၁. သဗ္ဘိသုတ္တဝဏ္ဏနာ

၃၁. သတုလ္လပကာယိကဝဂ္ဂဿ ပဌမေ သတုလ္လပကာယိကာတိ သတံ ဓမ္မံ သမာဒါနဝသေန ဥလ္လပေတွာ သဂ္ဂေ နိဗ္ဗတ္တာတိ သတုလ္လပကာယိကာ. တတြိဒံ ဝတ္ထု – သမ္ဗဟုလာ ကိရ သမုဒ္ဒဝါဏိဇာ နာဝါယ သမုဒ္ဒံ ပက္ခန္ဒိံသု. တေသံ ခိတ္တသရဝေဂေန ဂစ္ဆန္တိယာ နာဝါယ သတ္တမေ ဒိဝသေ သမုဒ္ဒမဇ္ဈေ မဟန္တံ ဥပ္ပါတိကံ ပါတုဘူတံ၊ မဟာဦမိယော ဥဋ္ဌဟိတွာ နာဝံ ဥဒကဿ ပူရေန္တိ. နာဝါယ နိမုဇ္ဇမာနာယ မဟာဇနော အတ္တနော အတ္တနော ဒေဝတာနံ နာမာနိ ဂဟေတွာ အာယာစနာဒီနိ ကရောန္တော ပရိဒေဝိ. တေသံ မဇ္ဈေ ဧကော ပုရိသော – ‘‘အတ္ထိ နု ခေါ မေ ဧဝရူပေ ဘယေ ပတိဋ္ဌာ’’တိ အာဝဇ္ဇေန္တော အတ္တနော ပရိသုဒ္ဓါနိ သရဏာနိ စေဝ သီလာနိ စ ဒိသွာ ယောဂီ ဝိယ ပလ္လင်္ကံ အာဘုဇိတွာ နိသီဒိ. တမေနံ ဣတရေ သဘယကာရဏံ ပုစ္ဆိံသု. သော တေသံ ကထေသိ – ‘‘အမ္ဘော အဟံ နာဝံ အဘိရူဟနဒိဝသေ ဘိက္ခုသံဃဿ ဒါနံ ဒတွာ သရဏာနိ စေဝ သီလာနိ စ အဂ္ဂဟေသိံ၊ တေန မေ ဘယံ နတ္ထီ’’တိ. ကိံ ပန သာမိ ဧတာနိ အညေသမ္ပိ ဝတ္တန္တီတိ? အာမ ဝတ္တန္တီတိ တေန ဟိ အမှာကမ္ပိ ဒေထာတိ. သော တေ မနုဿေ သတံ သတံ ကတွာ သတ္တ ကောဋ္ဌာသေ အကာသိ၊ တတော ပဉ္စသီလာနိ အဒါသိ. တေသု ပဌမံ ဇင်္ဃသတံ ဂေါပ္ဖကမတ္တေ ဥဒကေ ဌိတံ အဂ္ဂဟေသိ၊ ဒုတိယံ ဇာဏုမတ္တေ၊ တတိယံ ကဋိမတ္တေ၊ စတုတ္ထံ နာဘိမတ္တေ၊ ပဉ္စမံ ထနမတ္တေ၊ ဆဋ္ဌံ ဂလပ္ပမာဏေ၊ သတ္တမံ မုခေန လောဏောဒကေ ပဝိသန္တေ အဂ္ဂဟေသိ. သော တေသံ သီလာနိ ဒတွာ – ‘‘အညံ တုမှာကံ ပဋိသရဏံ နတ္ထိ၊ သီလမေဝ အာဝဇ္ဇေထာ’’တိ ဥဂ္ဃေါသေသိ. တာနိ သတ္တပိ ဇင်္ဃသတာနိ တတ္ထ ကာလံ ကတွာ အာသန္နကာလေ ဂဟိတသီလံ နိဿာယ တာဝတိံသဘဝနေ နိဗ္ဗတ္တိံသု၊ တေသံ ဃဋာဝသေနေဝ ဝိမာနာနိ နိဗ္ဗတ္တိံသု. သဗ္ဗေသံ မဇ္ဈေ အာစရိယဿ ယောဇနသတိကံ သုဝဏ္ဏဝိမာနံ နိဗ္ဗတ္တိ၊ အဝသေနာနိ တဿ ပရိဝါရာနိ ဟုတွာ သဗ္ဗဟေဋ္ဌိမံ ဒွါဒသယောဇနိကံ အဟောသိ. တေ နိဗ္ဗတ္တက္ခဏေယေဝ ကမ္မံ အာဝဇ္ဇေန္တာ အာစရိယံ နိဿာယ သမ္ပတ္တိလာဘံ ဉတွာ၊ ‘‘ဂစ္ဆာမ တာဝ၊ ဒသဗလဿ သန္တိကေ အမှာကံ အာစရိယဿ ဝဏ္ဏံ ကထေယျာမာ’’တိ မဇ္ဈိမယာမသမနန္တရေ ဘဂဝန္တံ ဥပသင်္ကမိံသု၊ တာ ဒေဝတာ အာစရိယဿ ဝဏ္ဏဘဏနတ္ထံ ဧကေကံ ဂါထံ အဘာသိံသု.

