၈. သုဒတ္တသုတ္တဝဏ္ဏနာ

၂၄၂. အဋ္ဌမေ ကေနစိဒေဝ ကရဏီယေနာတိ ဝါဏိဇ္ဇကမ္မံ အဓိပ္ပေတံ. အနာထပိဏ္ဍိကော စ ရာဇဂဟသေဋ္ဌိ စ အညမညံ ဘဂိနိပတိကာ ဟောန္တိ. ယဒါ ရာဇဂဟေ ဥဋ္ဌာနကဘဏ္ဍကံ မဟဂ္ဃံ ဟောတိ၊ တဒါ ရာဇဂဟသေဋ္ဌိ တံ ဂဟေတွာ ပဉ္စသကဋသတေဟိ သာဝတ္ထိံ ဂန္တွာ ယောဇနမတ္တေ ဌိတော အတ္တနော အာဂတဘာဝံ ဇာနာပေတိ. အနာထပိဏ္ဍိကော ပစ္စုဂ္ဂန္တွာ တဿ မဟာသက္ကာရံ ကတွာ ဧကယာနံ အာရောပေတွာ သာဝတ္ထိံ ပဝိသတိ. သော သစေ ဘဏ္ဍံ လဟုကံ ဝိက္ကီယတိ၊ ဝိက္ကိဏာတိ. နော စေ၊ ဘဂိနိဃရေ ဌပေတွာ ပက္ကမတိ. အနာထပိဏ္ဍိကောပိ တထေဝ ကရောတိ. သွာယံ တဒါပိ တေနေဝ ကရဏီယေန အဂမာသိ. တံ သန္ဓာယေတံ ဝုတ္တံ.

တံ ဒိဝသံ ပန ရာဇဂဟသေဋ္ဌိ ယောဇနမတ္တေ ဌိတေန အနာထပိဏ္ဍိကေန အာဂတဘာဝဇာနနတ္ထံ ပေသိတံ ပဏ္ဏံ န သုဏိ၊ ဓမ္မဿဝနတ္ထာယ ဝိဟာရံ အဂမာသိ. သော ဓမ္မကထံ သုတွာ သွာတနာယ ဗုဒ္ဓပ္ပမုခံ ဘိက္ခုသံဃံ နိမန္တေတွာ အတ္တနော ဃရေ ဥဒ္ဓနခဏာပနဒါရုဖာလနာဒီနိ ကာရေသိ. အနာထပိဏ္ဍိကောပိ ‘‘ဣဒါနိ မယှံ ပစ္စုဂ္ဂမနံ ကရိဿတိ၊ ဣဒါနိ ကရိဿတီ’’တိ ဃရဒွါရေပိ ပစ္စုဂ္ဂမနံ အလဘိတွာ အန္တောဃရံ ပဝိဋ္ဌော ပဋိသန္ထာရမ္ပိ န ဗဟုံ အလတ္ထ. ‘‘ကိံ၊ မဟာသေဋ္ဌိ၊ ကုသလံ ဒါရကရူပါနံ? နသိ မဂ္ဂေ ကိလန္တော’’တိ? ဧတ္တကောဝ ပဋိသန္ထာရော အဟောသိ. သော တဿ မဟာဗျာပါရံ ဒိသွာ၊ ‘‘ကိံ နု တေ၊ ဂဟပတိ၊ အာဝါဟော ဝါ ဘဝိဿတီ’’တိ? ခန္ဓကေ (စူဠဝ. ၃၀၄) အာဂတနယေနေဝ ကထံ ပဝတ္တေတွာ တဿ မုခတော ဗုဒ္ဓသဒ္ဒံ သုတွာ ပဉ္စဝဏ္ဏံ ပီတိံ ပဋိလဘိ. သာ တဿ သီသေန ဥဋ္ဌာယ ယာဝ ပါဒပိဋ္ဌိယာ၊ ပါဒပိဋ္ဌိယာ ဥဋ္ဌာယ ယာဝ သီသာ ဂစ္ဆတိ၊ ဥဘတော ဥဋ္ဌာယ မဇ္ဈေ ဩသရတိ၊ မဇ္ဈေ ဥဋ္ဌာယ ဥဘတော ဂစ္ဆတိ. သော ပီတိယာ နိရန္တရံ ဖုဋ္ဌော၊ ‘‘ဗုဒ္ဓေါတိ တွံ၊ ဂဟပတိ၊ ဝဒေသိ? ဗုဒ္ဓေါ တာဟံ၊ ဂဟပတိ၊ ဝဒါမီ’’တိ ဧဝံ တိက္ခတ္တုံ ပုစ္ဆိတွာ၊ ‘‘ဃောသောပိ ခေါ ဧသော ဒုလ္လဘော လောကသ္မိံ ယဒိဒံ ဗုဒ္ဓေါ’’တိ အာဟ. ဣဒံ သန္ဓာယ ဝုတ္တံ ‘‘အဿောသိ ခေါ အနာထပိဏ္ဍိကော၊ ဂဟပတိ၊ ဗုဒ္ဓေါ ကိရ လောကေ ဥပ္ပန္နော’’တိ.

