၈. သလ္လေခသုတ္တဝဏ္ဏနာ

၈၁. ဧဝံ မေ သုတန္တိ သလ္လေခသုတ္တံ. တတ္ထ မဟာစုန္ဒောတိ တဿ ထေရဿ နာမံ. သာယနှသမယန္တိ သာယနှကာလေ. ပဋိသလ္လာနာ ဝုဋ္ဌိတောတိ ဧတ္ထ ပဋိသလ္လာနန္တိ တေဟိ တေဟိ သတ္တသင်္ခါရေဟိ ပဋိနိဝတ္တိတွာ သလ္လာနံ နိလီယနံ၊ ဧကီဘာဝေါ ပဝိဝေကောတိ ဝုတ္တံ ဟောတိ. ယော တတော ဝုဋ္ဌိတော၊ သော ပဋိသလ္လာနာ ဝုဋ္ဌိတော နာမ ဟောတိ. အယံ ပန ယသ္မာ ပဋိသလ္လာနာနံ ဥတ္တမတော ဖလသမာပတ္တိတော ဝုဋ္ဌာသိ၊ တသ္မာ ‘‘ပဋိသလ္လာနာ ဝုဋ္ဌိတော’’တိ ဝုတ္တော. ဘဂဝန္တံ အဘိဝါဒေတွာတိ သမဒသနခုဇ္ဇလဝိဘူသိတေန သိရသာ ဘဂဝန္တံ သက္ကစ္စံ ဝန္ဒိတွာ၊ အဘိဝါဒါပေတွာ ဝါ ‘‘သုခီ ဘဝ၊ စုန္ဒာ’’တိ ဧဝံ ဝစီဘေဒံ ကာရာပေတွာ၊ ဘဂဝါ ပန ကိရ ဝန္ဒိတော သမာနော သုဝဏ္ဏဒုန္ဒုဘိသဒိသံ ဂီဝံ ပဂ္ဂယှ ကဏ္ဏသုခံ ပေမနိယံ အမတာဘိသေကသဒိသံ ဗြဟ္မဃောသံ နိစ္ဆာရေန္တော ‘‘သုခီ ဟောဟီ’’တိ တဿ တဿ နာမံ ဂဟေတွာ ဝဒတိ၊ ဧတံ အာစိဏ္ဏံ တထာဂတာနံ. တတြိဒံ သာဓကသုတ္တံ၊ ‘‘သက္ကော၊ ဘန္တေ၊ ဒေဝါနမိန္ဒော သာမစ္စော သပရိဇနော ဘဂဝတော ပါဒေ သိရသာ ဝန္ဒတီတိ၊ သုခီ ဟောတု ပဉ္စသိခ သက္ကော ဒေဝါနမိန္ဒော သာမစ္စော သပရိဇနော၊ သုခကာမာ ဟိ ဒေဝါ မနုဿာ အသုရာ နာဂါ ဂန္ဓဗ္ဗာ၊ ယေ စညေ သန္တိ ပုထုကာယာ’’တိ. ဧဝဉ္စ ပန တထာဂတာ ဧဝရူပေ မဟေသက္ခေ ယက္ခေ အဘိဝဒန္တီတိ.

ယာ ဣမာတိ ဣဒါနိ ဝတ္တဗ္ဗာဘိမုခံ ကရောန္တော ဝိယ အာဟ. အနေကဝိဟိတာတိ နာနပ္ပကာရာ. ဒိဋ္ဌိယောတိ မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိယော. လောကေ ဥပ္ပဇ္ဇန္တီတိ သတ္တေသု ပါတုဘဝန္တိ. အတ္တဝါဒပ္ပဋိသံယုတ္တာတိ ‘‘ရူပံ အတ္တတော သမနုပဿတီ’’တိအာဒိနယပ္ပဝတ္တေန အတ္တဝါဒေန ပဋိသံယုတ္တာ၊ တာ ဝီသတိ ဘဝန္တိ. လောကဝါဒပ္ပဋိသံယုတ္တာတိ ‘‘သဿတော အတ္တာ စ လောကော စာ’’တိအာဒိနယပ္ပဝတ္တေန လောကဝါဒေန ပဋိသံယုတ္တာ၊ တာ အဋ္ဌ ဟောန္တိ သဿတော၊ အသဿတော၊ သဿတော စ အသဿတော စ၊ နေဝ သဿတော နာသဿတော၊ အန္တဝါ၊ အနန္တဝါ၊ အန္တဝါ စ အနန္တဝါ စ၊ နေဝန္တဝါ နာနန္တဝါ အတ္တာ စ လောကော စာတိ ဧဝံ ပဝတ္တတ္တာ.

အာဒိမေဝါတိအာဒီသု အယမတ္ထော ကိံ နု ခေါ ဘန္တေ အာဒိမေဝ မနသိကရောန္တဿ အပ္ပတွာပိ သောတာပတ္တိမဂ္ဂံ ဝိပဿနာမိဿကပဌမမနသိကာရမေဝ မနသိကရောန္တဿ ဘိက္ခုနော ဧဝမေတာသံ ဧတ္တကေနေဝ ဥပါယေန ဧတာသံ ဒိဋ္ဌီနံ ပဟာနဉ္စ ပဋိနိဿဂ္ဂေါ စ ဟောတီတိ. ဣဒဉ္စ ထေရော အတ္တနာ အနဓိမာနိကောပိ သမာနော အဓိမာနိကာနံ အဓိမာနပ္ပဟာနတ္ထံ အဓိမာနိကော ဝိယ ဟုတွာ ပုစ္ဆတီတိ ဝေဒိတဗ္ဗော. အပရေ ပနာဟု ‘‘ထေရဿ အန္တေဝါသိကာ အာဒိမနသိကာရေနေဝ ဒိဋ္ဌီနံ သမုစ္ဆေဒပ္ပဟာနံ ဟောတီတိ ဧဝံသညိနောပိ၊ သမာပတ္တိဝိဟာရာ သလ္လေခဝိဟာရာတိ ဧဝံသညိနောပိ အတ္ထိ. သော တေသံ အတ္ထာယ ဘဂဝန္တံ ပုစ္ဆတီ’’တိ.

၈၂. အထဿ ဘဂဝါ တာသံ ဒိဋ္ဌီနံ ပဟာနူပါယံ ဒဿေန္တော ယာ ဣမာတိအာဒိမာဟ. တတ္ထ ယတ္ထ စေတာ ဒိဋ္ဌိယော ဥပ္ပဇ္ဇန္တီတိအာဒိ ပဉ္စက္ခန္ဓေ သန္ဓာယ ဝုတ္တံ. ဧတေသု ဟိ ဧတာ ဒိဋ္ဌိယော ဥပ္ပဇ္ဇန္တိ. ယထာဟ ‘‘ရူပေ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သတိ ရူပံ အဘိနိဝိဿ ဧဝံ ဒိဋ္ဌိ ဥပ္ပဇ္ဇတိ၊ သော အတ္တာ သော လောကော သော ပေစ္စ ဘဝိဿာမိ နိစ္စော ဓုဝေါ သဿတော အဝိပရိဏာမဓမ္မော’’တိ (သံ. နိ. ၃.၁၅၂) ဝိတ္ထာရော. အာရမ္မဏဝသေန ပန ဧကဝစနံ ကတွာ ယတ္ထ စာတိ အာဟ၊ ယသ္မိံ အာရမ္မဏေ ဥပ္ပဇ္ဇန္တီတိ ဝုတ္တံ ဟောတိ. ဧတ္ထ စ ဥပ္ပဇ္ဇန္တိ အနုသေန္တိ သမုဒါစရန္တီတိ ဣမေသံ ဧဝံ နာနာကရဏံ ဝေဒိတဗ္ဗံ. ဇာတိဝသေန ဟိ အဇာတာ ဇာယမာနာ ဥပ္ပဇ္ဇန္တီတိ ဝုစ္စန္တိ. ပုနပ္ပုနံ အာသေဝိတာ ထာမဂတာ အပ္ပဋိဝိနီတာ အနုသေန္တီတိ. ကာယဝစီဒွါရံ သမ္ပတ္တာ သမုဒါစရန္တီတိ၊ ဣဒမေတေသံ နာနာကရဏံ. တံ နေတံ မမာတိအာဒီသု တံ ပဉ္စက္ခန္ဓပ္ပဘေဒံ အာရမ္မဏမေတံ မယှံ န ဟောတိ၊ အဟမ္ပိ ဧသော န အသ္မိ၊ ဧသော မေ အတ္တာပိ န ဟောတီတိ ဧဝမေတံ ယထာဘူတံ သမ္မပ္ပညာယ ပဿတောတိ ဧဝံ တာဝ ပဒတ္ထော ဝေဒိတဗ္ဗော.