တတ္ထ သဗ္ဘိရေဝါတိ ပဏ္ဍိတေဟိ၊ သပ္ပုရိသေဟိ ဧဝ. ရ-ကာရော ပဒသန္ဓိကရော. သမာသေထာတိ သဟ နိသီဒေယျ. ဒေသနာသီသမေဝ စေတံ၊ သဗ္ဗဣရိယာပထေ သဗ္ဘိရေဝ သဟ ကုဗ္ဗေယျာတိ အတ္ထော. ကုဗ္ဗေထာတိ ကရေယျ. သန္ထဝန္တိ မိတ္တသန္ထဝံ. တဏှာသန္ထဝေါ ပန န ကေနစိ သဒ္ဓိံ ကာတဗ္ဗော၊ မိတ္တသန္ထဝေါ ဗုဒ္ဓ-ပစ္စေကဗုဒ္ဓ-ဗုဒ္ဓသာဝကေဟိ သဟ ကာတဗ္ဗော. ဣဒံ သန္ဓာယေတံ ဝုတ္တံ. သတန္တိ ဗုဒ္ဓါဒီနံ သပ္ပုရိသာနံ. သဒ္ဓမ္မန္တိ ပဉ္စသီလဒသသီလစတုသတိပဋ္ဌာနာဒိဘေဒံ သဒ္ဓမ္မံ၊ ဣဓ ပန ပဉ္စသီလံ အဓိပ္ပေတံ. သေယျော ဟောတီတိ ဝဍ္ဎိ ဟောတိ. န ပါပိယောတိ လာမကံ ကိဉ္စိ န ဟောတိ. နာညတောတိ ဝါလိကာဒီဟိ တေလာဒီနိ ဝိယ အညတော အန္ဓဗာလတော ပညာ နာမ န လဗ္ဘတိ၊ တိလာဒီဟိ ပန တေလာဒီနိ ဝိယ သတံ ဓမ္မံ ဉတွာ ပဏ္ဍိတမေဝ သေဝန္တော ဘဇန္တော လဘတီတိ. သောကမဇ္ဈေတိ သောကဝတ္ထူနံ သောကာနုဂတာနံ ဝါ သတ္တာနံ မဇ္ဈဂတော န သောစတိ ဗန္ဓုလမလ္လသေနာပတိဿ ဥပါသိကာ ဝိယ၊ ပဉ္စန္နံ စောရသတာနံ မဇ္ဈေ ဓမ္မသေနာပတိဿ သဒ္ဓိဝိဟာရိကော သံကိစ္စသာမဏေရော ဝိယ စ.

