၁. ဒဟရသုတ္တဝဏ္ဏနာ

၁၁၂. ကောသလသံယုတ္တဿ ပဌမေ ဘဂဝတာ သဒ္ဓိံ သမ္မောဒီတိ ယထာ ခမနီယာဒီနိ ပုစ္ဆန္တော ဘဂဝါ တေန၊ ဧဝံ သောပိ ဘဂဝတာ သဒ္ဓိံ သမပ္ပဝတ္တမောဒေါ အဟောသိ. သီတောဒကံ ဝိယ ဥဏှောဒကေန သမ္မောဒိတံ ဧကီဘာဝံ အဂမာသိ. ယာယ စ – ‘‘ကစ္စိ၊ ဘော ဂေါတမ၊ ခမနီယံ၊ ကစ္စိ ယာပနီယံ၊ ကစ္စိ ဘောတော စ ဂေါတမဿ သာဝကာနဉ္စ အပ္ပါဗာဓံ အပ္ပါတင်္ကံ လဟုဋ္ဌာနံ ဗလံ ဖာသုဝိဟာရော’’တိအာဒိကာယ ကထာယ သမ္မောဒိ၊ တံ ပီတိပါမောဇ္ဇသင်္ခါတသမ္မောဒဇနနတော သမ္မောဒိတုံ ယုတ္တဘာဝတော စ သမ္မောဒနီယံ၊ အတ္ထဗျဉ္ဇနမဓုရတာယ စိရမ္ပိ ကာလံ သာရေတုံ နိရန္တရံ ပဝတ္တေတုံ အရဟရူပတော သရိတဗ္ဗဘာဝတော စ သာရဏီယံ. သုယျမာနသုခတော စ သမ္မောဒနီယံ၊ အနုဿရိယမာနသုခတော သာရဏီယံ. တထာ ဗျဉ္ဇနပရိသုဒ္ဓတာယ သမ္မောဒနီယံ၊ အတ္ထပရိသုဒ္ဓတာယ သာရဏီယန္တိ ဧဝံ အနေကေဟိ ပရိယာယေဟိ သမ္မောဒနီယံ ကထံ သာရဏီယံ ဝီတိသာရေတွာ ပရိယောသာပေတွာ နိဋ္ဌပေတွာ ဣတော ပုဗ္ဗေ တထာဂတဿ အဒိဋ္ဌတ္တာ ဂုဏာဂုဏဝသေန ဂမ္ဘီရဘာဝံ ဝါ ဥတ္တာနဘာဝံ ဝါ အဇာနန္တော ဧကမန္တံ နိသီဒိ၊ ဧကမန္တံ နိသိန္နော ခေါ ယံ ဩဝဋ္ဋိကသာရံ ကတွာ အာဂတော လောကနိဿရဏဘဝေါက္ကန္တိပဉှံ သတ္ထု သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓတံ ပုစ္ဆိတုံ ဘဝမ္ပိ နောတိအာဒိမာဟ.