ယသ္မာ ပန ဧတ္ထ ဧတံ မမာတိ တဏှာဂါဟော၊ တဉ္စ ဂဏှန္တော အဋ္ဌသတတဏှာဝိစရိတပ္ပဘေဒံ တဏှာပပဉ္စံ ဂဏှာတိ. ဧသောဟမသ္မီတိ မာနဂါဟော၊ တဉ္စ ဂဏှန္တော နဝပ္ပဘေဒံ မာနပပဉ္စံ ဂဏှာတိ. ဧသော မေ အတ္တာတိ ဒိဋ္ဌိဂါဟော၊ တဉ္စ ဂဏှန္တော ဒွါသဋ္ဌိဒိဋ္ဌိဂတပ္ပဘေဒံ ဒိဋ္ဌိပပဉ္စံ ဂဏှာတိ. တသ္မာ နေတံ မမာတိ ဝဒန္တော ဘဂဝါ ယထာဝုတ္တပ္ပဘေဒံ တဏှာပပဉ္စံ ပဋိက္ခိပတိ. နေသောဟမသ္မီတိ မာနပပဉ္စံ. န မေသော အတ္တာတိ ဒိဋ္ဌိပပဉ္စံ. ဒိဋ္ဌေကဋ္ဌာယေဝ စေတ္ထ တဏှာမာနာ ဝေဒိတဗ္ဗာ. ဧဝမေတန္တိ ဧဝံ ‘‘နေတံ မမာ’’တိအာဒိနာ အာကာရေန ဧတံ ခန္ဓပဉ္စကံ. ယထာဘူတန္တိ ယထာ သဘာဝံ၊ ယထာ အတ္ထီတိ ဝုတ္တံ ဟောတိ. ခန္ဓပဉ္စကဉှိ ဧတေနေဝ အာကာရေန အတ္ထိ. မမန္တိအာဒိနာ ပန ဂယှမာနမ္ပိ တေနာကာရေန နေဝတ္ထီတိ အဓိပ္ပါယော. သမ္မပ္ပညာယ ပဿတောတိ သောတာပတ္တိမဂ္ဂပညာပရိယောသာနာယ ဝိပဿနာပညာယ သုဋ္ဌု ပဿန္တဿ. ဧဝမေတာသန္တိ ဧတေန ဥပါယေန ဧတာသံ. ပဟာနံ ပဋိနိဿဂ္ဂေါတိ ဥဘယမ္ပေတံ သမုစ္ဆေဒပ္ပဟာနဿေဝါဓိဝစနံ.

ဧဝံ ဘဂဝါ အာဒိမနသိကာရေနေဝ ဒိဋ္ဌီနံ ပဟာနံ ဟောတိ နု ခေါ နောတိ အာယသ္မတာ မဟာစုန္ဒေန အဓိမာနိကာနံ ဝသေန ပဉှံ ပုဋ္ဌော သောတာပတ္တိမဂ္ဂေန ဒိဋ္ဌိပ္ပဟာနံ ဒဿေတွာ ဣဒါနိ သယမေဝ အဓိမာနိကာနံ ဈာနံ ဝိဘဇန္တော ဌာနံ ခေါ ပနေတန္တိအာဒိမာဟ. တတ္ထ အဓိမာနိကာ နာမ ယေသံ အပ္ပတ္တေ ပတ္တသညာယ အဓိမာနော ဥပ္ပဇ္ဇတိ၊ သွာယံ ဥပ္ပဇ္ဇမာနော နေဝ လောကဝဋ္ဋာနုသာရီနံ ဗာလပုထုဇ္ဇနာနံ ဥပ္ပဇ္ဇတိ၊ န အရိယသာဝကာနံ. န ဟိ သောတာပန္နဿ ‘‘သကဒါဂါမီ အဟ’’န္တိ အဓိမာနော ဥပ္ပဇ္ဇတိ၊ န သကဒါဂါမိဿ ‘‘အနာဂါမီ အဟ’’န္တိ၊ န အနာဂါမိနော ‘‘အရဟာ အဟ’’န္တိ၊ ကာရကဿေဝ ပန သမထဝသေန ဝါ ဝိပဿနာဝသေန ဝါ ဝိက္ခမ္ဘိတကိလေသဿ နိစ္စံ ယုတ္တပယုတ္တဿ အာရဒ္ဓဝိပဿကဿ ဥပ္ပဇ္ဇတိ. တဿ ဟိ သမထဝိက္ခမ္ဘိတာနံ ဝါ ဝိပဿနာဝိက္ခမ္ဘိတာနံ ဝါ ကိလေသာနံ သမုဒါစာရံ အပဿတော ‘‘သောတာပန္နော အဟန္တိ ဝါ၊ သကဒါဂါမီ၊ အနာဂါမီ၊ အရဟာ အဟ’’န္တိ ဝါ အဓိမာနော ဥပ္ပဇ္ဇတိ၊ တလင်္ဂရတိဿပဗ္ဗတဝါသိဓမ္မဒိန္နတ္ထေရေန ဩဝါဒိယမာနတ္ထေရာနံ ဝိယ.

ထေရဿ ကိရ အစိရူပသမ္ပန္နဿေဝ ဩဝါဒေ ဌတွာ ဗဟူ ဘိက္ခူ ဝိသေသံ အဓိဂစ္ဆိံသု. တံ ပဝတ္တိံ သုတွာ တိဿမဟာဝိဟာရဝါသီ ဘိက္ခုသံဃော ‘‘န အဋ္ဌာနနိယောဇကော ထေရောတိ ထေရံ အာနေထာ’’တိ သမ္ဗဟုလေ ဘိက္ခူ ပါဟေသိ. တေ ဂန္တွာ၊ ‘‘အာဝုသော၊ ဓမ္မဒိန္န ဘိက္ခုသံဃော တံ ပက္ကောသာပေတီ’’တိ အာဟံသု. သော အာဟ ‘‘ကိံ ပန တုမှေ၊ ဘန္တေ၊ အတ္တာနံ ဂဝေသထ ပရ’’န္တိ? အတ္တာနံ သပ္ပုရိသာတိ၊ သော တေသံ ကမ္မဋ္ဌာနမဒါသိ၊ သဗ္ဗေဝ အရဟတ္တံ ပါပုဏိံသု. ဘိက္ခုသံဃော ပုန အညေ ဘိက္ခူ ပါဟေသိ၊ ဧဝံ ယာဝတတိယံ ပဟိတာ သဗ္ဗေပိ တတ္ထေဝ အရဟတ္တံ ပတွာ ဝိဟရိံသု.

တတော သံဃော ဂတဂတာ နာဂစ္ဆန္တီတိ အညတရံ ဝုဍ္ဎပဗ္ဗဇိတံ ပါဟေသိ. သော ဂန္တွာ စ၊ ‘‘ဘန္တေ၊ ဓမ္မဒိန္န တိက္ခတ္တုံ တိဿမဟာဝိဟာရဝါသီ ဘိက္ခုသံဃော တုယှံ သန္တိကေ ပေသေသိ၊ တွံ နာမ သံဃဿ အာဏံ ဂရုံ န ကရောသိ၊ နာဂစ္ဆသီ’’တိ အာဟ. ထေရော ကိမေတန္တိ ပဏ္ဏသာလံ အပ္ပဝိသိတွာဝ ပတ္တစီဝရံ ဂါဟာပေတွာ တာဝဒေဝ နိက္ခမိ၊ သော အန္တရာမဂ္ဂေ ဟင်္ကနဝိဟာရံ ပါဝိသိ. တတ္ထ စေကော မဟာထေရော သဋ္ဌိဝဿာတီတော အဓိမာနေန အရဟတ္တံ ပဋိဇာနာတိ. ထေရော တံ ဥပသင်္ကမိတွာ ဝန္ဒိတွာ ပဋိသန္ထာရံ ကတွာ အဓိဂမံ ပုစ္ဆိ. ထေရော အာဟ ‘‘အာမ ဓမ္မဒိန္န၊ ယံ ပဗ္ဗဇိတေန ကာတဗ္ဗံ၊ စိရကတံ တံ မယာ၊ အတီတသဋ္ဌိဝဿောမှိ ဧတရဟီ’’တိ. ကိံ၊ ဘန္တေ၊ ဣဒ္ဓိမ္ပိ ဝဠဉ္ဇေထာတိ. အာမ ဓမ္မဒိန္နာတိ. သာဓု ဝတ၊ ဘန္တေ၊ ဟတ္ထိံ တုမှာကံ ပဋိမုခံ အာဂစ္ဆန္တံ မာပေထာတိ. သာဓာဝုသောတိ ထေရော သဗ္ဗသေတံ သတ္တပ္ပတိဋ္ဌံ တိဓာပဘိန္နံ နင်္ဂုဋ္ဌံ ဗီဇယမာနံ သောဏ္ဍံ မုခေ ပက္ခိပိတွာ ဒွီဟိ ဒန္တေဟိ ဝိဇ္ဈိတုကာမံ ဝိယ ပဋိမုခံ အာဂစ္ဆန္တံ မဟာဟတ္ထိံ မာပေသိ. သော တံ အတ္တနာယေဝ မာပိတံ ဟတ္ထိံ ဒိသွာ ဘီတော ပလာယိတုံ အာရဘိ. တဒါဝ အတ္တာနံ ‘‘နာဟံ အရဟာ’’တိ ဉတွာ ဓမ္မဒိန္နဿ ပါဒမူလေ ဥက္ကုဋိကံ နိသီဒိတွာ ‘‘ပတိဋ္ဌာ မေ ဟောဟိ၊ အာဝုသော’’တိ အာဟ. ဓမ္မဒိန္နော ‘‘မာ၊ ဘန္တေ၊ သောစိ၊ မာ အနတ္တမနော အဟောသိ၊ ကာရကာနံယေဝ အဓိမာနော ဥပ္ပဇ္ဇတီ’’တိ ထေရံ သမဿာသေတွာ ကမ္မဋ္ဌာနမဒါသိ. ထေရော တဿောဝါဒေ ဌတွာ အရဟတ္တံ ပါပုဏိ.

