၉. ဓမ္မစေတိယသုတ္တဝဏ္ဏနာ

၃၆၄. ဧဝံ မေ သုတန္တိ ဓမ္မစေတိယသုတ္တံ. တတ္ထ မေဒါဠုပန္တိ နာမေတံ တဿ၊ တဿ ဟိ နိဂမဿ မေဒဝဏ္ဏာ ပါသာဏာ ကိရေတ္ထ ဥဿန္နာ အဟေသုံ၊ တသ္မာ မေဒါဠုပန္တိ သင်္ခံ ဂတံ. သေနာသနံ ပနေတ္ထ အနိယတံ၊ တသ္မာ န တံ ဝုတ္တံ. နဂရကန္တိ ဧဝံနာမကံ သကျာနံ နိဂမံ. ကေနစိဒေဝ ကရဏီယေနာတိ န အညေန ကရဏီယေန၊ အယံ ပန ဗန္ဓုလသေနာပတိံ သဒ္ဓိံ ဒွတ္တိံသာယ ပုတ္တေဟိ ဧကဒိဝသေနေဝ ဂဏှထာတိ အာဏာပေသိ၊ တံဒိဝသဉ္စဿ ဘရိယာယ မလ္လိကာယ ပဉ္စဟိ ဘိက္ခုသတေဟိ သဒ္ဓိံ ဘဂဝါ နိမန္တိတော၊ ဗုဒ္ဓပ္ပမုခေ ဘိက္ခုသံဃေ ဃရံ အာဂန္တွာ နိသိန္နမတ္တေ ‘‘သေနာပတိ ကာလင်္ကတော’’တိ သာသနံ အာဟရိတွာ မလ္လိကာယ အဒံသု. သာ ပဏ္ဏံ ဂဟေတွာ မုခသာသနံ ပုစ္ဆိ. ‘‘ရညာ အယျေ သေနာပတိ သဒ္ဓိံ ဒွတ္တိံသာယ ပုတ္တေဟိ ဧကပ္ပဟာရေနေဝ ဂဟာပိတော’’တိ အာရောစေသုံ. မဟာဇနဂတံ မာ ကရိတ္ထာတိ ဩဝဋ္ဋိကာယ ပဏ္ဏံ ကတွာ ဘိက္ခုသံဃံ ပရိဝိသိ. တသ္မိံ သမယေ ဧကာ သပ္ပိစာဋိ နီဟရိတာ၊ သာ ဥမ္မာရေ အာဟစ္စ ဘိန္နာ၊ တံ အပနေတွာ အညံ အာဟရာပေတွာ ဘိက္ခုသံဃံ ပရိဝိသိ.

သတ္ထာ ကတဘတ္တကိစ္စော ကထာသမုဋ္ဌာပနတ္ထံ – ‘‘သပ္ပိစာဋိယာ ဘိန္နပစ္စယာ န စိန္တေတဗ္ဗ’’န္တိ အာဟ. တသ္မိံ သမယေ မလ္လိကာ ပဏ္ဏံ နီဟရိတွာ ဘဂဝတော ပုရတော ဌပေတွာ – ‘‘ဘဂဝါ ဣမံ ဒွတ္တိံသာယ ပုတ္တေဟိ သဒ္ဓိံ သေနာပတိနော မတသာသနံ၊ အဟံ ဧတမ္ပိ န စိန္တယာမိ၊ သပ္ပိစာဋိပစ္စယာ ကိံ စိန္တေယျာမီ’’တိ အာဟ. ဘဂဝါ – ‘‘မလ္လိကေ၊ မာ စိန္တယိ၊ အနမတဂ္ဂေ သံသာရေ နာမ ဝတ္တမာနာနံ ဟောတိ ဧတ’’န္တိ အနိစ္စတာဒိပဋိသံယုတ္တံ ဓမ္မကထံ ကတွာ အဂမာသိ. မလ္လိကာ ဒွတ္တိံသသုဏိသာယော ပက္ကောသာပေတွာ ဩဝါဒံ အဒါသိ. ရာဇာ မလ္လိကံ ပက္ကောသာပေတွာ ‘‘သေနာပတိနော အမှာကံ အန္တရေ ဘိန္နဒေါသော အတ္ထိ နတ္ထီ’’တိ ပုစ္ဆိ. နတ္ထိ သာမီတိ. သော တဿာ ဝစနေန တဿ နိဒ္ဒေါသဘာဝံ ဉတွာ ဝိပ္ပဋိသာရီ ဗလဝဒေါမနဿံ ဥပ္ပါဒေသိ. သော – ‘‘ဧဝရူပံ နာမ အဒေါသကာရကံ မံ သမ္ဘာဝယိတွာ အာဂတံ သဟာယကံ ဝိနာသေသိ’’န္တိ တတော ပဋ္ဌာယ ပါသာဒေ ဝါ နာဋကေသု ဝါ ရဇ္ဇသုခေသု ဝါ စိတ္တဿာဒံ အလဘမာနော တတ္ထ တတ္ထ ဝိစရိတုံ အာရဒ္ဓေါ. ဧတဒေဝ ကိစ္စံ အဟောသိ. ဣဒံ သန္ဓာယ ဝုတ္တံ ‘‘ကေနစိဒေဝ ကရဏီယေနာ’’တိ.

