၅. ဘဒ္ဒါလိသုတ္တဝဏ္ဏနာ

၁၃၄. ဧဝံ မေ သုတန္တိ ဘဒ္ဒါလိသုတ္တံ. တတ္ထ ဧကာသနဘောဇနန္တိ ဧကသ္မိံ ပုရေဘတ္တေ အသနဘောဇနံ၊ ဘုဉ္ဇိတဗ္ဗဘတ္တန္တိ အတ္ထော. အပ္ပါဗာဓတန္တိအာဒီနိ ကကစောပမေ ဝိတ္ထာရိတာနိ. န ဥဿဟာမီတိ န သက္ကောမိ. သိယာ ကုက္ကုစ္စံ သိယာ ဝိပ္ပဋိသာရောတိ ဧဝံ ဘုဉ္ဇန္တော ယာဝဇီဝံ ဗြဟ္မစရိယံ စရိတုံ သက္ခိဿာမိ နု ခေါ၊ န နု ခေါတိ ဣတိ မေ ဝိပ္ပဋိသာရကုက္ကုစ္စံ ဘဝေယျာတိ အတ္ထော. ဧကဒေသံ ဘုဉ္ဇိတွာတိ ပေါရာဏကတ္ထေရာ ကိရ ပတ္တေ ဘတ္တံ ပက္ခိပိတွာ သပ္ပိမှိ ဒိန္နေ သပ္ပိနာ ဥဏှမေဝ ထောကံ ဘုဉ္ဇိတွာ ဟတ္ထေ ဓောဝိတွာ အဝသေသံ ဗဟိ နီဟရိတွာ ဆာယူဒကဖာသုကေ ဌာနေ နိသီဒိတွာ ဘုဉ္ဇန္တိ. ဧတံ သန္ဓာယ သတ္ထာ အာဟ. ဘဒ္ဒါလိ၊ ပန စိန္တေသိ – ‘‘သစေ သကိံ ပတ္တံ ပူရေတွာ ဒိန္နံ ဘတ္တံ ဘုဉ္ဇိတွာ ပုန ပတ္တံ ဓောဝိတွာ ဩဒနဿ ပူရေတွာ လဒ္ဓံ ဗဟိ နီဟရိတွာ ဆာယူဒကဖာသုကေ ဌာနေ ဘုဉ္ဇေယျ၊ ဣတိ ဧဝံ ဝဋ္ဋေယျ၊ ဣတရထာ ကော သက္ကောတီ’’တိ. တသ္မာ ဧဝမ္ပိ ခေါ အဟံ၊ ဘန္တေ၊ န ဥဿဟာမီတိ အာဟ. အယံ ကိရ အတီတေ အနန္တရာယ ဇာတိယာ ကာကယောနိယံ နိဗ္ဗတ္တိ. ကာကာ စ နာမ မဟာဆာတကာ ဟောန္တိ. တသ္မာ ဆာတကတ္ထေရော နာမ အဟောသိ. တဿ ပန ဝိရဝန္တဿေဝ ဘဂဝါ တံ မဒ္ဒိတွာ အဇ္ဈောတ္ထရိတွာ – ‘‘ယော ပန ဘိက္ခု ဝိကာလေ ခါဒနီယံ ဝါ ဘောဇနီယံ ဝါ ခါဒေယျ ဝါ ဘုဉ္ဇေယျ ဝါ ပါစိတ္တိယ’’န္တိ (ပါစိ. ၂၄၈) သိက္ခာပဒံ ပညပေသိ. တေန ဝုတ္တံ အထ ခေါ အာယသ္မာ၊ ဘဒ္ဒါလိ၊။ပေ။ အနုဿာဟံ ပဝေဒေသီတိ.

ယထာ တန္တိ ယထာ အညောပိ သိက္ခာယ န ပရိပူရကာရီ ဧကဝိဟာရေပိ ဝသန္တော သတ္ထု သမ္မုခီဘာဝံ န ဒဒေယျ၊ တထေဝ န အဒါသီတိ အတ္ထော. နေဝ ဘဂဝတော ဥပဋ္ဌာနံ အဂမာသိ၊ န ဓမ္မဒေသနဋ္ဌာနံ န ဝိတက္ကမာဠကံ၊ န ဧကံ ဘိက္ခာစာရမဂ္ဂံ ပဋိပဇ္ဇိ. ယသ္မိံ ကုလေ ဘဂဝါ နိသီဒတိ၊ တဿ ဒွါရေပိ န အဋ္ဌာသိ. သစဿ ဝသနဋ္ဌာနံ ဘဂဝါ ဂစ္ဆတိ၊ သော ပုရေတရမေဝ ဉတွာ အညတ္ထ ဂစ္ဆတိ. သဒ္ဓါပဗ္ဗဇိတော ကိရေသ ကုလပုတ္တော ပရိသုဒ္ဓသီလော. တေနဿ န အညော ဝိတက္ကော အဟောသိ၊ – ‘‘မယာ နာမ ဥဒရကာရဏာ ဘဂဝတော သိက္ခာပဒပညာပနံ ပဋိဗာဟိတံ၊ အနနုစ္ဆဝိကံ မေ ကတ’’န္တိ အယမေဝ ဝိတက္ကော အဟောသိ. တသ္မာ ဧကဝိဟာရေ ဝသန္တောပိ လဇ္ဇာယ သတ္ထု သမ္မုခီဘာဝံ နာဒါသိ.