တတ္ထ ဘဝမ္ပီတိ ပိ-ကာရော သမ္ပိဏ္ဍနတ္ထေ နိပါတော၊ တေန စ ဆ သတ္ထာရေ သမ္ပိဏ္ဍေတိ. ယထာ ပူရဏာဒယော ‘‘သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓမှာ’’တိ ပဋိဇာနန္တိ၊ ဧဝံ ဘဝမ္ပိ နု ပဋိဇာနာတီတိ အတ္ထော. ဣဒံ ပန ရာဇာ န အတ္တနော လဒ္ဓိယာ၊ လောကေ မဟာဇနေန ဂဟိတပဋိညာဝသေန ပုစ္ဆတိ. အထ ဘဂဝါ ဗုဒ္ဓသီဟနာဒံ နဒန္တော ယံ ဟိ တံ မဟာရာဇာတိအာဒိမာဟ. တတ္ထ အဟံ ဟိ မဟာရာဇာတိ အနုတ္တရံ သဗ္ဗသေဋ္ဌံ သဗ္ဗညုတညာဏသင်္ခါတံ သမ္မာသမ္ဗောဓိံ အဟံ အဘိသမ္ဗုဒ္ဓေါတိ အတ္ထော. သမဏဗြာဟ္မဏာတိ ပဗ္ဗဇ္ဇူပဂမနေန သမဏာ၊ ဇာတိဝသေန ဗြာဟ္မဏာ. သံဃိနောတိအာဒီသု ပဗ္ဗဇိတသမူဟသင်္ခါတော သံဃော ဧတေသံ အတ္ထီတိ သံဃိနော. သွေဝ ဂဏော ဧတေသံ အတ္ထီတိ ဂဏိနော. အာစာရသိက္ခာပနဝသေန တဿ ဂဏဿ အာစရိယာတိ ဂဏာစရိယာ. ဉာတာတိ ပညာတာ ပါကဋာ. ‘‘အပ္ပိစ္ဆာ သန္တုဋ္ဌာ အပ္ပိစ္ဆတာယ ဝတ္ထမ္ပိ န နိဝါသေန္တီ’’တိ ဧဝံ သမုဂ္ဂတော ယသော ဧတေသံ အတ္ထီတိ ယသဿိနော. တိတ္ထကရာတိ လဒ္ဓိကရာ. သာဓုသမ္မတာတိ ‘‘သန္တော သပ္ပုရိသာ’’တိ ဧဝံ သမ္မတာ. ဗဟုဇနဿာတိ အဿုတဝတော အန္ဓဗာလပုထုဇ္ဇနဿ. ပူရဏောတိအာဒီနိ တေသံ နာမဂေါတ္တာနိ. ပူရဏောတိ ဟိ နာမမေဝ. တထာ၊ မက္ခလီတိ. သော ပန ဂေါသာလာယ ဇာတတ္တာ ဂေါသာလောတိ ဝုတ္တော. နာဋပုတ္တောတိ နာဋဿ ပုတ္တော. ဗေလဋ္ဌပုတ္တောတိ ဗေလဋ္ဌဿ ပုတ္တော. ကစ္စာယနောတိ ပကုဓဿ ဂေါတ္တံ. ကေသကမ္ဗလဿ ဓာရဏတော အဇိတော ကေသကမ္ဗလောတိ ဝုတ္တော.

တေပိ မယာတိ ကပ္ပကောလာဟလံ ဗုဒ္ဓကောလာဟလံ စက္ကဝတ္တိကောလာဟလန္တိ တီဏိ ကောလာဟလာနိ. တတ္ထ ‘‘ဝဿသတသဟဿမတ္ထကေ ကပ္ပုဋ္ဌာနံ ဘဝိဿတီ’’တိ ကပ္ပကောလာဟလံ နာမ ဟောတိ – ‘‘ဣတော ဝဿသတသဟဿမတ္ထကေ လောကော ဝိနဿိဿတိ၊ မေတ္တံ မာရိသာ၊ ဘာဝေထ၊ ကရုဏံ မုဒိတံ ဥပေက္ခ’’န္တိ မနုဿပ္ပထေ ဒေဝတာ ဃောသေန္တိယော ဝိစရန္တိ. ‘‘ဝဿသဟဿမတ္ထကေ ပန ဗုဒ္ဓေါ ဥပ္ပဇ္ဇိဿတီ’’တိ ဗုဒ္ဓကောလာဟလံ နာမ ဟောတိ – ‘‘ဣတော ဝဿသဟဿမတ္ထကေ ဗုဒ္ဓေါ ဥပ္ပဇ္ဇိတွာ ဓမ္မာနုဓမ္မပဋိပဒံ ပဋိပန္နေန သင်္ဃရတနေန ပရိဝါရိတော ဓမ္မံ ဒေသေန္တော ဝိစရိဿတီ’’တိ ဒေဝတာ ဥဂ္ဃေါသေန္တိ. ‘‘ဝဿသတမတ္ထကေ ပန စက္ကဝတ္တီ ဥပ္ပဇ္ဇိဿတီ’’တိ စက္ကဝတ္တိကောလာဟလံ နာမ ဟောတိ – ‘‘ဣတော ဝဿသတမတ္ထကေ သတ္တရတနသမ္ပန္နော စတုဒ္ဒီပိဿရော သဟဿ ပုတ္တပရိဝါရော ဝေဟာသင်္ဂမော စက္ကဝတ္တိရာဇာ ဥပ္ပဇ္ဇိဿတီ’’တိ ဒေဝတာ ဥဂ္ဃေါသေန္တိ.

