၁. နန္ဒနသုတ္တဝဏ္ဏနာ

၁၁. နန္ဒနဝဂ္ဂဿ ပဌမေ တတြာတိ တသ္မိံ အာရာမေ. ခေါတိ ဗျဉ္ဇနသိလိဋ္ဌတာဝသေန နိပါတမတ္တံ. ဘိက္ခူ အာမန္တေသီတိ ပရိသဇေဋ္ဌကေ ဘိက္ခူ ဇာနာပေသိ. ဘိက္ခဝေါတိ တေသံ အာမန္တနာကာရဒီပနံ. ဘဒန္တေတိ ပတိဝစနဒါနံ. တေ ဘိက္ခူတိ ယေ တတ္ထ သမ္မုခီဘူတာ ဓမ္မပဋိဂ္ဂါဟကာ ဘိက္ခူ. ဘဂဝတော ပစ္စဿောသုန္တိ ဘဂဝတော ဝစနံ ပတိအဿောသုံ၊ အဘိမုခါ ဟုတွာ သုဏိံသု သမ္ပဋိစ္ဆိံသူတိ အတ္ထော. ဧတဒဝေါစာတိ ဧတံ ဣဒါနိ ဝတ္တဗ္ဗံ ‘‘ဘူတပုဗ္ဗ’’န္တိအာဒိဝစနံ အဝေါစ. တတ္ထ တာဝတိံသကာယိကာတိ တာဝတိံသကာယေ နိဗ္ဗတ္တာ. တာဝတိံသကာယော နာမ ဒုတိယဒေဝလောကော ဝုစ္စတိ. မဃေန မာဏဝေန သဒ္ဓိံ မစလဂါမေ ကာလံ ကတွာ တတ္ထ ဥပ္ပန္နေ တေတ္တိံသ ဒေဝပုတ္တေ ဥပါဒါယ ကိရ တဿ ဒေဝလောကဿ အယံ ပဏ္ဏတ္တိ ဇာတာတိ ဝဒန္တိ. ယသ္မာ ပန သေသစက္ကဝါဠေသုပိ ဆ ကာမာဝစရဒေဝလောကာ အတ္ထိ. ဝုတ္တမ္ပိ စေတံ ‘‘သဟဿံ စာတုမဟာရာဇိကာနံ သဟဿံ တာဝတိံသာန’’န္တိ (အ. နိ. ၁၀.၂၉)၊ တသ္မာ နာမပဏ္ဏတ္တိယေဝေသာ တဿ ဒေဝလောကဿာတိ ဝေဒိတဗ္ဗာ. ဧဝဉှိ နိဒ္ဒေါသံ ပဒံ ဟောတိ.

နန္ဒနေ ဝနေတိ ဧတ္ထ တံ ဝနံ ပဝိဋ္ဌေ ပဝိဋ္ဌေ နန္ဒယတိ တောသေတီတိ နန္ဒနံ. ပဉ္စသု ဟိ မရဏနိမိတ္တေသု ဥပ္ပန္နေသု ‘‘သမ္ပတ္တိံ ပဟာယ စဝိဿာမာ’’တိ ပရိဒေဝမာနာ ဒေဝတာ သက္ကော ဒေဝါနမိန္ဒော ‘‘မာ ပရိဒေဝိတ္ထ၊ အဘိဇ္ဇနဓမ္မာ နာမ သင်္ခါရာ နတ္ထီ’’တိ ဩဝဒိတွာ တတ္ထ ပဝေသာပေတိ. တာသံ အညာဟိ ဒေဝတာဟိ ဗာဟာသု ဂဟေတွာ ပဝေသိတာနမ္ပိ တဿ သမ္ပတ္တိံ ဒိသွာဝ မရဏသောကော ဝူပသမ္မတိ၊ ပီတိပါမောဇ္ဇမေဝ ဥပ္ပဇ္ဇတိ. အထ တသ္မိံ ကီဠမာနာ ဧဝ ဥဏှသန္တတ္တော ဟိမပိဏ္ဍော ဝိယ ဝိလီယန္တိ၊ ဝါတာပဟတဒီပသိခါ ဝိယ ဝိဇ္ဈာယန္တီတိ ဧဝံ ယံကိဉ္စိ အန္တော ပဝိဋ္ဌံ နန္ဒယတိ တောသေတိယေဝါတိ နန္ဒနံ၊ တသ္မိံ နန္ဒနေ. အစ္ဆရာသံဃပရိဝုတာတိ အစ္ဆရာတိ ဒေဝဓီတာနံ နာမံ၊ တာသံ သမူဟေန ပရိဝုတာ.