၁၃၅. စီဝရကမ္မံ ကရောန္တီတိ မနုဿာ ဘဂဝတော စီဝရသာဋကံ အဒံသု၊ တံ ဂဟေတွာ စီဝရံ ကရောန္တိ. ဧတံ ဒေါသကန္တိ ဧတံ ဩကာသမေတံ အပရာဓံ၊ သတ္ထု သိက္ခာပဒံ ပညပေန္တဿ ပဋိဗာဟိတကာရဏံ သာဓုကံ မနသိ ကရောဟီတိ အတ္ထော. ဒုက္ကရတရန္တိ ဝဿဉှိ ဝသိတွာ ဒိသာပက္ကန္တေ ဘိက္ခူ ကုဟိံ ဝသိတ္ထာတိ ပုစ္ဆန္တိ၊ တေဟိ ဇေတဝနေ ဝသိမှာတိ ဝုတ္တေ၊ ‘‘အာဝုသော၊ ဘဂဝါ ဣမသ္မိံ အန္တောဝဿေ ကတရံ ဇာတကံ ကထေသိ၊ ကတရံ သုတ္တန္တံ၊ ကတရံ သိက္ခာပဒံ ပညပေသီ’’တိ ပုစ္ဆိတာရော ဟောန္တိ. တတော ‘‘ဝိကာလဘောဇနသိက္ခာပဒံ ပညပေသိ၊ ဘဒ္ဒါလိ၊ နာမ နံ ဧကော ထေရော ပဋိဗာဟီ’’တိ ဝက္ခန္တိ. တံ သုတွာ ဘိက္ခူ – ‘‘ဘဂဝတောပိ နာမ သိက္ခာပဒံ ပညပေန္တဿ ပဋိဗာဟိတံ အယုတ္တံ အကာရဏ’’န္တိ ဝဒန္တိ. ဧဝံ တေ အယံ ဒေါသော မဟာဇနန္တရေ ပါကဋော ဟုတွာ ဒုပ္ပဋိကာရတံ အာပဇ္ဇိဿတီတိ မညမာနာ ဧဝမာဟံသု. အပိစ အညေပိ ဘိက္ခူ ပဝါရေတွာ သတ္ထု သန္တိကံ အာဂမိဿန္တိ. အထ တွံ ‘‘ဧထာဝုသော၊ မမ သတ္ထာရံ ခမာပေန္တဿ သဟာယာ ဟောထာ’’တိ သံဃံ သန္နိပါတေဿသိ. တတ္ထ အာဂန္တုကာ ပုစ္ဆိဿန္တိ၊ ‘‘အာဝုသော၊ ကိံ ဣမိနာပိ ဘိက္ခုနာ ကတ’’န္တိ. တတော ဧတမတ္ထံ သုတွာ ‘‘ဘာရိယံ ကတံ ဘိက္ခုနာ၊ ဒသဗလံ နာမ ပဋိဗာဟိဿတီတိ အယုတ္တမေတ’’န္တိ ဝက္ခန္တိ. ဧဝမ္ပိ တေ အယံ အပရာဓော မဟာဇနန္တရေ ပါကဋော ဟုတွာ ဒုပ္ပဋိကာရတံ အာပဇ္ဇိဿတီတိ မညမာနာပိ ဧဝမာဟံသု. အထ ဝါ ဘဂဝါ ပဝါရေတွာ စာရိကံ ပက္ကမိဿတိ၊ အထ တွံ ဂတဂတဋ္ဌာနေ ဘဂဝတော ခမာပနတ္ထာယ သံဃံ သန္နိပါတေဿသိ. တတြ ဒိသာဝါသိနော ဘိက္ခူ ပုစ္ဆိဿန္တိ၊ ‘‘အာဝုသော၊ ကိံ ဣမိနာ ဘိက္ခုနာ ကတ’’န္တိ။ပေ။ ဒုပ္ပဋိကာရတံ အာပဇ္ဇိဿတီတိ မညမာနာပိ ဧဝမာဟံသု.

ဧတဒဝေါစာတိ အပ္ပတိရူပံ မယာ ကတံ၊ ဘဂဝါ ပန မဟန္တေပိ အဂုဏေ အလဂ္ဂိတွာ မယှံ အစ္စယံ ပဋိဂ္ဂဏှိဿတီတိ မညမာနော ဧတံ ‘‘အစ္စယော မံ၊ ဘန္တေ၊’’တိအာဒိဝစနံ အဝေါစ. တတ္ထ အစ္စယောတိ အပရာဓော. မံ အစ္စဂမာတိ မံ အတိက္ကမ္မ အဘိဘဝိတွာ ပဝတ္တော. ပဋိဂ္ဂဏှာတူတိ ခမတု. အာယတိံ သံဝရာယာတိ အနာဂတေ သံဝရဏတ္ထာယ၊ ပုန ဧဝရူပဿ အပရာဓဿ ဒေါသဿ ခလိတဿ အကရဏတ္ထာယ. တဂ္ဃါတိ ဧကံသေန. သမယောပိ ခေါ တေ၊ ဘဒ္ဒါလီတိ၊ ဘဒ္ဒါလိ၊ တယာ ပဋိဝိဇ္ဈိတဗ္ဗယုတ္တကံ ဧကံ ကာရဏံ အတ္ထိ၊ တမ္ပိ တေ န ပဋိဝိဒ္ဓံ န သလ္လက္ခိတန္တိ ဒဿေတိ.

၁၃၆. ဥဘတောဘာဂဝိမုတ္တောတိအာဒီသု ဓမ္မာနုသာရီ၊ သဒ္ဓါနုသာရီတိ ဒွေ ဧကစိတ္တက္ခဏိကာ မဂ္ဂသမင်္ဂိပုဂ္ဂလာ. ဧတေ ပန သတ္တပိ အရိယပုဂ္ဂလေ ဘဂဝတာပိ ဧဝံ အာဏာပေတုံ န ယုတ္တံ၊ ဘဂဝတာ အာဏတ္တေ တေသမ္ပိ ဧဝံ ကာတုံ န ယုတ္တံ. အဋ္ဌာနပရိကပ္ပဝသေန ပန အရိယပုဂ္ဂလာနံ သုဝစဘာဝဒဿနတ္ထံ ဘဒ္ဒါလိတ္ထေရဿ စ ဒုဗ္ဗစဘာဝဒဿနတ္ထမေတံ ဝုတ္တံ.

အပိ နု တွံ တသ္မိံ သမယေ ဥဘတောဘာဂဝိမုတ္တောတိ ဒေသနံ ကသ္မာ အာရဘိ? ဘဒ္ဒါလိဿ နိဂ္ဂဟဏတ္ထံ. အယဉှေတ္ထ အဓိပ္ပါယော – ဘဒ္ဒါလိ၊ ဣမေ သတ္တ အရိယပုဂ္ဂလာ လောကေ ဒက္ခိဏေယျာ မမ သာသနေ သာမိနော၊ မယိ သိက္ခာပဒံ ပညပေန္တေ ပဋိဗာဟိတဗ္ဗယုတ္တေ ကာရဏေ သတိ ဧတေသံ ပဋိဗာဟိတုံ ယုတ္တံ. တွံ ပန မမ သာသနတော ဗာဟိရကော၊ မယိ သိက္ခာပဒံ ပညပေန္တေ တုယှံ ပဋိဗာဟိတုံ န ယုတ္တန္တိ.

