၆. ပါယာသိဝဂ္ဂေါ

၁. ပဌမအဂါရိယဝိမာနဝဏ္ဏနာ

ယထာ ဝနံ စိတ္တလတံ ပဘာသတီတိ အဂါရိယဝိမာနံ. တဿ ကာ ဥပ္ပတ္တိ? ဘဂဝါ ရာဇဂဟေ ဝိဟရတိ ဝေဠုဝနေ. တေန သမယေန ရာဇဂဟေ ဧကံ ကုလံ ဥဘတောပသန္နံ ဟောတိ သီလာစာရသမ္ပန္နံ ဩပါနဘူတံ ဘိက္ခူနံ ဘိက္ခုနီနံ. တေ ဒွေ ဇယမ္ပတိကာ ရတနတ္တယံ ဥဒ္ဒိဿ ယာဝဇီဝံ ပုညာနိ ကတွာ တတော စုတာ တာဝတိံသေသု နိဗ္ဗတ္တိံသု၊ တေသံ ဒွါဒသယောဇနိကံ ကနကဝိမာနံ နိဗ္ဗတ္တိ. တေ တတ္ထ ဒိဗ္ဗသမ္ပတ္တိံ အနုဘဝန္တိ. အထာယသ္မာ မဟာမောဂ္ဂလ္လာနောတိအာဒိ ဟေဋ္ဌာ ဝုတ္တနယေနေဝ ဝေဒိတဗ္ဗံ.

၁၀၄၈. ‘‘ယထာ ဝနံ စိတ္တလတံ ပဘာသတိ၊ ဥယျာနသေဋ္ဌံ တိဒသာနမုတ္တမံ၊

တထူပမံ တုယှမိဒံ ဝိမာနံ၊ ဩဘာသယံ တိဋ္ဌတိ အန္တလိက္ခေ.

၁၀၄၉. ‘‘ဒေဝိဒ္ဓိပတ္တောသိ မဟာနုဘာဝေါ၊ မနုဿဘူတော ကိမကာသိ ပုညံ၊

ကေနာသိ ဧဝံ ဇလိတာနုဘာဝေါ၊ ဝဏ္ဏော စ တေ သဗ္ဗဒိသာ ပဘာသတီ’’တိ. –

ထေရော ပုစ္ဆိ.

၁၀၅၀. ‘‘သော ဒေဝပုတ္တော အတ္တမနော၊ မောဂ္ဂလ္လာနေန ပုစ္ဆိတော၊

ပဉှံ ပုဋ္ဌော ဝိယာကာသိ၊ ယဿ ကမ္မဿိဒံ ဖလံ’’.

၁၀၅၁. ‘‘အဟဉ္စ ဘရိယာ စ မနုဿလောကေ၊ ဩပါနဘူတာ ဃရမာဝသိမှ၊

အန္နဉ္စ ပါနဉ္စ ပသန္နစိတ္တာ၊ သက္ကစ္စ ဒါနံ ဝိပုလံ အဒမှ.

၁၀၅၂. ‘‘တေန မေတာဒိသော ဝဏ္ဏော။ပေ။

ဝဏ္ဏော စ မေ သဗ္ဗဒိသာ ပဘာသတီ’’တိ. –

အတ္တနော သမ္ပတ္တိံ ဗျာကာသိ. ဂါထာသုပိ အပုဗ္ဗံ နတ္ထိ.

ပဌမအဂါရိယဝိမာနဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.

၂. ဒုတိယအဂါရိယဝိမာနဝဏ္ဏနာ

ယထာ ဝနံ စိတ္တလတန္တိ ဒုတိယအဂါရိယဝိမာနံ. ဧတ္ထာပိ အဋ္ဌုပ္ပတ္တိ အနန္တရသဒိသာဝ.

၁၀၅၄. ‘‘ယထာ ဝနံ စိတ္တလတံ ပဘာသတိ၊ ဥယျာနသေဋ္ဌံ တိဒသာနမုတ္တမံ၊

တထူပမံ တုယှမိဒံ ဝိမာနံ၊ ဩဘာသယံ တိဋ္ဌတိ အန္တလိက္ခေ.

၁၀၅၅. ‘‘ဒေဝိဒ္ဓိပတ္တောသိ မဟာနုဘာဝေါ၊

မနုဿဘူတော ကိမကာသိ ပုညံ၊

ကေနာသိ ဧဝံ ဇလိတာနုဘာဝေါ၊

ဝဏ္ဏော စ တေ သဗ္ဗဒိသာ ပဘာသတီ’’တိ. – ပုစ္ဆိ၊

၁၀၅၆. ‘‘သော ဒေဝပုတ္တော အတ္တမနော။ပေ။ ယဿ ကမ္မဿိဒံ ဖလံ’’.

