၁၀. သေရီသကဝိမာနဝဏ္ဏနာ
သုဏောထ ယက္ခဿ စ ဝါဏိဇာန စာတိ သေရီသကဝိမာနံ. တဿ ကာ ဥပ္ပတ္တိ? ဘဂဝတိ ပရိနိဗ္ဗုတေ အာယသ္မာ ကုမာရကဿပေါ ပဉ္စဟိ ဘိက္ခုသတေဟိ သဒ္ဓိံ သေတဗျနဂရံ သမ္ပတ္တော. တတ္ထ ပါယာသိရာဇညံ အတ္တနော သန္တိကံ ဥပဂတံ ဝိပရီတဂ္ဂါဟတော ဝိဝေစေတွာ သမ္မာဒဿနေ ပတိဋ္ဌာပေသိ. သော တတော ပဋ္ဌာယ ပုညပသုတော ဟုတွာ သမဏဗြာဟ္မဏာနံ ဒါနံ ဒေန္တော တတ္ထ အကတပရိစယတာယ အသက္ကစ္စံ ဒါနံ ဒတွာ အပရဘာဂေ ကာလံ ကတွာ စာတုမဟာရာဇိကဘဝနေ သုညေ သေရီသကေ ဝိမာနေ နိဗ္ဗတ္တိ.
အတီတေ ကိရ ကဿပဿ ဘဂဝတော ကာလေ ဧကော ခီဏာသဝတ္ထေရော အညတရသ္မိံ ဂါမေ ပိဏ္ဍာယ စရိတွာ ဗဟိဂါမေ ဒေဝသိကံ ဧကသ္မိံ ပဒေသေ ဘတ္တကိစ္စံ အကာသိ. တံ ဒိသွာ ဧကော ဂေါပါလကော ‘‘အယျော သူရိယာတပေန ကိလမတီ’’တိ ပသန္နစိတ္တော စတူဟိ သိရီသထမ္ဘေဟိ သာခါမဏ္ဍပံ ကတွာ အဒါသိ၊ မဏ္ဍပဿ သမီပေ သိရီသရုက္ခံ ရောပေသီတိ စ ဝဒန္တိ. သော ကာလံ ကတွာ တေနေဝ ပုညကမ္မေန စာတုမဟာရာဇိကေသု နိဗ္ဗတ္တိ၊ တဿ ပုရိမကမ္မဿ သူစကံ ဝိမာနဒွါရေ သိရီသဝနံ နိဗ္ဗတ္တိ ဝဏ္ဏဂန္ဓသမ္ပန္နေဟိ ပုပ္ဖေဟိ သဗ္ဗကာလံ ဥပသောဘမာနံ၊ တေန တံ ဝိမာနံ ‘‘သေရီသက’’န္တိ ပညာယိတ္ထ. သော စ ဒေဝပုတ္တော ဧကံ ဗုဒ္ဓန္တရံ ဒေဝေသု စေဝ မနုဿေသု စ သံသရန္တော ဣမသ္မိံ ဗုဒ္ဓုပ္ပါဒေ ယသတ္ထေရဿ စတူသု ဝိမလာဒီသု ဂိဟိသဟာယေသု ဂဝမ္ပတိ နာမ ဟုတွာ ဘဂဝတော ဓမ္မဒေသနာယ အရဟတ္တေ ပတိဋ္ဌိတော ပုဗ္ဗာစိဏ္ဏဝသေန တံ သုညဝိမာနံ ဒိသွာ အဘိဏှံ ဒိဝါဝိဟာရံ ဂစ္ဆတိ.
သော အပရဘာဂေ ပါယာသိဒေဝပုတ္တံ တတ္ထ ဒိသွာ ‘‘ကောသိ တွံ၊ အာဝုသော’’တိ ပုစ္ဆိတွာ တေန ‘‘အဟံ၊ ဘန္တေ၊ ပါယာသိရာဇညော ဣဓူပပန္နော’’တိ ဝုတ္တေ ‘‘နနု တွံ မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိကော ဝိပရီတဒဿနော ကထမိဓူပပန္နော’’တိ အာဟ. အထ နံ ပါယာသိဒေဝပုတ္တော ‘‘အယျေနမှိ ကုမာရကဿပတ္ထေရေန မိစ္ဆာဒဿနတော ဝိဝေစိတော၊ ပုညကိရိယာနံ အသက္ကစ္စကာရိတာယ ပန သုညေ ဝိမာနေ နိဗ္ဗတ္တော. သာဓု၊ ဘန္တေ၊ မနုဿလောကံ ဂတကာလေ မမ ပရိဇနဿ အာရောစေထ ‘ပါယာသိရာဇညော အသက္ကစ္စံ ဒါနံ ဒတွာ သုညံ သေရီသကဝိမာနံ ဥပပန္နော၊ တုမှေ ပန သက္ကစ္စံ ပုညာနိ ကတွာ တတြူပပတ္တိယာ စိတ္တံ ပဏိဒဟထာ’’တိ. ထေရော တဿာနုကမ္ပာယ တထာ အကာသိ. တေပိ ထေရဿ ဝစနံ သုတွာ တထာ စိတ္တံ ပဏိဓာယ ပုညာနိ ကတွာ သေရီသကေ ဝိမာနေ နိဗ္ဗတ္တိံသု. သေရီသကဒေဝပုတ္တံ ပန ဝေဿဝဏမဟာရာဇာ မရုဘူမိယံ ဆာယူဒကရဟိတေ မဂ္ဂေ မဂ္ဂပဋိပန္နာနံ မနုဿာနံ အမနုဿပရိပန္ထ မောစနတ္ထံ မဂ္ဂရက္ခကံ ဌပေသိ.
အထ အပရေန သမယေန အင်္ဂမဂဓဝါသိနော ဝါဏိဇာ သကဋသဟဿံ ဘဏ္ဍဿ ပူရေတွာ သိန္ဓုသောဝီရဒေသံ ဂစ္ဆန္တာ မရုကန္တာရေ ဒိဝါ ဥဏှဘယေန မဂ္ဂံ အပ္ပဋိပဇ္ဇိတွာ ရတ္တိံ နက္ခတ္တသညာယ မဂ္ဂံ ပဋိပဇ္ဇိံသု. တေ မဂ္ဂမူဠှာ ဟုတွာ အညံ ဒိသံ အဂမံသု. တေသံ အန္တရေ ဧကော ဥပါသကော အဟောသိ သဒ္ဓေါ ပသန္နော သီလသမ္ပန္နော အရဟတ္တပ္ပတ္တိယာ ဥပနိဿယသမ္ပန္နော မာတာပိတူနံ ဥပဋ္ဌာနတ္ထံ ဝဏိဇ္ဇာယ ဂတော. တံ အနုဂ္ဂဏှန္တော သေရီသကဒေဝပုတ္တော သဟ ဝိမာနေန အတ္တာနံ ဒဿေသိ. ဒဿေတွာ စ ပန ‘‘ကသ္မာ တုမှေ ဣမံ ဆာယူဒကရဟိတံ ဝါလုကာကန္တာရံ ပဋိပန္နာ’’တိ ပုစ္ဆိ. တေ စဿ တတ္ထ အတ္တနော အာဂတပ္ပကာရံ ကထေသုံ၊ တဒတ္ထဒီပနာ ဒေဝပုတ္တဿ ဝါဏိဇာနဉ္စ ဝစနပဋိဝစနဂါထာ ဟောန္တိ. အာဒိတော ပန ဒွေ ဂါထာ တာသံ သမ္ဗန္ဓဒဿနတ္ထံ ဓမ္မသင်္ဂါဟကေဟိ ဌပိတာ –
၁၂၂၈. ‘‘သုဏောထ ယက္ခဿ စ ဝါဏိဇာန စ၊ သမာဂမော ယတ္ထ တဒါ အဟောသိ၊
ယထာ ကထံ ဣတရိတရေန စာပိ၊ သုဘာသိတံ တဉ္စ သုဏာထ သဗ္ဗေ.