စိတ္တလပဗ္ဗတေပိ တာဒိသောဝ ထေရော ဝသတိ. ဓမ္မဒိန္နော တမ္ပိ ဥပသင်္ကမိတွာ တထေဝ ပုစ္ဆိ. သောပိ တထေဝ ဗျာကာသိ. တတော နံ ဓမ္မဒိန္နော ကိံ၊ ဘန္တေ၊ ဣဒ္ဓိမ္ပိ ဝဠဉ္ဇေထာတိ အာဟ. အာမာဝုသောတိ. သာဓု ဝတ၊ ဘန္တေ၊ ဧကံ ပေါက္ခရဏိံ မာပေထာတိ. ထေရော မာပေသိ. ဧတ္ထ၊ ဘန္တေ၊ ပဒုမဂုမ္ဗံ မာပေထာတိ. တမ္ပိ မာပေသိ. ပဒုမဂုမ္ဗေ မဟာပဒုမံ မာပေထာတိ. တမ္ပိ မာပေသိ. ဧတသ္မိံ ပဒုမဂုမ္ဗေ ဌတွာ မဓုရဿရေန ဂါယန္တံ နစ္စန္တဉ္စ ဧကံ ဣတ္ထိဝိဂ္ဂဟံ မာပေထာတိ. တမ္ပိ မာပေသိ. သော ဧတံ၊ ဘန္တေ၊ ပုနပ္ပုနံ ဥပနိဇ္ဈာယထာတိ ဝတွာ သယံ ပါသာဒံ ပါဝိသိ. ထေရဿ တံ ဥပနိဇ္ဈာယတော သဋ္ဌိဝဿာနိ ဝိက္ခမ္ဘိတကိလေသာ စလိံသု၊ သော တဒါ အတ္တာနံ ဉတွာ ပုရိမတ္ထေရော ဝိယ ဓမ္မဒိန္နတ္ထေရဿ သန္တိကေ ကမ္မဋ္ဌာနံ ဂဟေတွာ အရဟတ္တံ ပါပုဏိ.

ဓမ္မဒိန္နောပိ အနုပုဗ္ဗေန တိဿမဟာဝိဟာရံ အဂမာသိ. တသ္မိဉ္စ သမယေ ထေရာ စေတိယင်္ဂဏံ သမ္မဇ္ဇိတွာ ဗုဒ္ဓါရမ္မဏံ ပီတိံ ဥပ္ပါဒေတွာ နိသိန္နာ ဟောန္တိ၊ ဧတံ ကိရ တေသံ ဝတ္တံ. တေန နေသံ ဧကောပိ ‘‘ဣဓ ပတ္တစီဝရံ ဌပေဟီ’’တိ ဓမ္မဒိန္နံ ဝတ္တာ ပုစ္ဆိတာပိ နာဟောသိ. ဓမ္မဒိန္နော ဧသော ဘဝေယျာတိ ဉတွာ ပန ပဉှံ ပုစ္ဆိံသု. သော ပုစ္ဆိတပဉှေ တိဏှေန အသိနာ ကုမုဒနာဠကလာပံ ဝိယ ဆိန္ဒိတွာ ပါဒင်္ဂုလိယာ မဟာပထဝိံ ပဟရိ. ဘန္တေ အယံ အစေတနာ မဟာပထဝီပိ ဓမ္မဒိန္နဿ ဂုဏံ ဇာနာတိ. တုမှေ ပန န ဇာနိတ္ထာတိ စ ဝတွာ ဣမံ ဂါထမာဟ –

‘‘အစေတနာယံ ပထဝီ၊ ဝိဇာနာတိ ဂုဏာဂုဏံ၊

သစေတနာထ ခေါ ဘန္တေ၊ န ဇာနာထ ဂုဏာဂုဏ’’န္တိ.

တာဝဒေဝ စ အာကာသေ အဗ္ဘုဂ္ဂန္တွာ တလင်္ဂရတိဿပဗ္ဗတမေဝ အဂမာသိ. ဧဝံ ကာရကဿေဝ အဓိမာနော ဥပ္ပဇ္ဇတိ. တသ္မာ ဘဂဝါ တာဒိသာနံ ဘိက္ခူနံ ဝသေန ဈာနံ ဝိဘဇန္တော ဌာနံ ခေါ ပနေတန္တိအာဒိမာဟ.

တဿတ္ထော၊ အတ္ထေတံ ကာရဏံ၊ နော နတ္ထိ. ယေန ဣဓေကစ္စော ဘိက္ခု ဗာဟိရပရိဗ္ဗာဇကေဟိ သာဓာရဏံ ဝိဝိစ္စေဝ ကာမေဟိ။ပေ။ ပဌမံ ဈာနံ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရေယျ၊ ယံ ပန တဿ ဧဝမဿ သလ္လေခေန ဝိဟရာမီတိ၊ ယံ ပဋိပတ္တိဝိဓာနံ ကိလေသေ သံလိခတိ၊ တေနာဟံ ဝိဟရာမီတိ၊ တံ န ယုဇ္ဇတိ၊ န ဟိ အဓိမာနိကဿ ဘိက္ခုနော ဈာနံ သလ္လေခေါ ဝါ သလ္လေခပဋိပဒါ ဝါ ဟောတိ. ကသ္မာ? အဝိပဿနာပါဒကတ္တာ. န ဟိ သော ဈာနံ သမာပဇ္ဇိတွာ တတော ဝုဋ္ဌာယ သင်္ခါရေ သမ္မသတိ၊ ဈာနံ ပနဿ စိတ္တေကဂ္ဂမတ္တံ ကရောတိ၊ ဒိဋ္ဌဓမ္မသုခဝိဟာရော ဟောတိ. တသ္မာ တမတ္ထံ ဒဿေန္တော ဘဂဝါ ‘‘န ခေါ ပနေတေ၊ စုန္ဒ၊ အရိယဿ ဝိနယေ သလ္လေခါ ဝုစ္စန္တိ၊ ဒိဋ္ဌဓမ္မသုခဝိဟာရာ ဧတေ အရိယဿ ဝိနယေ ဝုစ္စန္တီ’’တိ အာဟ.

တတ္ထ ဧတေတိ ဈာနဓမ္မဝသေန ဗဟုဝစနံ ဝေဒိတဗ္ဗံ၊ ဧတေ ပဌမဇ္ဈာနဓမ္မာတိ ဝုတ္တံ ဟောတိ. သမာပတ္တိဝသေန ဝါ၊ ဧကမ္ပိ ဟိ ပဌမဇ္ဈာနံ ပုနပ္ပုနံ သမာပတ္တိဝသေန ပဝတ္တတ္တာ ဗဟုတ္တံ ဂစ္ဆတိ. အာရမ္မဏဝသေန ဝါ၊ ဧကမ္ပိ ဟိ ပဌမဇ္ဈာနံ ပထဝီကသိဏာဒီသု ပဝတ္တိဝသေန ဗဟုတ္တံ ဂစ္ဆတီတိ. ဧသ နယော ဒုတိယတတိယစတုတ္ထဇ္ဈာနေသု. အာရုပ္ပဈာနေသု ပန အာရမ္မဏဘေဒါဘာဝတော ပုရိမကာရဏဒွယဝသေနေဝ ဗဟုဝစနံ ဝေဒိတဗ္ဗံ.

ယသ္မာ စေတေသံ အင်္ဂါနိပိ သန္တာနိ အာရမ္မဏာနိပိ၊ နိဗ္ဗုတာနိ စေဝ သုခုမာနိ စာတိ ဝုတ္တံ ဟောတိ၊ တသ္မာ တာနိ သန္တာ ဧတေ ဝိဟာရာတိ ဧဝံ ဝုတ္တာနီတိ ဝေဒိတဗ္ဗာနိ. အယံ တာဝ တေသံ စတုန္နမ္ပိ သာဓာရဏာ ဝဏ္ဏနာ. ဝိသေသဝဏ္ဏနာ ပန ‘‘သဗ္ဗသော ရူပသညာန’’န္တိအာဒိပဒါနုသာရတော ဝတ္တဗ္ဗာ သိယာ. သာ ဝိသုဒ္ဓိမဂ္ဂေ သဗ္ဗာကာရေန ဝုတ္တာယေဝ.

၈၃. ဧဝံ ယသ္မာ အဓိမာနိကဿ ဘိက္ခုနော ဈာနဝိဟာရော အဝိပဿနာပါဒကတ္တာ သလ္လေခဝိဟာရော န ဟောတိ၊ န ဟိ သော ဈာနံ သမာပဇ္ဇိတွာ တတော ဝုဋ္ဌာယ သင်္ခါရေ သမ္မသတိ၊ စိတ္တေကဂ္ဂကရော ဒိဋ္ဌဓမ္မေ သုခဝိဟာရော ပနဿ ဟောတိ၊ တသ္မာ တမတ္ထံ ဒဿေန္တော ရူပဇ္ဈာနာနိ စ အရူပဇ္ဈာနာနိ စ ဝိဘဇိတွာ ဣဒါနိ စ ယတ္ထ သလ္လေခေါ ကာတဗ္ဗော စတုစတ္တာလီသာယ အာကာရေဟိ၊ တဉ္စ ဝတ္ထုံ တဉ္စ သလ္လေခံ ဒဿေန္တော ဣဓ ခေါ ပန ဝေါတိအာဒိမာဟ.