၁၀၅၇. ‘‘အဟဉ္စ ဘရိယာ စ မနုဿလောကေ၊ ဩပါနဘူတာ ဃရမာဝသိမှ၊

အန္နဉ္စ ပါနဉ္စ ပသန္နစိတ္တာ၊ သက္ကစ္စ ဒါနံ ဝိပုလံ အဒမှ.

၁၀၅၈. ‘‘တေန မေတာဒိသော ဝဏ္ဏော။ပေ။

ဝဏ္ဏော စ မေ သဗ္ဗဒိသာ ပဘာသတီ’’တိ. –

အတ္တနော သမ္ပတ္တိံ ဗျာကာသိ. ဂါထာသုပိ အပုဗ္ဗံ နတ္ထိ.

ဒုတိယအဂါရိယဝိမာနဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.

၃. ဖလဒါယကဝိမာနဝဏ္ဏနာ

ဥစ္စမိဒံ မဏိထူဏန္တိ ဖလဒါယကဝိမာနံ. တဿ ကာ ဥပ္ပတ္တိ? ဘဂဝါ ရာဇဂဟေ ဝိဟရတိ ဝေဠုဝနေ. တေန သမယေန ရညော ဗိမ္ဗိသာရဿ အကာလေ အမ္ဗဖလာနိ ပရိဘုဉ္ဇိတုံ ဣစ္ဆာ ဥပ္ပဇ္ဇိ. သော အာရာမပါလံ အာဟ – ‘‘မယှံ ခေါ၊ ဘဏေ၊ အမ္ဗဖလေသု ဣစ္ဆာ ဥပ္ပန္နာ၊ တသ္မာ အမ္ဗာနိ မေ အာနေတွာ ဒေဟီ’’တိ. ‘‘ဒေဝ၊ နတ္ထိ အမ္ဗေသု အမ္ဗဖလံ၊ အပိစာဟံ တထာ ကရောမိ၊ သစေ ဒေဝေါ ကိဉ္စိ ကာလံ အာဂမေတိ၊ ယထာ အမ္ဗာ န စိရဿေဝ ဖလံ ဂဏှန္တီ’’တိ. ‘‘သာဓု၊ ဘဏေ၊ တထာ ကရောဟီ’’တိ. အာရာမပါလော အာရာမံ ဂန္တွာ အမ္ဗရုက္ခမူလေသု ပံသုံ အပနေတွာ တာဒိသံ ပံသုံ အာကိရိ၊ တာဒိသဉ္စ ဥဒကံ အာသိဉ္စိ၊ ယထာ န စိရဿေဝ အမ္ဗရုက္ခာ သစ္ဆိန္နပတ္တာ အဟေသုံ. အထ နံ ပံသုံ အပနေတွာ ဖာရုသကကသဋမိဿကံ ပါကတိကံ ပံသုံ အာကိရိတွာ သာဓုကံ ဥဒကံ အဒါသိ. တဒါ အမ္ဗရုက္ခာ န စိရေနေဝ ကောရကိတာ ပလ္လဝိတာ ကုဋမလကဇာတာ ဟုတွာ ပုပ္ဖိံသု၊ အထ သလာဋုကဇာတာ ဟုတွာ ဖလာနိ ဂဏှိံသု. တတ္ထေကသ္မိံ အမ္ဗရုက္ခေ ပဌမတရံ စတ္တာရိ ဖလာနိ မနောသိလာစုဏ္ဏပိဉ္ဇရဝဏ္ဏာနိ သမ္ပန္နဂန္ဓရသာနိ ပရိဏတာနိ အဟေသုံ.

သော တာနိ ဂဟေတွာ ‘‘ရညော ဒဿာမီ’’တိ ဂစ္ဆန္တော အန္တရာမဂ္ဂေ အာယသ္မန္တံ မဟာမောဂ္ဂလ္လာနံ ပိဏ္ဍာယ စရမာနံ ဒိသွာ စိန္တေသိ ‘‘ဣမာနိ အမ္ဗာနိ အဂ္ဂဖလဘူတာနိ ဣမဿ အယျဿ ဒဿာမိ၊ ကာမံ မံ ရာဇာ ဟနတု ဝါ ပဗ္ဗာဇေတု ဝါ၊ ရညော ဟိ ဒိန္နေ ဒိဋ္ဌဓမ္မေ ပူဇာမတ္တံ အပ္ပမတ္တကံ ဖလံ၊ အယျဿ ဒိန္နေ ပန ဒိဋ္ဌဓမ္မိကမ္ပိ သမ္ပရာယိကမ္ပိ အပရိမာဏံ ဖလံ ဘဝိဿတီ’’တိ. ဧဝံ ပန စိန္တေတွာ တာနိ ဖလာနိ ထေရဿ ဒတွာ ရာဇာနံ ဥပသင်္ကမိတွာ ရညော တမတ္ထံ အာရောစေသိ. တံ သုတွာ ရာဇာ ရာဇပုရိသေ အာဏာပေသိ ‘‘ဝီမံသထ တာဝ၊ ဘဏေ၊ ယထာယံ အာဟာ’’တိ. ထေရော ပန တာနိ ဖလာနိ ဘဂဝတော ဥပနာမေသိ. ဘဂဝါ တေသု ဧကံ သာရိပုတ္တတ္ထေရဿ၊ ဧကံ မဟာမောဂ္ဂလ္လာနတ္ထေရဿ၊ ဧကံ မဟာကဿပတ္ထေရဿ ဒတွာ ဧကံ အတ္တနာ ပရိဘုဉ္ဇိ. ပုရိသာ တံ ပဝတ္တိံ ရညော အာရောစေသုံ.