၁၂၂၉. ‘‘ယော သော အဟု ရာဇာ ပါယာသိ နာမ၊ ဘုမ္မာနံ သဟဗျဂတော ယသဿီ၊
သော မောဒမာနောဝ သကေ ဝိမာနေ၊ အမာနုသော မာနုသေ အဇ္ဈဘာသီ’’တိ.
၁၂၂၈-၉. တတ္ထ သုဏောထာတိ သဝနာဏတ္တိကဝစနံ. ယံ မယံ ဣဒါနိ ဘဏာမ၊ တံ သုဏောထာတိ. ယက္ခဿာတိ ဒေဝဿ. ဒေဝေါ ဟိ မနုဿာနံ ဧကစ္စာနံ ဒေဝါနဉ္စ ပူဇနီယဘာဝတော ‘‘ယက္ခော’’တိ ဝုစ္စတိ. အပိစ သက္ကောပိ စတ္တာရော မဟာရာဇာနောပိ ဝေဿဝဏပါရိသဇ္ဇာပိ ပုရိသောပိ ‘‘ယက္ခော’’တိ ဝုစ္စတိ. တထာ ဟိ ‘‘အတိဗာဠှံ ခေါ အယံ ယက္ခော ပမတ္တော ဝိဟရတိ၊ ယံနူနာဟံ ဣမံ ယက္ခံ သံဝေဇေယျ’’န္တိအာဒီသု (မ. နိ. ၁.၃၉၃) သက္ကော ‘‘ယက္ခော’’တိ ဝုတ္တော. ‘‘စတ္တာရော ယက္ခာ ခဂ္ဂဟတ္ထာ’’တိအာဒီသု မဟာရာဇာနော. ‘‘သန္တိ ဟိ၊ ဘန္တေ၊ ဥဠာရာ ယက္ခာ ဘဂဝတော အပ္ပသန္နာ’’တိအာဒီသု (ဒီ. နိ. ၃.၂၇၆) ဝေဿဝဏပါရိသဇ္ဇာ. ‘‘ဧတ္တာဝတာ ယက္ခဿ သုဒ္ဓီ’’တိအာဒီသု (သု. နိ. ၄၈၂) ပုရိသော. ဣဓ ပန ဝေဿဝဏပါရိသဇ္ဇော အဓိပ္ပေတော. ဝါဏိဇာန စာတိ ဂါထာဗန္ဓသုခတ္ထံ အနုနာသိကလောပံ ကတွာ ဝုတ္တံ. သမာဂမောတိ သမောဓာနံ. ယတ္ထာတိ ယသ္မိံ ဝဏ္ဏုပထေ. တဒါတိ တသ္မိံ မဂ္ဂမူဠှာ ဟုတွာ ဂမနကာလေ. ဣတရိတရေန စာပီတိ ဣတရီတရဉ္စာပိ၊ ဣဒံ ယထာတိ ဣမိနာ ယောဇေတဗ္ဗံ. အယဉှေတ္ထ အတ္ထော – သေရီသကဒေဝပုတ္တဿ ဝါဏိဇာနဉ္စ တဒါ ယတ္ထ သမာဂမော အဟောသိ၊ တံ သုဏောထ၊ ယထာ ဝါပိ တေဟိ အညမညံ သုဘာသိတံ သုလပိတံ ကထံ ပဝတ္တိတံ၊ တဉ္စ သဗ္ဗေ ဩဟိတစိတ္တာ သုဏာထာတိ. ဘုမ္မာနန္တိ ဘုမ္မဒေဝါနံ.
ဣဒါနိ ယက္ခဿ ပုစ္ဆာဂါထာယော ဟောန္တိ –
၁၂၃၀. ‘‘ဝင်္ကေ အရညေ အမနုဿဋ္ဌာနေ၊ ကန္တာရေ အပ္ပေါဒကေ အပ္ပဘက္ခေ၊
သုဒုဂ္ဂမေ ဝဏ္ဏုပထဿ မဇ္ဈေ၊ ဝင်္ကံဘယာ နဋ္ဌမနာ မနုဿာ.
၁၂၃၁. ‘‘နယိဓ ဖလာ မူလမယာ စ သန္တိ၊ ဥပါဒါနံ နတ္ထိ ကုတောဓ ဘက္ခော၊
အညတြ ပံသူဟိ စ ဝါလုကာဟိ စ၊ တတ္တာဟိ ဥဏှာဟိ စ ဒါရုဏာဟိ စ.
၁၂၃၂. ‘‘ဥဇ္ဇင်္ဂလံ တတ္တမိဝံ ကပါလံ၊ အနာယသံ ပရလောကေန တုလျံ၊
လုဒ္ဒါနမာဝါသမိဒံ ပုရာဏံ၊ ဘူမိပ္ပဒေသော အဘိသတ္တရူပေါ.
၁၂၃၃. ‘‘အထ တုမှေ ကေန ဝဏ္ဏေန၊ ကိမာသမာနာ ဣမံ ပဒေသဉှိ၊
အနုပဝိဋ္ဌာ သဟသာ သမေစ္စ၊ လောဘာ ဘယာ အထ ဝါ သမ္ပမူဠှာ’’တိ.
၁၂၃၀. တတ္ထ ဝင်္ကေတိ သံသယဋ္ဌာနေ. ယတ္ထ ပဝိဋ္ဌာနံ ‘‘ဇီဝိဿာမ နု ခေါ၊ မရိဿာမ နု ခေါ’’တိ ဇီဝိတေ သံသယော ဟောတိ၊ တာဒိသေ အရညေ. အမနုဿဋ္ဌာနေတိ အမနုဿာနံ ပိသာစာဒီနံ သဉ္စရဏဋ္ဌာနေ၊ မနုဿာနံ ဝါ အဂေါစရဋ္ဌာနေ. ကန္တာရေတိ နိရုဒကေ ဣရိဏေ၊ ကံ တာရေန္တိ နယန္တိ ဧတ္ထာတိ ဟိ ကန္တာရော၊ ဥဒကံ ဂဟေတွာ တရိတဗ္ဗဋ္ဌာနံ. တေနာဟ ‘‘အပ္ပေါဒကေ’’တိ. အပ္ပ-သဒ္ဒေါ ဟေတ္ထ အဘာဝတ္ထော ‘‘အပ္ပိစ္ဆော အပ္ပနိဂ္ဃေါသော’’တိအာဒီသု (အ. နိ. ၈.၂၃၊ စူဠဝ. ၄၅၆) ဝိယ. ဝဏ္ဏုပထဿ မဇ္ဈေတိ ဝါလုကာကန္တာရမဇ္ဈေတိ အတ္ထော. ဝင်္ကံဘယာတိ ဝင်္ကေဟိ ဘီတာ. ဝင်္ကေဟိ ဘယံ ဧတေသန္တိ ‘‘ဝင်္ကဘယာ’’တိ ဝတ္တဗ္ဗေ ဂါထာသုခတ္ထံ သာနုနာသိကံ ကတွာ ‘‘ဝင်္ကံဘယာ’’တိ ဝုတ္တံ. ဣဒဉ္စ ဝါလုကာကန္တာရပဝေသနတော ပုဗ္ဗေ တေသံ ဥပ္ပန္နဘယံ သန္ဓာယ ဝုတ္တံ. နဋ္ဌမနာတိ မဂ္ဂသတိဝိပ္ပဝါသေန နဋ္ဌမာနသာ၊ မဂ္ဂမူဠှာတိ အတ္ထော. မနုဿာတိ တေသံ အာလပနံ.