ဧတဒဟောသိ အကာလော ခေါ အဇ္ဇာတိ သော ကိရ တံ သေဋ္ဌိံ ပုစ္ဆိ၊ ‘‘ကုဟိံ ဂဟပတိ သတ္ထာ ဝိဟရတီ’’တိ? အထဿ သော – ‘‘ဗုဒ္ဓါ နာမ ဒုရာသဒါ အာသီဝိသသဒိသာ ဟောန္တိ၊ သတ္ထာ သိဝထိကာယ ဝသတိ၊ န သက္ကာ တတ္ထ တုမှာဒိသေဟိ ဣမာယ ဝေလာယ ဂန္တု’’န္တိ အာစိက္ခိ. အထဿ ဧတဒဟောသိ. ဗုဒ္ဓဂတာယ သတိယာ နိပဇ္ဇီတိ တံဒိဝသံ ကိရဿ ဘဏ္ဍသကဋေသု ဝါ ဥပဋ္ဌာကေသု ဝါ စိတ္တမ္ပိ န ဥပ္ပဇ္ဇိ၊ သာယမာသမ္ပိ န အကာသိ၊ သတ္တဘူမိကံ ပန ပါသာဒံ အာရုယှ သုပညတ္တာလင်္ကတဝရသယနေ ‘‘ဗုဒ္ဓေါ ဗုဒ္ဓေါ’’တိ သဇ္ဈာယံ ကရောန္တောဝ နိပဇ္ဇိတွာ နိဒ္ဒံ ဩက္ကမိ. တေန ဝုတ္တံ ‘‘ဗုဒ္ဓဂတာယ သတိယာ နိပဇ္ဇီ’’တိ.

ရတ္တိယာ သုဒံ တိက္ခတ္တုံ ဥဋ္ဌာသိ ပဘာတန္တိ မညမာနောတိ ပဌမယာမေ တာဝ ဝီတိဝတ္တေ ဥဋ္ဌာယ ဗုဒ္ဓံ အနုဿရိ၊ အထဿ ဗလဝပ္ပသာဒေါ ဥဒပါဒိ၊ ပီတိအာလောကော အဟောသိ၊ သဗ္ဗတမံ ဝိဂစ္ဆိ၊ ဒီပသဟဿုဇ္ဇလံ ဝိယ စန္ဒုဋ္ဌာနံ သူရိယုဋ္ဌာနံ ဝိယ စ ဇာတံ. သော ‘‘ပပါဒံ အာပန္နော ဝတမှိ၊ သူရိယော ဥဂ္ဂတော’’တိ ဥဋ္ဌာယ အာကာသတလေ ဌိတံ စန္ဒံ ဥလ္လောကေတွာ ‘‘ဧကောဝ ယာမော ဂတော၊ အညေ ဒွေ အတ္ထီ’’တိ ပုန ပဝိသိတွာ နိပဇ္ဇိ. ဧတေနုပါယေန မဇ္ဈိမယာမာဝသာနေပိ ပစ္ဆိမယာမာဝသာနေပီတိ တိက္ခတ္တုံ ဥဋ္ဌာသိ. ပစ္ဆိမယာမာဝသာနေ ပန ဗလဝပစ္စူသေယေဝ ဥဋ္ဌာယ အာကာသတလံ အာဂန္တွာ မဟာဒွါရာဘိမုခေါဝ အဟောသိ၊ သတ္တဘူမိကဒွါရံ သယမေဝ ဝိဝဋံ အဟောသိ. သော ပါသာဒါ ဩရုယှ အန္တရဝီထိံ ပဋိပဇ္ဇိ.