ကသ္မာ ပန ‘‘အဋ္ဌဟိ သမာပတ္တီဟိ အဝိဟိံသာဒယော သလ္လေခါ’’တိ ဝုတ္တာ? လောကုတ္တရပါဒကတ္တာ. ဗာဟိရကာနဉှိ အဋ္ဌ သမာပတ္တိယော ဝဋ္ဋပါဒကာယေဝ. သာသနေ သရဏဂမနမ္ပိ လောကုတ္တရပါဒကံ၊ ပဂေဝ အဝိဟိံသာဒယော. ဣမိနာယေဝ စ သုတ္တေန ဝေဒိတဗ္ဗံ ‘‘ယထာ ဗာဟိရကဿ အဋ္ဌသမာပတ္တိလာဘိနော ပဉ္စာဘိညဿာပိ ဒိန္နဒါနတော သာသနေ တိသရဏဂတဿ ဒိန္နဒါနံ မဟပ္ဖလတရံ ဟောတီ’’တိ. ဣဒဉှိ သန္ဓာယ ဒက္ခိဏာဝိသုဒ္ဓိသုတ္တေ ‘‘ဗာဟိရကေ ကာမေသု ဝီတရာဂေ ဒါနံ ဒတွာ ကောဋိသတသဟဿဂုဏာ ပါဋိကင်္ခိတဗ္ဗာ. သောတာပတ္တိဖလသစ္ဆိကိရိယာယ ပဋိပန္နေ ဒါနံ ဒတွာ အသင်္ခေယျာ အပ္ပမေယျာ ဒက္ခိဏာ ပါဋိကင်္ခိတဗ္ဗာ၊ ကော ပန ဝါဒေါ သောတာပန္နေ’’တိ ဝုတ္တံ (မ. နိ. ၃.၃၇၉). သရဏဂမနတော ပဋ္ဌာယ ဟိ တတ္ထ သောတာပတ္တိဖလသစ္ဆိကိရိယာယ ပဋိပန္နော အဓိပ္ပေတောတိ၊ အယံ တာဝေတ္ထ ပါဠိယောဇနာ.

အနုပဒဝဏ္ဏနာယံ ပန ဣဓာတိ ဝိဟိံသာဒိဝတ္ထုဒီပနမေတံ. ခေါ ပနာတိ နိပါတမတ္တံ. ဝေါတိ ကရဏတ္ထေ သာမိဝစနံ၊ အယံ ပန သင်္ခေပတ္ထော၊ ယဒေတံ ‘‘ပရေ ဝိဟိံသကာ ဘဝိဿန္တီ’’တိအာဒိနာ နယေန ဝိဟိံသာဒိဝတ္ထုံ ဝဒါမ. ဣဓ၊ စုန္ဒ၊ တုမှေဟိ သလ္လေခေါ ကာတဗ္ဗောတိ.

ဧဝံ သင်္ခေပတော ဝတွာ ဣဒါနိ ဝိတ္ထာရေန္တော ‘‘ပရေ ဝိဟိံသကာ ဘဝိဿန္တိ၊ မယမေတ္ထ အဝိဟိံသကာ ဘဝိဿာမာတိ သလ္လေခေါ ကရဏီယော’’တိအာဒိမာဟ.

တတ္ထ ပရေတိ ယေ ကေစိ ဣမံ သလ္လေခမနနုယုတ္တာ. ဝိဟိံသကာ ဘဝိဿန္တီတိ ပါဏိနာ ဝါ လေဍ္ဍုနာ ဝါတိအာဒီဟိ သတ္တာနံ ဝိဟေသကာ ဘဝိဿန္တိ. မယမေတ္ထ အဝိဟိံသကာ ဘဝိဿာမာတိ မယံ ပန ယတ္ထေဝ ဝတ္ထုသ္မိံ ပရေ ဧဝံ ဝိဟိံသကာ ဘဝိဿန္တိ၊ ဧတ္ထေဝ အဝိဟိံသကာ ဘဝိဿာမ၊ အဝိဟိံသံ ဥပ္ပါဒေတွာ ဝိဟရိဿာမ. ဣတိ သလ္လေခေါ ကရဏီယောတိ ဧဝံ တုမှေဟိ သလ္လေခေါ ကာတဗ္ဗော. သလ္လေခေါတိ စ ဣဓ အဝိဟိံသာဝ ဝေဒိတဗ္ဗာ. အဝိဟိံသာ ဟိ ဝိဟိံသံ သလ္လေခတိ၊ တံ ဆိန္ဒတိ၊ တသ္မာ သလ္လေခေါတိ ဝုစ္စတိ. ဧသ နယော သဗ္ဗတ္ထ. အယံ ပန ဝိသေသော. ပရေ မိစ္ဆာဒိဋ္ဌီတိ ဧတ္ထ ကမ္မပထာနံ အန္တမိစ္ဆာဒိဋ္ဌိဉ္စ မိစ္ဆတ္တာနံ အာဒိမိစ္ဆာဒိဋ္ဌိဉ္စ မိဿေတွာ ဒိဋ္ဌိ ဝုတ္တာတိ ဝေဒိတဗ္ဗာ. တထာ မယမေတ္ထ သမ္မာဒိဋ္ဌီတိ ဝုတ္တဋ္ဌာနေ သမ္မာဒိဋ္ဌိ. ဧတ္ထ စ ကမ္မပထကထာ ဝိတ္ထာရတော သမ္မာဒိဋ္ဌိသုတ္တေ အာဝိ ဘဝိဿတိ. မိစ္ဆတ္တေသု မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိအာဒယော ဒွေဓာဝိတက္ကေ.

အယံ ပနေတ္ထ သင်္ခေပေါ၊ ပါဏံ အတိပါတေန္တီတိ ပါဏာတိပါတီ ပါဏဃာတကာတိ အတ္ထော. အဒိန္နံ အာဒိယန္တီတိ အဒိန္နာဒါယီ၊ ပရဿ ဟာရိနောတိ အတ္ထော. အဗြဟ္မံ ဟီနံ လာမကဓမ္မံ စရန္တီတိ အဗြဟ္မစာရီ၊ မေထုနဓမ္မပ္ပဋိသေဝကာတိ အတ္ထော. ဗြဟ္မံ သေဋ္ဌံ ပဋိပဒံ စရန္တီတိ ဗြဟ္မစာရီ၊ မေထုနာ ပဋိဝိရတာတိ အတ္ထော. ဧတ္ထ စ ဗြဟ္မစရိယံ သလ္လေခေါတိ ဝေဒိတဗ္ဗံ. ဗြဟ္မစရိယဉှိ အဗြဟ္မစရိယံ သလ္လေခတိ. မုသာ ဝဒန္တီတိ မုသာဝါဒီ၊ ပရေသံ အတ္ထဘဉ္ဇနကံ တုစ္ဆံ အလိကံ ဝါစံ ဘာသိတာရောတိ အတ္ထော. ပိသုဏာ ဝါစာ ဧတေသန္တိ ပိသုဏဝါစာ. ပရေသံ မမ္မစ္ဆေဒိကာ ဖရုသာ ဝါစာ ဧတေသန္တိ ဖရုသဝါစာ. သမ္ဖံ နိရတ္ထကဝစနံ ပလပန္တီတိ သမ္ဖပ္ပလာပီ. အဘိဇ္ဈာယန္တီတိ အဘိဇ္ဈာလူ၊ ပရဘဏ္ဍလုဗ္ဘနသီလာတိ အတ္ထော. ဗျာပန္နံ ပူတိဘူတံ စိတ္တမေတေသန္တိ ဗျာပန္နစိတ္တာ. မိစ္ဆာ ပါပိကာ ဝိညုဂရဟိတာ ဧတေသံ ဒိဋ္ဌီတိ မိစ္ဆာဒိဋ္ဌီ၊ ကမ္မပထပရိယာပန္နာယ နတ္ထိ ဒိန္နန္တိအာဒိဝတ္ထုကာယ၊ မိစ္ဆတ္တပရိယာပန္နာယ အနိယျာနိကဒိဋ္ဌိယာ စ သမန္နာဂတာတိ အတ္ထော. သမ္မာ သောဘနာ ဝိညုပ္ပသတ္ထာ ဧတေသံ ဒိဋ္ဌီတိ သမ္မာဒိဋ္ဌီ၊ ကမ္မပထပရိယာပန္နာယ အတ္ထိ ဒိန္နန္တိအာဒိကာယ ကမ္မဿကတာဒိဋ္ဌိယာ၊ သမ္မတ္တပရိယာပန္နာယ မဂ္ဂဒိဋ္ဌိယာ စ သမန္နာဂတာတိ အတ္ထော.

