏကံ နမဿသိ၊ ဣမိနာ တံ ခဂ္ဂေန ပါဒတလတော ပဋ္ဌာယ ယာဝ ကေသမတ္ထကာ ကဠီရံ ဝိယ ကောဋ္ဋေတွာ ရာသိံ ကရိဿာမီ’’တိ ဣမံ ဂါထံ အဘာသိ –

‘‘ဣမိနာ မဏ္ဍလဂ္ဂေန၊ ပါဒတော ယာဝ မတ္ထကာ၊

ကဠီရမိဝ ဆေဇ္ဇာမိ၊ ယဒိ မိစ္ဆံ န ကာဟသိ.

‘‘သစေ ဗုဒ္ဓေါတိ ဘဏသိ၊ သစေ ဓမ္မောတိ ဘာသသိ၊

သစေ သံဃောတိ ကိတ္တေသိ၊ ဇီဝန္တီ မေ နိဝေသနေ’’တိ.

အရိယသာဝိကာ ပန ပထဝီ ဝိယ ဒုပ္ပကမ္ပာ၊ သိနေရု ဝိယ ဒုပ္ပရိဝတ္တိယာ. သာ တေန နံ ဧဝမာဟ –

‘‘သစေ မေ အင်္ဂမင်္ဂါနိ၊ ကာမံ ဆေဇ္ဇသိ ဗြာဟ္မဏ၊

နေဝါဟံ ဝိရမိဿာမိ၊ ဗုဒ္ဓသေဋ္ဌဿ သာသနာ.

‘‘နာဟံ ဩက္ကာ ဝရဓရာ၊ သက္ကာ ရောဓယိတုံ ဇိနာ၊

ဓီတာဟံ ဗုဒ္ဓသေဋ္ဌဿ၊ ဆိန္ဒ ဝါ မံ ဝဓဿု ဝါ’’တိ.

ဧဝံ ဓနဉ္ဇာနိဂဇ္ဇိတံ နာမ ဂဇ္ဇန္တီ ပဉ္စ ဂါထာသတာနိ အဘာသိ. ဗြာဟ္မဏော ဗြာဟ္မဏိံ ပရာမသိတုံ ဝါ ပဟရိတုံ ဝါ အသက္ကောန္တော ‘‘ဘောတိ ယံ တေ ရုစ္စတိ၊ တံ ကရောဟီ’’တိ ဝတွာ ခဂ္ဂံ သယနေ ခိပိ. ပုနဒိဝသေ ဂေဟံ ဟရိတုပလိတ္တံ ကာရာပေတွာ လာဇာပုဏ္ဏဃဋမာလာဂန္ဓာဒီဟိ တတ္ထ တတ္ထ အလင်္ကာရာပေတွာ ပဉ္စန္နံ ဗြာဟ္မဏသတာနံ နဝသပ္ပိသက္ခရမဓုယုတ္တံ အပ္ပေါဒကပါယာသံ ပဋိယာဒါပေတွာ ကာလံ အာရောစာပေသိ.

ဗြာဟ္မဏီပိ ပါတောဝ ဂန္ဓောဒကေန သယံ နှာယိတွာ သဟဿဂ္ဃနကံ အဟတဝတ္ထံ နိဝါသေတွာ ပဉ္စသတဂ္ဃနကံ ဧကံသံ ကတွာ သဗ္ဗာလင်္ကာရပဋိမဏ္ဍိတာ သုဝဏ္ဏကဋစ္ဆုံ ဂဟေတွာ ဘတ္တဂ္ဂေ ဗြာဟ္မဏေ ပရိဝိသမာနာ တေဟိ သဒ္ဓိံ ဧကပန္တိယံ နိသိန္နဿ တဿ ဗြာဟ္မဏဿ ဘတ္တံ ဥပသံဟရန္တီ ဒုန္နိက္ခိတ္တေ ဒါရုဘဏ္ဍေ ပက္ခလိ. ပက္ခလနဃဋ္ဋနာယ ဒုက္ခာ ဝေဒနာ ဥပ္ပဇ္ဇိ. တသ္မိံ သမယေ ဒသဗလံ သရိ. သတိသမ္ပန္နတာယ ပန ပါယာသပါတိံ အဆဍ္ဍေတွာ သဏိကံ ဩတာရေတွာ ဘူမိယံ သဏ္ဌပေတွာ ပဉ္စန္နံ ဗြာဟ္မဏသတာနံ မဇ္ဈေ သိရသိ အဉ္ဇလိံ ဌပေတွာ ယေန ဝေဠုဝနံ၊ တေနဉ္ဇလိံ ပဏာမေတွာ ဣမံ ဥဒါနံ ဥဒါနေသိ.