ရိတ္တော တုစ္ဆောတိ အန္တော အရိယဂုဏာနံ အဘာဝေန ရိတ္တကော တုစ္ဆကော၊ ဣဿရဝစနေ ကိဉ္စိ န ဟောတိ. ယထာဓမ္မံ ပဋိကရောသီတိ ယထာ ဓမ္မော ဌိတော၊ တထေဝ ကရောသိ၊ ခမာပေသီတိ ဝုတ္တံ ဟောတိ. တံ တေ မယံ ပဋိဂ္ဂဏှာမာတိ တံ တဝ အပရာဓံ မယံ ခမာမ. ဝုဍ္ဎိ ဟေသာ၊ ဘဒ္ဒါလိ၊ အရိယဿ ဝိနယေတိ ဧသာ၊ ဘဒ္ဒါလိ၊ အရိယဿ ဝိနယေ ဗုဒ္ဓဿ ဘဂဝတော သာသနေ ဝုဍ္ဎိ နာမ. ကတမာ? အစ္စယံ အစ္စယတော ဒိသွာ ယထာဓမ္မံ ပဋိကရိတွာ အာယတိံ သံဝရာပဇ္ဇနာ. ဒေသနံ ပန ပုဂ္ဂလာဓိဋ္ဌာနံ ကရောန္တော ‘‘ယော အစ္စယံ အစ္စယတော ဒိသွာ ယထာဓမ္မံ ပဋိကရောတိ၊ အာယတိံ သံဝရံ အာပဇ္ဇတီ’’တိ အာဟ.

၁၃၇. သတ္ထာပိ ဥပဝဒတီတိ ‘‘အသုကဝိဟာရဝါသီ အသုကဿ ထေရဿ သဒ္ဓိဝိဟာရိကော အသုကဿ အန္တေဝါသိကော ဣတ္ထန္နာမော နာမ ဘိက္ခု လောကုတ္တရဓမ္မံ နိဗ္ဗတ္တေတုံ အရညံ ပဝိဋ္ဌော’’တိ သုတွာ – ‘‘ကိံ တဿ အရညဝါသေန၊ ယော မယှံ ပန သာသနေ သိက္ခာယ အပရိပူရကာရီ’’တိ ဧဝံ ဥပဝဒတိ၊ သေသပဒေသုပိ ဧသေဝ နယော၊ အပိစေတ္ထ ဒေဝတာ န ကေဝလံ ဥပဝဒန္တိ၊ ဘေရဝါရမ္မဏံ ဒဿေတွာ ပလာယနာကာရမ္ပိ ကရောန္တိ. အတ္တနာပိ အတ္တာနန္တိ သီလံ အာဝဇ္ဇန္တဿ သံကိလိဋ္ဌဋ္ဌာနံ ပါကဋံ ဟောတိ၊ စိတ္တံ ဝိဓာဝတိ၊ န ကမ္မဋ္ဌာနံ အလ္လီယတိ. သော ‘‘ကိံ မာဒိသဿ အရညဝါသေနာ’’တိ ဝိပ္ပဋိသာရီ ဥဋ္ဌာယ ပက္ကမတိ. အတ္တာပိ အတ္တာနံ ဥပဝဒိတောတိ အတ္တနာပိ အတ္တာ ဥပဝဒိတော၊ အယမေဝ ဝါ ပါဌော. သုက္ကပက္ခော ဝုတ္တပစ္စနီကနယေန ဝေဒိတဗ္ဗော. သော ဝိဝိစ္စေဝ ကာမေဟီတိအာဒိ ဧဝံ သစ္ဆိကရောတီတိ ဒဿနတ္ထံ ဝုတ္တံ.

၁၄၀. ပသယှ ပသယှ ကာရဏံ ကရောန္တီတိ အပ္ပမတ္တကေပိ ဒေါသေ နိဂ္ဂဟေတွာ ပုနပ္ပုနံ ကာရေန္တိ. နော တထာတိ မဟန္တေပိ အပရာဓေ ယထာ ဣတရံ၊ ဧဝံ ပသယှ န ကာရေန္တိ. သော ကိရ၊ ‘‘အာဝုသော၊ ဘဒ္ဒါလိ၊ မာ စိန္တယိတ္ထ၊ ဧဝရူပံ နာမ ဟောတိ၊ ဧဟိ သတ္ထာရံ ခမာပေဟီ’’တိ ဘိက္ခုသင်္ဃတောပိ၊ ကဉ္စိ ဘိက္ခုံ ပေသေတွာ အတ္တနော သန္တိကံ ပက္ကောသာပေတွာ၊ ‘‘ဘဒ္ဒါလိ၊ မာ စိန္တယိတ္ထ၊ ဧဝရူပံ နာမ ဟောတီ’’တိ ဧဝံ သတ္ထုသန္တိကာပိ အနုဂ္ဂဟံ ပစ္စာသီသတိ. တတော ‘‘ဘိက္ခုသံဃေနာပိ န သမဿာသိတော၊ သတ္ထာရာပီ’’တိ စိန္တေတွာ ဧဝမာဟ.

