၃. မဟာဝစ္ဆသုတ္တဝဏ္ဏနာ

၁၉၃. ဧဝံ မေ သုတန္တိ မဟာဝစ္ဆသုတ္တံ. တတ္ထ သဟကထီတိ သဒ္ဓိံဝါဒေါ၊ ဗဟုံ မယာ တုမှေဟိ သဒ္ဓိံ ကထိတပုဗ္ဗန္တိ ကထံ သာရေတိ မေတ္တိံ ဃဋေတိ. ပုရိမာနိ ဟိ ဒွေ သုတ္တာနိ ဧတဿေဝ ကထိတာနိ၊ သံယုတ္တကေ အဗျာကတသံယုတ္တံ (သံ. နိ. ၄.၄၁၆ အာဒယော) နာမ ဧတဿေဝ ကထိတံ – ‘‘ကိံ နု ခေါ၊ ဘော ဂေါတမ၊ သဿတော လောကော ဣဒမေဝ သစ္စံ မောဃမညန္တိ အဗျာကတမေတ’’န္တိ ဧဝံ ဧကုတ္တရနိကာယေပိ ဣမိနာ သဒ္ဓိံ ကထိတံ အတ္ထိယေဝ. တသ္မာ ဧဝမာဟ. သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓေါပိ တဿ အာဂတာဂတဿ သင်္ဂဟံ ကတွာ ဩကာသမကာသိယေဝ. ကသ္မာ? အယဉှိ သဿတဒိဋ္ဌိကော၊ သဿတဒိဋ္ဌိကာ စ သီဃံ လဒ္ဓိံ န ဝိဿဇ္ဇေန္တိ၊ ဝသာတေလမက္ခိတပိလောတိကာ ဝိယ စိရေန သုဇ္ဈန္တိ. ပဿတိ စ ဘဂဝါ – ‘‘အယံ ပရိဗ္ဗာဇကော ကာလေ ဂစ္ဆန္တေ ဂစ္ဆန္တေ လဒ္ဓိံ ဝိဿဇ္ဇေတွာ မမ သန္တိကေ ပဗ္ဗဇိတွာ ဆ အဘိညာယော သစ္ဆိကတွာ အဘိညာတသာဝကော ဘဝိဿတီ’’တိ. တသ္မာ တဿ အာဂတာဂတဿ သင်္ဂဟံ ကတွာ ဩကာသမကာသိယေဝ. ဣဒံ ပနဿ ပစ္ဆိမဂမနံ. သော ဟိ ဣမသ္မိံ သုတ္တေ တရဏံ ဝါ ဟောတု အတရဏံ ဝါ၊ ယဋ္ဌိံ ဩတရိတွာ ဥဒကေ ပတမာနော ဝိယ သမဏဿ ဂေါတမဿ သန္တိကံ ဂန္တွာ ပဗ္ဗဇိဿာမီတိ သန္နိဋ္ဌာနံ ကတွာ အာဂတော. တသ္မာ ဓမ္မဒေသနံ ယာစန္တော သာဓု မေ ဘဝံ ဂေါတမောတိအာဒိမာဟ. တဿ ဘဂဝါ မူလဝသေန သံခိတ္တဒေသနံ၊ ကမ္မပထဝသေန ဝိတ္ထာရဒေသနံ ဒေသေသိ. မူလဝသေန စေတ္ထ အတိသံခိတ္တာ ဒေသနာ၊ ကမ္မပထဝသေန သံခိတ္တာ ဝိတ္ထာရသဒိသာ. ဗုဒ္ဓါနံ ပန နိပ္ပရိယာယေန ဝိတ္ထာရဒေသနာ နာမ နတ္ထိ. စတုဝီသတိသမန္တပဋ္ဌာနမ္ပိ ဟိ သတ္တပကရဏေ အဘိဓမ္မပိဋကေ စ သဗ္ဗံ သံခိတ္တမေဝ. တသ္မာ မူလဝသေနာပိ ကမ္မပထဝသေနာပိ သံခိတ္တမေဝ ဒေသေသီတိ ဝေဒိတဗ္ဗော.

၁၉၄. တတ္ထ ပါဏာတိပါတာ ဝေရမဏီ ကုသလန္တိအာဒီသု ပဋိပါဋိယာ သတ္တဓမ္မာ ကာမာဝစရာ၊ အနဘိဇ္ဈာဒယော တယော စတုဘူမိကာပိ ဝဋ္ဋန္တိ.

ယတော ခေါ၊ ဝစ္ဆ၊ ဘိက္ခုနောတိ ကိဉ္စာပိ အနိယမေတွာ ဝုတ္တံ၊ ယထာ ပန ဇီဝကသုတ္တေ စ စင်္ကီသုတ္တေ စ၊ ဧဝံ ဣမသ္မိံ သုတ္တေ စ အတ္တာနမေဝ သန္ဓာယေတံ ဘဂဝတာ ဝုတ္တန္တိ ဝေဒိတဗ္ဗံ.