၁၂၃၁. ဣဓာတိ ဣမသ္မိံ မရုကန္တာရေ. ဖလာတိ အမ္ဗဇမ္ဗုတာလနာဠိကေရာဒိဖလာနိ န သန္တီတိ ယောဇနာ. မူလမယာ စာတိ မူလာနိယေဝ မူလမယာ၊ ဝလ္လိကန္ဒာဒီနိ သန္ဓာယ ဝဒတိ. ဥပါဒါနံ နတ္ထီတိ ကိဉ္စာပိ ကိဉ္စိ ဘက္ခံ နတ္ထိ၊ ဥပါဒါနံ ဝါ ဣန္ဓနံ၊ အဂ္ဂိဿ ဣန္ဓနမတ္တမ္ပိ နတ္ထိ၊ ကုတော ကေန ကာရဏေန ဣဓ မရုကန္တာရေ ဘက္ခော သိယာတိ အတ္ထော. ယံ ပန အတ္ထိ တတ္ထ၊ တံ ဒဿေတုံ ‘‘အညတြ ပံသူဟီ’’တိအာဒိ ဝုတ္တံ.
၁၂၃၂. ဥဇ္ဇင်္ဂလန္တိ ဇင်္ဂလံ ဝုစ္စတိ လူခဓူသရော အနုဒကော ဘူမိပ္ပဒေသော၊ တံ ပန ဌာနံ ဇင်္ဂလတောပိ ဥက္ကံသေန ဇင်္ဂလန္တိ အာဟ ‘‘ဥဇ္ဇင်္ဂလ’’န္တိ. တေနာဟ ‘‘တတ္တမိဝံ ကပါလ’’န္တိ၊ တတ္တံ အယောကပါလသဒိသန္တိ အတ္ထော. ဂါထာသုခတ္ထဉ္စေတ္ထ သာနုနာသိကံ ကတွာ ဝုတ္တံ၊ တတ္တမိဝဣစ္စေဝ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ. အနာယသန္တိ နတ္ထိ ဧတ္ထ အာယော သုခန္တိ အနာယံ၊ တတော ဧဝ ဇီဝိတံ သီယတိ ဝိနာသေတီတိ အနာယသံ. အထ ဝါ န အာယသန္တိ အနာယသံ. ပရလောကေနာတိ နရကေန တုလျံ. နရကဉှိ သတ္တာနံ ဧကန္တာနတ္ထတာယ ပရဘူတော ပဋိသတ္တုဘူတော လောကောတိ ဝိသေသတော ‘‘ပရလောကော’’တိ ဝုစ္စတိ၊ သမန္တတော အယောမယတ္တာ အာယသဉ္စ၊ ဣဒံ ပန တဒဘာဝတော အနာယသံ၊ မဟတော ဒုက္ခဿ ဥပ္ပတ္တိဋ္ဌာနတာယ ပရလောကသဒိသန္တိ ဒဿေတိ၊ ‘‘အနဿယ’’န္တိ စ ကေစိ ပဌန္တိ၊ သုခဿ အပ္ပတိဋ္ဌာနဘူတန္တိ အတ္ထော. လုဒ္ဒါနမာဝါသမိဒံ ပုရာဏန္တိ ဣဒံ ဌာနံ စိရကာလတော ပဋ္ဌာယ လုဒ္ဒါနံ ဒါရုဏာနံ ပိသာစာဒီနံ အာဝါသဘူတံ. အဘိသတ္တရူပေါတိ ‘‘ဧဝံ လူခေါ ဃောရာကာရော ဟောတူ’’တိ ပေါရာဏေဟိ ဣသီဟိ သပိတသဒိသော၊ ဒိန္နသပေါ ဝိယာတိ အတ္ထော.
၁၂၃၃. ကေန ဝဏ္ဏေနာတိ ကေန ကာရဏေန. ကိမာသမာနာတိ ကိံ ပစ္စာသီသန္တာ. ဟီတိ နိပါတမတ္တံ. ‘‘ပဒေသမ္ပီ’’တိ စ ပဌန္တိ၊ ဣမမ္ပိ နာမ ပဒေသန္တိ အတ္ထော. သဟသာ သမေစ္စာတိ သဟသာ အာဒီနဝါနိသံသေ အဝိစာရေတွာ သမဝါယေန အနုပဝိဋ္ဌာ သပ္ပဝိဋ္ဌာ. လောဘာ ဘယာ အထ ဝါ ကေနစိ အနတ္ထကာမေန ပလောဘိတာ လောဘတော ကေနစိ အမနုဿာဒိနာ ပရိပါတိတာ ဘယာ ဝါ. အထ ဝါ သမ္ပမူဠှာတိ မဂ္ဂဝိပ္ပနဋ္ဌာ ဣမံ ပဒေသံ အနုပဝိဋ္ဌာတိ ယောဇနာ.
ဣဒါနိ ဝါဏိဇာ အာဟံသု –
၁၂၃၄. ‘‘မဂဓေသု အင်္ဂေသု စ သတ္ထဝါဟာ၊ အာရောပယိတွာ ပဏိယံ ပုထုတ္တံ၊
တေ ယာမသေ သိန္ဓုသောဝီရဘူမိံ၊ ဓနတ္ထိကာ ဥဒ္ဒယံ ပတ္ထယာနာ.
၁၂၃၅. ‘‘ဒိဝါ ပိပါသံနဓိဝါသယန္တာ၊ ယောဂ္ဂါနုကမ္ပဉ္စ သမေက္ခမာနာ၊
ဧတေန ဝေဂေန အာယာမ သဗ္ဗေ၊ ရတ္တိံ မဂ္ဂံ ပဋိပန္နာ ဝိကာလေ.
၁၂၃၆. ‘‘တေ ဒုပ္ပယာတာ အပရဒ္ဓမဂ္ဂါ၊ အန္ဓာကုလာ ဝိပ္ပနဋ္ဌာ အရညေ၊
သုဒုဂ္ဂမေ ဝဏ္ဏုပထဿ မဇ္ဈေ၊ ဒိသံ န ဇာနာမ ပမူဠှစိတ္တာ.
၁၂၃၇. ‘‘ဣဒဉ္စ ဒိသွာန အဒိဋ္ဌပုဗ္ဗံ၊ ဝိမာနသေဋ္ဌဉ္စ တဝဉ္စ ယက္ခ၊
တတုတ္တရိံ ဇီဝိတမာသမာနာ၊ ဒိသွာ ပတီတာ သုမနာ ဥဒဂ္ဂါ’’တိ.