မိစ္ဆာသင်္ကပ္ပါတိ အယာထာဝအနိယျာနိကအကုသလသင်္ကပ္ပါ. ဧသ နယော မိစ္ဆာဝါစာတိအာဒီသု. အယံ ပန ဝိသေသော၊ မိစ္ဆာသင်္ကပ္ပါဒယော ဝိယ ဟိ မိစ္ဆာသတိ နာမ ပါဋိဧက္ကော ကောစိ ဓမ္မော နတ္ထိ၊ အတီတံ ပန စိန္တယတော ပဝတ္တာနံ စတုန္နမ္ပိ အကုသလက္ခန္ဓာနမေတံ အဓိဝစနံ. ယမ္ပိ ဝုတ္တံ ဘဂဝတာ – ‘‘အတ္ထေသာ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အနုဿတိ၊ နေသာ နတ္ထီတိ ဝဒါမိ၊ ပုတ္တလာဘံ ဝါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အနုဿရတော၊ ဓနလာဘံ ဝါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အနုဿရတော၊ ယသလာဘံ ဝါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အနုဿရတော’’တိ၊ တမ္ပိ တံ တံ စိန္တေန္တဿ သတိပတိရူပကေန ဥပ္ပတ္တိံ သန္ဓာယ ဝုတ္တန္တိ ဝေဒိတဗ္ဗံ. မိစ္ဆာဉာဏီတိ ဧတ္ထ စ မိစ္ဆာဉာဏန္တိ ပါပကိရိယာသု ဥပါယစိန္တာဝသေန ပါပံ ကတွာ ‘‘သုကတံ မယာ’’တိ ပစ္စဝေက္ခဏာကာရေန စ ဥပ္ပန္နော မောဟော ဝေဒိတဗ္ဗော၊ တေန သမန္နာဂတာ ပုဂ္ဂလာ မိစ္ဆာဉာဏီ. သမ္မာဉာဏီတိ ဧတ္ထ ပန ဧကူနဝီသတိဘေဒံ ပစ္စဝေက္ခဏာဉာဏံ ‘‘သမ္မာဉာဏ’’န္တိ ဝုစ္စတိ၊ တေန သမန္နာဂတာ ပုဂ္ဂလာ သမ္မာဉာဏီ. မိစ္ဆာဝိမုတ္တီတိ အဝိမုတ္တာယေဝ သမာနာ ‘‘ဝိမုတ္တာ မယ’’န္တိ ဧဝံသညိနော၊ အဝိမုတ္တိယံ ဝါ ဝိမုတ္တိသညိနော. တတြာယံ ဝစနတ္ထော၊ မိစ္ဆာ ပါပိကာ ဝိပရီတာ ဝိမုတ္တိ ဧတေသံ အတ္ထီတိ မိစ္ဆာဝိမုတ္တီ. မိစ္ဆာဝိမုတ္တီတိ စ ယထာဝုတ္တေနာကာရေန ပဝတ္တာနံ အကုသလက္ခန္ဓာနမေတံ အဓိဝစနံ. ဖလသမ္ပယုတ္တာနိ ပန သမ္မာဒိဋ္ဌိအာဒီနိ အဋ္ဌင်္ဂါနိ ဌပေတွာ သေသဓမ္မာ သမ္မာဝိမုတ္တီတိ ဝေဒိတဗ္ဗာ. သာ စ မိစ္ဆာဝိမုတ္တိံ သလ္လိခိတွာ ဌိတတ္တာ သလ္လေခေါတိ ဝေဒိတဗ္ဗာ. တတ္ထ နိယောဇေန္တော အာဟ ‘‘မယမေတ္ထ သမ္မာဝိမုတ္တီ ဘဝိဿာမာတိ သလ္လေခေါ ကရဏီယော’’တိ.

ဣတော ပရာနိ တီဏိ နီဝရဏဝသေန ဝုတ္တာနိ. အဘိဇ္ဈာလူ ဗျာပန္နစိတ္တာတိ ဧဝံ ကမ္မပထေသု ဝုတ္တတ္တာ ပနေတ္ထ ပဌမာနိ ဒွေ နီဝရဏာနိ န ဝုတ္တာနီတိ ဝေဒိတဗ္ဗာနိ. တတ္ထ ထိနမိဒ္ဓေန ပရိယုဋ္ဌိတာ အဘိဘူတာတိ ထိနမိဒ္ဓပရိယုဋ္ဌိတာ. ဥဒ္ဓစ္စေန သမန္နာဂတာတိ ဥဒ္ဓတာ. ဝိစိနန္တာ ကိစ္ဆန္တိ န သက္ကောန္တိ သန္နိဋ္ဌာနံ ကာတုန္တိ ဝိစိကိစ္ဆီ. ကောဓနာတိအာဒီနိ ဒသ စိတ္တဿ ဥပက္ကိလေသဝသေန ဝုတ္တာနိ. တတ္ထ ကောဓာဒီသု ယံ ဝတ္တဗ္ဗံ သိယာ၊ တံ သဗ္ဗံ ဓမ္မဒါယာဒဝတ္ထသုတ္တေသု ဝုတ္တံ. အယံ ပနေတ္ထ ဝစနတ္ထော – ကောဓနာတိ ကုဇ္ဈနသီလာ. ဥပနာဟီတိ ဥပနာဟနသီလာ၊ ဥပနာဟော ဝါ ဧတေသံ အတ္ထီတိ ဥပနာဟီ. တထာ မက္ခီ ပလာသီ စ. ဣဿန္တီတိ ဣဿုကီ. မစ္ဆရာယန္တီတိ မစ္ဆရီ၊ မစ္ဆေရံ ဝါ ဧတေသံ အတ္ထီတိ မစ္ဆရီ. သဌယန္တီတိ သဌာ၊ န သမ္မာ ဘာသန္တီတိ ဝုတ္တံ ဟောတိ၊ ကေရာဋိကယုတ္တာနမေတံ အဓိဝစနံ. မာယာ ဧတေသံ အတ္ထီတိ မာယာဝီ. ထမ္ဘသမင်္ဂိတာယ ထဒ္ဓါ. အတိမာနယောဂေန အတိမာနီ. ဝုတ္တပစ္စနီကနယေန သုက္ကပက္ခော ဝေဒိတဗ္ဗော.

ဒုဗ္ဗစာတိ ဝတ္တုံ ဒုက္ခာ ကိဉ္စိ ဝုစ္စမာနာ န သဟန္တိ. တဗ္ဗိပရီတာ သုဝစာ. ဒေဝဒတ္တာဒိသဒိသာ ပါပကာ မိတ္တာ ဧတေသန္တိ ပါပမိတ္တာ. ဗုဒ္ဓါ ဝါ သာရိပုတ္တာဒိသဒိသာ ဝါ ကလျာဏာ မိတ္တာ ဧတေသန္တိ ကလျာဏမိတ္တာ. ကာယဒုစ္စရိတာဒီသု စိတ္တဝေါဿဂ္ဂဝသေန ပမတ္တာ. ဝိပရီတာ အပ္ပမတ္တာတိ ဝေဒိတဗ္ဗာ. ဣမာနိ တီဏိ ပကိဏ္ဏကဝသေန ဝုတ္တာနိ. အဿဒ္ဓါတိအာဒီနိ သတ္တ အသဒ္ဓမ္မဝသေန. တတ္ထ တီသု ဝတ္ထူသု သဒ္ဓါ ဧတေသံ နတ္ထီတိ အဿဒ္ဓါ. သုက္ကပက္ခေ သဒ္ဒဟန္တီတိ သဒ္ဓါ၊ သဒ္ဓါ ဝါ ဧတေသံ အတ္ထီတိပိ သဒ္ဓါ. နတ္ထိ ဧတေသံ ဟိရီတိ အဟိရိကာ၊ အကုသလသမာပတ္တိယာ အဇိဂုစ္ဆမာနာနမေတံ အဓိဝစနံ. ဟိရီ ဧတေသံ မနေ၊ ဟိရိယာ ဝါ ယုတ္တမနာတိ ဟိရိမနာ. န ဩတ္တပ္ပန္တီတိ အနောတ္တပ္ပီ၊ အကုသလသမာပတ္တိယာ န ဘာယန္တီတိ ဝုတ္တံ ဟောတိ. တဗ္ဗိပရီတာ ဩတ္တပ္ပီ. အပ္ပံ သုတမေတေသန္တိ အပ္ပဿုတာ၊ အပ္ပန္တိ စ ထောကန္တိ န ဂဟေတဗ္ဗံ၊ နတ္ထီတိ ဂဟေတဗ္ဗံ. ‘‘အပ္ပဿုတာ’’တိ ဟိ နိဿုတာ သုတဝိရဟိတာ ဝုစ္စန္တိ. ဗဟု သုတမေတေသန္တိ ဗဟုဿုတာ၊ တထာဂတဘာသိတံ ဧကမ္ပိ ဂါထံ ယာထာဝတော ဉတွာ အနုရူပပဋိပန္နာနမေတံ အဓိဝစနံ. ကုစ္ဆိတာ သီဒန္တီတိ ကုသီတာ၊ ဟီနဝီရိယာနမေတံ အဓိဝစနံ. အာရဒ္ဓံ ဝီရိယမေတေသန္တိ အာရဒ္ဓဝီရိယာ၊ သမ္မပ္ပဓာနယုတ္တာနမေတံ အဓိဝစနံ၊ မုဋ္ဌာ သတိ ဧတေသန္တိ မုဋ္ဌဿတီ၊ နဋ္ဌဿတီတိ ဝုတ္တံ ဟောတိ. ဥပဋ္ဌိတာ သတိ ဧတေသန္တိ ဥပဋ္ဌိတဿတီ၊ နိစ္စံ အာရမ္မဏာဘိမုခပ္ပဝတ္တသတီနမေတံ အဓိဝစနံ. ဒုဋ္ဌာ ပညာ ဧတေသန္တိ ဒုပ္ပညာ၊ နဋ္ဌပညာတိ ဝုတ္တံ ဟောတိ. ပညာယ သမ္ပန္နာတိ ပညာသမ္ပန္နာ၊ ပညာတိ စ ဣဓ ဝိပဿနာပညာ ဝေဒိတဗ္ဗာ. ဝိပဿနာသမ္ဘာရော ဟိ ပရိပူရော ဣမသ္မိံ ဌာနေ အာဂတော၊ တသ္မာ ဝိပဿနာပညာဝ အယန္တိ ပေါရာဏာနံ အာဏာ.