အထ ဘဂဝါ ဘိက္ခုသံဃောပိ သတ္ထာပိ ဩဝဒိတဗ္ဗယုတ္တမေဝ ဩဝဒတိ၊ န ဣတရန္တိ ဒဿေတုံ ဣဓ၊ ဘဒ္ဒါလိ၊ ဧကစ္စောတိအာဒိမာဟ. တတ္ထ အညေနာညန္တိအာဒီနိ အနုမာနသုတ္တေ ဝိတ္ထာရိတာနိ. န သမ္မာ ဝတ္တတီတိ သမ္မာ ဝတ္တမ္ပိ န ဝတ္တတိ. န လောမံ ပါတေတီတိ အနုလောမဝတ္တေ န ဝတ္တတိ၊ ဝိလောမမေဝ ဂဏှာတိ. န နိတ္ထာရံ ဝတ္တတီတိ နိတ္ထာရဏကဝတ္တမှိ န ဝတ္တတိ၊ အာပတ္တိဝုဋ္ဌာနတ္ထံ တုရိတတုရိတော ဆန္ဒဇာတော န ဟောတိ. တတြာတိ တသ္မိံ တဿ ဒုဗ္ဗစကရဏေ. အဘိဏှာပတ္တိကောတိ နိရန္တရာပတ္တိကော. အာပတ္တိဗဟုလောတိ သာပတ္တိကကာလောဝဿ ဗဟု၊ သုဒ္ဓေါ နိရာပတ္တိကကာလော အပ္ပေါတိ အတ္ထော. န ခိပ္ပမေဝ ဝူပသမ္မတီတိ ခိပ္ပံ န ဝူပသမ္မတိ၊ ဒီဃသုတ္တံ ဟောတိ. ဝိနယဓရာ ပါဒဓောဝနကာလေ အာဂတံ ‘‘ဂစ္ဆာဝုသော၊ ဝတ္တဝေလာ’’တိ ဝဒန္တိ. ပုန ကာလံ မညိတွာ အာဂတံ ‘‘ဂစ္ဆာဝုသော၊ တုယှံ ဝိဟာရဝေလာ၊ ဂစ္ဆာဝုသော၊ သာမဏေရာဒီနံ ဥဒ္ဒေသဒါနဝေလာ၊ အမှာကံ နှာနဝေလာ၊ ထေရူပဋ္ဌာနဝေလာ၊ မုခဓောဝနဝေလာ’’တိအာဒီနိ ဝတွာ ဒိဝသဘာဂေပိ ရတ္တိဘာဂေပိ အာဂတံ ဥယျောဇေန္တိယေဝ. ‘‘ကာယ ဝေလာယ၊ ဘန္တေ၊ ဩကာသော ဘဝိဿတီ’’တိ ဝုတ္တေပိ ‘‘ဂစ္ဆာဝုသော၊ တွံ ဣမမေဝ ဌာနံ ဇာနာသိ၊ အသုကော နာမ ဝိနယဓရတ္ထေရော သိနေဟပါနံ ပိဝတိ၊ အသုကော ဝိရေစနံ ကာရေတိ၊ ကသ္မာ တုရိတောသီ’’တိအာဒီနိ ဝတွာ ဒီဃသုတ္တမေဝ ကရောန္တိ.

၁၄၁. ခိပ္ပမေဝ ဝူပသမ္မတီတိ လဟုံ ဝူပသမ္မတိ၊ န ဒီဃသုတ္တံ ဟောတိ. ဥဿုက္ကာပန္နာ ဘိက္ခူ – ‘‘အာဝုသော၊ အယံ သုဗ္ဗစော ဘိက္ခု၊ ဇနပဒဝါသိနော နာမ ဂါမန္တသေနာသနေ ဝသနဋ္ဌာနနိသဇ္ဇနာဒီနိ န ဖာသုကာနိ ဟောန္တိ၊ ဘိက္ခာစာရောပိ ဒုက္ခော ဟောတိ၊ သီဃမဿ အဓိကရဏံ ဝူပသမေမာ’’တိ သန္နိပတိတွာ အာပတ္တိတော ဝုဋ္ဌာပေတွာ သုဒ္ဓန္တေ ပတိဋ္ဌာပေန္တိ.

၁၄၂. အဓိစ္စာပတ္တိကောတိ ကဒါစိ ကဒါစိ အာပတ္တိံ အာပဇ္ဇတိ. သော ကိဉ္စာပိ လဇ္ဇီ ဟောတိ ပကတတ္တော၊ ဒုဗ္ဗစတ္တာ ပနဿ ဘိက္ခူ တထေဝ ပဋိပဇ္ဇန္တိ.

၁၄၄. သဒ္ဓါမတ္တကေန ဝဟတိ ပေမမတ္တကေနာတိ အာစရိယုပဇ္ဈာယေသု အပ္ပမတ္တိကာယ ဂေဟဿိတသဒ္ဓါယ အပ္ပမတ္တကေန ဂေဟဿိတပေမေန ယာပေတိ. ပဋိသန္ဓိဂ္ဂဟဏသဒိသာ ဟိ အယံ ပဗ္ဗဇ္ဇာ နာမ၊ နဝပဗ္ဗဇိတော ပဗ္ဗဇ္ဇာယ ဂုဏံ အဇာနန္တော အာစရိယုပဇ္ဈာယေသု ပေမမတ္တေန ယာပေတိ၊ တသ္မာ ဧဝရူပါ သင်္ဂဏှိတဗ္ဗာ. အပ္ပမတ္တကမ္ပိ ဟိ သင်္ဂဟံ လဘိတွာ ပဗ္ဗဇ္ဇာယ ဌိတာ အဘိညာပတ္တာ မဟာသမဏာ ဘဝိဿန္တိ. ဧတ္တကေန ကထာမဂ္ဂေန ‘‘ဩဝဒိတဗ္ဗယုတ္တကံ ဩဝဒန္တိ၊ န ဣတရ’’န္တိ ဣမမေဝ ဘဂဝတာ ဒဿိတံ.

၁၄၅. အညာယ သဏ္ဌဟိံသူတိ အရဟတ္တေ ပတိဋ္ဌဟိံသု. သတ္တေသု ဟာယမာနေသူတိ ပဋိပတ္တိယာ ဟာယမာနာယ သတ္တာ ဟာယန္တိ နာမ. သဒ္ဓမ္မေ အန္တရဓာယမာနေတိ ပဋိပတ္တိသဒ္ဓမ္မေ အန္တရဓာယမာနေ. ပဋိပတ္တိသဒ္ဓမ္မောပိ ဟိ ပဋိပတ္တိပူရကေသု သတ္တေသု အသတိ အန္တရဓာယတိ နာမ. အာသဝဋ္ဌာနီယာတိ အာသဝါ တိဋ္ဌန္တိ ဧတေသူတိ အာသဝဋ္ဌာနီယာ. ယေသု ဒိဋ္ဌဓမ္မိကသမ္ပရာယိကာ ပရူပဝါဒဝိပ္ပဋိသာရဝဓဗန္ဓနာဒယော စေဝ အပါယဒုက္ခဝိသေသဘူတာ စ အာသဝါ တိဋ္ဌန္တိယေဝ. ယသ္မာ နေသံ တေ ကာရဏံ ဟောန္တီတိ အတ္ထော. တေ အာသဝဋ္ဌာနီယာ ဝီတိက္ကမဓမ္မာ ယာဝ န သံဃေ ပါတုဘဝန္တိ၊ န တာဝ သတ္ထာ သာဝကာနံ သိက္ခာပဒံ ပညပေတီတိ အယမေတ္ထ ယောဇနာ.