ဣမေသု တီသု ကောလာဟလေသု ဣမေ ဆ သတ္ထာရော ဗုဒ္ဓကောလာဟလံ သုတွာ အာစရိယေ ပယိရုပါသိတွာ စိန္တာမာဏိဝိဇ္ဇာဒီနိ ဥဂ္ဂဏှိတွာ – ‘‘မယံ ဗုဒ္ဓမှာ’’တိ ပဋိညံ ကတွာ မဟာဇနပရိဝုတာ ဇနပဒံ ဝိစရန္တာ အနုပုဗ္ဗေန သာဝတ္ထိယံ ပတ္တာ. တေသံ ဥပဋ္ဌာကာ ရာဇာနံ ဥပသင်္ကမိတွာ၊ ‘‘မဟာရာဇ၊ ပူရဏော ကဿပေါ။ပေ။ အဇိတော ကေသကမ္ဗလော ဗုဒ္ဓေါ ကိရ သဗ္ဗညူ ကိရာ’’တိ အာရောစေသုံ. ရာဇာ ‘‘တုမှေဝ နေ နိမန္တေတွာ အာနေထာ’’တိ အာဟ. တေ ဂန္တွာ တေဟိ၊ ‘‘ရာဇာ ဝေါ နိမန္တေတိ. ရညော ဂေဟေ ဘိက္ခံ ဂဏှထာ’’တိ ဝုတ္တာ ဂန္တုံ န ဥဿဟန္တိ၊ ပုနပ္ပုနံ ဝုစ္စမာနာ ဥပဋ္ဌာကာနံ စိတ္တာနုရက္ခဏတ္ထာယ အဓိဝါသေတွာ သဗ္ဗေ ဧကတောဝ အဂမံသု. ရာဇာ အာသနာနိ ပညာပေတွာ ‘‘နိသီဒန္တူ’’တိ အာဟ. နိဂ္ဂုဏာနံ အတ္တဘာဝေ ရာဇုသ္မာ နာမ ဖရတိ၊ တေ မဟာရဟေသု အာသနေသု နိသီဒိတုံ အသက္ကောန္တာ ဖလကေသု စေဝ ဘူမိယံ စ နိသီဒိံသု.

ရာဇာ ‘‘ဧတ္တကေနေဝ နတ္ထိ တေသံ အန္တော သုက္ကဓမ္မော’’တိ ဝတွာ အာဟာရံ အဒတွာဝ တာလတော ပတိတံ မုဂ္ဂရေန ပေါထေန္တော ဝိယ ‘‘တုမှေ ဗုဒ္ဓါ၊ န ဗုဒ္ဓါ’’တိ ပဉှံ ပုစ္ဆိ. တေ စိန္တယိံသု – ‘‘သစေ ‘ဗုဒ္ဓမှာ’တိ ဝက္ခာမ၊ ရာဇာ ဗုဒ္ဓဝိသယေ ပဉှံ ပုစ္ဆိတွာ ကထေတုံ အသက္ကောန္တေ ‘တုမှေ မယံ ဗုဒ္ဓါတိ မဟာဇနံ ဝဉ္စေတွာ အာဟိဏ္ဍထာ’တိ ဇိဝှမ္ပိ ဆိန္ဒာပေယျ၊ အညမ္ပိ အနတ္ထံ ကရေယျာ’’တိ သကပဋိညာယ ဧဝ ‘န မယံ ဗုဒ္ဓါ’တိ ဝဒိံသု. အထ နေ ရာဇာ ဂေဟတော နိကဍ္ဎာပေသိ. တေ ရာဇဃရတော နိက္ခန္တေ ဥပဋ္ဌာကာ ပုစ္ဆိံသု – ‘‘ကိံ အာစရိယာ ရာဇာ တုမှေ ပဉှံ ပုစ္ဆိတွာ သက္ကာရသမ္မာနံ အကာသီ’’တိ? ရာဇာ ‘‘ဗုဒ္ဓါ တုမှေ’’တိ ပုစ္ဆိ၊ တတော မယံ – ‘‘သစေ အယံ ရာဇာ ဗုဒ္ဓဝိသယေ ပဉှံ ကထိယမာနံ အဇာနန္တော အမှေသု မနံ ပဒေါသေဿတိ၊ ဗဟုံ အပုညံ ပသဝိဿတီ’’တိ ရညော အနုကမ္ပာယ ‘န မယံ ဗုဒ္ဓါ’တိ ဝဒိမှာ၊ မယံ ပန ဗုဒ္ဓါ ဧဝ၊ အမှာကံ ဗုဒ္ဓဘာဝေါ၊ ဥဒကေန ဓောဝိတွာပိ ဟရိတုံ န သက္ကာတိ. ဣတိ ဗဟိဒ္ဓါ ‘ဗုဒ္ဓမှာ’တိ အာဟံသု – ရညော သန္တိကေ ‘န မယံ ဗုဒ္ဓါ’တိ ဝဒိံသူတိ၊ ဣဒံ ဂဟေတွာ ရာဇာ ဧဝမာဟ. တတ္ထ ကိံ ပန ဘဝံ ဂေါတမော ဒဟရော စေဝ ဇာတိယာ၊ နဝေါ စ ပဗ္ဗဇ္ဇာယာတိ ဣဒံ အတ္တနော ပဋိညံ ဂဟေတွာ ဝဒတိ. တတ္ထ ကိန္တိ ပဋိက္ခေပဝစနံ. ဧတေ ဇာတိမဟလ္လကာ စ စိရပဗ္ဗဇိတာ စ ‘‘ဗုဒ္ဓမှာ’’တိ န ပဋိဇာနန္တိ၊ ဘဝံ ဂေါတမော ဇာတိယာ စ ဒဟရော ပဗ္ဗဇ္ဇာယ စ နဝေါ ကိံ ပဋိဇာနာတိ? မာ ပဋိဇာနာဟီတိ အတ္ထော.