ဣဒါနိ ဧကမေဝ လောကုတ္တရဂုဏာနံ အန္တရာယကရံ အနိယျာနိကဒိဋ္ဌိံ တီဟာကာရေဟိ ဒဿေန္တော သန္ဒိဋ္ဌိပရာမာသီတိအာဒိမာဟ. တတ္ထ သန္ဒိဋ္ဌိံ ပရာမသန္တီတိ သန္ဒိဋ္ဌိပရာမာသီ. အာဓာနံ ဂဏှန္တီတိ အာဓာနဂ္ဂါဟီ၊ အာဓာနန္တိ ဒဠှံ ဝုစ္စတိ၊ ဒဠှဂ္ဂါဟီတိ အတ္ထော. ယုတ္တကာရဏံ ဒိသွာဝ လဒ္ဓိံ ပဋိနိဿဇ္ဇန္တီတိ ပဋိနိဿဂ္ဂီ၊ ဒုက္ခေန ကိစ္ဆေန ကသိရေန ဗဟုမ္ပိ ကာရဏံ ဒဿေတွာ န သက္ကာ ပဋိနိဿဂ္ဂံ ကာတုန္တိ ဒုပ္ပဋိနိဿဂ္ဂီ၊ ယေ အတ္တနော ဥပ္ပန္နံ ဒိဋ္ဌိံ ဣဒမေဝ သစ္စန္တိ ဒဠှံ ဂဏှိတွာ အပိ ဗုဒ္ဓါဒီဟိ ကာရဏံ ဒဿေတွာ ဝုစ္စမာနာ န ပဋိနိဿဇ္ဇန္တိ၊ တေသမေတံ အဓိဝစနံ. တာဒိသာ ဟိ ပုဂ္ဂလာ ယံ ယဒေဝ ဓမ္မံ ဝါ အဓမ္မံ ဝါ ဂဏှန္တိ၊ တံ သဗ္ဗံ ‘‘ဧဝံ အမှာကံ အာစရိယေဟိ ကထိတံ၊ ဧဝံ အမှေဟိ သုတ’’န္တိ ကုမ္မောဝ အင်္ဂါနိ သကေ ကပါလေ အန္တောယေဝ သမောဒဟန္တိ၊ ကုမ္ဘီလဂ္ဂါဟံ ဂဏှန္တိ န ဝိဿဇ္ဇန္တိ. ဝုတ္တဝိပရိယာယေန သုက္ကပက္ခော ဝေဒိတဗ္ဗော.

၈၄. ဧဝံ စတုစတ္တာလီသာယ အာကာရေဟိ သလ္လေခံ ဒဿေတွာ ဣဒါနိ တသ္မိံ သလ္လေခေ စိတ္တုပ္ပါဒဿာပိ ဗဟူပကာရတံ ဒဿေတုံ စိတ္တုပ္ပါဒမ္ပိ ခေါ အဟန္တိအာဒိမာဟ.

တဿတ္ထော၊ အဟံ၊ စုန္ဒ၊ ကုသလေသု ဓမ္မေသု စိတ္တုပ္ပါဒမ္ပိ ဗဟူပကာရံ ဝဒါမိ၊ ယာ ပနေတာ ကာယေန စ ဝါစာယ စ အနုဝိဓိယနာ၊ ယထာ ပဌမံ စိတ္တံ ဥပ္ပန္နံ၊ တထေဝ တေသံ ဓမ္မာနံ ကာယေန ကရဏံ၊ ဝါစာယ စ ‘‘ကရောထာ’’တိ အာဏာပနံ ဝါ၊ ဥဂ္ဂဟပရိပုစ္ဆာဒီနိ ဝါ၊ တတ္ထ ဝါဒေါယေဝ ကော၊ ဧကန္တဗဟူပကာရာယေဝ ဟိ တာ အနုဝိဓိယနာတိ ဒဿေတိ. ကသ္မာ ပနေတ္ထ စိတ္တုပ္ပါဒေါပိ ဗဟူပကာရောတိ? ဧကန္တဟိတသုခါဝဟတ္တာ အနုဝိဓိယနာနံ ဟေတုတ္တာ စ.

‘‘ဒါနံ ဒဿာမီ’’တိ ဟိ စိတ္တုပ္ပါဒေါ သယမ္ပိ ဧကန္တဟိတသုခါဝဟော အနုဝိဓိယနာနမ္ပိ ဟေတု၊ ဧဝဉှိ ဥပ္ပန္နစိတ္တတ္တာယေဝ ဒုတိယဒိဝသေ မဟာဝီထိံ ပိဒဟိတွာ မဟာမဏ္ဍပံ ကတွာ ဘိက္ခုသတဿ ဝါ ဘိက္ခုသဟဿဿ ဝါ ဒါနံ ဒေတိ၊ ‘‘ဘိက္ခုသံဃံ နိမန္တေထ ပူဇေထ ပရိဝိသထာ’’တိ ပရိဇနေ အာဏာပေတိ. ဧဝံ ‘‘သံဃဿ စီဝရံ သေနာသနံ ဘေသဇ္ဇံ ဒဿာမီ’’တိ စိတ္တုပ္ပါဒေါ သယမ္ပိ ဧကန္တဟိတသုခါဝဟော အနုဝိဓိယနာနမ္ပိ ဟေတု၊ ဧဝံ ဥပ္ပန္နစိတ္တတ္တာယေဝ ဟိ စီဝရာဒီနိ အဘိသင်္ခရောတိ ဒေတိ ဒါပေတိ စ. ဧသ နယော သရဏဂမနာဒီသု.

‘‘သရဏံ ဂစ္ဆာမီ’’တိ ဟိ စိတ္တံ ဥပ္ပါဒေတွာဝ ပစ္ဆာ ကာယေန ဝါ ဝါစာယ ဝါ သရဏံ ဂဏှာတိ. တထာ ‘‘ပဉ္စင်္ဂံ အဋ္ဌင်္ဂံ ဒသင်္ဂံ ဝါ သီလံ သမာဒိယိဿာမီ’’တိ စိတ္တံ ဥပ္ပါဒေတွာ ကာယေန ဝါ ဝါစာယ ဝါ သမာဒိယတိ၊ ‘‘ပဗ္ဗဇိတွာ စတူသု သီလေသု ပတိဋ္ဌဟိဿာမီ’’တိ စ စိတ္တံ ဥပ္ပါဒေတွာ ကာယေန ဝါစာယ စ ပူရေတဗ္ဗံ သီလံ ပူရေတိ. ‘‘ဗုဒ္ဓဝစနံ ဥဂ္ဂဟေဿာမီ’’တိ စိတ္တံ ဥပ္ပါဒေတွာဝ ဧကံ ဝါ နိကာယံ ဒွေ ဝါ တယော ဝါ စတ္တာရော ဝါ ပဉ္စ ဝါ နိကာယေ ဝါစာယ ဥဂ္ဂဏှာတိ. ဧဝံ ဓုတင်္ဂသမာဒါန-ကမ္မဋ္ဌာနုဂ္ဂဟ-ကသိဏပရိကမ္မ-ဈာနသမာပတ္တိဝိပဿနာမဂ္ဂဖလ- ပစ္စေကဗောဓိ-သမ္မာသမ္ဗောဓိဝသေန နေတဗ္ဗံ.

‘‘ဗုဒ္ဓေါ ဘဝိဿာမီ’’တိ ဟိ စိတ္တုပ္ပါဒေါ သယမ္ပိ ဧကန္တဟိတသုခါဝဟော အနုဝိဓိယနာနမ္ပိ ဟေတု၊ ဧဝဉှိ ဥပ္ပန္နစိတ္တတ္တာယေဝ အပရေန သမယေန ကပ္ပသတသဟဿာဓိကာနိ စတ္တာရိ အသင်္ခေယျာနိ ကာယေန ဝါစာယ စ ပါရမိယော ပူရေတွာ သဒေဝကံ လောကံ တာရေန္တော ဝိစရတိ. ဧဝံ သဗ္ဗတ္ထ စိတ္တုပ္ပါဒေါပိ ဗဟူပကာရော. ကာယဝါစာဟိ ပန အနုဝိဓိယနာ အတိဗဟူပကာရာယေဝါတိ ဝေဒိတဗ္ဗာ.

ဧဝံ ကုသလေသု ဓမ္မေသု စိတ္တုပ္ပါဒဿာပိ ဗဟူပကာရတံ ဒဿေတွာ ဣဒါနိ တတ္ထ နိယောဇေန္တော ‘‘တသ္မာ တိဟ စုန္ဒာ’’တိအာဒိမာဟ. တံ အတ္ထတော ပါကဋမေဝ.

၈၅. ဧဝံ စတုစတ္တာလီသာယ အာကာရေဟိ ဒဿိတေ သလ္လေခေ စိတ္တုပ္ပါဒဿာပိ ဗဟူပကာရတံ ဒဿေတွာ ဣဒါနိ တဿေဝ သလ္လေခဿ ဟိတာဓိဂမာယ မဂ္ဂဘာဝံ ဒဿေန္တော သေယျထာပီတိအာဒိမာဟ.