၁၂၃၄. တတ္ထ မဂဓေသု အင်္ဂေသု စ သတ္ထဝါဟာတိ မဂဓရဋ္ဌေ စ အင်္ဂရဋ္ဌေ စ ဇာတာ သံဝဍ္ဎာ တံနိဝါသိနော သတ္ထေ သတ္ထဿ စ ဝါဟနကာ သတ္ထကာ စေဝ သတ္ထသာမိကာ စ. ပဏိယန္တိ ဘဏ္ဍံ. တေတိ တေ မယံ. ယာမသေတိ ဂစ္ဆာမ. သိန္ဓုသောဝီရဘူမိန္တိ သိန္ဓုဒေသံ သောဝီရဒေသဉ္စ. ဥဒ္ဒယန္တိ အာနိသံသံ အတိရေကလာဘံ.
၁၂၃၅. အနဓိဝါသယန္တာတိ အဓိဝါသေတုံ အသက္ကောန္တာ. ယောဂ္ဂါနုကမ္ပန္တိ ဂေါဏာဒီနံ သတ္တာနံ အနုဂ္ဂဟံ. ဧတေန ဝေဂေနာတိ ဣမိနာ ဇဝေန၊ ယေန တဝ ဒဿနတော ပုဗ္ဗေ အာယာမ အာဂတမှ. ရတ္တိံ မဂ္ဂံ ပဋိပန္နာတိ ရတ္တိယံ မဂ္ဂံ ပဋိပန္နာ. ဝိကာလေတိ အကာလေ အဝေလာယံ.
၁၂၃၆. ဒုပ္ပယာတာတိ ဒုဋ္ဌု ပယာတာ အပထေ ဂတာ၊ တတော ဧဝ အပရဒ္ဓမဂ္ဂါ. အန္ဓာကုလာတိ အန္ဓာ ဝိယ အာကုလာ၊ မဂ္ဂဇာနနသမတ္ထဿ ပညာစက္ခုနော အဘာဝေန အန္ဓာ၊ တတော ဧဝ အာကုလာ၊ ဝိပ္ပနဋ္ဌာ စ မဂ္ဂသမ္မူဠှတာယ. ဒိသန္တိ ဂန္တဗ္ဗဒိသံ၊ ယဿံ ဒိသာယံ သိန္ဓုသောဝီရဒေသော၊ တံ ဒိသံ. ပမူဠှစိတ္တာတိ ဒိသာသံသယသုမူဠှစိတ္တာ.
၁၂၃၇. တဝဉ္စာတိ တုဝဉ္စ. ယက္ခာတိ အာလပနံ. တတုတ္တရိံ ဇီဝိတမာသမာနာတိ ယော ‘‘ဣတော ပရံ အမှာကံ ဇီဝိတံ နတ္ထီ’’တိ ဇီဝိတသံသယော ဥပ္ပန္နော၊ ဣဒါနိ တတော ဥတ္တရိမ္ပိ ဇီဝိတံ အာသီသန္တာ. ဒိသွာတိ ဒဿနဟေတု. ပတီတာတိ ပဟဋ္ဌာ. သုမနာတိ သောမနဿပ္ပတ္တာ. ဥဒဂ္ဂါတိ ဥဒဂ္ဂါယ ပီတိယာ ဥဒဂ္ဂစိတ္တာ.
ဧဝံ ဝါဏိဇေဟိ အတ္တနော ပဝတ္တိယာ ပကာသိတာယ ပုန ဒေဝပုတ္တော ဒွီဟိ ဂါထာဟိ ပုစ္ဆိ –
၁၂၃၈. ‘‘ပါရံ သမုဒ္ဒဿ ဣမဉ္စ ဝဏ္ဏုံ၊ ဝေတ္တာစရံ သင်္ကုပထဉ္စ မဂ္ဂံ၊
နဒိယော ပန ပဗ္ဗတာနဉ္စ ဒုဂ္ဂါ၊ ပုထုဒ္ဒိသာ ဂစ္ဆထ ဘောဂဟေတု.
၁၂၃၉. ‘‘ပက္ခန္ဒိယာန ဝိဇိတံ ပရေသံ၊ ဝေရဇ္ဇကေ မာနုသေ ပေက္ခမာနာ၊
ယံ ဝေါ သုတံ ဝါ အထ ဝါပိ ဒိဋ္ဌံ၊ အစ္ဆေရကံ တံ ဝေါ သုဏောမ တာတာ’’တိ.
တဿတ္ထော – ပါရံ သမုဒ္ဒဿာတိ သမုဒ္ဒဿ ပရတီရံ၊ ဣမဉ္စ ဤဒိသံ၊ ဝဏ္ဏုံ ဝဏ္ဏုပထံ ဝေတ္တလတာ ဗန္ဓိတွာ အာစရိတဗ္ဗတော ဝေတ္တာစရံ မဂ္ဂံ၊ သင်္ကုကေ ခါဏုကေ ကောဋ္ဋေတွာ ဂန္တဗ္ဗတော သင်္ကုပထံ မဂ္ဂံ၊ နဒိယော ပန စန္ဒဘာဂါဒိကာ၊ ပဗ္ဗတာနဉ္စ ဝိသမပ္ပဒေသာတိ ဧဝံ ဒုဂ္ဂါ ပုထုဒ္ဒိသာ ဘောဂနိမိတ္တံ ဂစ္ဆထ၊ ဧဝံ ဂစ္ဆန္တာ စ ပက္ခန္ဒိယာန ပက္ခန္ဒိတွာ အနုပဝိသိတွာ၊ ပရေသံ ရာဇူနံ ဝိဇိတံ တတ္ထ ဝေရဇ္ဇကေ ဝိဒေသဝါသိကေ မနုဿေ ပေက္ခမာနာ ဂစ္ဆထ၊ ဧဝံဘူတေဟိ ဝေါ တုမှေဟိ ယံ သုတံ ဝါ အထ ဝါ ဒိဋ္ဌံ ဝါ အစ္ဆေရကံ အစ္ဆရိယံ၊ တံ ဝေါ သန္တိကေ တာတာ ဝါဏိဇာ သုဏောမာတိ အတ္တနော ဝိမာနဿ အစ္ဆရိယဘာဝံ တေဟိ ကထာပေတုကာမော ပုစ္ဆတိ.
ဧဝံ ဒေဝပုတ္တေန ပုဋ္ဌာ ဝါဏိဇာ အာဟံသု –
၁၂၄၀. ‘‘ဣတောပိ အစ္ဆေရတရံ ကုမာရ၊ န နော သုတံ ဝါ အထ ဝါပိ ဒိဋ္ဌံ၊
အတီတမာနုသကမေဝ သဗ္ဗံ၊ ဒိသွာ န တပ္ပါမ အနောမဝဏ္ဏံ.
၁၂၄၁. ‘‘ဝေဟာယသံ ပေါက္ခရညော သဝန္တိ၊ ပဟူတမလျာ ဗဟုပုဏ္ဍရီကာ၊
ဒုမာ စိမေ နိစ္စဖလူပပန္နာ၊ အတီဝ ဂန္ဓာ သုရဘိံ ပဝါယန္တိ.
၁၂၄၂. ‘‘ဝေဠူရိယထမ္ဘာ သတမုဿိတာသေ၊ သိလာပဝါဠဿ စ အာယတံသာ၊
မသာရဂလ္လာ သဟလောဟိတင်္ဂါ၊ ထမ္ဘာ ဣမေ ဇောတိရသာမယာသေ.
၁၂၄၃. ‘‘သဟဿထမ္ဘံ အတုလာနုဘာဝံ၊ တေသူပရိ သာဓုမိဒံ ဝိမာနံ၊
ရတနန္တရံ ကဉ္စနဝေဒိမိဿံ၊ တပနီယပဋ္ဋေဟိ စ သာဓုဆန္နံ.