န ဥညာတဗ္ဗာတိ န အဝဇာနိတဗ္ဗာ. န ပရိဘောတဗ္ဗာတိ န ပရိဘဝိတဗ္ဗာ. ကတမေ စတ္တာရောတိ ကထေတုကမျတာပုစ္ဆာ. ခတ္တိယောတိ ရာဇကုမာရော. ဥရဂေါတိ အာသီဝိသော. အဂ္ဂီတိ အဂ္ဂိယေဝ. ဘိက္ခူတိ ဣမသ္မိံ ပန ပဒေ ဒေသနာကုသလတာယ အတ္တာနံ အဗ္ဘန္တရံ ကတွာ သီလဝန္တံ ပဗ္ဗဇိတံ ဒဿေတိ. ဧတ္ထ စ ဒဟရံ ရာဇကုမာရံ ဒိသွာ၊ ဥက္ကမိတွာ မဂ္ဂံ အဒေန္တော၊ ပါရုပနံ အနပနေန္တော၊ နိသိန္နာသနတော အနုဋ္ဌဟန္တော၊ ဟတ္ထိပိဋ္ဌာဒီဟိ အနောတရန္တော၊ ဟေဋ္ဌာ ကတွာ မညနဝသေန အညမ္ပိ ဧဝရူပံ အနာစာရံ ကရောန္တော ခတ္တိယံ အဝဇာနာတိ နာမ. ‘‘ဘဒ္ဒကော ဝတာယံ ရာဇကုမာရော၊ မဟာကဏ္ဍော မဟောဒရော – ကိံ နာမ ယံကိဉ္စိ စောရူပဒ္ဒဝံ ဝူပသမေတုံ ယတ္ထ ကတ္ထစိ ဌာနေ ရဇ္ဇံ အနုသာသိတုံ သက္ခိဿတီ’’တိအာဒီနိ ဝဒန္တော ပရိဘောတိ နာမ. အဉ္ဇနိသလာကမတ္တမ္ပိ အာသီဝိသပေါတကံ ကဏ္ဏာဒီသု ပိဠန္ဓန္တော အင်္ဂုလိမ္ပိ ဇိဝှမ္ပိ ဍံသာပေန္တော ဥရဂံ အဝဇာနာတိ နာမ. ‘‘ဘဒ္ဒကော ဝတာယံ အာသီဝိသော ဥဒကဒေဍ္ဍုဘော ဝိယ ကိံ နာမ ကိဉ္စိဒေဝ ဍံသိတုံ ကဿစိဒေဝ ကာယေ ဝိသံ ဖရိတုံ သက္ခိဿတီ’’တိအာဒီနိ ဝဒန္တော ပရိဘောတိ နာမ. ခဇ္ဇောပနကမတ္တမ္ပိ အဂ္ဂိံ ဂဟေတွာ ဟတ္ထေန ကီဠန္တော ဘဏ္ဍုက္ခလိကာယ ခိပန္တော စူဠာယ ဝါ သယနပိဋ္ဌသာဋကပသိဗ္ဗကာဒီသု ဝါ ဌပေန္တော အဂ္ဂိံ အဝဇာနာတိ နာမ. ‘‘ဘဒ္ဒကော ဝတာယံ အဂ္ဂိ ကတရံ နု ခေါ ယာဂုဘတ္တံ ပစိဿတိ၊ ကတရံ မစ္ဆမံသံ၊ ကဿ သီတံ ဝိနောဒေဿတီ’’တိအာဒီနိ ဝဒန္တော ပရိဘောတိ နာမ. ဒဟရသာမဏေရမ္ပိ ပန ဒိသွာ ဥက္ကမိတွာ မဂ္ဂံ အဒေန္တောတိ ရာဇကုမာရေ ဝုတ္တံ အနာစာရံ ကရောန္တော ဘိက္ခုံ အဝဇာနာတိ နာမ. ‘‘ဘဒ္ဒကော ဝတာယံ သာမဏေရော မဟာကဏ္ဌော မဟောဒရော ယံကိဉ္စိ ဗုဒ္ဓဝစနံ ဥဂ္ဂဟေတုံ ယံကိဉ္စိ အရညံ အဇ္ဈောဂါဟေတွာ ဝသိတုံ သက္ခိဿတိ၊ သင်္ဃတ္ထေရကာလေ မနာပေါ ဘဝိဿတီ’’တိအာဒီနိ ဝဒန္တော ပရိဘောတိ နာမ. တံ သဗ္ဗမ္ပိ န ကာတဗ္ဗန္တိ ဒဿေန္တော န ဥညာတဗ္ဗော န ပရိဘောတဗ္ဗောတိ အာဟ.