ရာဇာ တံ သုတွာ ‘‘ဓီရော ဝတာယံ ပုရိသော၊ ယော အတ္တနော ဇီဝိတမ္ပိ ပရိစ္စဇိတွာ ပုညပသုတော အဟောသိ၊ အတ္တနော ပရိဿမဉ္စ ဌာနဂတမေဝ အကာသီ’’တိ တုဋ္ဌစိတ္တော တဿ ဧကံ ဂါမဝရံ ဝတ္ထာလင်္ကာရာဒီနိ စ ဒတွာ ‘‘ယံ တယာ ဘဏေ အမ္ဗဖလဒါနေန ပုညံ ပသုတံ၊ တတော မေ ပတ္တိံ ဒေဟီ’’တိ အာဟ. သော ‘‘ဒေမိ၊ ဒေဝ၊ ယထာသုခံ ပတ္တိံ ဂဏှာဟီ’’တိ အဝေါစ. အာရာမပါလော အပရဘာဂေ ကာလံ ကတွာ တာဝတိံသေသု ဥပ္ပဇ္ဇိ၊ တဿ သောဠသယောဇနိကံ ကနကဝိမာနံ နိဗ္ဗတ္တိ သတ္တသတကူဋာဂါရပဋိမဏ္ဍိတံ. တံ ဒိသွာ အာယသ္မာ မဟာမောဂ္ဂလ္လာနော ပုစ္ဆိ –

၁၀၆၀. ‘‘ဥစ္စမိဒံ မဏိထူဏံ ဝိမာနံ၊ သမန္တတော သောဠသ ယောဇနာနိ၊

ကူဋာဂါရာ သတ္တသတာ ဥဠာရာ၊ ဝေဠုရိယထမ္ဘာ ရုစကတ္ထတာ သုဘာ.

၁၀၆၁. ‘‘တတ္ထစ္ဆသိ ပိဝသိ ခါဒသိ စ၊ ဒိဗ္ဗာ စ ဝီဏာ ပဝဒန္တိ ဝဂ္ဂုံ၊

အဋ္ဌဋ္ဌကာ သိက္ခိတာ သာဓုရူပါ၊ ဒိဗ္ဗာ စ ကညာ တိဒသစရာ ဥဠာရာ၊

နစ္စန္တိ ဂါယန္တိ ပမောဒယန္တိ.

၁၀၆၂. ‘‘ဒေဝိဒ္ဓိပတ္တောသိ မဟာနုဘာဝေါ။ပေ။

ဝဏ္ဏော စ တေ သဗ္ဗဒိသာ ပဘာသတီ’’တိ.

၁၀၆၃. ‘‘သော ဒေဝပုတ္တော အတ္တမနော။ပေ။ ယဿ ကမ္မဿိဒံ ဖလံ’’.

၁၀၆၄. ‘‘ဖလဒါယီ ဖလံ ဝိပုလံ လဘတိ၊ ဒဒမုဇုဂတေသု ပသန္နမာနသော၊

သော ဟိ ပမောဒတိ သဂ္ဂဂတော တိဒိဝေ၊ အနုဘောတိ စ ပုညဖလံ ဝိပုလံ.

၁၀၆၅. ‘‘တဝေဝါဟံ မဟာမုနိ၊ အဒါသိံ စတုရော ဖလေ.

၁၀၆၆. ‘‘တသ္မာ ဟိ ဖလံ အလမေဝ ဒါတုံ၊ နိစ္စံ မနုဿေန သုခတ္ထိကေန၊

ဒိဗ္ဗာနိ ဝါ ပတ္ထယတာ သုခါနိ၊ မနုဿသောဘဂ္ဂတမိစ္ဆတာ ဝါ.