တဿတ္ထော၊ ယထာ နာမ၊ စုန္ဒ၊ ခါဏုကဏ္ဋကပါသာဏာဒီဟိ ဝိသမော မဂ္ဂေါ ဘဝေယျ၊ တဿ ပရိက္ကမနာယ ပရိဝဇ္ဇနတ္ထာယ အညော သုပရိကမ္မကတော ဝိယ ဘူမိဘာဂေါ သမော မဂ္ဂေါ ဘဝေယျ၊ ယထာ စ ရုက္ခမူလပါသာဏပပါတကုမ္ဘီလမကရာဒိ ပရိဗျာကုလံ ဝိသမံ တိတ္ထမဿ၊ တဿ ပရိက္ကမနာယ ပရိဝဇ္ဇနတ္ထာယ အညံ အဝိသမံ အနုပုဗ္ဗဂမ္ဘီရံ သောပါနဖလကသဒိသံ တိတ္ထံ ဘဝေယျ၊ ယံ ပဋိပန္နော သုခေနေဝ တံ နဒိံ ဝါ တဠာကံ ဝါ အဇ္ဈောဂါဟေတွာ နှာယေယျ ဝါ ဥတ္တရေယျ ဝါ၊ ဧဝမေဝ ခေါ၊ စုန္ဒ၊ ဝိသမမဂ္ဂဝိသမတိတ္ထသဒိသာယ ဝိဟိံသာယ သမန္နာဂတဿ ဝိဟိံသကပုဂ္ဂလဿ သမမဂ္ဂသမတိတ္ထသဒိသာ အဝိဟိံသာ ဟောတိ ပရိက္ကမနာယ. ယထေဝ ဟိ ဝိသမမဂ္ဂတိတ္ထပရိဝဇ္ဇနတ္ထာယ သမော မဂ္ဂေါ စ တိတ္ထဉ္စ ပဋိယတ္တံ၊ ဧဝံ ဝိဟိံသာပရိဝဇ္ဇနတ္ထာယ အဝိဟိံသာ ပဋိယတ္တာ၊ ယံ ပဋိပန္နော သုခေနေဝ မနုဿဂတိံ ဝါ ဒေဝဂတိံ ဝါ အဇ္ဈောဂါဟေတွာ သမ္ပတ္တိံ ဝါ အနုဘဝေယျ ဥတ္တရေယျ ဝါ လောကာ. ဧတေနေဝ ဥပါယေန သဗ္ဗပဒါနိ ယောဇေတဗ္ဗာနိ.

၈၆. ဧဝံ တဿေဝ ဟိတာဓိဂမာယ မဂ္ဂဘာဝံ ဒဿေတွာ ဣဒါနိ ဥပရိဘာဂင်္ဂမနီယတံ ဒဿေန္တော၊ သေယျထာပီတိအာဒိမာဟ.

တဿတ္ထော၊ ယထာ နာမ၊ စုန္ဒ၊ ယေ ကေစိ အကုသလာ ဓမ္မာ ပဋိသန္ဓိယာ ဇနကာ ဝါ အဇနကာ ဝါ၊ ဒိန္နာယပိ ပဋိသန္ဓိယာ ဝိပါကဇနကာ ဝါ အဇနကာ ဝါ၊ သဗ္ဗေ တေ ဇာတိဝသေန အဓောဘာဂင်္ဂမနီယာတိ ဧဝံနာမာဝ ဟောန္တိ၊ ဝိပါကကာလေ အနိဋ္ဌာကန္တဝိပါကတ္တာ. ယထာ စ ယေ ကေစိ ကုသလာ ဓမ္မာ ပဋိသန္ဓိယာ ဇနကာ ဝါ အဇနကာ ဝါ ဒိန္နာယပိ ပဋိသန္ဓိယာ ဝိပါကဇနကာ ဝါ အဇနကာ ဝါ၊ သဗ္ဗေ တေ ဇာတိဝသေန ဥပရိဘာဂင်္ဂမနီယာတိ ဧဝံနာမာဝ ဟောန္တိ၊ ဝိပါကကာလေ ဣဋ္ဌကန္တဝိပါကတ္တာ၊ ဧဝမေဝ ခေါ၊ စုန္ဒ၊ ဝိဟိံသကဿ။ပေ။ ဥပရိဘာဂါယာတိ. တတြာယံ ဩပမ္မသံသန္ဒနာ – ယထာ သဗ္ဗေ အကုသလာ အဓောဘာဂင်္ဂမနီယာ၊ ဧဝံ ဝိဟိံသကဿ ဧကာ ဝိဟိံသာပိ. ယထာ စ သဗ္ဗေ ကုသလာ ဥပရိဘာဂင်္ဂမနီယာ၊ ဧဝံ အဝိဟိံသကဿ ဧကာ အဝိဟိံသာပိ. ဧတေနေဝ ဥပါယေန အကုသလံ အကုသလေန ကုသလဉ္စ ကုသလေန ဥပမေတဗ္ဗံ၊ အယံ ကိရေတ္ထ အဓိပ္ပါယောတိ.

၈၇. ဧဝံ တဿေဝ သလ္လေခဿ ဥပရိဘာဂင်္ဂမနီယတံ ဒဿေတွာ ဣဒါနိ ပရိနိဗ္ဗာပနေ သမတ္ထဘာဝံ ဒဿေတုံ သော ဝတ စုန္ဒာတိအာဒိမာဟ. တတ္ထ သောတိ ဝုတ္တပ္ပကာရပုဂ္ဂလနိဒ္ဒေသော. တဿ ယောတိ ဣမံ ဥဒ္ဒေသဝစနံ အာဟရိတွာ ယော အတ္တနာ ပလိပပလိပန္နော၊ သော ဝတ၊ စုန္ဒ၊ ပရံ ပလိပပလိပန္နံ ဥဒ္ဓရိဿတီတိ ဧဝံ သဗ္ဗပဒေသု သမ္ဗန္ဓော ဝေဒိတဗ္ဗော. ပလိပပလိပန္နောတိ ဂမ္ဘီရကဒ္ဒမေ နိမုဂ္ဂေါ ဝုစ္စတိ၊ နော စ ခေါ အရိယဿ ဝိနယေ. အရိယဿ ပန ဝိနယေ ပလိပန္တိ ပဉ္စ ကာမဂုဏာ ဝုစ္စန္တိ. ပလိပန္နောတိ တတ္ထ နိမုဂ္ဂေါ ဗာလပုထုဇ္ဇနော၊ တသ္မာ ဧဝမေတ္ထ အတ္ထယောဇနာ ဝေဒိတဗ္ဗာ. ယထာ၊ စုန္ဒ၊ ကောစိ ပုရိသော ယာဝ နာသိကဂ္ဂါ ဂမ္ဘီရေ ကဒ္ဒမေ နိမုဂ္ဂေါ အပရံ တတ္ထေဝ နိမုဂ္ဂံ ဟတ္ထေ ဝါ သီသေ ဝါ ဂဟေတွာ ဥဒ္ဓရိဿတီတိ နေတံ ဌာနံ ဝိဇ္ဇတိ၊ န ဟိ တံ ကာရဏမတ္ထိ၊ ယေန သော တံ ဥဒ္ဓရိတွာ ထလေ ပတိဋ္ဌပေယျ၊ ဧဝမေဝ ယော အတ္တနာ ပဉ္စကာမဂုဏပလိပေ ပလိပန္နော၊ သော ဝတ ပရံ တထေဝ ပလိပပလိပန္နံ ဥဒ္ဓရိဿတီတိ နေတံ ဌာနံ ဝိဇ္ဇတိ.

တတ္ထ သိယာ အယုတ္တမေတံ၊ ပုထုဇ္ဇနာနမ္ပိ ဘိက္ခုဘိက္ခုနီဥပါသကဥပါသိကာနံ ဓမ္မဒေသနံ သုတွာ ဟောန္တိယေဝ ဓမ္မံ အဘိသမေတာရော၊ တသ္မာ ပလိပပလိပန္နော ဥဒ္ဓရတီတိ၊ တံ န တထာ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ. ဘဂဝါယေဝ ဟိ တတ္ထ ဥဒ္ဓရတိ၊ ပသံသာမတ္တမေဝ ပန ဓမ္မကထိကာ လဘန္တိ ရညာ ပဟိတလေခဝါစကော ဝိယ. ယထာ ဟိ ရညော ပစ္စန္တဇနပဒေ ပဟိတံ လေခံ တတ္ထ မနုဿာ လေခံ ဝါစေတုံ အဇာနန္တာ ယော ဝါစေတုံ ဇာနာတိ၊ တေန ဝါစာပေတွာ တမတ္ထံ သုတွာ ‘‘ရညော အာဏာ’’တိ အာဒရေန သမ္ပာဒေန္တိ၊ န စ နေသံ ဟောတိ ‘‘လေခဝါစကဿ အယံ အာဏာ’’တိ. လေခဝါစကော ပန ‘‘ဝိဿဋ္ဌာယ ဝါစာယ ဝါစေသိ အနေလဂဠာယာ’’တိ ပသံသာမတ္တမေဝ လဘတိ၊ ဧဝမေဝ ကိဉ္စာပိ သာရိပုတ္တပဘုတယော ဓမ္မကထိကာ ဓမ္မံ ဒေသေန္တိ၊ အထ ခေါ လိခိတပဏ္ဏဝါစကော ဝိယ တေ ဟောန္တိ. ဘဂဝတောယေဝ ပန သာ ဓမ္မဒေသနာ ရညော အာဏာ ဝိယ. ယေ စ တံ သုတွာ ဓမ္မံ အဘိသမေန္တိ၊ တေ ဘဂဝါယေဝ ဥဒ္ဓရတီတိ ဝေဒိတဗ္ဗာ. ဓမ္မကထိကာ ပန ‘‘ဝိဿဋ္ဌာယ ဝါစာယ ဓမ္မံ ဒေသေန္တိ အနေလဂဠာယာ’’တိ ပသံသာမတ္တမေဝ လဘန္တီတိ. တသ္မာ ယုတ္တမေဝေတန္တိ. ဝုတ္တဝိပရိယာယေန သုက္ကပက္ခော ဝေဒိတဗ္ဗော.