ဧတဒဝေါစာတိ ဧတံ ဂါထာဗန္ဓံ အဝေါစ. ဂါထာ စ နာမေတာ တဒတ္ထဒီပနာပိ ဟောန္တိ ဝိသေသတ္ထဒီပနာပိ၊ တတြိမာ တဒတ္ထမ္ပိ ဝိသေသတ္ထမ္ပိ ဒီပေန္တိယေဝ. တတ္ထ ခတ္တိယန္တိ ခေတ္တာနံ အဓိပတိံ. ဝုတ္တဉှေတံ ‘‘ခေတ္တာနံ အဓိပတီတိ ခေါ၊ ဝါသေဋ္ဌ၊ ‘ခတ္တိယော ခတ္တိယော’တွေဝ ဒုတိယံ အက္ခရံ ဥပနိဗ္ဗတ္တ’’န္တိ (ဒီ. နိ. ၃.၁၃၁). ဇာတိသမ္ပန္နန္တိ တာယေဝ ခတ္တိယဇာတိယာ ဇာတိသမ္ပန္နံ. အဘိဇာတန္တိ တီဏိ ကုလာနိ အတိက္ကမိတွာ ဇာတံ.

ဌာနံ ဟီတိ ကာရဏံ ဝိဇ္ဇတိ. မနုဇိန္ဒောတိ မနုဿဇေဋ္ဌကော. ရာဇဒဏ္ဍေနာတိ ရညော ဥဒ္ဓဋဒဏ္ဍေန၊ သော အပ္ပကော နာမ န ဟောတိ၊ ဒသသဟဿဝီသတိသဟဿပ္ပမာဏော ဟောတိယေဝ. တသ္မိံ ပက္ကမတေ ဘုသန္တိ တသ္မိံ ပုဂ္ဂလေ ဗလဝဥပက္ကမံ ဥပက္ကမတိ. ရက္ခံ ဇီဝိတမတ္တနောတိ အတ္တနော ဇီဝိတံ ရက္ခမာနော တံ ခတ္တိယံ ပရိဝဇ္ဇေယျ န ဃဋ္ဋေယျ.

ဥစ္စာဝစေဟီတိ နာနာဝိဓေဟိ. ဝဏ္ဏေဟီတိ သဏ္ဌာနေဟိ. ယေန ယေန ဟိ ဝဏ္ဏေန စရန္တော ဂေါစရံ လဘတိ၊ ယဒိ သပ္ပဝဏ္ဏေန၊ ယဒိ ဒေဍ္ဍုဘဝဏ္ဏေန၊ ယဒိ ဓမနိဝဏ္ဏေန၊ အန္တမသော ကလန္ဒကဝဏ္ဏေနပိ စရတိယေဝ. အာသဇ္ဇာတိ ပတွာ. ဗာလန္တိ ယေန ဗာလေန ဃဋ္ဋိတော၊ တံ ဗာလံ နရံ ဝါ နာရိံ ဝါ ဍံသေယျ.

ပဟူတဘက္ခန္တိ ဗဟုဘက္ခံ. အဂ္ဂိဿ ဟိ အဘက္ခံ နာမ နတ္ထိ. ဇာလိနန္တိ ဇာလဝန္တံ. ပါဝကန္တိ အဂ္ဂိံ. ပါဝဂန္တိပိ ပါဌော. ကဏှဝတ္တနိန္တိ ဝတ္တနီတိ မဂ္ဂေါ၊ အဂ္ဂိနာ ဂတမဂ္ဂေါ ကဏှော ဟောတိ ကာဠကော၊ တသ္မာ ‘‘ကဏှဝတ္တနီ’’တိ ဝုစ္စတိ.