၁၂၄၄. ‘‘ဇမ္ဗောနဒုတ္တတ္တမိဒံ သုမဋ္ဌော၊ ပါသာဒသောပါနဖလူပပန္နော၊
ဒဠှော စ ဝဂ္ဂု စ သုသင်္ဂတော စ၊ အတီဝ နိဇ္ဈာနခမော မနုညော.
၁၂၄၅. ‘‘ရတနန္တရသ္မိံ ဗဟုအန္နပါနံ၊ ပရိဝါရိတော အစ္ဆရာသင်္ဂဏေန၊
မုရဇအာလမ္ဗရတူရိယဃုဋ္ဌော၊ အဘိဝန္ဒိတောသိ ထုတိဝန္ဒနာယ.
၁၂၄၆. ‘‘သော မောဒသိ နာရိဂဏပ္ပဗောဓနော၊ ဝိမာနပါသာဒဝရေ မနောရမေ၊
အစိန္တိယော သဗ္ဗဂုဏူပပန္နော၊ ရာဇာ ယထာ ဝေဿဝဏော နဠိနျာ.
၁၂၄၇. ‘‘ဒေဝေါ နု အာသိ ဥဒဝါသိ ယက္ခော၊
ဥဒါဟု ဒေဝိန္ဒော မနုဿဘူတော၊
ပုစ္ဆန္တိ တံ ဝါဏိဇာ သတ္ထဝါဟာ၊
အာစိက္ခ ကော နာမ တုဝံသိ ယက္ခော’’တိ.
၁၂၄၀-၂. တတ္ထ ကုမာရာတိ ပဌမဝယေ ဌိတတ္တာ ဒေဝပုတ္တံ အာလပတိ. သဗ္ဗန္တိ ဒေဝပုတ္တံ တဿ ဝိမာနပဋိဗဒ္ဓဉ္စ သန္ဓာယ ဝဒတိ. ပေါက္ခရညောတိ ပေါက္ခရဏိယော. သတမုဿိတာသေတိ သတရတနုဗ္ဗေဓာ. သိလာပဝါဠဿာတိ သိလာယ ပဝါဠဿ စ၊ သိလာမယာ ပဝါဠမယာတိ အတ္ထော. အာယတံသာတိ ဒီဃံသာ. အထ ဝါ အာယတာ ဟုတွာ အဋ္ဌသောဠသဒွတ္တိံသာဒိအံသဝန္တော.
၁၂၄၂. တေသူပရီတိ တေသံ ထမ္ဘာနံ ဥပရိ. သာဓုမိဒန္တိ သုန္ဒရံ ဣဒံ တဝ ဝိမာနံ. ရတနန္တရန္တိ ရတနန္တရဝန္တံ၊ ဘိတ္တိထမ္ဘသောပါနာဒီသု နာနာဝိဓေဟိ အညေဟိ ရတနေဟိ ယုတ္တံ. ကဉ္စနဝေဒိမိဿန္တိ သုဝဏ္ဏမယာယ ဝေဒိကာယ သဟိတံ ပရိက္ခိတ္တံ. တပနီယပဋ္ဋေဟိ စ သာဓုဆန္နန္တိ တပနီယမယေဟိ အနေကရတနမယေဟိ စ ဆဒနေဟိ တတ္ထ တတ္ထ သုဋ္ဌု ဆာဒိတံ.
၁၂၄၄. ဇမ္ဗောနဒုတ္တတ္တမိဒန္တိ ဣဒံ တဝ ဝိမာနံ ယေဘုယျေန ဥတ္တတ္တဇမ္ဗုနဒဘာသုရံ. သုမဋ္ဌော ပါသာဒသောပါနဖလူပပန္နောတိ တဿ စ သော သော ပဒေသော သုမဋ္ဌော သုဋ္ဌု မဇ္ဇိတော၊ တေဟိ တေဟိ အနန္တရပါသာဒေဟိ သောပါနဝိသေသေဟိ ရမဏီယေဟိ ဖလကေဟိ စ ယုတ္တော. ဒဠှောတိ ထိရော. ဝဂ္ဂူတိ အဘိရူပေါ သမုဂ္ဂတော. သုသင်္ဂတောတိ သုဋ္ဌု သင်္ဂတာဝယဝေါ အညမညာနုရူပပါသာဒါဝယဝေါ. အတီဝ နိဇ္ဈာနခမောတိ ပဘဿရဘာဝေပိ အတိဝိယ ဩလောကနက္ခမော. မနုညောတိ မနောရမော.
၁၂၄၅. ရတနန္တရသ္မိန္တိ ရတနမယေ၊ ရတနဘူတေ ဝါ သာရဘူတေ ဝိမာနဿ အဗ္ဘန္တရေ. ဗဟုအန္နပါနန္တိ ပေသလံ ပဟူတံ အန္နဉ္စ ပါနဉ္စ ဝိဇ္ဇတိ၊ ဥပလဗ္ဘတီတိ အဓိပ္ပါယော. မုရဇအာလမ္ဗရတူရိယဃုဋ္ဌောတိ မုဒိင်္ဂါနံ အာလမ္ဗရာနံ အဝသိဋ္ဌတူရိယာနဉ္စ သဒ္ဒေဟိ နိစ္စဃောသိတော. အဘိဝန္ဒိတောသီတိ နမဿိတော၊ ထောမိတော ဝါ အသိ. တေနာဟ ‘‘ထူတိဝန္ဒနာယာ’’တိ.
၁၂၄၆. အစိန္တိယောတိ အစိန္တေယျာနုဘာဝေါ. နဠိနျာတိ ဧဝံနာမကေ ကီဠနဋ္ဌာနေ ယထာ ဝေဿဝဏော မဟာရာဇာ၊ ဧဝံ တွံ မောဒသီတိ ယောဇနာ.
၁၂၄၇. အာသီတိ အသိ ဘဝသိ. ဒေဝိန္ဒောတိ သက္ကော ဒေဝရာဇာ. မနုဿဘူတောတိ မနုဿေသု ဘူတော မနုဿဇာတိကော. ယက္ခောတိ ဒေဝါဒိဘာဝံ ပုစ္ဆိတွာပိ ယက္ခဘာဝံ အာသင်္ကန္တာ ဝဒန္တိ.
ဣဒါနိ သော ဒေဝပုတ္တော အတ္တာနံ ဇာနာပေန္တော –
၁၂၄၈. ‘‘သေရီသကော နာမ အဟမှိ ယက္ခော၊ ကန္တာရိယော ဝဏ္ဏုပထမှိ ဂုတ္တော၊
ဣမံ ပဒေသံ အဘိပါလယာမိ၊ ဝစနကရော ဝေဿဝဏဿ ရညော’’တိ. –
အာဟ. တတ္ထ အဟမှီ ယက္ခောတိ အဟံ ယက္ခော အမှိ. ကန္တာရိယောတိ အာရက္ခဏတ္ထံ ကန္တာရေ နိယုတ္တော. ဂုတ္တောတိ ဂေါပကော. တေနာဟ ‘‘အဘိပါလယာမီ’’တိ.