ဧဝံ အကာလံ ဒဿေတွာ ပုန ကာလံ ဒဿေတုံ ယတော စ ခေါ၊ ဘဒ္ဒါလီတိအာဒိမာဟ. တတ္ထ ယတောတိ ယဒါ၊ ယသ္မိံ ကာလေတိ ဝုတ္တံ ဟောတိ. သေသံ ဝုတ္တာနုသာရေနေဝ ဝေဒိတဗ္ဗံ. အယံ ဝါ ဧတ္ထ သင်္ခေပတ္ထော – ယသ္မိံ ကာလေ အာသဝဋ္ဌာနီယာ ဓမ္မာတိ သင်္ခံ ဂတာ ဝီတိက္ကမဒေါသာ သံဃေ ပါတုဘဝန္တိ၊ တဒါ သတ္ထာ သာဝကာနံ သိက္ခာပဒံ ပညပေတိ. ကသ္မာ? တေသံယေဝ အာသဝဋ္ဌာနီယဓမ္မသင်္ခါတာနံ ဝီတိက္ကမဒေါသာနံ ပဋိဃာတာယ.

ဧဝံ အာသဝဋ္ဌာနီယာနံ ဓမ္မာနံ အနုပ္ပတ္တိံ သိက္ခာပဒပညတ္တိယာ အကာလံ၊ ဥပ္ပတ္တိဉ္စ ကာလန္တိ ဝတွာ ဣဒါနိ တေသံ ဓမ္မာနံ အနုပ္ပတ္တိကာလဉ္စ ဥပ္ပတ္တိကာလဉ္စ ဒဿေတုံ ‘‘န တာဝ၊ ဘဒ္ဒါလိ၊ ဣဓေကစ္စေ’’တိအာဒိမာဟ. တတ္ထ မဟတ္တန္တိ မဟန္တဘာဝံ. သံဃော ဟိ ယာဝ န ထေရနဝမဇ္ဈိမာနံ ဝသေန မဟတ္တံ ပတ္တော ဟောတိ၊ တာဝ သေနာသနာနိ ပဟောန္တိ၊ သာသနေ ဧကစ္စေ အာသဝဋ္ဌာနီယာ ဓမ္မာ န ဥပ္ပဇ္ဇန္တိ. မဟတ္တံ ပတ္တေ ပန တေ ဥပ္ပဇ္ဇန္တိ၊ အထ သတ္ထာ သိက္ခာပဒံ ပညပေတိ. တတ္ထ မဟတ္တံ ပတ္တေ သံဃေ ပညတ္တသိက္ခာပဒါနိ –

‘‘ယော ပန ဘိက္ခု အနုပသမ္ပန္နေန ဥတ္တရိဒွိရတ္တတိရတ္တံ သဟသေယျံ ကပ္ပေယျ ပါစိတ္တိယံ (ပါစိ. ၅၁). ယာ ပန ဘိက္ခုနီ အနုဝဿံ ဝုဋ္ဌာပေယျ ပါစိတ္တိယံ (ပါစိ. ၁၁၇၁). ယာ ပန ဘိက္ခုနီ ဧကဝဿံ ဒွေ ဝုဋ္ဌာပေယျ ပါစိတ္တိယ’’န္တိ (ပါစိ. ၁၁၇၅).

ဣမိနာ နယေန ဝေဒိတဗ္ဗာနိ.

လာဘဂ္ဂန္တိ လာဘဿ အဂ္ဂံ. သံဃော ဟိ ယာဝ န လာဘဂ္ဂပတ္တော ဟောတိ၊ န တာဝ လာဘံ ပဋိစ္စ အာသဝဋ္ဌာနီယာ ဓမ္မာ ဥပ္ပဇ္ဇန္တိ. ပတ္တေ ပန ဥပ္ပဇ္ဇန္တိ၊ အထ သတ္ထာ သိက္ခာပဒံ ပညပေတိ –

‘‘ယော ပန ဘိက္ခု အစေလကဿ ဝါ ပရိဗ္ဗာဇကဿ ဝါ ပရိဗ္ဗာဇိကာယ ဝါ သဟတ္ထာ ခါဒနီယံ ဝါ ဘောဇနီယံ ဝါ ဒဒေယျ ပါစိတ္တိယ’’န္တိ (ပါစိ. ၂၇၀).

ဣဒဉှိ လာဘဂ္ဂပတ္တေ သံဃေ သိက္ခာပဒံ ပညတ္တံ.

ယသဂ္ဂန္တိ ယသဿ အဂ္ဂံ. သံဃော ဟိ ယာဝ န ယသဂ္ဂပတ္တော ဟောတိ၊ န တာဝ ယသံ ပဋိစ္စ အာသဝဋ္ဌာနီယာ ဓမ္မာ ဥပ္ပဇ္ဇန္တိ. ပတ္တေ ပန ဥပ္ပဇ္ဇန္တိ၊ အထ သတ္ထာ သိက္ခာပဒံ ပညပေတိ ‘‘သုရာမေရယပါနေ ပါစိတ္တိယ’’န္တိ (ပါစိ. ၃၂၇). ဣဒဉှိ ယသဂ္ဂပတ္တေ သံဃေ သိက္ခာပဒံ ပညတ္တံ.

ဗာဟုသစ္စန္တိ ဗဟုဿုတဘာဝံ. သံဃော ဟိ ယာဝ န ဗာဟုသစ္စပတ္တော ဟောတိ၊ န တာဝ အာသဝဋ္ဌာနီယာ ဓမ္မာ ဥပ္ပဇ္ဇန္တိ. ဗာဟုသစ္စပတ္တေ ပန ယသ္မာ ဧကံ နိကာယံ ဒွေ နိကာယေ ပဉ္စပိ နိကာယေ ဥဂ္ဂဟေတွာ အယောနိသော ဥမ္မုဇ္ဇမာနာ ပုဂ္ဂလာ ရသေန ရသံ သံသန္ဒေတွာ ဥဒ္ဓမ္မံ ဥဗ္ဗိနယံ သတ္ထု သာသနံ ဒီပေန္တိ၊ အထ သတ္ထာ – ‘‘ယော ပန ဘိက္ခု ဧဝံ ဝဒေယျ တထာဟံ ဘဂဝတာ ဓမ္မံ ဒေသိတံ အာဇာနာမိ (ပါစိ. ၄၁၈)။ပေ။ သမဏုဒ္ဒေသောပိ စေ ဧဝံ ဝဒေယျာ’’တိအာဒိနာ (ပါစိ. ၄၂၉) နယေန သိက္ခာပဒံ ပညပေတိ.

