၁၀. ကဏ္ဏကတ္ထလသုတ္တဝဏ္ဏနာ

၃၇၅. ဧဝံ မေ သုတန္တိ ကဏ္ဏကတ္ထလသုတ္တံ. တတ္ထ ဥရုညာယန္တိ ဥရုညာတိ တဿ ရဋ္ဌဿပိ နဂရဿပိ ဧတဒေဝ နာမံ၊ ဘဂဝါ ဥရုညာနဂရံ ဥပနိဿာယ ဝိဟရတိ. ကဏ္ဏကတ္ထလေ မိဂဒါယေတိ တဿ နဂရဿ အဝိဒူရေ ကဏ္ဏကတ္ထလံ နာမ ဧကော ရမဏီယော ဘူမိဘာဂေါ အတ္ထိ၊ သော မိဂါနံ အဘယတ္ထာယ ဒိန္နတ္တာ မိဂဒါယောတိ ဝုစ္စတိ၊ တသ္မိံ ကဏ္ဏကတ္ထလေ မိဂဒါယေ. ကေနစိဒေဝ ကရဏီယေနာတိ န အညေန၊ အနန္တရသုတ္တေ ဝုတ္တကရဏီယေနေဝ. သောမာ စ ဘဂိနီ သကုလာ စ ဘဂိနီတိ ဣမာ ဒွေ ဘဂိနိယော ရညော ပဇာပတိယော. ဘတ္တာဘိဟာရေတိ ဘတ္တံ အဘိဟရဏဋ္ဌာနေ. ရညော ဘုဉ္ဇနဋ္ဌာနဉှိ သဗ္ဗာပိ ဩရောဓာ ကဋစ္ဆုအာဒီနိ ဂဟေတွာ ရာဇာနံ ဥပဋ္ဌာတုံ ဂစ္ဆန္တိ၊ တာပိ တထေဝ အဂမံသု.

၃၇၆. ကိံ ပန၊ မဟာရာဇာတိ ကသ္မာ ဧဝမာဟ? ရညော ဂရဟပရိမောစနတ္ထံ. ဧဝဉှိ ပရိသာ စိန္တေယျ – ‘‘အယံ ရာဇာ အာဂစ္ဆမာနောဝ မာတုဂါမာနံ သာသနံ အာရောစေတိ၊ မယံ အတ္တနော ဓမ္မတာယ ဘဂဝန္တံ ဒဋ္ဌုံ အာဂတောတိ မညာမ၊ အယံ ပန မာတုဂါမာနံ သာသနံ ဂဟေတွာ အာဂတော၊ မာတုဂါမဒါသော မညေ၊ ဧသ ပုဗ္ဗေပိ ဣမိနာဝ ကာရဏေန အာဂစ္ဆတီ’’တိ. ပုစ္ဆိတော ပန သော အတ္တနော အာဂမနကာရဏံ ကထေဿတိ၊ ဧဝမဿ အယံ ဂရဟာ န ဥပ္ပဇ္ဇိဿတီတိ ဂရဟမောစနတ္ထံ ဧဝမာဟ.

၃၇၈. အဗ္ဘုဒါဟာသီတိ ကထေသိ. သကိဒေဝ သဗ္ဗံ ဥဿတိ သဗ္ဗံ ဒက္ခိတီတိ ယော ဧကာဝဇ္ဇနေန ဧကစိတ္တေန အတီတာနာဂတပစ္စုပ္ပန္နံ သဗ္ဗံ ဥဿတိ ဝါ ဒက္ခိတိ ဝါ၊ သော နတ္ထီတိ အတ္ထော. ဧကေန ဟိ စိတ္တေန အတီတံ သဗ္ဗံ ဇာနိဿာမီတိ အာဝဇ္ဇိတွာပိ အတီတံ သဗ္ဗံ ဇာနိတုံ န သက္ကာ၊ ဧကဒေသမေဝ ဇာနာတိ. အနာဂတပစ္စုပ္ပန္နံ ပန တေန စိတ္တေန သဗ္ဗေနေဝ သဗ္ဗံ န ဇာနာတီတိ. ဧသ နယော ဣတရေသု. ဧဝံ ဧကစိတ္တဝသေနာယံ ပဉှော ကထိတော. ဟေတုရူပန္တိ ဟေတုသဘာဝံ ကာရဏဇာတိကံ. သဟေတုရူပန္တိ သကာရဏဇာတိကံ. သမ္ပရာယိကာဟံ၊ ဘန္တေတိ သမ္ပရာယဂုဏံ အဟံ၊ ဘန္တေ၊ ပုစ္ဆာမိ.