ဣဒါနိ ဝါဏိဇာ တဿ ကမ္မာဒီနိ ပုစ္ဆန္တာ အာဟံသု –
၁၂၄၉. ‘‘အဓိစ္စလဒ္ဓံ ပရိဏာမဇံ တေ၊ သယံကတံ ဥဒါဟု ဒေဝေဟိ ဒိန္နံ၊
ပုစ္ဆန္တိ တံ ဝါဏိဇာ သတ္ထဝါဟာ၊ ကထံ တယာ လဒ္ဓမိဒံ မနုည’’န္တိ.
တတ္ထ အဓိစ္စလဒ္ဓန္တိ အဓိစ္စသမုပ္ပတ္တိကံ၊ ယဒိစ္ဆကံ လဒ္ဓန္တိ အတ္ထော. ပရိဏာမဇံ တေတိ နိယတိသင်္ဂတိဘာဝပရိဏတံ၊ ကာလပရိဏတံ ဝါ. သယံကတန္တိ တယာ သယမေဝ ကတံ၊ ဒေဝိဒ္ဓိယာ တယာ သယမေဝ နိဗ္ဗတ္တိတန္တိ အတ္ထော. ဥဒါဟု ဒေဝေဟိ ဒိန္နန္တိ တယာ အာရာဓိတေဟိ ဒေဝေဟိ ပသာဒဝသေန နိဿဋ္ဌံ.
ဣဒါနိ ဒေဝပုတ္တော စတုရောပိ ပကာရေ ပဋိက္ခိပိတွာ ပုညမေဝ အပဒိသန္တော –
၁၂၅၀. ‘‘နာဓိစ္စလဒ္ဓံ န ပရိဏာမဇံ မေ၊ န သယံကတံ န ဟိ ဒေဝေဟိ ဒိန္နံ၊
သကေဟိ ကမ္မေဟိ အပါပကေဟိ၊ ပုညေဟိ မေ လဒ္ဓမိဒံ မနုည’’န္တိ. –
ဂါထမာဟ.
တံ သုတွာ ဝါဏိဇာ ပုန ‘‘နာဓိစ္စလဒ္ဓ’’န္တိ ဂါထာယံ ပုညာဓိကမေဝ တေ စတုရော ပကာရေ အာရောပေတွာ ပုညဿ စ သရူပံ ပုစ္ဆိံသု –
၁၂၅၁. ‘‘ကိံ တေ ဝတံ ကိံ ပန ဗြဟ္မစရိယံ၊ ကိဿ သုစိဏ္ဏဿ အယံ ဝိပါကော၊
ပုစ္ဆန္တိ တံ ဝါဏိဇာ သတ္ထဝါဟာ၊ ကထံ တယာ လဒ္ဓမိဒံ ဝိမာန’’န္တိ.
တတ္ထ ဝတန္တိ ဝတသမာဒါနံ. ဗြဟ္မစရိယန္တိ သေဋ္ဌစရိယံ.
ပုန ဒေဝပုတ္တော တေ ပဋိက္ခိပိတွာ အတ္တာနံ ယထူပစိတံ ပုညဉ္စ ဒဿေန္တော –
၁၂၅၂. ‘‘မမံ ပါယာသီတိ အဟု သမညာ၊ ရဇ္ဇံ ယဒါ ကာရယိံ ကောသလာနံ၊
နတ္ထိကဒိဋ္ဌိ ကဒရိယော ပါပဓမ္မော၊ ဥစ္ဆေဒဝါဒီ စ တဒါ အဟောသိံ.
၁၂၅၃. ‘‘သမဏော စ ခေါ အာသိ ကုမာရကဿပေါ၊ ဗဟုဿုတော စိတ္တကထီ ဥဠာရော၊
သော မေ တဒါ ဓမ္မကထံ အဘာသိ၊ ဒိဋ္ဌိဝိသူကာနိ ဝိနောဒယီ မေ.
၁၂၅၄. ‘‘တာဟံ တဿ ဓမ္မကထံ သုဏိတွာ၊ ဥပါသကတ္တံ ပဋိဝေဒယိဿံ၊
ပါဏာတိပါတာ ဝိရတော အဟောသိံ၊ လောကေ အဒိန္နံ ပရိဝဇ္ဇယိဿံ၊
အမဇ္ဇပေါ နော စ မုသာ အဘာဏိံ၊ သကေန ဒါရေန စ အဟောသိံ တုဋ္ဌော.
၁၂၅၅. ‘‘တံ မေ ဝတံ တံ ပန ဗြဟ္မစရိယံ၊ တဿ သုစိဏ္ဏဿ အယံ ဝိပါကော၊
တေဟေဝ ကမ္မေဟိ အပါပကေဟိ၊ ပုညေဟိ မေ လဒ္ဓမိဒံ ဝိမာန’’န္တိ. –
အာဟ. တံ သုဝိညေယျမေဝ.
အထ ဝါဏိဇာ ဒေဝပုတ္တံ ဝိမာနဉ္စဿ ပစ္စက္ခတော ဒိသွာ ကမ္မဖလံ သဒ္ဒဟိတွာ အတ္တနော ကမ္မဖလေ သဒ္ဓံ ပဝေဒေန္တာ –
၁၂၅၆. ‘‘သစ္စံ ကိရာဟံသု နရာ သပညာ၊ အနညထာ ဝစနံ ပဏ္ဍိတာနံ၊
ယဟိံ ယဟိံ ဂစ္ဆတိ ပုညကမ္မော၊ တဟိံ တဟိံ မောဒတိ ကာမကာမီ.
၁၂၅၇. ‘‘ယဟိံ ယဟိံ သောကပရိဒ္ဒဝေါ စ၊ ဝဓော စ ဗန္ဓော စ ပရိက္ကိလေသော၊
တဟိံ တဟိံ ဂစ္ဆတိ ပါပကမ္မော၊ န မုစ္စတိ ဒုဂ္ဂတိယာ ကဒါစီ’’တိ. –
ဂါထာဒွယံ အဝေါစုံ. တတ္ထ သောကပရိဒ္ဒဝေါတိ သောကော စ ပရိဒေဝေါ စ. ပရိက္ကိလေသောတိ ဝုတ္တာ အနတ္ထုပ္ပတ္တိ.
ဧဝံ တေသု ကထေန္တေသုယေဝ ဝိမာနဒွါရေ သိရီသရုက္ခတော ပရိပါကေန မုတ္တဗန္ဓနာ ပရိပက္ကာ သိပါဋိကာ ပတိ၊ တေန ဒေဝပုတ္တော သပရိဇနော ဒေါမနဿပ္ပတ္တော အဟောသိ. တံ ဒိသွာ ဝါဏိဇာ –
၁၂၅၈. ‘‘သမ္မူဠှရူပေါဝ ဇနော အဟောသိ၊ အသ္မိံ မုဟုတ္တေ ကလလီကတောဝ၊
ဇနဿိမဿ တုယှဉ္စ ကုမာရ၊ အပ္ပစ္စယော ကေန နု ခေါ အဟောသီ’’တိ. –
ဂါထမာဟံသု. တတ္ထ သမ္မူဠှရူပေါဝါတိ သောကဝသေန သဗ္ဗသော မူဠှသဘာဝေါ ဝိယ. ဇနောတိ ဒေဝဇနော. အသ္မိံ မုဟုတ္တေတိ ဣမသ္မိံ မုဟုတ္တမတ္တေ. ကလလီကတောတိ ကလလံ ဝိယ ကတော၊ ကလလနိဿိတဥဒကီဘူတော ဝိယ အာဝိလောတိ အဓိပ္ပါယော. ဇနဿိမဿ တုယှဉ္စာတိ ဣမဿ တဝ ပရိဇနဿ တုယှဉ္စ. အပ္ပစ္စယောတိ ဒေါမနဿံ.