၁၉၅. အတ္ထိ ပနာတိ ကိံ ပုစ္ဆာမီတိ ပုစ္ဆတိ? အယံ ကိရဿ လဒ္ဓိ – ‘‘တသ္မိံ တသ္မိံ သာသနေ သတ္ထာဝ အရဟာ ဟောတိ၊ သာဝကော ပန အရဟတ္တံ ပတ္တုံ သမတ္ထော နတ္ထိ. သမဏော စ ဂေါတမော ‘ယတော ခေါ၊ ဝစ္ဆ၊ ဘိက္ခုနော’တိ ဧကံ ဘိက္ခုံ ကထေန္တော ဝိယ ကထေတိ၊ အတ္ထိ နု ခေါ သမဏဿ ဂေါတမဿ သာဝကော အရဟတ္တပ္ပတ္တော’’တိ. ဧတမတ္ထံ ပုစ္ဆိဿာမီတိ ပုစ္ဆတိ. တတ္ထ တိဋ္ဌတူတိ ဘဝံ တာဝ ဂေါတမော တိဋ္ဌတု၊ ဘဝဉှိ လောကေ ပါကဋော အရဟာတိ အတ္ထော. တသ္မိံ ဗျာကတေ ဥတ္တရိ ဘိက္ခုနီအာဒီနံ ဝသေန ပဉှံ ပုစ္ဆိ၊ ဘဂဝါပိဿ ဗျာကာသိ.

၁၉၆. အာရာဓကောတိ သမ္ပာဒကော ပရိပူရကော.

၁၉၇. သေခါယ ဝိဇ္ဇာယ ပတ္တဗ္ဗန္တိ ဟေဋ္ဌိမဖလတ္တယံ ပတ္တဗ္ဗံ. တံ သဗ္ဗံ မယာ အနုပ္ပတ္တန္တိ ဝဒတိ. ဝိတဏ္ဍဝါဒီ ပနာဟ – ‘‘ကတမေ ဓမ္မာ သေက္ခာ? စတ္တာရော မဂ္ဂါ အပရိယာပန္နာ ဟေဋ္ဌိမာနိ စ တီဏိ သာမညဖလာနီ’’တိ (ဓ. သ. ၁၀၂၃) ဝစနတော အရဟတ္တမဂ္ဂေါပိ အနေန ပတ္တောယေဝ. ဖလံ ပန အပတ္တံ၊ တဿ ပတ္တိယာ ဥတ္တရိ ယောဂံ ကထာပေတီတိ. သော ဧဝံ သညာပေတဗ္ဗော –

‘‘ယော ဝေ ကိလေသာနိ ပဟာယ ပဉ္စ၊

ပရိပုဏ္ဏသေခေါ အပရိဟာနဓမ္မော၊

စေတောဝသိပ္ပတ္တော သမာဟိတိန္ဒြိယော၊

သ ဝေ ဌိတတ္တောတိ နရော ပဝုစ္စတီ’’တိ. (အ. နိ. ၄.၅)၊

အနာဂါမိပုဂ္ဂလော ဟိ ဧကန္တပရိပုဏ္ဏသေခေါ. တံ သန္ဓာယ ‘‘သေခါယ ဝိဇ္ဇာယ ပတ္တဗ္ဗ’’န္တိ အာဟ. မဂ္ဂဿ ပန ဧကစိတ္တက္ခဏိကတ္တာ တတ္ထ ဌိတဿ ပုစ္ဆာ နာမ နတ္ထိ. ဣမိနာ သုတ္တေန မဂ္ဂေါပိ ဗဟုစိတ္တက္ခဏိကော ဟောတူတိ စေ. ဧတံ န ဗုဒ္ဓဝစနံ၊ ဝုတ္တဂါထာယ စ အတ္ထော ဝိရုဇ္ဈတိ. တသ္မာ အနာဂါမိဖလေ ဌတွာ အရဟတ္တမဂ္ဂဿ ဝိပဿနံ ကထာပေတီတိ ဝေဒိတဗ္ဗော. ယသ္မာ ပနဿ န ကေဝလံ သုဒ္ဓအရဟတ္တဿေဝ ဥပနိဿယော၊ ဆန္နမ္ပိ အဘိညာနံ ဥပနိဿယော အတ္ထိ၊ တသ္မာ ဘဂဝါ – ‘‘ဧဝမယံ သမထေ ကမ္မံ ကတွာ ပဉ္စ အဘိညာ နိဗ္ဗတ္တေဿတိ၊ ဝိပဿနာယ ကမ္မံ ကတွာ အရဟတ္တံ ပါပုဏိဿတိ. ဧဝံ ဆဠဘိညော မဟာသာဝကော ဘဝိဿတီ’’တိ ဝိပဿနာမတ္တံ အကထေတွာ သမထဝိပဿနာ အာစိက္ခိ.

၁၉၈. သတိ သတိအာယတနေတိ သတိ သတိကာရဏေ. ကိဉ္စေတ္ထ ကာရဏံ? အဘိညာ ဝါ အဘိညာပါဒကဇ္ဈာနံ ဝါ အဝသာနေ ပန အရဟတ္တံ ဝါ ကာရဏံ အရဟတ္တဿ ဝိပဿနာ ဝါတိ ဝေဒိတဗ္ဗံ.

၂၀၀. ပရိစိဏ္ဏော မေ ဘဂဝါတိ သတ္တ ဟိ သေခါ ဘဂဝန္တံ ပရိစရန္တိ နာမ၊ ခီဏာသဝေန ဘဂဝါ ပရိစိဏ္ဏော ဟောတိ. ဣတိ သင်္ခေပေန အရဟတ္တံ ဗျာကရောန္တော ထေရော ဧဝမာဟ. တေ ပန ဘိက္ခူ တမတ္ထံ န ဇာနိံသု၊ အဇာနန္တာဝ တဿ ဝစနံ သမ္ပဋိစ္ဆိတွာ. ဘဂဝတော အာရောစေသုံ. ဒေဝတာတိ တေသံ ဂုဏာနံ လာဘီ ဒေဝတာ. သေသံ သဗ္ဗတ္ထ ဥတ္တာနမေဝါတိ.

ပပဉ္စသူဒနိယာ မဇ္ဈိမနိကာယဋ္ဌကထာယ

မဟာဝစ္ဆသုတ္တဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.