ဒီဃံ ကာရာယနန္တိ ဒီဃကာရာယနော နာမ ဗန္ဓုလသေနာပတိဿ ဘာဂိနေယျော ‘‘ဧတဿ မေ မာတုလော အဒေါသကာရကော နိက္ကာရဏေန ဃာတိတော’’တိ ရညာ သေနာပတိဋ္ဌာနေ ဌပိတော. တံ သန္ဓာယေတံ ဝုတ္တံ. မဟစ္စာ ရာဇာနုဘာဝေနာတိ မဟတာ ရာဇာနုဘာဝေန၊ ဓရဏိတလံ ဘိန္ဒန္တော ဝိယ သာဂရံ ပရိဝတ္တေန္တော ဝိယ ဝိစိတ္တဝေသသောဘေန မဟတာ ဗလကာယေနာတိ အတ္ထော. ပါသာဒိကာနီတိ ဒဿနေနေဝ သဟ ရဉ္ဇနကာနိ. ပသာဒနီယာနီတိ တဿေဝ ဝေဝစနံ. အထ ဝါ ပါသာဒိကာနီတိ ပသာဒဇနကာနိ. အပ္ပသဒ္ဒါနီတိ နိဿဒ္ဒါနိ. အပ္ပနိဂ္ဃေါသာနီတိ အဝိဘာဝိတတ္ထေန နိဂ္ဃေါသေန ရဟိတာနိ. ဝိဇနဝါတာနီတိ ဝိဂတဇနဝါတာနိ. မနုဿရာဟဿေယျကာနီတိ မနုဿာနံ ရဟဿကမ္မာနုစ္ဆဝိကာနိ၊ ရဟဿမန္တံ မန္တေန္တာနံ အနုရူပါနီတိ အတ္ထော. ပဋိသလ္လာနသာရုပ္ပါနီတိ နိလီယနဘာဝဿ ဧကီဘာဝဿ အနုစ္ဆဝိကာနိ. ယတ္ထ သုဒံ မယန္တိ န တေန တတ္ထ ဘဂဝါ ပယိရုပါသိတပုဗ္ဗော၊ တာဒိသေသု ပန ပယိရုပါသိတပုဗ္ဗော၊ တသ္မာ ယာဒိသေသု သုဒံ မယန္တိ အယမေတ္ထ အတ္ထော.

အတ္ထိ၊ မဟာရာဇာတိ ပဏ္ဍိတော သေနာပတိ ‘‘ရာဇာ ဘဂဝန္တံ မမာယတီ’’တိ ဇာနာတိ၊ သော သစေ မံ ရာဇာ ‘‘ကဟံ ဘဂဝါ’’တိ ဝဒေယျ၊ အဒန္ဓာယန္တေန အာစိက္ခိတုံ ယုတ္တန္တိ စရပုရိသေ ပယောဇေတွာ ဘဂဝတော နိဝါသနဋ္ဌာနံ ဉတွာဝ ဝိဟရတိ. တသ္မာ ဧဝမာဟ. အာရာမံ ပါဝိသီတိ ဗဟိနိဂမေ ခန္ဓာဝါရံ ဗန္ဓာပေတွာ ကာရာယနေန သဒ္ဓိံ ပါဝိသိ.