ရတ္တညုတံ ပတ္တောတိ ဧတ္ထ ရတ္တိယော ဇာနန္တီတိ ရတ္တညူ. အတ္တနော ပဗ္ဗဇိတဒိဝသတော ပဋ္ဌာယ ဗဟူ ရတ္တိယော ဇာနန္တိ၊ စိရပဗ္ဗဇိတာတိ ဝုတ္တံ ဟောတိ. ရတ္တညူနံ ဘာဝံ ရတ္တညုတံ. တတြ ရတ္တညုတံ ပတ္တေ သံဃေ ဥပသေနံ ဝင်္ဂန္တပုတ္တံ အာရဗ္ဘ သိက္ခာပဒံ ပညတ္တန္တိ ဝေဒိတဗ္ဗံ. သော ဟာယသ္မာ ဦနဒသဝဿေ ဘိက္ခူ ဥပသမ္ပာဒေန္တေ ဒိသွာ ဧကဝဿော သဒ္ဓိဝိဟာရိကံ ဥပသမ္ပာဒေသိ. အထ ဘဂဝါ သိက္ခာပဒံ ပညပေသိ – ‘‘န၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဦနဒသဝဿေန ဥပသမ္ပာဒေတဗ္ဗော၊ ယော ဥပသမ္ပာဒေယျ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿာ’’တိ (မဟာဝ. ၇၅). ဧဝံ ပညတ္တေ သိက္ခာပဒေ ပုန ဘိက္ခူ ‘‘ဒသဝဿမှာ ဒသဝဿမှာ’’တိ ဗာလာ အဗျတ္တာ ဥပသမ္ပာဒေန္တိ. အထ ဘဂဝါ အပရမ္ပိ သိက္ခာပဒံ ပညပေသိ – ‘‘န၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဗာလေန အဗျတ္တေန ဥပသမ္ပာဒေတဗ္ဗော၊ ယော ဥပသမ္ပာဒေယျ၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ. အနုဇာနာမိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဗျတ္တေန ဘိက္ခုနာ ပဋိဗလေန ဒသဝဿေန ဝါ အတိရေကဒသဝဿေန ဝါ ဥပသမ္ပာဒေတု’’န္တိ. ဣတိ ရတ္တညုတံ ပတ္တကာလေ ဒွေ သိက္ခာပဒါနိ ပညတ္တာနိ.

၁၄၆. အာဇာနီယသုသူပမံ ဓမ္မပရိယာယံ ဒေသေသိန္တိ တရုဏာဇာနီယဥပမံ ကတွာ ဓမ္မံ ဒေသယိံ. တတြာတိ တသ္မိံ အသရဏေ. န ခေါ၊ ဘဒ္ဒါလိ၊ ဧသေဝ ဟေတူတိ န ဧသ သိက္ခာယ အပရိပူရကာရီဘာဝေါယေဝ ဧကော ဟေတု.

၁၄၇. မုခါဓာနေ ကာရဏံ ကာရေတီတိ ခလီနဗန္ဓာဒီဟိ မုခဋ္ဌပနေ သာဓုကံ ဂီဝံ ပဂ္ဂဏှာပေတုံ ကာရဏံ ကာရေတိ. ဝိသူကာယိတာနီတိအာဒီဟိ ဝိသေဝနာစာရံ ကထေသိ. သဗ္ဗာနေဝ ဟေတာနိ အညမညဝေဝစနာနိ. တသ္မိံ ဌာနေတိ တသ္မိံ ဝိသေဝနာစာရေ. ပရိနိဗ္ဗာယတီတိ နိဗ္ဗိသေဝနော ဟောတိ၊ တံ ဝိသေဝနံ ဇဟတီတိ အတ္ထော. ယုဂါဓာနေတိ ယုဂဋ္ဌပနေ ယုဂဿ သာဓုကံ ဂဟဏတ္ထံ.

အနုက္ကမေတိ စတ္တာရောပိ ပါဒေ ဧကပ္ပဟာရေနေဝ ဥက္ခိပနေ စ နိက္ခိပနေ စ. ပရသေနာယ ဟိ အာဝါဋေ ဌတွာ အသိံ ဂဟေတွာ အာဂစ္ဆန္တဿ အဿဿ ပါဒေ ဆိန္ဒန္တိ. တသ္မိံ သမယေ ဧသ ဧကပ္ပဟာရေနေဝ စတ္တာရောပိ ပါဒေ ဥက္ခိပိဿတီတိ ရဇ္ဇုဗန္ဓနဝိဓာနေန ဧတံ ကာရဏံ ကရောန္တိ. မဏ္ဍလေတိ ယထာ အဿေ နိသိန္နောယေဝ ဘူမိယံ ပတိတံ အာဝုဓံ ဂဟေတုံ သက္ကောတိ၊ ဧဝံ ကရဏတ္ထံ မဏ္ဍလေ ကာရဏံ ကာရေတိ. ခုရကာသေတိ အဂ္ဂဂ္ဂခုရေဟိ ပထဝီကမနေ. ရတ္တိံ ဩက္ကန္တကရဏသ္မိဉှိ ယထာ ပဒသဒ္ဒေါ န သုယျတိ၊ တဒတ္ထံ ဧကသ္မိံ ဌာနေ သညံ ဒတွာ အဂ္ဂဂ္ဂခုရေဟိယေဝ ဂမနံ သိက္ခာပေန္တိ. တံ သန္ဓာယေတံ ဝုတ္တံ. ဇဝေတိ သီဃဝါဟနေ. ‘‘ဓာဝေ’’တိပိ ပါဌော. အတ္တနော ပရာဇယေ သတိ ပလာယနတ္ထံ၊ ပရံ ပလာယန္တံ အနုဗန္ဓိတွာ ဂဟဏတ္ထဉ္စ ဧတံ ကာရဏံ ကာရေတိ. ဒဝတ္တေတိ ဒဝတ္တာယ၊ ယုဒ္ဓကာလသ္မိဉှိ ဟတ္ထီသု ဝါ ကောဉ္စနာဒံ ကရောန္တေသု အဿေသု ဝါ ဟသန္တေသု ရထေသု ဝါ နိဃောသန္တေသု ယောဓေသု ဝါ ဥက္ကုဋ္ဌိံ ကရောန္တေသု တဿ ရဝဿ အဘာယိတွာ ပရသေနပဝေသနတ္ထံ အယံ ကာရဏာ ကရီယတိ.