၁၀၆၇. ‘‘တေန မေတာဒိသော ဝဏ္ဏော။ပေ။

ဝဏ္ဏော စ မေ သဗ္ဗဒိသာ ပဘာသတီ’’တိ. – သောပိဿ ဗျာကာသိ၊

၁၀၆၁. တတ္ထ အဋ္ဌဋ္ဌကာတိ ဧကေကသ္မိံ ကူဋာဂါရေ အဋ္ဌဋ္ဌကာ စတုသဋ္ဌိပရိမာဏာ. သာဓုရူပါတိ ရူပသမ္ပတ္တိယာ စ သီလာစာရသမ္ပတ္တိယာ စ သိက္ခာသမ္ပတ္တိယာ စ သုန္ဒရသဘာဝါ. ဒိဗ္ဗာ စ ကညာတိ ဒေဝစ္ဆရာယော. တိဒသစရာတိ တိဒသေသု သုခါစာရာ သုခဝိဟာရိနိယော. ဥဠာရာတိ ဥဠာရဝိဘဝါ.

၁၀၆၄. ဖလဒါယီတိ အတ္တနာ အမ္ဗဖလဿ ဒိန္နတ္တာ အတ္တာနံ သန္ဓာယ ဝဒတိ. ဖလန္တိ ပုညဖလံ. ဝိပုလန္တိ မဟန္တံ လဘတိ မနုဿလောကေ ပတိဋ္ဌိတောတိ အဓိပ္ပါယော. ဒဒန္တိ ဒဒန္တော ဒါနဟေတု. ဥဇုဂတေသူတိ ဥဇုပဋိပန္နေသု. သဂ္ဂဂတောတိ ဥပ္ပဇ္ဇနဝသေန သဂ္ဂံ ဂတော၊ တတ္ထာပိ တိဒိဝေ တာဝတိံသဘဝနေ အနုဘောတိ စ ပုညဖလံ ဝိပုလံ ယထာဟံ၊ ဧဝံ အညောပီတိ အတ္ထော.

၁၀၆၆. တသ္မာတိ ယသ္မာ စတုန္နံ ဖလာနံ ဒါနမတ္တေန ဤဒိသီ သမ္ပတ္တိ အဓိဂတာ၊ တသ္မာ. အလမေဝ ယုတ္တမေဝ. နိစ္စန္တိ သဗ္ဗကာလံ. ဒိဗ္ဗာနီတိ ဒေဝလောကပရိယာပန္နာနိ. မနုဿသောဘဂ္ဂတန္တိ မနုဿေသု သုဘဂဘာဝံ. သေသံ ဝုတ္တနယမေဝ.

ဖလဒါယကဝိမာနဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.

၄. ပဌမဥပဿယဒါယကဝိမာနဝဏ္ဏနာ

စန္ဒော ယထာ ဝိဂတဝလာဟကေ နဘေတိ ဥပဿယဒါယကဝိမာနံ. တဿ ကာ ဥပ္ပတ္တိ? ဘဂဝါ ရာဇဂဟေ ဝိဟရတိ ဝေဠုဝနေ. တေန သမယေန အညတရော ဘိက္ခု ဂါမကာဝါသေ ဝဿံ ဝသိတွာ ဝုတ္ထဝဿော ပဝါရေတွာ ဘဂဝန္တံ ဝန္ဒိတုံ ရာဇဂဟံ ဂစ္ဆန္တော အန္တရာမဂ္ဂေ သာယံ အညတရံ ဂါမံ ပဝိသိတွာ ဝသနဋ္ဌာနံ ပရိယေသန္တော အညတရံ ဥပါသကံ ဒိသွာ ပုစ္ဆိ – ‘‘ဥပါသက၊ ဣမသ္မိံ ဂါမေ အတ္ထိ ကိဉ္စိ ပဗ္ဗဇိတာနံ ဝသနယောဂ္ဂဋ္ဌာန’’န္တိ. ဥပါသကော ပသန္နစိတ္တော ဂေဟံ ဂန္တွာ ဘရိယာယ သဒ္ဓိံ မန္တေတွာ ထေရဿ ဝသနယောဂ္ဂံ ဌာနံ ပရိစ္ဆိန္ဒိတွာ တတ္ထ အာသနံ ပညာပေတွာ ပါဒေါဒကံ ပါဒပီဌံ ဥပဋ္ဌပေတွာ ထေရံ ပဝေသေတွာ တသ္မိံ ပါဒေ ဓောဝန္တေ ပဒီပံ ဥဇ္ဇာလေတွာ မဉ္စေ ပစ္စတ္ထရဏာနိ ပညာပေတွာ အဒါသိ. သွာတနာယ စ နိမန္တေတွာ ထေရဿ ဒုတိယဒိဝသေ ဘောဇေတွာ ပါနကတ္ထာယ ဂုဠပိဏ္ဍဉ္စ ဒတွာ ထေရံ ဂစ္ဆန္တံ အနုဂန္တွာ နိဝတ္တိ. သော အပရေန သမယေန သဟ ဘရိယာယ ကာလံ ကတွာ တာဝတိံသဘဝနေ ဒွါဒသယောဇနိကေ ကနကဝိမာနေ နိဗ္ဗတ္တိ. တံ အာယသ္မာ မဟာမောဂ္ဂလ္လာနော ဒွီဟိ ဂါထာဟိ ပဋိပုစ္ဆိ –