တသ္မိဉ္စ သမယေ တေသု ဗြာဟ္မဏေသု ကေစိ ဘုတ္တာ ဟောန္တိ၊ ကေစိ ဘုဉ္ဇမာနာ၊ ကေစိ ဟတ္ထေ ဩတာရိတမတ္တာ၊ ကေသဉ္စိ ဘောဇနံ ပုရတော ဌပိတမတ္တံ ဟောတိ. တေ တံ သဒ္ဒံ သုတွာဝ သိနေရုမတ္တေန မုဂ္ဂရေန သီသေ ပဟဋာ ဝိယ ကဏ္ဏေသု သူလေန ဝိဒ္ဓါ ဝိယ ဒုက္ခဒေါမနဿံ ပဋိသံဝေဒိယမာနာ ‘‘ဣမိနာ အညလဒ္ဓိကေန မယံ ဃရံ ပဝေသိတာ’’တိ ကုဇ္ဈိတွာ ဟတ္ထေ ပိဏ္ဍံ ဆဍ္ဍေတွာ မုခေန ဂဟိတံ နိဋ္ဌုဘိတွာ ဓနုံ ဒိသွာ ကာကာ ဝိယ ဗြာဟ္မဏံ အက္ကောသမာနာ ဒိသာဝိဒိသာ ပက္ကမိံသု. ဗြာဟ္မဏော ဧဝံ ဘိဇ္ဇိတွာ ဂစ္ဆန္တေ ဗြာဟ္မဏေ ဒိသွာ ဗြာဟ္မဏိံ သီသတော ပဋ္ဌာယ ဩလောကေတွာ၊ ‘‘ဣဒမေဝ ဘယံ သမ္ပဿမာနာ မယံ ဟိယျော ပဋ္ဌာယ ဘောတိံ ယာစန္တာ န လဘိမှာ’’တိ နာနပ္ပကာရေဟိ ဗြာဟ္မဏိံ အက္ကောသိတွာ၊ ဧတံ ‘‘ဧဝမေဝံ ပနာ’’တိအာဒိဝစနံ အဝေါစ.

ဥပသင်္ကမီတိ ‘‘သမဏော ဂေါတမော ဂါမနိဂမရဋ္ဌပူဇိတော၊ န သက္ကာ ဂန္တွာ ယံ ဝါ တံ ဝါ ဝတွာ သန္တဇ္ဇေတုံ၊ ဧကမေဝ နံ ပဉှံ ပုစ္ဆိဿာမီ’’တိ ဂစ္ဆန္တောဝ ‘‘ကိံသု ဆေတွာ’’တိ ဂါထံ အဘိသင်္ခရိတွာ – ‘‘သစေ ‘အသုကဿ နာမ ဝဓံ ရောစေမီ’တိ ဝက္ခတိ၊ အထ နံ ‘ယေ တုယှံ န ရုစ္စန္တိ၊ တေ မာရေတုကာမောသိ၊ လောကဝဓာယ ဥပ္ပန္နော၊ ကိံ တုယှံ သမဏဘာဝေနာ’တိ? နိဂ္ဂဟေဿာမိ. သစေ ‘န ကဿစိ ဝဓံ ရောစေမီ’တိ ဝက္ခတိ၊ အထ နံ ‘တွံ ရာဂါဒီနမ္ပိ ဝဓံ န ဣစ္ဆသိ. ကသ္မာ သမဏော ဟုတွာ အာဟိဏ္ဍသီ’တိ? နိဂ္ဂဟေဿာမီ. ဣတိ ဣမံ ဥဘတောကောဋိကံ ပဉှံ သမဏော ဂေါတမော နေဝ ဂိလိတုံ န ဥဂ္ဂိလိတုံ သက္ခိဿတီ’’တိ စိန္တေတွာ ဥပသင်္ကမိ. သမ္မောဒီတိ အတ္တနော ပဏ္ဍိတတာယ ကုဒ္ဓဘာဝံ အဒဿေတွာ မဓုရကထံ ကထေန္တော သမ္မောဒိ. ပဉှော ဒေဝတာသံယုတ္တေ ကထိတော. သေသမ္ပိ ဟေဋ္ဌာ ဝိတ္ထာရိတမေဝါတိ. ပဌမံ.