၃၆၆. ဝိဟာရောတိ ဂန္ဓကုဋိံ သန္ဓာယာဟံသု. အာဠိန္ဒန္တိ ပမုခံ. ဥက္ကာသိတွာတိ ဥက္ကာသိတသဒ္ဒံ ကတွာ. အဂ္ဂဠန္တိ ကဝါဋံ. အာကောဋေဟီတိ အဂ္ဂနခေန ဤသကံ ကုဉ္စိကစ္ဆိဒ္ဒသမီပေ ကောဋေဟီတိ ဝုတ္တံ ဟောတိ. ဒွါရံ ကိရ အတိဥပရိ အမနုဿာ၊ အတိဟေဋ္ဌာ ဒီဃဇာတိကာ ကောဋေန္တိ. တထာ အကောဋေတွာ မဇ္ဈေ ဆိဒ္ဒသမီပေ ကောဋေတဗ္ဗံ၊ ဣဒံ ဒွါရကောဋ္ဋကဝတ္တန္တိ ဒီပေန္တာ ဝဒန္တိ. တတ္ထေဝါတိ ဘိက္ခူဟိ ဝုတ္တဋ္ဌာနေယေဝ. ခဂ္ဂဉ္စ ဥဏှီသဉ္စာတိ ဒေသနာမတ္တမေတံ၊

ဝါလဗီဇနိမုဏှီသံ၊ ခဂ္ဂံ ဆတ္တဉ္စုပါဟနံ၊

ဩရုယှ ရာဇာ ယာနမှာ၊ ဌပယိတွာ ပဋိစ္ဆဒန္တိ. –

အာဂတာနိ ပန ပဉ္စပိ ရာဇကကုဓဘဏ္ဍာနိ အဒါသိ. ကသ္မာ ပန အဒါသီတိ. အတိဂရုနော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ သန္တိကံ ဥဒ္ဓတဝေသေန ဂန္တုံ န ယုတ္တန္တိ စ၊ ဧကကောဝ ဥပသင်္ကမိတွာ အတ္တနော ရုစိဝသေန သမ္မောဒိဿာမိ စာတိ. ပဉ္စသု ဟိ ရာဇကကုဓဘဏ္ဍေသု နိဝတ္တိတေသု တွံ နိဝတ္တာတိ ဝတ္တဗ္ဗံ န ဟောတိ၊ သဗ္ဗေ သယမေဝ နိဝတ္တန္တိ. ဣတိ ဣမေဟိ ဒွီဟိ ကာရဏေဟိ အဒါသိ. ရဟာယတီတိ ရဟဿံ ကရောတိ နိဂူဟတိ. အယံ ကိရဿ အဓိပ္ပါယော ‘‘ပုဗ္ဗေပိ အယံ ရာဇာ သမဏေန ဂေါတမေန သဒ္ဓိံ စတုက္ကဏ္ဏမန္တံ မန္တေတွာ မယှံ မာတုလံ သဒ္ဓိံ ဒွတ္တိံသာယ ပုတ္တေဟိ ဂဏှာပေသိ၊ ဣဒါနိပိ စတုက္ကဏ္ဏမန္တံ မန္တေတုကာမော၊ ကစ္စိ နု ခေါ မံ ဂဏှာပေဿတီ’’တိ. ဧဝံ ကောပဝသေနဿ ဧတဒဟောသိ.