၃၇၉. ပဉ္စိမာနီတိ ဣမသ္မိံ သုတ္တေ ပဉ္စ ပဓာနိယင်္ဂါနိ လောကုတ္တရမိဿကာနိ ကထိတာနိ. ကထိနင်္ဂဏဝါသီစူဠသမုဒ္ဒတ္ထေရော ပန ‘‘တုမှာကံ၊ ဘန္တေ၊ ကိံ ရုစ္စတီ’’တိ ဝုတ္တေ ‘‘မယှံ လောကုတ္တရာနေဝါတိ ရုစ္စတီ’’တိ အာဟ. ပဓာနဝေမတ္တတန္တိ ပဓာနနာနတ္တံ. အညာဒိသမေဝ ဟိ ပုထုဇ္ဇနဿ ပဓာနံ၊ အညာဒိသံ သောတာပန္နဿ၊ အညာဒိသံ သကဒါဂါမိနော၊ အညာဒိသံ အနာဂါမိနော၊ အညာဒိသံ အရဟတော၊ အညာဒိသံ အသီတိမဟာသာဝကာနံ၊ အညာဒိသံ ဒွိန္နံ အဂ္ဂသာဝကာနံ၊ အညာဒိသံ ပစ္စေကဗုဒ္ဓါနံ၊ အညာဒိသံ သဗ္ဗညုဗုဒ္ဓါနံ. ပုထုဇ္ဇနဿ ပဓာနံ သောတာပန္နဿ ပဓာနံ န ပါပုဏာတိ။ပေ။ ပစ္စေကဗုဒ္ဓဿ ပဓာနံ သဗ္ဗညုဗုဒ္ဓဿ ပဓာနံ န ပါပုဏာတိ. ဣမမတ္ထံ သန္ဓာယ ‘‘ပဓာနဝေမတ္တတံ ဝဒါမီ’’တိ အာဟ. ဒန္တကာရဏံ ဂစ္ဆေယျုန္တိ ယံ အကူဋကရဏံ၊ အနဝစ္ဆိန္ဒနံ၊ ဓုရဿ အစ္ဆိန္ဒနန္တိ ဒန္တေသု ကာရဏံ ဒိဿတိ၊ တံ ကာရဏံ ဥပဂစ္ဆေယျုန္တိ အတ္ထော. ဒန္တဘူမိန္တိ ဒန္တေဟိ ဂန္တဗ္ဗဘူမိံ. အဿဒ္ဓေါတိအာဒီသု ပုထုဇ္ဇနသောတာပန္နသကဒါဂါမိအနာဂါမိနော စတ္တာရောပိ အဿဒ္ဓါ နာမ. ပုထုဇ္ဇနော ဟိ သောတာပန္နဿ သဒ္ဓံ အပ္ပတ္တောတိ အဿဒ္ဓေါ၊ သောတာပန္နော သကဒါဂါမိဿ၊ သကဒါဂါမီ အနာဂါမိဿ၊ အနာဂါမီ အရဟတော သဒ္ဓံ အပ္ပတ္တောတိ အဿဒ္ဓေါ၊ အာဗာဓော အရဟတောပိ ဥပ္ပဇ္ဇတီတိ ပဉ္စပိ ဗဟွာဗာဓာ နာမ ဟောန္တိ. အရိယသာဝကဿ ပန သဌော မာယာဝီတိ နာမံ နတ္ထိ. တေနေဝ ထေရော – ‘‘ပဉ္စ ပဓာနိယင်္ဂါနိ လောကုတ္တရာနိ ကထိတာနီတိ မယှံ ရုစ္စတီ’’တိ အာဟ. အဿခဠုင်္ကသုတ္တန္တေ ပန – ‘‘တယော စ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အဿခဠုင်္ကေ တယော စ ပုရိသခဠုင်္ကေ ဒေသေဿာမီ’’တိ (အ. နိ. ၃.၁၄၁) ဧတ္ထ အရိယသာဝကဿာပိ သမ္ဗောဓိနာမံ အာဂတံ၊ တဿ ဝသေန လောကုတ္တရမိဿကာ ကထိတာတိ ဝုတ္တံ. ပုထုဇ္ဇနော ပန သောတာပတ္တိမဂ္ဂဝီရိယံ အသမ္ပတ္တော။ပေ။ အနာဂါမီ အရဟတ္တမဂ္ဂဝီရိယံ အသမ္ပတ္တောတိ ကုသီတောပိ အဿဒ္ဓေါ ဝိယ စတ္တာရောဝ ဟောန္တိ၊ တထာ ဒုပ္ပညော.