မဟာ ဟုတွာနာတိ မဟန္တော ဟုတွာ. အဂ္ဂိ ဟိ ဧကဒါ ယာဝဗြဟ္မလောကပ္ပမာဏောပိ ဟောတိ. ဇာယန္တိ တတ္ထ ပါရောဟာတိ တတ္ထ အဂ္ဂိနာ ဒဍ္ဎဝနေ ပါရောဟာ ဇာယန္တိ. ပါရောဟာတိ တိဏရုက္ခာဒယော ဝုစ္စန္တိ. တေ ဟိ အဂ္ဂိနာ ဒဍ္ဎဋ္ဌာနေ မူလမတ္တေပိ အဝသိဋ္ဌေ ပါဒတော ရောဟန္တိ ဇာယန္တိ ဝဍ္ဎန္တိ၊ တသ္မာ ‘‘ပါရောဟာ’’တိ ဝုစ္စန္တိ. ပုန ရောဟနတ္ထေန ဝါ ပါရောဟာ. အဟောရတ္တာနမစ္စယေတိ ရတ္တိန္ဒိဝါနံ အတိက္ကမေ. နိဒါဃေပိ ဒေဝေ ဝုဋ္ဌမတ္တေ ဇာယန္တိ.

ဘိက္ခု ဍဟတိ တေဇသာတိ ဧတ္ထ အက္ကောသန္တံ ပစ္စက္ကောသန္တော ဘဏ္ဍန္တံ ပဋိဘဏ္ဍန္တော ပဟရန္တံ ပဋိပဟရန္တော ဘိက္ခု နာမ ကိဉ္စိ ဘိက္ခုတေဇသာ ဍဟိတုံ န သက္ကောတိ. ယော ပန အက္ကောသန္တံ န ပစ္စက္ကောသတိ၊ ဘဏ္ဍန္တံ န ပဋိဘဏ္ဍတိ. ပဟရန္တံ န ပဋိပဟရတိ၊ တသ္မိံ ဝိပ္ပဋိပန္နော တဿ သီလတေဇေန ဍယှတိ. တေနေဝေတံ ဝုတ္တံ. န တဿ ပုတ္တာ ပသဝေါတိ တဿ ပုတ္တဓီတရောပိ ဂေါမဟိံသကုက္ကုဋသူကရာဒယော ပသဝေါပိ န ဘဝန္တိ၊ ဝိနဿန္တီတိ အတ္ထော. ဒါယာဒါ ဝိန္ဒရေ ဓနန္တိ တဿ ဒါယာဒါပိ ဓနံ န ဝိန္ဒန္တိ. တာလာဝတ္ထူ ဘဝန္တိ တေတိ တေ ဘိက္ခုတေဇသာ ဒဍ္ဎာ ဝတ္ထုမတ္တာဝသိဋ္ဌော မတ္ထကစ္ဆိန္နတာလော ဝိယ ဘဝန္တိ၊ ပုတ္တဓီတာဒိဝသေန န ဝဍ္ဎန္တီတိ အတ္ထော.