ဝိဝရိ ဘဂဝါ ဒွါရန္တိ န ဘဂဝါ ဥဋ္ဌာယ ဒွါရံ ဝိဝရိ၊ ဝိဝရတူတိ ပန ဟတ္ထံ ပသာရေသိ. တတော – ‘‘ဘဂဝါ တုမှေဟိ အနေကေသု ကပ္ပကောဋီသု ဒါနံ ဒဒမာနေဟိ န သဟတ္ထာ ဒွါရဝိဝရဏကမ္မံ ကတ’’န္တိ သယမေဝ ဒွါရံ ဝိဝဋံ. တံ ပန ယသ္မာ ဘဂဝတော မနေန ဝိဝဋံ၊ တသ္မာ ‘‘ဝိဝရိ ဘဂဝါ ဒွါရ’’န္တိ ဝတ္တုံ ဝဋ္ဋတိ. ဝိဟာရံ ပဝိသိတွာတိ ဂန္ဓကုဋိံ ပဝိသိတွာ. တသ္မိံ ပန ပဝိဋ္ဌမတ္တေယေဝ ကာရာယနော ပဉ္စ ရာဇကကုဓဘဏ္ဍာနိ ဂဟေတွာ ခန္ဓာဝါရံ ဂန္တွာ ဝိဋဋူဘံ အာမန္တေသိ ‘‘ဆတ္တံ သမ္မ ဥဿာပေဟီ’’တိ. မယှံ ပိတာ ကိံ ဂတောတိ? ပိတရံ မာ ပုစ္ဆ၊ သစေ တွံ န ဥဿာပေသိ၊ တံ ဂဏှိတွာ အဟံ ဥဿာပေမီတိ. ‘‘ဥဿာပေမိ သမ္မာ’’တိ သမ္ပဋိစ္ဆိ. ကာရာယနော ရညော ဧကံ အဿဉ္စ အသိဉ္စ ဧကမေဝ စ ပရိစာရိကံ ဣတ္ထိံ ဌပေတွာ – ‘‘သစေ ရာဇာ ဇီဝိတေန အတ္ထိကော၊ မာ အာဂစ္ဆတူ’’တိ ဝိဋဋူဘဿ ဆတ္တံ ဥဿာပေတွာ တံ ဂဟေတွာ သာဝတ္ထိမေဝ ဂတော.

၃၆၇. ဓမ္မနွယောတိ ပစ္စက္ခဉာဏသင်္ခါတဿ ဓမ္မဿ အနုနယော အနုမာနံ၊ အနုဗုဒ္ဓီတိ အတ္ထော. ဣဒါနိ ယေနဿ ဓမ္မနွယေန ‘‘သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓေါ ဘဂဝါ’’တိအာဒိ ဟောတိ၊ တံ ဒဿေတုံ ဣဓ ပနာဟံ၊ ဘန္တေတိအာဒိမာဟ. တတ္ထ အာပါဏကောဋိကန္တိ ပါဏောတိ ဇီဝိတံ၊ တံ မရိယာဒံ အန္တော ကရိတွာ၊ မရဏသမယေပိ စရန္တိယေဝ၊ တံ န ဝီတိက္ကမန္တီတိ ဝုတ္တံ ဟောတိ. ‘‘အပါဏကောဋိက’’န္တိပိ ပါဌော၊ အာဇီဝိတပရိယန္တန္တိ အတ္ထော. ယထာ ဧကစ္စေ ဇီဝိတဟေတု အတိက္ကမန္တာ ပါဏကောဋိကံ ကတွာ စရန္တိ၊ န ဧဝန္တိ အတ္ထော. အယမ္ပိ ခေါ မေ၊ ဘန္တေတိ ဗုဒ္ဓသုဗုဒ္ဓတာယ ဓမ္မသွာက္ခာတတာယ သံဃသုပ္ပဋိပန္နတာယ စ ဧတံ ဧဝံ ဟောတိ၊ ဧဝဉှိ မေ၊ ဘန္တေ၊ အယံ ဘဂဝတိ ဓမ္မနွယော ဟောတီတိ ဒီပေတိ. ဧသေဝ နယော သဗ္ဗတ္ထ.