တံ သုတွာ ဒေဝပုတ္တော –
၁၂၅၉. ‘‘ဣမေ စ သိရီသဝနာ တာတာ၊ ဒိဗ္ဗာ ဂန္ဓာ သုရဘီ သမ္ပဝန္တိ၊
တေ သမ္ပဝါယန္တိ ဣမံ ဝိမာနံ၊ ဒိဝါ စ ရတ္တော စ တမံ နိဟန္တွာ.
၁၂၆၀. ‘‘ဣမေသဉ္စ ခေါ ဝဿသတစ္စယေန၊ သိပါဋိကာ ဖလတိ ဧကမေကာ၊
မာနုဿကံ ဝဿသတံ အတီတံ၊ ယဒဂ္ဂေ ကာယမှိ ဣဓူပပန္နော.
၁၂၆၁. ‘‘ဒိသွာနဟံ ဝဿသတာနိ ပဉ္စ၊
အသ္မိံ ဝိမာနေ ဌတွာန တာတာ၊
အာယုက္ခယာ ပုညက္ခယာ စဝိဿံ၊
တေနေဝ သောကေန ပမုစ္ဆိတောသ္မီ’’တိ. – အာဟ၊
၁၂၅၆. တတ္ထ သိရီသဝနာတိ သိရီသဝိပိနတော. တာတာတိ ဝါဏိဇေ အာလပတိ. ဣမေ တုမှာကံ မယှဉ္စ ပစ္စက္ခဘူတာ ဒိဗ္ဗာ ဂန္ဓာ သုရဘီ အတိဝိယ သုဂန္ဓာယေဝ သမန္တတော ပဝန္တိ ပဝါယန္တိ. တေ ဒိဗ္ဗာ ဂန္ဓာ ဧဝံ ဝါယန္တာ ဣမံ ဝိမာနံ သမ္ပဝါယန္တိ သမ္မဒေဝ ဂန္ဓံ ဂါဟာပေန္တိ၊ န ကေဝလံ သမ္ပဝါယနမေဝ၊ အထ ခေါ အတ္တနော ပဘာယ တမမ္ပိ နိဟန္တိ. တေနာဟ ‘‘ဒိဝါ စ ရတ္တော စ တမံ နိဟန္တွာ’’တိ.
၁၂၆၀-၆၁. ဣမေသန္တိ သိရီသာနံ. သိပါဋိကာတိ ဖလကုဋ္ဌိလိကာ. ဖလတီတိ ပစ္စိတွာ ဝဏ္ဋတော မုစ္စတိ၊ ပုဋဘေဒံ ဝါ ပတွာ သိဿတိ. မာနုဿကံ ဝဿသတံ အတီတန္တိ ယသ္မာ ဝဿသတဿ အစ္စယေန ဣမဿ သိရီသဿ သိပါဋိကာ ဖလတိ၊ အယဉ္စ ဖလိတာ၊ တသ္မာ မယှံ မာနုဿကံ ဝဿသတံ အတီတံ. ယဒဂ္ဂေ ယတော ပဋ္ဌာယ၊ ကာယမှိ ဣဓ ဣမသ္မိံ ဒေဝနိကာယေ ဥပပန္နော နိဗ္ဗတ္တော. မယှဉ္စ ဒေဝဂဏနာယ ပဉ္စ ဝဿသတာနိ အာယု၊ တသ္မာ ခီယတိ မေ အာယူတိ သောကဝသေန သမ္ပမူဠှောတိ ဒဿေတိ. တေနာဟ ‘‘ဒိသွာနဟံ ဝဿသတာနိ ပဉ္စ။ပေ။ တေနေဝ သောကေန ပမုစ္ဆိတောသ္မီ’’တိ.
အထ နံ ဝါဏိဇာ သမဿာသေန္တော –
၁၂၆၂. ‘‘ကထံ နု သောစေယျ တထာဝိဓော သော၊ လဒ္ဓါ ဝိမာနံ အတုလံ စိရာယ၊
ယေ စာပိ ခေါ ဣတ္တရမုပပန္နာ၊ တေ နူန သောစေယျုံ ပရိတ္တပုညာ’’တိ. –
အာဟံသု. တတ္ထ ယာဒိသေဟိ အပ္ပါယုကေဟိ မရဏံ ပဋိစ္စ သောစိတဗ္ဗံ သိယာ၊ တာဒိသော ပန ဧဝံ ဒိဗ္ဗာနုဘာဝသမ္ပန္နော နဝုတိဝဿသတသဟဿာယုကော ကထံ နု သောစေယျ၊ န သောစိတဗ္ဗမေဝါတိ အဓိပ္ပါယော.
ဒေဝပုတ္တော တတ္တကေနေဝ သမဿာသေတွာ တေသံ ဝစနံ သမ္ပဋိစ္ဆန္တော တေသဉ္စ ဥပဒေသံ ဒေန္တော –
၁၂၆၃. ‘‘အနုစ္ဆဝိံ ဩဝဒိယဉ္စ မေတံ၊ ယံ မံ တုမှေ ပေယျဝါစံ ဝဒေထ၊
တုမှေ စ ခေါ တာတာ မယာနုဂုတ္တာ၊ ယေဟိစ္ဆကံ တေန ပလေထ သောတ္ထိ’’န္တိ. –
ဂါထမာဟ. တတ္ထ အနုစ္ဆဝိန္တိ အနုစ္ဆဝိကံ၊ တုမှာကမေဝ တံ ယုတ္တရူပံ. ဩဝဒိယဉ္စ မေတန္တိ မေ မယှံ တုမှေဟိ ဩဝဒိယံ ဩဝါဒဝသေန ဝတ္တဗ္ဗမေတံ. ယံ ယသ္မာ၊ မံ မယှံ၊ တုမှေ ‘‘ကထံ နု သောစေယျ’’န္တိအာဒိနာ ပေယျဝါစံ ပိယဝစနံ ဝဒေထ. ယံ ဝါ ပေယျဝါစာယ ဝဒနံ ကထနံ၊ တံ တုမှာကမေဝ အနုစ္ဆဝိကန္တိ ယောဇနာ. အထ ဝါ ယံ ယသ္မာ တုမှေ ပေယျဝါစံ ဝဒေထ၊ တသ္မာ အနုစ္ဆဝိကံ ဩဝဒိယဉ္စ ဩဝဒိတဗ္ဗံ ဩဝါဒါနုရူပံ ကာတဗ္ဗဉ္စ မေ မယာ ကတံ၊ ကိံ ပန တန္တိ အာဟ ‘‘တုမှေ စ ခေါ တာတာ’’တိအာဒိ. တတ္ထ မယာနုဂုတ္တာတိ ဣမသ္မိံ အမနုဿပရိဂ္ဂဟေ မရုကန္တာရေ ယာဝ ကန္တာရာတိက္ကမာ မယာ အနုဂုတ္တာ ရက္ခိတာ၊ ယေနိစ္ဆကံ ယထာရုစိတေန၊ သောတ္ထိံ ခေမေန၊ ပလေထ ဂစ္ဆထာတိ အတ္ထော.