ဧဝံ ပနေတ္ထ ဩပမ္မသံသန္ဒနံ ဝေဒိတဗ္ဗံ – အဒန္တဟတ္ထိအာဒယော ဝိယ ဟိ မဂ္ဂပဓာနရဟိတော ပုဂ္ဂလော. ဒန္တဟတ္ထိအာဒယော ဝိယ မဂ္ဂပဓာနဝါ. ယထာ အဒန္တာ ဟတ္ထိအာဒယော ကူဋာကာရံ အကတွာ အဝိစ္ဆိန္ဒိတွာ ဓုရံ အပါတေတွာ ဒန္တဂမနံ ဝါ ဂန္တုံ ဒန္တဘူမိံ ဝါ ပတ္တုံ န သက္ကောန္တိ၊ ဧဝမေဝံ မဂ္ဂပဓာနရဟိတော မဂ္ဂပဓာနဝတာ ပတ္တဗ္ဗံ ပါပုဏိတုံ နိဗ္ဗတ္တေတဗ္ဗံ ဂုဏံ နိဗ္ဗတ္တေတုံ န သက္ကောတိ. ယထာ ပန ဒန္တဟတ္ထိအာဒယော ကူဋာကာရံ အကတွာ အဝိစ္ဆိန္ဒိတွာ ဓုရံ အပါတေတွာ ဒန္တဂမနံ ဝါ ဂန္တုံ ဒန္တဘူမိံ ဝါ ပတ္တုံ သက္ကောန္တိ၊ ဧဝမေဝံ မဂ္ဂပဓာနဝါ မဂ္ဂပဓာနဝတာ ပတ္တဗ္ဗံ ပါပုဏိတုံ နိဗ္ဗတ္တေတဗ္ဗံ ဂုဏံ နိဗ္ဗတ္တေတုံ သက္ကောတိ. ဣဒံ ဝုတ္တံ ဟောတိ – ‘‘သောတာပတ္တိမဂ္ဂပဓာနဝါ သောတာပတ္တိမဂ္ဂပဓာနဝတာ ပတ္တောကာသံ ပါပုဏိတုံ နိဗ္ဗတ္တေတဗ္ဗံ ဂုဏံ နိဗ္ဗတ္တေတုံ သက္ကောတိ။ပေ။ အရဟတ္တမဂ္ဂပဓာနဝါ အရဟတ္တမဂ္ဂပဓာနဝတာ ပတ္တောကာသံ ပါပုဏိတုံ နိဗ္ဗတ္တေတဗ္ဗံ ဂုဏံ နိဗ္ဗတ္တေတုံ သက္ကောတီ’’တိ.

၃၈၀. သမ္မပ္ပဓာနာတိ မဂ္ဂပဓာနေန သမ္မပ္ပဓာနာ. န ကိဉ္စိ နာနာကရဏံ ဝဒါမိ ယဒိဒံ ဝိမုတ္တိယာ ဝိမုတ္တိန္တိ ယံ ဧကဿ ဖလဝိမုတ္တိယာ ဣတရဿ ဖလဝိမုတ္တိံ အာရဗ္ဘ နာနာကရဏံ ဝတ္တဗ္ဗံ သိယာ၊ တံ န ကိဉ္စိ ဝဒါမီတိ အတ္ထော. အစ္စိယာ ဝါ အစ္စိန္တိ အစ္စိယာ ဝါ အစ္စိမှိ. သေသပဒဒွယေပိ ဧသေဝ နယော၊ ဘုမ္မတ္ထေ ဟိ ဧတံ ဥပယောဂဝစနံ. ကိံ ပန တွံ၊ မဟာရာဇာတိ၊ မဟာရာဇ၊ ကိံ တွံ? ‘‘သန္တိ ဒေဝါ စာတုမဟာရာဇိကာ၊ သန္တိ ဒေဝါ တာဝတိံသာ။ပေ။ သန္တိ ဒေဝါ ပရနိမ္မိတဝသဝတ္တိနော၊ သန္တိ ဒေဝါ တတုတ္တရိ’’န္တိ ဧဝံ ဒေဝါနံ အတ္ထိဘာဝံ န ဇာနာသိ၊ ယေန ဧဝံ ဝဒေသီတိ. တတော အတ္ထိဘာဝံ ဇာနာမိ၊ မနုဿလောကံ ပန အာဂစ္ဆန္တိ နာဂစ္ဆန္တီတိ ဣဒံ ပုစ္ဆန္တော ယဒိ ဝါ တေ၊ ဘန္တေတိအာဒိမာဟ. သဗျာဗဇ္ဈာတိ သဒုက္ခာ၊ သမုစ္ဆေဒပ္ပဟာနေန အပ္ပဟီနစေတသိကဒုက္ခာ. အာဂန္တာရောတိ ဥပပတ္တိဝသေန အာဂန္တာရော. အဗျာဗဇ္ဈာတိ သမုစ္ဆိန္နဒုက္ခာ. အနာဂန္တာရောတိ ဥပပတ္တိဝသေန အနာဂန္တာရော.