ဝိဝရိံသူတိ ‘‘အယံ မဟာသေဋ္ဌိ ‘ဗုဒ္ဓုပဋ္ဌာနံ ဂမိဿာမီ’တိ နိက္ခန္တော၊ ပဌမဒဿနေနေဝ သောတာပတ္တိဖလေ ပတိဋ္ဌာယ တိဏ္ဏံ ရတနာနံ အဂ္ဂုပဋ္ဌာကော ဟုတွာ အသဒိသံ သံဃာရာမံ ကတွာ စာတုဒ္ဒိသဿ အရိယဂဏဿ အနာဝဋဒွါရော ဘဝိဿတိ၊ န ယုတ္တမဿ ဒွါရံ ပိဒဟိတု’’န္တိ စိန္တေတွာ ဝိဝရိံသု. အန္တရဓာယီတိ ရာဇဂဟံ ကိရ အာကိဏ္ဏမနုဿံ အန္တောနဂရေ နဝ ကောဋိယော၊ ဗဟိနဂရေ နဝါတိ တံ ဥပနိဿာယ အဋ္ဌာရသ မနုဿကောဋိယော ဝသန္တိ. အဝေလာယ မတမနုဿေ ဗဟိ နီဟရိတုံ အသက္ကောန္တာ အဋ္ဋာလကေ ဌတွာ ဗဟိဒွါရေ ခိပန္တိ. မဟာသေဋ္ဌိ နဂရတော ဗဟိနိက္ခန္တမတ္တောဝ အလ္လသရီရံ ပါဒေန အက္ကမိ၊ အပရမ္ပိ ပိဋ္ဌိပါဒေန ပဟရိ. မက္ခိကာ ဥပ္ပတိတွာ ပရိကိရိံသု. ဒုဂ္ဂန္ဓော နာသပုဋံ အဘိဟနိ. ဗုဒ္ဓပ္ပသာဒေါ တနုတ္တံ ဂတော. တေနဿ အာလောကော အန္တရဓာယိ၊ အန္ဓကာရော ပါတုရဟောသိ. သဒ္ဒမနုဿာဝေသီတိ ‘‘သေဋ္ဌိဿ ဥဿာဟံ ဇနေဿာမီ’’တိ သုဝဏ္ဏကိင်္ကိဏိကံ ဃဋ္ဋေန္တော ဝိယ မဓုရဿရေန သဒ္ဒံ အနုဿာဝေသိ.

သတံ ကညာသဟဿာနီတိ ပုရိမပဒါနိပိ ဣမိနာဝ သဟဿပဒေန သဒ္ဓိံ သမ္ဗန္ဓနီယာနိ. ယထေဝ ဟိ သတံ ကညာသဟဿာနိ၊ သတံ သဟဿာနိ ဟတ္ထီ၊ သတံ သဟဿာနိ အဿာ၊ သတံ သဟဿာနိ ရထာတိ အယမေတ္ထ အတ္ထော. ဣတိ ဧကေကသတသဟဿမေဝ ဒီပိတံ. ပဒဝီတိဟာရဿာတိ ပဒဝီတိဟာရော နာမ သမဂမနေ ဒွိန္နံ ပဒါနံ အန္တရေ မုဋ္ဌိရတနမတ္တံ. ကလံ နာဂ္ဃန္တိ သောဠသိန္တိ တံ ဧကံ ပဒဝီတိဟာရံ သောဠသဘာဂေ ကတွာ တတော ဧကော ကောဋ္ဌာသော ပုန သောဠသဓာ၊ တတော ဧကော သောဠသဓာတိ ဧဝံ သောဠသ ဝါရေ သောဠသဓာ ဘိန္နဿ ဧကော ကောဋ္ဌာသော သောဠသိကလာ နာမ၊ တံ သောဠသိကလံ ဧတာနိ စတ္တာရိ သတသဟဿာနိ န အဂ္ဃန္တိ. ဣဒံ ဝုတ္တံ ဟောတိ – သတံ ဟတ္ထိသဟဿာနိ သတံ အဿသဟဿာနိ သတံ ရထသဟဿာနိ သတံ ကညာသဟဿာနိ၊ တာ စ ခေါ အာမုက္ကမဏိကုဏ္ဍလာ သကလဇမ္ဗုဒီပရာဇဓီတရော ဝါတိ ဣမသ္မာ ဧတ္တကာ လာဘာ ဝိဟာရံ ဂစ္ဆန္တဿ တသ္မိံ သောဠသိကလသင်္ခါတေ ပဒေသေ ပဝတ္တစေတနာဝ ဥတ္တရိတရာတိ. ဣဒံ ပန ဝိဟာရဂမနံ ကဿ ဝသေန ဂဟိတန္တိ? ဝိဟာရံ ဂန္တွာ အနန္တရာယေန သောတာပတ္တိဖလေ ပတိဋ္ဌဟန္တဿ. ‘‘ဂန္ဓမာလာဒီဟိ ပူဇံ ကရိဿာမိ၊ စေတိယံ ဝန္ဒိဿာမိ၊ ဓမ္မံ သောဿာမိ၊ ဒီပပူဇံ ကရိဿာမိ၊ သံဃံ နိမန္တေတွာ ဒါနံ ဒဿာမိ၊ သိက္ခာပဒေသု ဝါ သရဏေသု ဝါ ပတိဋ္ဌဟိဿာမီ’’တိ ဂစ္ဆတောပိ ဝသေန ဝဋ္ဋတိယေဝ.