ရာဇဂုဏေတိ ရညာ ဇာနိတဗ္ဗဂုဏေ. ကူဋကဏ္ဏရညော ကိရ ဂုဠဝဏ္ဏော နာမ အဿော အဟောသိ. ရာဇာ ပါစီနဒွါရေန နိက္ခမိတွာ စေတိယပဗ္ဗတံ ဂမိဿာမီတိ ကလမ္ဗနဒီတီရံ သမ္ပတ္တော. အဿော တီရေ ဌတွာ ဥဒကံ ဩတရိတုံ န ဣစ္ဆတိ၊ ရာဇာ အဿာစရိယံ အာမန္တေတွာ – ‘‘အဟော တယာ အဿော သိက္ခာပိတော ဥဒကံ ဩတရိတုံ န ဣစ္ဆတီ’’တိ အာဟ. အာစရိယော – ‘‘သုသိက္ခာပိတော ဒေဝ အဿော၊ ဧဝမဿ ဟိ စိတ္တံ ‘သစာဟံ ဥဒကံ ဩတရိဿာမိ၊ ဝါလံ တေမိဿတိ၊ ဝါလေ တိန္တေ ရညော အင်္ဂေ ဥဒကံ ပါတေယျာ’တိ ဧဝံ တုမှာကံ သရီရေ ဥဒကပါတနဘယေန န ဩတရတိ၊ ဝါလံ ဂဏှာပေထာ’’တိ အာဟ. ရာဇာ တထာ ကာရေသိ. အဿော ဝေဂေန ဩတရိတွာ ပါရံ ဂတော. ဧတဒတ္ထံ အယံ ကာရဏာ ကရီယတိ. ရာဇဝံသေတိ အဿရာဇဝံသေ. ဝံသော စေသော အဿရာဇာနံ၊ တထာရူပေန ပဟာရေန ဆိန္နဘိန္နသရီရာပိ အဿာရောဟံ ပရသေနာယ အပါတေတွာ ဗဟိ နီဟရန္တိယေဝ. ဧတဒတ္ထံ ကာရဏံ ကာရေတီတိ အတ္ထော.

ဥတ္တမေ ဇဝေတိ ဇဝသမ္ပတ္တိယံ၊ ယထာ ဥတ္တမဇဝေါ ဟောတိ၊ ဧဝံ ကာရဏံ ကာရေတီတိ အတ္ထော. ဥတ္တမေ ဟယေတိ ဥတ္တမဟယဘာဝေ၊ ယထာ ဥတ္တမဟယော ဟောတိ၊ ဧဝံ ကာရဏံ ကာရေတီတိ အတ္ထော. တတ္ထ ပကတိယာ ဥတ္တမဟယောဝ ဥတ္တမဟယကာရဏံ အရဟတိ၊ န အညော. ဥတ္တမဟယကာရဏာယ ဧဝ စ ဟယော ဥတ္တမဇဝံ ပဋိပဇ္ဇတိ၊ န အညောတိ.

တတြိဒံ ဝတ္ထု – ဧကော ကိရ ရာဇာ ဧကံ သိန္ဓဝပေါတကံ လဘိတွာ သိန္ဓဝဘာဝံ အဇာနိတွာဝ ဣမံ သိက္ခာပေဟီတိ အာစရိယဿ အဒါသိ. အာစရိယောပိ တဿ သိန္ဓဝဘာဝံ အဇာနန္တော တံ မာသခါဒကဃောဋကာနံ ကာရဏာသု ဥပနေတိ. သော အတ္တနော အနနုစ္ဆဝိကတ္တာ ကာရဏံ န ပဋိပဇ္ဇတိ. သော တံ ဒမေတုံ အသက္ကောန္တော ‘‘ကူဋဿော အယံ မဟာရာဇာ’’တိ ဝိဿဇ္ဇာပေသိ.

အထေကဒိဝသံ ဧကော အဿာစရိယပုဗ္ဗကော ဒဟရော ဥပဇ္ဈာယဿ ဘဏ္ဍကံ ဂဟေတွာ ဂစ္ဆန္တော တံ ပရိခါပိဋ္ဌေ စရန္တံ ဒိသွာ – ‘‘အနဂ္ဃေါ၊ ဘန္တေ၊ သိန္ဓဝပေါတကော’’တိ ဥပဇ္ဈာယဿ ကထေသိ. သစေ ရာဇာ ဇာနေယျ၊ မင်္ဂလဿံ နံ ကရေယျာတိ. ထေရော အာဟ – ‘‘မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိကော၊ တာတ၊ ရာဇာ အပ္ပေဝ နာမ ဗုဒ္ဓသာသနေ ပသီဒေယျ ရညော ကထေဟီ’’တိ. သော ဂန္တွာ၊ – ‘‘မဟာရာဇ၊ အနဂ္ဃေါ သိန္ဓဝပေါတကော အတ္ထီ’’တိ ကထေသိ. တယာ ဒိဋ္ဌော၊ တာတာတိ? အာမ၊ မဟာရာဇာတိ. ကိံ လဒ္ဓုံ ဝဋ္ဋတီတိ? တုမှာကံ ဘုဉ္ဇနကသုဝဏ္ဏထာလေ တုမှာကံ ဘုဉ္ဇနကဘတ္တံ တုမှာကံ ပိဝနကရသော တုမှာကံ ဂန္ဓာ တုမှာကံ မာလာတိ. ရာဇာ သဗ္ဗံ ဒါပေသိ. ဒဟရော ဂါဟာပေတွာ အဂမာသိ.

အဿော ဂန္ဓံ ဃာယိတွာဝ ‘‘မယှံ ဂုဏဇာနနကအာစရိယော အတ္ထိ မညေ’’တိ သီသံ ဥက္ခိပိတွာ ဩလောကေန္တော အဋ္ဌာသိ. ဒဟရော ဂန္တွာ ‘‘ဘတ္တံ ဘုဉ္ဇာ’’တိ အစ္ဆရံ ပဟရိ. အဿော အာဂန္တွာ သုဝဏ္ဏထာလေ ဘတ္တံ ဘုဉ္ဇိ၊ ရသံ ပိဝိ. အထ နံ ဂန္ဓေဟိ ဝိလိမ္ပိတွာ ရာဇပိဠန္ဓနံ ပိဠန္ဓိတွာ ‘‘ပုရတော ပုရတော ဂစ္ဆာ’’တိ အစ္ဆရံ ပဟရိ. သော ဒဟရဿ ပုရတော ပုရတော ဂန္တွာ မင်္ဂလဿဋ္ဌာနေ အဋ္ဌာသိ. ဒဟရော – ‘‘အယံ တေ၊ မဟာရာဇ၊ အနဂ္ဃေါ သိန္ဓဝပေါတကော၊ ဣမိနာဝ နံ နိယာမေန ကတိပါဟံ ပဋိဇဂ္ဂါပေဟီ’’တိ ဝတွာ နိက္ခမိ.