အဒန္တော အဝိနီတော အပရိနိဗ္ဗုတောတိ ဧတ္ထ ပန အနိဗ္ဗိသတာယ အဒန္တော. အသိက္ခိတဝိနယတာယ အဝိနီတော. အနိဗ္ဗုတကိလေသတာယ အပရိနိဗ္ဗုတောတိ ဝေဒိတဗ္ဗော. သော တာဒိသော ပရံ ဒမေဿတိ၊ နိဗ္ဗိသံ ကရိဿတိ၊ ဝိနေဿတိ ဝါ တိဿော သိက္ခာ သိက္ခာပေဿတိ၊ ပရိနိဗ္ဗာပေဿတိ ဝါ တဿ ကိလေသေ နိဗ္ဗာပေဿတီတိ နေတံ ဌာနံ ဝိဇ္ဇတိ. ဝုတ္တဝိပရိယာယေန သုက္ကပက္ခော ဝေဒိတဗ္ဗော.

ဧဝမေဝ ခေါ၊ စုန္ဒ၊ ဝိဟိံသကဿ။ပေ။ ပရိနိဗ္ဗာနာယာတိ ဧတ္ထ ပန ဧဝမတ္ထော ဝေဒိတဗ္ဗော – ယထာ ဟိ အတ္တနာ အပလိပပလိပန္နော ပရံ ပလိပပလိပန္နံ ဥဒ္ဓရိဿတိ၊ ဒန္တော ဒမေဿတိ၊ ဝိနီတော ဝိနေဿတိ၊ ပရိနိဗ္ဗုတော ပရိနိဗ္ဗာပေဿတီတိ ဌာနမေတံ ဝိဇ္ဇတီတိ. ကိံ ပန တန္တိ? အပလိပပလိပန္နတ္တံ၊ ဒန္တတ္တံ ဝိနီတတ္တံ ပရိနိဗ္ဗုတတ္တဉ္စ၊ ဧဝမေဝ ခေါ၊ စုန္ဒ၊ ဝိဟိံသကဿ ပုရိသပုဂ္ဂလဿ အဝိဟိံသာ ဟောတိ ပရိနိဗ္ဗာနာယ. ကိံ ဝုတ္တံ ဟောတိ? ယော အတ္တနာ အဝိဟိံသကော၊ တဿ ယာ အဝိဟိံသာ၊ အယံ ယာ ဧသာ ဝိဟိံသကဿ ပရဿ ဝိဟိံသာ၊ တဿာ ပရိနိဗ္ဗာနာယ ဟောတိ၊ အတ္တနာ ဟိ အဝိဟိံသကော ပရဿ ဝိဟိံသာစေတနံ နိဗ္ဗာပေဿတီတိ ဌာနမေတံ ဝိဇ္ဇတိ. ကိံ ပန တန္တိ? အဝိဟိံသကတ္တမေဝ. ယဉှိ ယေန အတ္တနာ အဓိဂတံ ဟောတိ၊ သော ပရံ တဒတ္ထာယ သမာဒပေတုံ သက္ကောတီတိ.

အထ ဝါ ယထာ အတ္တနာ အပလိပန္နော ဒန္တော ဝိနီတော ပရိနိဗ္ဗုတော ပရံ ပလိပပလိပန္နံ အဒန္တံ အဝိနီတံ အပရိနိဗ္ဗုတဉ္စ ဥဒ္ဓရိဿတိ ဒမေဿတိ ဝိနေဿတိ ပရိနိဗ္ဗာပေဿတီတိ ဌာနမေတံ ဝိဇ္ဇတိ၊ ဧဝမေဝ ဝိဟိံသကဿ ပုရိသပုဂ္ဂလဿ ဝိဟိံသာပဟာနာယ မဂ္ဂံ ဘာဝယတော ဥပ္ပန္နာ အဝိဟိံသာ ဟောတိ ပရိနိဗ္ဗာနာယ. ပရိနိဗ္ဗုတော ဝိယ ဟိ အပရိနိဗ္ဗုတံ အဝိဟိံသာစေတနာဝ ဝိဟိံသာစေတနံ ပရိနိဗ္ဗာပေတုံ သမတ္ထာ. ဧတမတ္ထံ ဒဿေန္တော ‘‘ဧဝမေဝ ခေါ၊ စုန္ဒာ’’တိအာဒိမာဟာတိ ဧဝမေတ္ထ အတ္ထော ဒဋ္ဌဗ္ဗော. ယထာ စေတ္ထ၊ ဧဝံ သဗ္ဗပဒေသု. အတိဝိတ္ထာရဘယေန ပန အနုပဒယောဇနာ န ကတာတိ.

၈၈. ဧဝံ တဿ ပရိနိဗ္ဗာပနေ သမတ္ထဘာဝံ ဒဿေတွာ ဣဒါနိ တံ ဒေသနံ နိဂမေတွာ ဓမ္မပဋိပတ္တိယံ နိယောဇေတုံ ဣတိ ခေါ၊ စုန္ဒာတိအာဒိမာဟ. တတ္ထ သလ္လေခပရိယာယောတိ သလ္လေခကာရဏံ. ဧသ နယော သဗ္ဗတ္ထ ဧတ္ထ အဝိဟိံသာဒယော ဧဝ ဝိဟိံသာဒီနံ သလ္လေခနတော သလ္လေခကာရဏံ. တေသံ ဝသေန စိတ္တဿ ဥပ္ပါဒေတဗ္ဗတော စိတ္တုပါဒကာရဏံ၊ ဝိဟိံသာဒိ၊ ပရိက္ကမနဿ ဟေတုတော ပရိက္ကမနကာရဏံ၊ ဥပရိဘာဂနိပ္ဖါဒနတော ဥပရိဘာဂကာရဏံ၊ ဝိဟိံသာဒီနံ ပရိနိဗ္ဗာပနတော ပရိနိဗ္ဗာနကာရဏန္တိ ဝေဒိတဗ္ဗာ. ဟိတေသိနာတိ ဟိတံ ဧသန္တေန. အနုကမ္ပကေနာတိ အနုကမ္ပမာနေန. အနုကမ္ပံ ဥပါဒါယာတိ အနုကမ္ပံ စိတ္တေန ပရိဂ္ဂဟေတွာ၊ ပရိစ္စာတိပိ ဝုတ္တံ ဟောတိ. ကတံ ဝေါ တံ မယာတိ တံ မယာ ဣမေ ပဉ္စ ပရိယာယေ ဒဿေန္တေန တုမှာကံ ကတံ. ဧတ္တကမေဝ ဟိ အနုကမ္ပကဿ သတ္ထု ကိစ္စံ၊ ယဒိဒံ အဝိပရီတဓမ္မဒေသနာ. ဣတော ပရံ ပန ပဋိပတ္တိ နာမ သာဝကာနံ ကိစ္စံ. တေနာဟ ဧတာနိ၊ စုန္ဒ၊ ရုက္ခမူလာနိ။ပေ။ အမှာကံ အနုသာသနီတိ.

တတ္ထ စ ရုက္ခမူလာနီတိ ဣမိနာ ရုက္ခမူလသေနာသနံ ဒဿေတိ. သုညာဂါရာနီတိ ဣမိနာ ဇနဝိဝိတ္တဋ္ဌာနံ. ဥဘယေနာပိ စ ယောဂါနုရူပသေနာသနမာစိက္ခတိ၊ ဒါယဇ္ဇံ နိယျာတေတိ. ဈာယထာတိ အာရမ္မဏူပနိဇ္ဈာနေန အဋ္ဌတိံသာရမ္မဏာနိ၊ လက္ခဏူပနိဇ္ဈာနေန စ အနိစ္စာဒိတော ခန္ဓာယတနာဒီနိ ဥပနိဇ္ဈာယထ၊ သမထဉ္စ ဝိပဿနဉ္စ ဝဍ္ဎေထာတိ ဝုတ္တံ ဟောတိ. မာ ပမာဒတ္ထာတိ မာ ပမဇ္ဇိတ္ထ. မာ ပစ္ဆာ ဝိပ္ပဋိသာရိနော အဟုဝတ္ထာတိ ယေ ဟိ ပုဗ္ဗေ ဒဟရကာလေ၊ အာရောဂျကာလေ၊ သတ္တသပ္ပါယာဒိသမ္ပတ္တိကာလေ၊ သတ္ထု သမ္မုခီဘာဝကာလေ စ ယောနိသောမနသိကာရဝိရဟိတာ ရတ္တိန္ဒိဝံ မင်္ဂုလဘတ္တာ ဟုတွာ သေယျသုခံ မိဒ္ဓသုခမနုဘောန္တာ ပမဇ္ဇန္တိ၊ တေ ပစ္ဆာ ဇရာကာလေ၊ ရောဂကာလေ၊ မရဏကာလေ၊ ဝိပတ္တိကာလေ၊ သတ္ထု ပရိနိဗ္ဗုတကာလေ စ တံ ပုဗ္ဗေ ပမာဒဝိဟာရံ အနုဿရန္တာ၊ သပ္ပဋိသန္ဓိကာလကိရိယဉ္စ ဘာရိယံ သမ္ပဿမာနာ ဝိပ္ပဋိသာရိနော ဟောန္တိ၊ တုမှေ ပန တာဒိသာ မာ အဟုဝတ္ထာတိ ဧတမတ္ထံ ဒဿေန္တော အာဟ ‘‘မာ ပစ္ဆာ ဝိပ္ပဋိသာရိနော အဟုဝတ္ထာ’’တိ. အယံ ဝေါ အမှာကံ အနုသာသနီတိ အယံ အမှာကံ သန္တိကာ ‘‘ဈာယထ မာ ပမာဒတ္ထာ’’တိ တုမှာကံ အနုသာသနီ၊ ဩဝါဒေါတိ ဝုတ္တံ ဟောတိ.

ပပဉ္စသူဒနိယာ မဇ္ဈိမနိကာယဋ္ဌကထာယ

သလ္လေခသုတ္တဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.