ဉာတိမဇ္ဈေ ဝိရောစတီတိ ဉာတိဂဏမဇ္ဈေ သံကိစ္စထေရဿ သဒ္ဓိဝိဟာရိကော အဓိမုတ္တကသာမဏေရော ဝိယ သောဘတိ. သော ကိရ ထေရဿ ဘာဂိနေယျော ဟောတိ၊ အထ နံ ထေရော အာဟ – ‘‘သာမဏေရ၊ မဟလ္လကောသိ ဇာတော၊ ဂစ္ဆ၊ ဝဿာနိ ပုစ္ဆိတွာ ဧဟိ၊ ဥပသမ္ပာဒေဿာမိ တ’’န္တိ. သော ‘‘သာဓူ’’တိ ထေရံ ဝန္ဒိတွာ ပတ္တစီဝရမာဒါယ စောရအဋဝိယာ ဩရဘာဂေ ဘဂိနိဂါမံ ဂန္တွာ ပိဏ္ဍာယ စရိ၊ တံ ဘဂိနီ ဒိသွာ ဝန္ဒိတွာ ဂေဟေ နိသီဒါပေတွာ ဘောဇေသိ. သော ကတဘတ္တကိစ္စော ဝဿာနိ ပုစ္ဆိ. သာ ‘‘အဟံ န ဇာနာမိ၊ မာတာ မေ ဇာနာတီ’’တိ အာဟ. အထ သော ‘‘တိဋ္ဌထ တုမှေ၊ အဟံ မာတုသန္တိကံ ဂမိဿာမီ’’တိ အဋဝိံ ဩတိဏ္ဏော. တမေနံ ဒူရတောဝ စောရပုရိသော ဒိသွာ စောရာနံ အာရောစေသိ. စောရာ ‘‘သာမဏေရော ကိရေကော အဋဝိံ ဩတိဏ္ဏော၊ ဂစ္ဆထ နံ အာနေထာ’’တိ အာဏာပေတွာ ဧကစ္စေ ‘‘မာရေမ န’’န္တိ အာဟံသု၊ ဧကစ္စေ ဝိဿဇ္ဇေမာတိ. သာမဏေရော စိန္တေသိ – ‘‘အဟံ သေခေါ သကရဏီယော၊ ဣမေဟိ သဒ္ဓိံ မန္တေတွာ သောတ္ထိမတ္တာနံ ကရိဿာမီ’’တိ စောရဇေဋ္ဌကံ အာမန္တေတွာ၊ ‘‘ဥပမံ တေ၊ အာဝုသော၊ ကရိဿာမီ’’တိ ဣမာ ဂါထာ အဘာသိ –

‘‘အဟု အတီတမဒ္ဓါနံ၊ အရညသ္မိံ ဗြဟာဝနေ၊

စေတော ကူဋာနိ ဩဍ္ဍေတွာ၊ သသကံ အဝဓီ တဒါ.

‘‘သသကဉ္စ မတံ ဒိသွာ၊ ဥဗ္ဗိဂ္ဂါ မိဂပက္ခိနော၊

ဧကရတ္တိံ အပက္ကာမုံ၊ ‘အကိစ္စံ ဝတ္တတေ ဣဓ’.

‘‘တထေဝ သမဏံ ဟန္တွာ၊ အဓိမုတ္တံ အကိဉ္စနံ၊

အဒ္ဓိကာ နာဂမိဿန္တိ၊ ဓနဇာနိ ဘဝိဿတီ’’တိ.

‘‘သစ္စံ ခေါ သမဏော အာဟ၊ အဓိမုတ္တော အကိဉ္စနော၊

အဒ္ဓိကာ နာဂမိဿန္တိ၊ ဓနဇာနိ ဘဝိဿတိ.

‘‘သစေ ပဋိပထေ ဒိသွာ၊ နာရောစေဿသိ ကဿစိ၊

တဝ သစ္စမနုရက္ခန္တော၊ ဂစ္ဆ ဘန္တေ ယထာသုခ’’န္တိ.