၃၆၉. န ဝိယ မညေ စက္ခုံ ဗန္ဓန္တေတိ စက္ခုံ အဗန္ဓန္တေ ဝိယ. အပါသာဒိကဉှိ ဒိသွာ ပုန ဩလောကနကိစ္စံ န ဟောတိ၊ တသ္မာ သော စက္ခုံ န ဗန္ဓတိ နာမ. ပါသာဒိကံ ဒိသွာ ပုနပ္ပုနံ ဩလောကနကိစ္စံ ဟောတိ၊ တသ္မာ သော စက္ခုံ ဗန္ဓတိ နာမ. ဣမေ စ အပါသာဒိကာ၊ တသ္မာ ဧဝမာဟ. ဗန္ဓုကရောဂေါ နောတိ ကုလရောဂေါ. အမှာကံ ကုလေ ဇာတာ ဧဝရူပါ ဟောန္တီတိ ဝဒန္တိ. ဥဠာရန္တိ မဟေသက္ခံ. ပုဗ္ဗေနာပရန္တိ ပုဗ္ဗတော အပရံ ဝိသေသံ. တတ္ထ ကသိဏပရိကမ္မံ ကတွာ သမာပတ္တိံ နိဗ္ဗတ္တေန္တော ဥဠာရံ ပုဗ္ဗေ ဝိသေသံ သဉ္ဇာနာတိ နာမ၊ သမာပတ္တိံ ပဒဋ္ဌာနံ ကတွာ ဝိပဿနံ ဝဍ္ဎေတွာ အရဟတ္တံ ဂဏှန္တော ဥဠာရံ ပုဗ္ဗတော အပရံ ဝိသေသံ သဉ္ဇာနာတိ နာမ.

၃၇၀. ဃာတေတာယံ ဝါ ဃာတေတုန္တိ ဃာတေတဗ္ဗယုတ္တကံ ဃာတေတုံ. ဇာပေတာယံ ဝါ ဇာပေတုန္တိ ဓနေန ဝါ ဇာပေတဗ္ဗယုတ္တကံ ဇာပေတုံ ဇာနိတုံ အဓနံ ကာတုံ. ပဗ္ဗာဇေတာယံ ဝါ ပဗ္ဗာဇေတုန္တိ ရဋ္ဌတော ဝါ ပဗ္ဗာဇေတဗ္ဗယုတ္တကံ ပဗ္ဗာဇေတုံ.

၃၇၃. ဣသိဒတ္တပုရာဏာတိ ဣသိဒတ္တော စ ပုရာဏော စ. တေသု ဧကော ဗြဟ္မစာရီ၊ ဧကော သဒါရသန္တုဋ္ဌော. မမဘတ္တာတိ မမ သန္တကံ ဘတ္တံ ဧတေသန္တိ မမဘတ္တာ. မမယာနာတိ မမ သန္တကံ ယာနံ ဧတေသန္တိ မမယာနာ. ဇီဝိကာယ ဒါတာတိ ဇီဝိတဝုတ္တိံ ဒါတာ. ဝီမံသမာနောတိ ဥပပရိက္ခမာနော. တဒါ ကိရ ရာဇာ နိဒ္ဒံ အနောက္ကန္တောဝ ဩက္ကန္တော ဝိယ ဟုတွာ နိပဇ္ဇိ. အထ တေ ထပတယော ‘‘ကတရသ္မိံ ဒိသာဘာဂေ ဘဂဝါ’’တိ ပုစ္ဆိတွာ ‘‘အသုကသ္မိံ နာမာ’’တိ သုတွာ မန္တယိံသု – ‘‘ယေန သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓေါ၊ တေန သီသေ ကတေ ရာဇာ ပါဒတော ဟောတိ. ယေန ရာဇာ၊ တေန သီသေ ကတေ သတ္ထာ ပါဒတော ဟောတိ၊ ကိံ ကရိဿာမာ’’တိ? တတော နေသံ ဧတဒဟောသိ – ‘‘ရာဇာ ကုပ္ပမာနော ယံ အမှာကံ ဒေတိ၊ တံ အစ္ဆိန္ဒေယျ. န ခေါ ပန မယံ သက္ကောမ ဇာနမာနာ သတ္ထာရံ ပါဒတော ကာတု’’န္တိ ရာဇာနံ ပါဒတော ကတွာ နိပဇ္ဇိံသု. တံ သန္ဓာယ အယံ ရာဇာ ဧဝမာဟ.