အန္ဓကာရော အန္တရဓာယီတိ သော ကိရ စိန္တေသိ – ‘‘အဟံ ဧကကောတိ သညံ ကရောမိ၊ အနုယုတ္တာပိ မေ အတ္ထိ၊ ကသ္မာ ဘာယာမီ’’တိ သူရော အဟောသိ. အထဿ ဗလဝါ ဗုဒ္ဓပ္ပသာဒေါ ဥဒပါဒိ. တသ္မာ အန္ဓကာရော အန္တရဓာယီတိ. သေသဝါရေသုပိ ဧသေဝ နယော. အပိစ ပုရတော ပုရတော ဂစ္ဆန္တော ဘိံသနကေ သုသာနမဂ္ဂေ အဋ္ဌိကသင်္ခလိကသမံသလောဟိတန္တိအာဒီနိ အနေကဝိဓာနိ ကုဏပါနိ အဒ္ဒသ. သောဏသိင်္ဂါလာဒီနံ သဒ္ဒံ အဿောသိ. တံ သဗ္ဗံ ပရိဿယံ ပုနပ္ပုနံ ဗုဒ္ဓဂတံ ပသာဒံ ဝဍ္ဎေတွာ မဒ္ဒန္တော အဂမာသိယေဝ.

ဧဟိ သုဒတ္တာတိ သော ကိရ သေဋ္ဌိ ဂစ္ဆမာနောဝ စိန္တေသိ – ‘‘ဣမသ္မိံ လောကေ ဗဟူ ပူရဏကဿပါဒယော တိတ္ထိယာ ‘မယံ ဗုဒ္ဓါ မယံ ဗုဒ္ဓါ’တိ ဝဒန္တိ၊ ကထံ နု ခေါ အဟံ သတ္ထု ဗုဒ္ဓဘာဝံ ဇာနေယျ’’န္တိ? အထဿ ဧတဒဟောသိ – ‘‘မယှံ ဂုဏဝသေန ဥပ္ပန္နံ နာမံ မဟာဇနော ဇာနာတိ၊ ကုလဒတ္တိယံ ပန မေ နာမံ အညတြ မယာ န ကောစိ ဇာနာတိ. သစေ ဗုဒ္ဓေါ ဘဝိဿတိ၊ ကုလဒတ္တိကနာမေန မံ အာလပိဿတီ’’တိ. သတ္ထာ တဿ စိတ္တံ ဉတွာ ဧဝမာဟ.

ပရိနိဗ္ဗုတောတိ ကိလေသပရိနိဗ္ဗာနေန ပရိနိဗ္ဗုတော. အာသတ္တိယောတိ တဏှာယော. သန္တိန္တိ ကိလေသဝူပသမံ. ပပ္ပုယျာတိ ပတွာ. ဣဒဉ္စ ပန ဝတွာ သတ္ထာ တဿ အနုပုဗ္ဗိကထံ ကထေတွာ မတ္ထကေ စတ္တာရိ သစ္စာနိ ပကာသေသိ. သေဋ္ဌိ ဓမ္မဒေသနံ သုတွာ သောတာပတ္တိဖလေ ပတိဋ္ဌာယ ဗုဒ္ဓပ္ပမုခံ ဘိက္ခုသံဃံ နိမန္တေတွာ ပုနဒိဝသတော ပဋ္ဌာယ မဟာဒါနံ ဒါတုံ အာရဘိ. ဗိမ္ဗိသာရာဒယော သေဋ္ဌိဿ သာသနံ ပေသေန္တိ – ‘‘တွံ အာဂန္တုကော၊ ယံ နပ္ပဟောတိ၊ တံ ဣတော အာဟရာပေဟီ’’တိ. သော ‘‘အလံ တုမှေ ဗဟုကိစ္စာ’’တိ သဗ္ဗေ ပဋိက္ခိပိတွာ ပဉ္စဟိ သကဋသတေဟိ အာနီတဝိဘဝေန သတ္တာဟံ မဟာဒါနံ အဒါသိ. ဒါနပရိယောသာနေ စ ဘဂဝန္တံ သာဝတ္ထိယံ ဝဿာဝါသံ ပဋိဇာနာပေတွာ ရာဇဂဟဿ စ သာဝတ္ထိယာ စ အန္တရေ ယောဇနေ ယောဇနေ သတသဟဿံ ဒတွာ ပဉ္စစတ္တာလီသ ဝိဟာရေ ကာရေန္တော သာဝတ္ထိံ ဂန္တွာ ဇေတဝနမဟာဝိဟာရံ ကာရေတွာ ဗုဒ္ဓပ္ပမုခဿ ဘိက္ခုသံဃဿ နိယျာဒေသီတိ. အဋ္ဌမံ.