တသ္မာတိ ယသ္မာ သမဏတေဇေန ဒဍ္ဎာ မတ္ထကစ္ဆိန္နတာလော ဝိယ အဝိရုဠှိဓမ္မာ ဘဝန္တိ၊ တသ္မာ. သမ္မဒေဝ သမာစရေတိ သမ္မာ သမာစရေယျ. သမ္မာ သမာစရန္တေန ပန ကိံ ကာတဗ္ဗန္တိ? ခတ္တိယံ တာဝ နိဿာယ လဒ္ဓဗ္ဗံ ဂါမနိဂမယာနဝါဟနာဒိအာနိသံသံ၊ ဥရဂံ နိဿာယ တဿ ကီဠာပနေန လဒ္ဓဗ္ဗံ ဝတ္ထဟိရညသုဝဏ္ဏာဒိအာနိသံသံ အဂ္ဂိံ နိဿာယ တဿာနုဘာဝေန ပတ္တဗ္ဗံ ယာဂုဘတ္တပစနသီတဝိနောဒနာဒိအာနိသံသံ၊ ဘိက္ခုံ နိဿာယ တဿ ဝသေန ပတ္တဗ္ဗံ အသုတသဝနသုတပရိယောဒပန-သဂ္ဂမဂ္ဂါဓိဂမာဒိအာနိသံသံ သမ္ပဿမာနေန ‘‘ဧတေ နိဿာယ ပုဗ္ဗေ ဝုတ္တပ္ပကာရော အာဒီနဝေါ အတ္ထိ. ကိံ ဣမေဟီ’’တိ? န သဗ္ဗသော ပဟာတဗ္ဗာ. ဣဿရိယတ္ထိကေန ပန ဝုတ္တပ္ပကာရံ အဝဇာနနဉ္စ ပရိဘဝနဉ္စ အကတွာ ပုဗ္ဗုဋ္ဌာယိပစ္ဆာနိပါတိတာဒီဟိ ဥပါယေဟိ ခတ္တိယကုမာရော တောသေတဗ္ဗော၊ ဧဝံ တတော ဣဿရိယံ အဓိဂမိဿတိ. အဟိတုဏ္ဍိကေန ဥရဂေ ဝိဿာသံ အကတွာ နာဂဝိဇ္ဇံ ပရိဝတ္တေတွာ အဇပဒေန ဒဏ္ဍေန ဂီဝါယ ဂဟေတွာ ဝိသဟရေန မူလေန ဒါဌာ ဓောဝိတွာ ပေဠာယံ ပက္ခိပိတွာ ကီဠာပေန္တေန စရိတဗ္ဗံ. ဧဝံ တံ နိဿာယ ဃာသစ္ဆာဒနာဒီနိ လဘိဿတိ. ယာဂုပစနာဒီနိ ကတ္တုကာမေန အဂ္ဂိံ ဝိဿာသေန ဘဏ္ဍုက္ခလိကာဒီသု အပက္ခိပိတွာ ဟတ္ထေဟိ အနာမသန္တေန ဂေါမယစုဏ္ဏာဒီဟိ ဇာလေတွာ ယာဂုပစနာဒီနိ ကတ္တဗ္ဗာနိ၊ ဧဝံ တံ နိဿာယ အာနိသံသံ လဘိဿတိ. အသုတသဝနာဒီနိ ပတ္ထယန္တေနပိ ဘိက္ခုံ အတိဝိဿာသေန ဝေဇ္ဇကမ္မနဝကမ္မာဒီသု အယောဇေတွာ စတူဟိ ပစ္စယေဟိ သက္ကစ္စံ ဥပဋ္ဌာတဗ္ဗော၊ ဧဝံ တံ နိဿာယ အသုတပုဗ္ဗံ ဗုဒ္ဓဝစနံ အသုတပုဗ္ဗံ ပဉှာဝိနိစ္ဆယံ ဒိဋ္ဌဓမ္မိကသမ္ပရာယိကံ အတ္ထံ တိဿော ကုလသမ္ပတ္တိယော ဆ ကာမသဂ္ဂါနိ နဝ စ ဗြဟ္မလောကေ ပတွာ အမတမဟာနိဗ္ဗာနဒဿနမ္ပိ လဘိဿတီတိ ဣမမတ္ထံ သန္ဓာယ သမ္မဒေဝ သမာစရေတိ အာဟ.

ဧတဒဝေါစာတိ ဓမ္မဒေသနံ သုတွာ ပသန္နော ပသာဒံ အာဝိကရောန္တော ဧတံ ‘‘အဘိက္ကန္တ’’န္တိအာဒိဝစနံ အဝေါစ. တတ္ထ အဘိက္ကန္တန္တိ အဘိကန္တံ အတိဣဋ္ဌံ အတိမနာပံ၊ အတိသုန္ဒရန္တိ အတ္ထော. ဧတ္ထ ဧကေန အဘိက္ကန္တသဒ္ဒေန ဒေသနံ ထောမေတိ ‘‘အဘိက္ကန္တံ၊ ဘန္တေ၊ ယဒိဒံ ဘဂဝတော ဓမ္မဒေသနာ’’တိ. ဧကေန အတ္တနော ပသာဒံ ‘‘အဘိက္ကန္တံ၊ ဘန္တေ၊ ယဒိဒံ ဘဂဝတော ဓမ္မဒေသနံ အာဂမ္မ မမ ပသာဒေါ’’တိ.