အထ ကတိပါဟဿ အစ္စယေန အာဂန္တွာ အဿဿ အာနုဘာဝံ ပဿိဿသိ၊ မဟာရာဇာတိ. သာဓု အာစရိယ ကုဟိံ ဌတွာ ပဿာမာတိ? ဥယျာနံ ဂစ္ဆ၊ မဟာရာဇာတိ. ရာဇာ အဿံ ဂါဟာပေတွာ အဂမာသိ. ဒဟရော အစ္ဆရံ ပဟရိတွာ ‘‘ဧတံ ရုက္ခံ အနုပရိယာဟီ’’တိ အဿဿ သညံ အဒါသိ. အဿော ပက္ခန္ဒိတွာ ရုက္ခံ အနုပရိဂန္တွာ အာဂတော. ရာဇာ နေဝ ဂစ္ဆန္တံ န အာဂစ္ဆန္တံ အဒ္ဒသ. ဒိဋ္ဌော တေ၊ မဟာရာဇာတိ? န ဒိဋ္ဌော၊ တာတာတိ. ဝလဉ္ဇကဒဏ္ဍံ ဧတံ ရုက္ခံ နိဿာယ ဌပေထာတိ ဝတွာ အစ္ဆရံ ပဟရိ ‘‘ဝလဉ္ဇကဒဏ္ဍံ ဂဟေတွာ ဧဟီ’’တိ. အဿော ပက္ခန္ဒိတွာ မုခေန ဂဟေတွာ အာဂတော. ဒိဋ္ဌံ၊ မဟာရာဇာတိ. ဒိဋ္ဌံ၊ တာတာတိ.

ပုန အစ္ဆရံ ပဟရိ ‘‘ဥယျာနဿ ပါကာရမတ္ထကေန စရိတွာ ဧဟီ’’တိ. အဿော တထာ အကာသိ. ဒိဋ္ဌော၊ မဟာရာဇာတိ. န ဒိဋ္ဌော၊ တာတာတိ. ရတ္တကမ္ဗလံ အာဟရာပေတွာ အဿဿ ပါဒေ ဗန္ဓာပေတွာ တထေဝ သညံ အဒါသိ. အဿော ဥလ္လင်္ဃိတွာ ပါကာရမတ္ထကေန အနုပရိယာယိ. ဗလဝတာ ပုရိသေန အာဝိဉ္ဆနအလာတဂ္ဂိသိခါ ဝိယ ဥယျာနပါကာရမတ္ထကေ ပညာယိတ္ထ. အဿော ဂန္တွာ သမီပေ ဌိတော. ဒိဋ္ဌံ၊ မဟာရာဇာတိ. ဒိဋ္ဌံ၊ တာတာတိ. မင်္ဂလပေါက္ခရဏိပါကာရမတ္ထကေ အနုပရိယာဟီတိ သညံ အဒါသိ.

ပုန ‘‘ပေါက္ခရဏိံ ဩတရိတွာ ပဒုမပတ္တေသု စာရိကံ စရာဟီ’’တိ သညံ အဒါသိ. ပေါက္ခရဏိံ ဩတရိတွာ သဗ္ဗပဒုမပတ္တေ စရိတွာ အဂမာသိ၊ ဧကံ ပတ္တမ္ပိ အနက္ကန္တံ ဝါ ဖာလိတံ ဝါ ဆိန္ဒိတံ ဝါ ခဏ္ဍိတံ ဝါ နာဟောသိ. ဒိဋ္ဌံ၊ မဟာရာဇာတိ. ဒိဋ္ဌံ၊ တာတာတိ. အစ္ဆရံ ပဟရိတွာ တံ ဟတ္ထတလံ ဥပနာမေသိ. ဓာတူပတ္ထဒ္ဓေါ လင်္ဃိတွာ ဟတ္ထတလေ အဋ္ဌာသိ. ဒိဋ္ဌံ၊ မဟာရာဇာတိ? ဒိဋ္ဌံ၊ တာတာတိ. ဧဝံ ဥတ္တမဟယော ဧဝ ဥတ္တမကာရဏာယ ဥတ္တမဇဝံ ပဋိပဇ္ဇတိ.

ဥတ္တမေ သာခလျေတိ မုဒုဝါစာယ. မုဒုဝါစာယ ဟိ၊ ‘‘တာတ၊ တွံ မာ စိန္တယိ၊ ရညော မင်္ဂလဿော ဘဝိဿသိ၊ ရာဇဘောဇနာဒီနိ လဘိဿသီ’’တိ ဥတ္တမဟယကာရဏံ ကာရေတဗ္ဗော. တေန ဝုတ္တံ ‘‘ဥတ္တမေ သာခလျေ’’တိ. ရာဇဘောဂ္ဂေါတိ ရညော ဥပဘောဂေါ. ရညော အင်္ဂန္တေဝ သင်္ခံ ဂစ္ဆတီတိ ယတ္ထ ကတ္ထစိ ဂစ္ဆန္တေန ဟတ္ထံ ဝိယ ပါဒံ ဝိယ အနောဟာယေဝ ဂန္တဗ္ဗံ ဟောတိ. တသ္မာ အင်္ဂန္တိ သင်္ခံ ဂစ္ဆတိ၊ စတူသု ဝါ သေနင်္ဂေသု ဧကံ အင်္ဂံ ဟောတိ.

အသေခါယ သမ္မာဒိဋ္ဌိယာတိ အရဟတ္တဖလသမ္မာဒိဋ္ဌိယာ. သမ္မာသင်္ကပ္ပါဒယောပိ တံသမ္ပယုတ္တာဝ. သမ္မာဉာဏံ ပုဗ္ဗေ ဝုတ္တသမ္မာဒိဋ္ဌိယေဝ. ဌပေတွာ ပန အဋ္ဌ ဖလင်္ဂါနိ သေသာ ဓမ္မာ ဝိမုတ္တီတိ ဝေဒိတဗ္ဗာ. သေသံ သဗ္ဗတ္ထ ဥတ္တာနမေဝ. အယံ ပန ဒေသနာ ဥဂ္ဃဋိတညူပုဂ္ဂလဿ ဝသေန အရဟတ္တနိကူဋံ ဂဟေတွာ နိဋ္ဌာပိတာတိ.

ပပဉ္စသူဒနိယာ မဇ္ဈိမနိကာယဋ္ဌကထာယ

ဘဒ္ဒါလိသုတ္တဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.