အထ ဝါဏိဇာ ကတညုဘာဝံ ပကာသေန္တာ –
၁၂၆၄. ‘‘ဂန္တွာ မယံ သိန္ဓုသောဝီရဘူမိံ၊ ဓနတ္ထိကာ ဥဒ္ဒယံ ပတ္ထယာနာ၊
ယထာပယောဂါ ပရိပုဏ္ဏစာဂါ၊ ကာဟာမ သေရီသမဟံ ဥဠာရန္တိ. –
ဂါထမာဟံသု. တတ္ထ ယထာပယောဂါတိ ဣဒါနိ ကတပဋိညာနုရူပပယောဂါ. ပရိပုဏ္ဏစာဂါတိ သမတ္တစာဂါ၊ ဥဠာရဿ မဟဿ ပရိယတ္တပရိစ္စာဂါ. မဟန္တိ ဥဿဝပူဇံ.
ပုန ဒေဝပုတ္တော မဟကရဏံ ပဋိက္ခိပန္တော ကတ္တဗ္ဗေသု စ တေ နိယောဇေန္တော –
၁၂၆၅. ‘‘မာ စေဝ သေရီသမဟံ အကတ္ထ၊ သဗ္ဗဉ္စ ဝေါ ဘဝိဿတိ ယံ ဝဒေထ၊
ပါပါနိ ကမ္မာနိ ဝိဝဇ္ဇယာထ၊ ဓမ္မာနုယောဂဉ္စ အဓိဋ္ဌဟာထာ’’တိ. –
ဂါထမာဟ. တတ္ထ ယံ ဝဒေထာတိ ယံ တုမှေ ခေမေန သိန္ဓုသောဝီရဒေသပတ္တိံ တတ္ထ စ ဝိပုလံ ဥဒ္ဒယံ လာဘံ ပစ္စာသီသန္တာ ‘‘ဂန္တွာ မယ’’န္တိအာဒီနိ ဝဒထ. သဗ္ဗံ တံ ဝေါ တုမှာကံ တထေဝ ဘဝိဿတိ၊ တတ္ထ နိက္ကင်္ခါ ဟောထ၊ တုမှေ ပန ဣတော ပဋ္ဌာယ ပါပါနိ ကမ္မာနိ ပါဏာတိပါတာဒီနိ ဝိဝဇ္ဇယာထ ပရိဝဇ္ဇေထ. ဓမ္မာနုယောဂန္တိ ဒါနာဒိကုသလဓမ္မဿ အနုယုဉ္ဇနံ. အဓိဋ္ဌဟာထာတိ အနုသိက္ခထ ဣဒံ သေရီသကမဟန္တိ ဒဿေတိ.
ယံ ပန ဥပါသကံ အနုဂ္ဂဏှန္တော တေသံ ရက္ခာဝရဏံ ကာတုကာမော အဟောသိ၊ တဿ ဂုဏံ ကိတ္တေတွာ တံ တေသံ ဥဒ္ဒိသန္တော ဣမာ ဂါထာယော အာဟ –
၁၂၆၆. ‘‘ဥပါသကော အတ္ထိ ဣမမှိ သံဃေ၊ ဗဟုဿုတော သီလဝတူပပန္နော၊
သဒ္ဓေါ စ စာဂီ စ သုပေသလော စ၊ ဝိစက္ခဏော သန္တုသိတော မုတီမာ.
၁၂၆၇. ‘‘သဉ္ဇာနမာနော န မုသာ ဘဏေယျ၊ ပရူပဃာတာယ န စေတယေယျ၊
ဝေဘူတိကံ ပေသုဏံ နော ကရေယျ၊ သဏှဉ္စ ဝါစံ သခိလံ ဘဏေယျ.
၁၂၆၈. ‘‘သဂါရဝေါ သပ္ပတိဿော ဝိနီတော၊ အပါပကော အဓိသီလေ ဝိသုဒ္ဓေါ၊
သော မာတရံ ပိတရဉ္စာပိ ဇန္တု၊ ဓမ္မေန ပေါသေတိ အရိယဝုတ္တိ.
၁၂၆၉. ‘‘မညေ သော မာတာပိတူနံ ကာရဏာ၊ ဘောဂါနိ ပရိယေသတိ န အတ္တဟေတု၊
မာတာပိတူနဉ္စ ယော အစ္စယေန၊ နေက္ခမ္မပေါဏော စရိဿတိ ဗြဟ္မစရိယံ.
၁၂၇၀. ‘‘ဥဇူ အဝင်္ကော အသဌော အမာယော၊ န လေသကပ္ပေန စ ဝေါဟရေယျ၊
သော တာဒိသော သုကတကမ္မကာရီ၊ ဓမ္မေ ဌိတော ကိန္တိ လဘေထ ဒုက္ခံ.
၁၂၇၁. ‘‘တံကာရဏာ ပါတုကတောမှိ အတ္တနာ၊ တသ္မာ ဓမ္မံ ပဿထ ဝါဏိဇာသေ၊
အညတြ တေနိဟ ဘသ္မီ ဘဝေထ၊ အန္ဓာကုလာ ဝိပ္ပနဋ္ဌာ အရညေ၊
တံ ခိပ္ပမာနေန လဟုံ ပရေန၊ သုခေါ ဟဝေ သပ္ပုရိသေန သင်္ဂမော’’တိ.
၁၂၆၆. တတ္ထ သံဃေတိ သတ္တသမူဟေ. ဝိစက္ခဏောတိ တတ္ထ တတ္ထ ကတ္တဗ္ဗတာယ ကုသလော. သန္တုသိတောတိ သန္တုဋ္ဌော. မုတီမာတိ ကမ္မဿကတဉာဏာဒိနာ ဣဓလောကပရလောကဟိတာနံ မုနနတော မုတိမာ.
၁၂၆၇. သဉ္ဇာနမာနော န မုသာ ဘဏေယျာတိ သမ္ပဇာနမုသာ န ဘာသေယျ. ဝေဘူတိကန္တိ သဟိတာနံ ဝိနာဘာဝကရဏတော ‘‘ဝေဘူတိက’’န္တိ လဒ္ဓနာမံ ပိသုဏံ၊ နော ကရေယျ န ဝဒေယျ.
၁၂၆၈. သပ္ပတိဿောတိ ပတိဿယော ဂရုဋ္ဌာနိယေသု နိဝါတဝုတ္တိကတ္တာ သောရစ္စံ၊ သဟ ပတိဿေနာတိ သပ္ပတိဿော. အဓိသီလေတိ ဥပါသကေန ရက္ခိတဗ္ဗအဓိသီလသိက္ခာယ. အရိယဝုတ္တီတိ ပရိသုဒ္ဓဝုတ္တိ.
၁၂၆၉. နေက္ခမ္မပေါဏောတိ နိဗ္ဗာနနိန္နော. စရိဿတိ ဗြဟ္မစရိယန္တိ ပဗ္ဗဇ္ဇံ သာသနဗြဟ္မစရိယံ စရိဿတိ.
၁၂၇၀. လေသကပ္ပေနာတိ ကပ္ပိယလေသေန. န စ ဝေါဟရေယျာတိ မာယာသာဌေယျဝသေန ဝစနံ န နိစ္ဆာရေယျ. ဓမ္မေ ဌိတော ကိန္တိ လဘေထ ဒုက္ခန္တိ ဧဝံ ဝုတ္တနယေန ဓမ္မေ ဌိတော ဓမ္မစာရီ သမစာရီ ကိန္တိ ကေန ပကာရေန ဒုက္ခံ လဘေထ ပါပုဏေယျ.