၁၀၆၉. ‘‘စန္ဒော ယထာ ဝိဂတဝလာဟကေ နဘေ၊ ဩဘာသယံ ဂစ္ဆတိ အန္တလိက္ခေ၊

တထူပမံ တုယှမိဒံ ဝိမာနံ၊ ဩဘာသယံ တိဋ္ဌတိ အန္တလိက္ခေ.

၁၀၇၀. ‘‘ဒေဝိဒ္ဓိပတ္တောသိ မဟာနုဘာဝေါ၊ မနုဿဘူတော ကိမကာသိ ပုညံ၊

ကေနာသိ ဧဝံ ဇလိတာနုဘာဝေါ၊ ဝဏ္ဏော စ တေ သဗ္ဗဒိသာ ပဘာသတီ’’တိ.

သော ဒေဝပုတ္တော ဣမာဟိ ဂါထာဟိ ဗျာကာသိ –

၁၀၇၁. ‘‘သော ဒေဝပုတ္တော အတ္တမနော။ပေ။ ယဿ ကမ္မဿိဒံ ဖလံ’’.

၁၀၇၂. ‘‘အဟဉ္စ ဘရိယာ စ မနုဿလောကေ၊ ဥပဿယံ အရဟတော အဒမှ၊

အန္နဉ္စ ပါနဉ္စ ပသန္နစိတ္တာ၊ သက္ကစ္စ ဒါနံ ဝိပုလံ အဒမှ.

၁၀၇၃. ‘‘တေန မေတာဒိသော ဝဏ္ဏော။ပေ။ ဝဏ္ဏော စ မေ သဗ္ဗဒိသာ ပဘာသတီ’’တိ.

တတ္ထ ဂါထာသု ယံ ဝတ္တဗ္ဗံ၊ တံ ဟေဋ္ဌာ ဝုတ္တနယမေဝ၊

ပဌမဥပဿယဒါယကဝိမာနဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.

၅. ဒုတိယဥပဿယဒါယကဝိမာနဝဏ္ဏနာ

သူရိယော ယထာ ဝိဂတဝလာဟကေ နဘေတိ ဒုတိယဥပဿယဒါယကဝိမာနံ. တဿ ကာ ဥပ္ပတ္တိ? ဘဂဝါ ရာဇဂဟေ ဝိဟရတိ ဝေဠုဝနေ. တေန သမယေန သမ္ဗဟုလာ ဘိက္ခူ ဂါမကာဝါသေ ဝဿံ ဝသိတွာ ဘဂဝန္တံ ဒဿနာယ ရာဇဂဟံ ဥဒ္ဒိဿ ဂစ္ဆန္တာ သာယံ အညတရံ ဂါမံ သမ္ပာပုဏိံသု. သေသံ အနန္တရဝိမာနသဒိသမေဝ.

၁၀၇၅. ‘‘သူရိယော ယထာ ဝိဂတဝလာဟကေ နဘေ။ပေ။.

(ယထာ ပုရိမဝိမာနံ၊ တထာ ဝိတ္ထာရေတဗ္ဗံ၊)

၁၀၇၉. ‘‘ဝဏ္ဏော စ မေ သဗ္ဗဒိသာ ပဘာသတီ’’တိ.

တတ္ထ ဂါထာသုပိ အပုဗ္ဗံ နတ္ထိ၊

ဒုတိယဥပဿယဒါယကဝိမာနဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.