၃၇၄. ပက္ကာမီတိ ဂန္ဓကုဋိတော နိက္ခမိတွာ ကာရာယနဿ ဌိတဋ္ဌာနံ ဂတော၊ တံ တတ္ထ အဒိသွာ ခန္ဓာဝါရဋ္ဌာနံ ဂတော၊ တတ္ထာပိ အညံ အဒိသွာ တံ ဣတ္ထိံ ပုစ္ဆိ. သာ သဗ္ဗံ ပဝတ္တိံ အာစိက္ခိ. ရာဇာ – ‘‘န ဣဒါနိ မယာ ဧကကေန တတ္ထ ဂန္တဗ္ဗံ၊ ရာဇဂဟံ ဂန္တွာ ဘာဂိနေယျေန သဒ္ဓိံ အာဂန္တွာ မယှံ ရဇ္ဇံ ဂဏှိဿာမီ’’တိ ရာဇဂဟံ ဂစ္ဆန္တော အန္တရာမဂ္ဂေ ကဏာဇကဘတ္တဉ္စေဝ ဘုဉ္ဇိ၊ ဗဟလဥဒကဉ္စ ပိဝိ. တဿ သုခုမာလပကတိကဿ အာဟာရော န သမ္မာ ပရိဏာမိ. သော ရာဇဂဟံ ပါပုဏန္တောပိ ဝိကာလေ ဒွါရေသု ပိဟိတေသု ပါပုဏိ. ‘‘အဇ္ဇ သာလာယံ သယိတွာ သွေ မယှံ ဘာဂိနေယျံ ပဿိဿာမီ’’တိ ဗဟိနဂရေ သာလာယ နိပဇ္ဇိ. တဿ ရတ္တိဘာဂေ ဥဋ္ဌာနာနိ ပဝတ္တိံသု၊ ကတိပယဝါရေ ဗဟိ နိက္ခမိ. တတော ပဋ္ဌာယ ပဒသာ ဂန္တုံ အသက္ကောန္တော တဿာ ဣတ္ထိယာ အင်္ကေ နိပဇ္ဇိတွာ ဗလဝပစ္စူသေ ကာလမကာသိ. သာ တဿ မတဘာဝံ ဉတွာ – ‘‘ဒွီသု ရဇ္ဇေသု ရဇ္ဇံ ကာရေတွာ ဣဒါနိ ပရဿ ဗဟိနဂရေ အနာထသာလာယ အနာထကာလကိရိယံ ကတွာ နိပန္နော မယှံ သာမိ ကောသလရာဇာ’’တိအာဒီနိ ဝဒမာနာ ဥစ္စာသဒ္ဒေန ပရိဒေဝိတုံ အာရဘိ. မနုဿာ သုတွာ ရညော အာရောစေသုံ. ရာဇာ အာဂန္တွာ ဒိသွာ သဉ္ဇာနိတွာ အာဂတကာရဏံ ဉတွာ မဟာပရိဟာရေန သရီရကိစ္စံ ကရိတွာ ‘‘ဝိဋဋူဘံ ဂဏှိဿာမီ’’တိ ဘေရိံ စရာပေတွာ ဗလကာယံ သန္နိပါတေသိ. အမစ္စာ ပါဒေသု ပတိတွာ – ‘‘သစေ၊ ဒေဝ၊ တုမှာကံ မာတုလော အရောဂေါ အဿ၊ တုမှာကံ ဂန္တုံ ယုတ္တံ ဘဝေယျ၊ ဣဒါနိ ပန ဝိဋဋူဘောပိ တုမှေ နိဿာယ ဆတ္တံ ဥဿာပေတုံ အရဟတိယေဝါ’’တိ သညာပေတွာ နိဝါရေသုံ.

ဓမ္မစေတိယာနီတိ ဓမ္မဿ စိတ္တီကာရဝစနာနိ. တီသု ဟိ ရတနေသု ယတ္ထ ကတ္ထစိ စိတ္တီကာရေ ကတေ သဗ္ဗတ္ထ ကတောယေဝ ဟောတိ၊ တသ္မာ ဘဂဝတိ စိတ္တီကာရေ ကတေ ဓမ္မောပိ ကတောဝ ဟောတီတိ ဘဂဝါ ‘‘ဓမ္မစေတိယာနီ’’တိ အာဟ. အာဒိဗြဟ္မစရိယကာနီတိ မဂ္ဂဗြဟ္မစရိယဿ အာဒိဘူတာနိ၊ ပုဗ္ဗဘာဂပဋိပတ္တိဘူတာနီတိ အတ္ထော. သေသံ သဗ္ဗတ္ထ ဥတ္တာနမေဝါတိ.

ပပဉ္စသူဒနိယာ မဇ္ဈိမနိကာယဋ္ဌကထာယ

ဓမ္မစေတိယသုတ္တဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.