တတော ပရံ စတူဟိ ဥပမာဟိ ဒေသနံယေဝ ထောမေတိ. တတ္ထ နိက္ကုဇ္ဇိတန္တိ အဓောမုခဌပိတံ၊ ဟေဋ္ဌာမုခဇာတံ ဝါ. ဥက္ကုဇ္ဇေယျာတိ ဥပရိမုခံ ကရေယျ. ပဋိစ္ဆန္နန္တိ တိဏပဏ္ဏာဒိဆာဒိတံ. ဝိဝရေယျာတိ ဥဂ္ဃါဋေယျ. မူဠှဿာတိ ဒိသာမူဠှဿ. မဂ္ဂံ အာစိက္ခေယျာတိ ဟတ္ထေ ဂဟေတွာ ‘‘ဧသ မဂ္ဂေါ’’တိ ဝဒေယျ. အန္ဓကာရေတိ ကာဠပက္ခစာတုဒ္ဒသီ အဍ္ဎရတ္တဃနဝနသဏ္ဍ မေဃပဋလေဟိ စတုရင်္ဂေ တမေ. ဣဒံ ဝုတ္တံ ဟောတိ – ယထာ ကောစိ နိက္ကုဇ္ဇိတံ ဥက္ကုဇ္ဇေယျ၊ ဧဝံ သဒ္ဓမ္မဝိမုခံ အသဒ္ဓမ္မေ ပတိတံ မံ အသဒ္ဓမ္မာ ဝုဋ္ဌာပေန္တေန၊ ယထာ ပဋိစ္ဆန္နံ ဝိဝရေယျ၊ ဧဝံ ကဿပဿ ဘဂဝတော သာသနန္တရဓာနာ ပဘုတိ မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိဂဟနပဋိစ္ဆန္နံ သာသနံ ဝိဝရန္တေန၊ ယထာ မူဠှဿ မဂ္ဂံ အာစိက္ခေယျ၊ ဧဝံ ကုမ္မဂ္ဂမိစ္ဆာမဂ္ဂပဋိပန္နဿ မေ သဂ္ဂမောက္ခမဂ္ဂံ အာဝိကရောန္တေန၊ ယထာ အန္ဓကာရေ တေလပဇ္ဇောတံ ဓာရေယျ၊ ဧဝံ မောဟန္ဓကာရေ နိမုဂ္ဂဿ မေ ဗုဒ္ဓါဒိရတနရူပါနိ အပဿတော တပ္ပဋိစ္ဆာဒကမောဟန္ဓကာရဝိဒ္ဓံသကဒေသနာပဇ္ဇောတံ ဓာရေန္တေန မယှံ ဘဂဝတာ ဧတေဟိ ပရိယာယေဟိ ပကာသိတတ္တာ အနေကပရိယာယေန ဓမ္မော ပကာသိတောတိ.

ဧဝံ ဒေသနံ ထောမေတွာ ဣမာယ ဒေသနာယ ရတနတ္တယေ ပသန္နစိတ္တော ပသန္နာကာရံ ကရောန္တော ဧသာဟန္တိအာဒိမာဟ. တတ္ထ ဧသာဟန္တိ ဧသော အဟံ. ဘဂဝန္တံ သရဏံ ဂစ္ဆာမိ ဓမ္မဉ္စ ဘိက္ခုသံဃဉ္စာတိ ဘဂဝန္တဉ္စ ဓမ္မဉ္စ ဘိက္ခုသံဃဉ္စာတိ ဣမံ ရတနတ္တယံ သရဏံ ဂစ္ဆာမိ. ဥပါသကံ မံ၊ ဘန္တေ၊ ဘဂဝါ ဓာရေတူတိ မံ ဘဂဝါ ‘ဥပါသကော အယ’န္တိ ဧဝံ ဓာရေတု၊ ဇာနာတူတိ အတ္ထော. အဇ္ဇတဂ္ဂေတိ အဇ္ဇတံ အာဒိံ ကတွာ. အဇ္ဇဒဂ္ဂေတိ ဝါ ပါဌော၊ ဒ-ကာရော ပဒသန္ဓိကရော၊ အဇ္ဇ အဂ္ဂံ ကတွာတိ အတ္ထော. ပါဏုပေတန္တိ ပါဏေဟိ ဥပေတံ ယာဝ မေ ဇီဝိတံ ပဝတ္တတိ၊ တာဝ ဥပေတံ အနညသတ္ထုကံ တီဟိ သရဏဂမနေဟိ သရဏံ ဂတံ ဥပါသကံ ကပ္ပိယကာရကံ မံ ဘဂဝါ ဓာရေတူတိ အယမေတ္ထ သင်္ခေပေါ၊ ဝိတ္ထာရော ပန သုမင်္ဂလဝိလာသိနိယာ ဒီဃနိကာယဋ္ဌကထာယ သာမညဖလသုတ္တေ သဗ္ဗာကာရေန ဝုတ္တောတိ. ပဌမံ.