၆. ဘိက္ခာဒါယကဝိမာနဝဏ္ဏနာ

ဥစ္စမိဒံ မဏိထူဏံ ဝိမာနန္တိ ဘိက္ခာဒါယကဝိမာနံ. တဿ ကာ ဥပ္ပတ္တိ? ဘဂဝါ ရာဇဂဟေ ဝိဟရတိ ဝေဠုဝနေ. တေန သမယေန အညတရော ဘိက္ခု အဒ္ဓါနမဂ္ဂပဋိပန္နော အညတရံ ဂါမံ ပိဏ္ဍာယ ပဝိဋ္ဌော ဧကဿ ဃရဒ္ဓါရေ အဋ္ဌာသိ. တတ္ထ အညတရော ပုရိသော ဓောတဟတ္ထပါဒေါ ‘‘ဘုဉ္ဇိဿာမီ’’တိ နိသိန္နော ဘောဇနံ ဥပနေတွာ ပါတိယာ ပက္ခိတ္တေ တံ ဘိက္ခုံ ဒိသွာ ပါတိယာ ဘတ္တံ တဿ ဘိက္ခုနော ပတ္တေ အာကိရန္တော တေန ‘‘ဧကဒေသမေဝ ဒေဟီ’’တိ ဝုတ္တောပိ သဗ္ဗမေဝ အာကိရိ. သော ဘိက္ခု အနုမောဒနံ ဝတွာ ပက္ကာမိ. သော ပုရိသော ‘‘ဆာတဇ္ဈတ္တဿ ဘိက္ခုနော မယာ အဘုဉ္ဇိတွာ ဘတ္တံ ဒိန္န’’န္တိ အနုဿရန္တော ဥဠာရံ ပီတိသောမနဿံ ပဋိလဘိ. သော အပရဘာဂေ ကာလံ ကတွာ တာဝတိံသေသု ဒွါဒသယောဇနိကေ ကနကဝိမာနေ နိဗ္ဗတ္တိ. တံ အာယသ္မာ မဟာမောဂ္ဂလ္လာနတ္ထေရော ဒေဝစာရိကံ စရန္တော မဟတိယာ ဒေဝိဒ္ဓိယာ ဝိရောစမာနံ ဒိသွာ ဣမာဟိ ဂါထာဟိ ပဋိပုစ္ဆိ –

၁၀၈၁. ‘‘ဥစ္စမိဒံ မဏိထူဏံ ဝိမာနံ၊ သမန္တတော ဒွါဒသ ယောဇနာနိ၊

ကူဋာဂါရာ သတ္တသတာ ဥဠာရာ၊ ဝေဠုရိယထမ္ဘာ ရုစကတ္ထတာ သုဘာ.

၁၀၈၂. ‘‘ဒေဝိဒ္ဓိပတ္တောသိ မဟာနုဘာဝေါ။ပေ။

ဝဏ္ဏော စ တေ သဗ္ဗဒိသာ ပဘာသတီ’’တိ.

သောပိ တဿ ဣမာဟိ ဂါထာဟိ ဗျာကာသိ –

၁၀၈၃. ‘‘သော ဒေဝပုတ္တော အတ္တမနော။ပေ။ ယဿ ကမ္မဿိဒံ ဖလံ’’.

၁၀၈၄. ‘‘အဟံ မနုဿေသု မနုဿဘူတော၊ ဒိသွာန ဘိက္ခုံ တသိတံ ကိလန္တံ၊

ဧကာဟံ ဘိက္ခံ ပဋိပါဒယိဿံ၊ သမင်္ဂိ ဘတ္တေန တဒါ အကာသိံ.

၁၀၈၅. ‘‘တေန မေတာဒိသော ဝဏ္ဏော။ပေ။ ဝဏ္ဏော စ မေ သဗ္ဗဒိသာ ပဘာသတီ’’တိ.

၁၀၈၄. တတ္ထ ဧကာဟံ ဘိက္ခန္တိ ဧကံ အဟံ ဘိက္ခာမတ္တံ၊ ဧကံ ဘတ္တဝဍ္ဎိတကန္တိ အတ္ထော. ပဋိပါဒယိဿန္တိ ပဋိပါဒေသိံ အဒါသိံ. သမင်္ဂိ ဘတ္တေနာတိ ဘတ္တေန သမင်္ဂီဘူတံ၊ လဒ္ဓဘိက္ခန္တိ အတ္ထော. ဧဝံ မဟာထေရော တေန ဒေဝပုတ္တေန အတ္တနော သုစရိတကမ္မေ ပကာသိတေ သပရိဝါရဿ တဿ ဓမ္မံ ဒေသေတွာ မနုဿလောကမာဂတော၊ တံ ပဝတ္တိံ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ ကထေသိ. သတ္ထာ တံ အဋ္ဌုပ္ပတ္တိံ ကတွာ သမ္ပတ္တမဟာဇနဿ ဓမ္မံ ဒေသေသိ. သာ ဒေသနာ မဟာဇနဿ သာတ္ထိကာ အဟောသီတိ.

ဘိက္ခာဒါယကဝိမာနဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.