သော တေဟိ စောရေဟိ ဝိဿဇ္ဇိတော ဂစ္ဆန္တော ဉာတယောပိ ဒိသွာ တေသမ္ပိ န အာရောစေသိ. အထ တေ အနုပ္ပတ္တေ စောရာ ဂဟေတွာ ဝိဟေဌယိံသု၊ ဥရံ ပဟရိတွာ ပရိဒေဝမာနဉ္စဿ မာတရံ စောရာ ဧတဒဝေါစုံ –

‘‘ကိံ တေ ဟောတိ အဓိမုတ္တော၊ ဥဒရေ ဝသိကော အသိ၊

ပုဋ္ဌာ မေ အမ္မ အက္ခာဟိ၊ ကထံ ဇာနေမု တံ မယ’’န္တိ.

‘‘အဓိမုတ္တဿ အဟံ မာတာ၊ အယဉ္စ ဇနကော ပိတာ၊

ဘဂိနီ ဘာတရော စာပိ၊ သဗ္ဗေဝ ဣဓ ဉာတယော.

‘‘အကိစ္စကာရီ အဓိမုတ္တော၊ ယံ ဒိသွာ န နိဝါရယေ၊

ဧတံ ခေါ ဝတ္တံ သမဏာနံ၊ အရိယာနံ ဓမ္မဇီဝိနံ.

‘‘သစ္စဝါဒီ အဓိမုတ္တော၊ ယံ ဒိသွာ န နိဝါရယေ၊

အဓိမုတ္တဿ သုစိဏ္ဏေန၊ သစ္စဝါဒိဿ ဘိက္ခုနော၊

သဗ္ဗေဝ အဘယံ ပတ္တာ၊ သောတ္ထိံ ဂစ္ဆန္တု ဉာတယော’’တိ.

ဧဝံ တေ စောရေဟိ ဝိဿဇ္ဇိတာ ဂန္တွာ အဓိမုတ္တံ အာဟံသု –

‘‘တဝ တာတ သုစိဏ္ဏေန၊ သစ္စဝါဒိဿ ဘိက္ခုနော၊

သဗ္ဗေဝ အဘယံ ပတ္တာ၊ သောတ္ထိံ ပစ္စာဂမမှသေ’’တိ.

တေပိ ပဉ္စသတာ စောရာ ပသာဒံ အာပဇ္ဇိတွာ အဓိမုတ္တဿ သာမဏေရဿ သန္တိကေ ပဗ္ဗဇိံသု. သော တေ အာဒါယ ဥပဇ္ဈာယဿ သန္တိကံ ဂန္တွာ ပဌမံ အတ္တနာ ဥပသမ္ပန္နော ပစ္ဆာ တေ ပဉ္စသတေ အတ္တနော အန္တေဝါသိကေ ကတွာ ဥပသမ္ပာဒေသိ. တေ အဓိမုတ္တထေရဿ ဩဝါဒေ ဌိတာ သဗ္ဗေ အဂ္ဂဖလံ အရဟတ္တံ ပါပုဏိံသု. ဣမမတ္ထံ ဂဟေတွာ ဒေဝတာ ‘‘သတံ သဒ္ဓမ္မမညာယ ဉာတိမဇ္ဈေ ဝိရောစတီ’’တိ အာဟ.

သာတတန္တိ သတတံ သုခံ ဝါ စိရံ တိဋ္ဌန္တီတိ ဝဒတိ. သဗ္ဗာသံ ဝေါတိ သဗ္ဗာသံ တုမှာကံ. ပရိယာယေနာတိ ကာရဏေန. သဗ္ဗဒုက္ခာ ပမုစ္စတီတိ၊ န ကေဝလံ သေယျောဝ ဟောတိ၊ န စ ကေဝလံ ပညံ လဘတိ၊ သောကမဇ္ဈေ န သောစတိ၊ ဉာတိမဇ္ဈေ ဝိရောစတိ၊ သုဂတိယံ နိဗ္ဗတ္တတိ၊ စိရံ သုခံ တိဋ္ဌတိ၊ သကလသ္မာ ပန ဝဋ္ဋဒုက္ခာပိ မုစ္စတီတိ. ပဌမံ.