ဒိဗ္ဗေဟီတိ ဒေဝလောကေ နိဗ္ဗတ္တေဟိ. ပဉ္စဟိ ကာမဂုဏေဟီတိ မနာပိယရူပသဒ္ဒဂန္ဓရသဖောဋ္ဌဗ္ဗသင်္ခါတေဟိ ပဉ္စဟိ ကာမဗန္ဓနေဟိ ကာမကောဋ္ဌာသေဟိ ဝါ. သမပ္ပိတာတိ ဥပေတာ. ဣတရံ တဿေဝ ဝေဝစနံ. ပရိစာရယမာနာတိ ရမမာနာ၊ တေသု တေသု ဝါ ရူပါဒီသု ဣန္ဒြိယာနိ သဉ္စာရယမာနာ. တာယံ ဝေလာယန္တိ တသ္မိံ ပရိစာရဏကာလေ. သော ပနဿ ဒေဝပုတ္တဿ အဓုနာ အဘိနိဗ္ဗတ္တကာလော ဝေဒိတဗ္ဗော. တဿ ဟိ ပဋိသန္ဓိက္ခဏေယေဝ ရတ္တသုဝဏ္ဏက္ခန္ဓော ဝိယ ဝိရောစယမာနော တိဂါဝုတပ္ပမာဏော အတ္တဘာဝေါ နိဗ္ဗတ္တိ. သော ဒိဗ္ဗဝတ္ထနိဝတ္ထော ဒိဗ္ဗာလင်္ကာရပဋိမဏ္ဍိတော ဒိဗ္ဗမာလာဝိလေပနဓရော ဒိဗ္ဗေဟိ စန္ဒနစုဏ္ဏေဟိ သမံ ဝိကိရိယမာနော ဒိဗ္ဗေဟိ ပဉ္စဟိ ကာမဂုဏေဟိ ဩဝုတော နိဝုတော ပရိယောနဒ္ဓေါ လောဘာဘိဘူတော ဟုတွာ လောဘနိဿရဏံ နိဗ္ဗာနံ အပဿန္တော အာသဘိံ ဝါစံ ဘာသန္တော ဝိယ မဟာသဒ္ဒေန ‘‘န တေ သုခံ ပဇာနန္တီ’’တိ ဣမံ ဂါထံ ဂါယမာနော နန္ဒနဝနေ ဝိစရိ. တေန ဝုတ္တံ – ‘‘တာယံ ဝေလာယံ ဣမံ ဂါထံ အဘာသီ’’တိ.

ယေ န ပဿန္တိ နန္ဒနန္တိ ယေ တတြ ပဉ္စကာမဂုဏာနုဘဝနဝသေန နန္ဒနဝနံ န ပဿန္တိ. နရဒေဝါနန္တိ ဒေဝနရာနံ၊ ဒေဝပုရိသာနန္တိ အတ္ထော. တိဒသာနန္တိ တိက္ခတ္တုံ ဒသန္နံ. ယသဿိနန္တိ ပရိဝါရသင်္ခါတေန ယသေန သမ္ပန္နာနံ.

အညတရာ ဒေဝတာတိ ဧကာ အရိယသာဝိကာ ဒေဝတာ. ပစ္စဘာသီတိ ‘‘အယံ ဗာလဒေဝတာ ဣမံ သမ္ပတ္တိံ နိစ္စံ အစလံ မညတိ၊ နာဿာ ဆေဒနဘေဒနဝိဒ္ဓံသနဓမ္မတံ ဇာနာတီ’’တိ အဓိပ္ပါယံ ဝိဝဋ္ဋေတွာ ဒဿေန္တီ ‘‘န တွံ ဗာလေ’’တိ ဣမာယ ဂါထာယ ပတိအဘာသိ. ယထာ အရဟတံ ဝစောတိ ယထာ အရဟန္တာနံ ဝစနံ၊ တထာ တွံ န ဇာနာသီတိ. ဧဝံ တဿာ အဓိပ္ပါယံ ပဋိက္ခိပိတွာ ဣဒါနိ အရဟန္တာနံ ဝစနံ ဒဿေန္တီ အနိစ္စာတိအာဒိမာဟ. တတ္ထ အနိစ္စာ ဝတ သင်္ခါရာတိ သဗ္ဗေ တေဘူမကသင်္ခါရာ ဟုတွာ အဘာဝတ္ထေန အနိစ္စာ. ဥပ္ပါဒဝယဓမ္မိနောတိ ဥပ္ပါဒဝယသဘာဝါ. ဥပ္ပဇ္ဇိတွာ နိရုဇ္ဈန္တီတိ ဣဒံ ပုရိမဿေဝ ဝေဝစနံ. ယသ္မာ ဝါ ဥပ္ပဇ္ဇိတွာ နိရုဇ္ဈန္တိ၊ တသ္မာ ဥပ္ပါဒဝယဓမ္မိနောတိ. ဥပ္ပါဒဝယဂ္ဂဟဏေန စေတ္ထ တဒနန္တရာ ဝေမဇ္ဈဋ္ဌာနံ ဂဟိတမေဝ ဟောတိ. တေသံ ဝူပသမော သုခေါတိ တေသံ သင်္ခါရာနံ ဝူပသမသင်္ခါတံ နိဗ္ဗာနမေဝ သုခံ. ဣဒံ အရဟတံ ဝစောတိ.

နန္ဒနသုတ္တဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.