၇. ယဝပါလကဝိမာနဝဏ္ဏနာ

ဥစ္စမိဒံ မဏိထူဏံ ဝိမာနန္တိ ယဝပါလကဝိမာနံ. တဿ ကာ ဥပ္ပတ္တိ? ဘဂဝါ ရာဇဂဟေ ဝိဟရတိ ဝေဠုဝနေ. တေန သမယေန ရာဇဂဟေ အညတရော ဒုဂ္ဂတဒါရကော ယဝခေတ္တံ ရက္ခတိ. သော ဧကဒိဝသံ ပါတရာသတ္ထာယ ကုမ္မာသံ လဘိတွာ ‘‘ခေတ္တံ ဂန္တွာ ဘုဉ္ဇိဿာမီ’’တိ တံ ကုမ္မာသံ ဂဟေတွာ ယဝခေတ္တံ ဂန္တွာ ရုက္ခမူလေ နိသီဒိ. တသ္မိံ ခဏေ အညတရော ခီဏာသဝတ္ထေရော မဂ္ဂပ္ပဋိပန္နော ဥပကဋ္ဌေ ကာလေ တံ ဌာနံ ပတွာ ယဝပါလကေန နိသိန္နံ ရုက္ခမူလံ ဥပသင်္ကမိ. ယဝပါလကော ဝေလံ ဩလောကေတွာ ‘‘ကစ္စိ၊ ဘန္တေ၊ အာဟာရော လဒ္ဓေါ’’တိ အာဟ. ထေရော တုဏှီ အဟောသိ. သော အလဒ္ဓဘာဝံ ဉတွာ ‘‘ဘန္တေ၊ ဥပကဋ္ဌာ ဝေလာ၊ ပိဏ္ဍာယ စရိတွာ ဘုဉ္ဇိတုံ န သက္ကာ၊ မယှံ အနုကမ္ပာယ ဣမံ ကုမ္မာသံ ပရိဘုဉ္ဇထာ’’တိ ဝတွာ ထေရဿ တံ ကုမ္မာသံ အဒါသိ. ထေရော တံ အနုကမ္ပန္တော တဿ ပဿန္တဿေဝ တံ ပရိဘုဉ္ဇိတွာ အနုမောဒနံ ဝတွာ ပက္ကာမိ. သောပိ ဒါရကော ‘‘သုဒိန္နံ ဝတ မယာ ဤဒိသဿ ကုမ္မာသဒါနံ ဒဒန္တေနာ’’တိ စိတ္တံ ပသာဒေတွာ အပရဘာဂေ ကာလံ ကတွာ တာဝတိံသဘဝနေ ဝုတ္တနယေနေဝ ဝိမာနေ နိဗ္ဗတ္တိ. တံ အာယသ္မာ မဟာမောဂ္ဂလ္လာနတ္ထေရော ဣမာဟိ ဂါထာဟိ ပဋိပုစ္ဆိ –

၁၀၈၇. ‘‘ဥစ္စမိဒံ မဏိထူဏံ ဝိမာနံ။ပေ။

ဝဏ္ဏော စ တေ သဗ္ဗဒိသာ ပဘာသတီ’’တိ.

သောပိ တဿ ဣမာဟိ ဂါထာဟိ ဗျာကာသိ –

၁၀၈၉. ‘‘သော ဒေဝပုတ္တော အတ္တမနော။ပေ။ ယဿ ကမ္မဿိဒံ ဖလံ’’.

၁၀၉၀. ‘‘အဟံ မနုဿေသု မနုဿဘူတော၊ အဟောသိံ ယဝပါလကော၊

အဒ္ဒသံ ဝိရဇံ ဘိက္ခုံ၊ ဝိပ္ပသန္နမနာဝိလံ.

၁၀၉၁. ‘‘တဿ အဒါသဟံ ဘာဂံ၊ ပသန္နော သေဟိ ပါဏိဘိ၊

ကုမ္မာသပိဏ္ဍံ ဒတွာန၊ မောဒါမိ နန္ဒနေ ဝနေ.

၁၀၉၂. ‘‘တေန မေတာဒိသော ဝဏ္ဏော။ပေ။

ဝဏ္ဏော စ မေ သဗ္ဗဒိသာ ပဘာသတီ’’တိ.

တတ္ထ ဂါထာသုပိ အပုဗ္ဗံ နတ္ထိ.

ယဝပါလကဝိမာနဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.

၈. ပဌမကုဏ္ဍလီဝိမာနဝဏ္ဏနာ

အလင်္ကတော မလျဓရော သုဝတ္ထောတိ ကုဏ္ဍလီဝိမာနံ. တဿ ကာ ဥပတ္တိ? ဘဂဝါ သာဝတ္ထိယံ ဝိဟရတိ ဇေတဝနေ. တေန သမယေန ဒွေ အဂ္ဂသာဝကာ သပရိဝါရာ ကာသီသု စာရိကံ စရန္တာ သူရိယတ္ထင်္ဂမနဝေလာယံ အညတရံ ဝိဟာရံ ပါပုဏိံသု. တံ ပဝတ္တိံ သုတွာ တဿ ဝိဟာရဿ ဂေါစရဂါမေ အညတရော ဥပါသကော ထေရေ ဥပသင်္ကမိတွာ ဝန္ဒိတွာ ပါဒဓောဝနံ ပါဒဗ္ဘဉ္ဇနတေလံ မဉ္စပီဌံ ပစ္စတ္ထရဏံ ပဒီပိယဉ္စ ဥပနေတွာ သွာတနာယ စ နိမန္တေတွာ ဒုတိယဒိဝသေ မဟာဒါနံ ပဝတ္တေသိ၊ ထေရာ တဿ အနုမောဒနံ ဝတွာ ပက္ကမိံသု. သော အပရေန သမယေန ကာလံ ကတွာ တာဝတိံသေသု ဒွါဒသယောဇနိကေ ကနကဝိမာနေ နိဗ္ဗတ္တိ. တံ အာယသ္မာ မဟာမောဂ္ဂလ္လာနတ္ထေရော ဣမာဟိ ဂါထာဟိ ပဋိပုစ္ဆိ –