၃၈၁. ပဟောတီတိ သက္ကောတိ. ရာဇာ ဟိ ပုညဝန္တမ္ပိ လာဘသက္ကာရသမ္ပန္နံ ယထာ န ကောစိ ဥပသင်္ကမတိ၊ ဧဝံ ကရောန္တော တမှာ ဌာနာ စာဝေတုံ သက္ကောတိ. တံ အပုညဝန္တမ္ပိ သကလဂါမံ ပိဏ္ဍာယ စရိတွာ ယာပနမတ္တံ အလဘန္တံ ယထာ လာဘသက္ကာရသမ္ပန္နော ဟောတိ၊ ဧဝံ ကရောန္တော တမှာ ဌာနာ စာဝေတုံ သက္ကောတိ. ဗြဟ္မစရိယဝန္တမ္ပိ ဣတ္ထီဟိ သဒ္ဓိံ သမ္ပယောဇေတွာ သီလဝိနာသံ ပါပေန္တော ဗလက္ကာရေန ဝါ ဥပ္ပဗ္ဗာဇေန္တော တမှာ ဌာနာ စာဝေတုံ သက္ကောတိ. အဗြဟ္မစရိယဝန္တမ္ပိ သမ္ပန္နကာမဂုဏံ အမစ္စံ ဗန္ဓနာဂါရံ ပဝေသေတွာ ဣတ္ထီနံ မုခမ္ပိ ပဿိတုံ အဒေန္တော တမှာ ဌာနာ စာဝေတိ နာမ. ရဋ္ဌတော ပန ယံ ဣစ္ဆတိ၊ တံ ပဗ္ဗာဇေတိ နာမ.

ဒဿနာယပိ နပ္ပဟောန္တီတိ ကာမာဝစရေ တာဝ အဗျာဗဇ္ဈေ ဒေဝေ သဗျာဗဇ္ဈာ ဒေဝါ စက္ခုဝိညာဏဒဿနာယပိ နပ္ပဟောန္တိ. ကသ္မာ? အရဟတော တတ္ထ ဌာနာဘာဝတော. ရူပါဝစရေ ပန ဧကဝိမာနသ္မိံယေဝ တိဋ္ဌန္တိ စ နိသီဒန္တိ စာတိ စက္ခုဝိညာဏဒဿနာယ ပဟောန္တိ၊ ဧတေဟိ ဒိဋ္ဌံ ပန သလ္လက္ခိတံ ပဋိဝိဒ္ဓံ လက္ခဏံ ဒဋ္ဌုံ သလ္လက္ခိတုံ ပဋိဝိဇ္ဈိတုံ န သက္ကောန္တီတိ ဉာဏစက္ခုနာ ဒဿနာယ နပ္ပဟောန္တိ၊ ဥပရိဒေဝေ စ စက္ခုဝိညာဏဒဿနေနာပီတိ.

၃၈၂. ကော နာမော အယံ၊ ဘန္တေတိ ရာဇာ ထေရံ ဇာနန္တောပိ အဇာနန္တော ဝိယ ပုစ္ဆတိ. ကသ္မာ? ပသံသိတုကာမတာယ. အာနန္ဒရူပေါတိ အာနန္ဒသဘာဝေါ. ဗြဟ္မပုစ္ဆာပိ ဝုတ္တနယေနေဝ ဝေဒိတဗ္ဗာ. အထ ခေါ အညတရော ပုရိသောတိ သာ ကိရ ကထာ ဝိဋဋူဘေနေဝ ကထိတာ၊ တေ ‘‘တယာ ကထိတာ၊ တယာ ကထိတာ’’တိ ကုပိတာ အညမညံ ဣမသ္မိံယေဝ ဌာနေ အတ္တနော အတ္တနော ဗလကာယံ ဥဋ္ဌာပေတွာ ကလဟမ္ပိ ကရေယျုန္တိ နိဝါရဏတ္ထံ သော ရာဇပုရိသော ဧတဒဝေါစ. သေသံ သဗ္ဗတ္ထ ဥတ္တာနမေဝ. အယံ ပန ဒေသနာ နေယျပုဂ္ဂလဿ ဝသေန နိဋ္ဌိတာတိ.

ပပဉ္စသူဒနိယာ မဇ္ဈိမနိကာယဋ္ဌကထာယ

ကဏ္ဏကတ္ထလသုတ္တဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.

စတုတ္ထဝဂ္ဂဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.