၁၀၉၄. ‘‘အလင်္ကတော မလျဓရော သုဝတ္ထော၊ သုကုဏ္ဍလီ ကပ္ပိတကေသမဿု၊

အာမုတ္တဟတ္ထာဘရဏော ယသဿီ၊ ဒိဗ္ဗေ ဝိမာနမှိ ယထာပိ စန္ဒိမာ.

၁၀၉၅. ‘‘ဒိဗ္ဗာ စ ဝီဏာ ပဝဒန္တိ ဝဂ္ဂုံ၊ အဋ္ဌဋ္ဌကာ သိက္ခိတာ သာဓုရူပါ၊

ဒိဗ္ဗာ စ ကညာ တိဒသစရာ ဥဠာရာ၊ နစ္စန္တိ ဂါယန္တိ ပမောဒယန္တိ.

၁၀၉၆. ‘‘ဒေဝိဒ္ဓိပတ္တောသိ မဟာနုဘာဝေါ။ပေ။

ဝဏ္ဏော စ တေ သဗ္ဗဒိသာ ပဘာသတီ’’တိ.

သောပိ တဿ ဣမာဟိ ဂါထာဟိ ဗျာကာသိ –

၁၀၉၇. ‘‘သော ဒေဝပုတ္တော အတ္တမနော။ပေ။ ယဿ ကမ္မဿိဒံ ဖလံ’’.

၁၀၉၈. ‘‘အဟံ မနုဿေသု မနုဿဘူတော၊ ဒိသွာန သမဏေ သီလဝန္တေ၊

သမ္ပန္နဝိဇ္ဇာစရဏေ ယသဿီ၊ ဗဟုဿုတေ တဏှက္ခယူပပန္နေ၊

အန္နဉ္စ ပါနဉ္စ ပသန္နစိတ္တော၊ သက္ကစ္စ ဒါနံ ဝိပုလံ အဒါသိံ.

၁၀၉၉. ‘‘တေန မေတာဒိသော ဝဏ္ဏော။ပေ။

ဝဏ္ဏော စ မေ သဗ္ဗဒိသာ ပဘာသတီ’’တိ.

၁၀၉၄. တတ္ထ သုကုဏ္ဍလီတိ သုန္ဒရေဟိ ကုဏ္ဍလေဟိ အလင်္ကတကဏ္ဏော. ‘‘သကုဏ္ဍလီ’’တိပိ ပါဌော၊ သဒိသံ ကုဏ္ဍလံ သကုဏ္ဍလံ၊ တံ အဿ အတ္ထီတိ သကုဏ္ဍလီ၊ ယုတ္တကုဏ္ဍလီ အညမညဉ္စ တုယှဉ္စ အနုစ္ဆဝိကကုဏ္ဍလီတိ အတ္ထော. ကပ္ပိတကေသမဿူတိ သမ္မာကပ္ပိတကေသမဿု. အာမုတ္တဟတ္ထာဘရဏောတိ ပဋိမုက္ကအင်္ဂုလိယာဒိဟတ္ထာဘရဏော.

၁၀၉၈. တဏှက္ခယူပပန္နေတိ တဏှက္ခယံ အရဟတ္တံ၊ နိဗ္ဗာနမေဝ ဝါ ဥပဂတေ၊ အဓိဂတဝန္တေတိ အတ္ထော. သေသံ ဝုတ္တနယမေဝ.

ပဌမကုဏ္ဍလီဝိမာနဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.

၉. ဒုတိယကုဏ္ဍလီဝိမာနဝဏ္ဏနာ

အလင်္ကတော မလျဓရော သုဝတ္ထောတိ ဒုတိယကုဏ္ဍလီဝိမာနံ. တဿ ကာ ဥပ္ပတ္တိ? ဘဂဝါ သာဝတ္ထိယံ ဝိဟရတိ ဇေတဝနေ. တေန သမယေန ဒွေ အဂ္ဂသာဝကာ ကာသီသု ဇနပဒစာရိကံ စရန္တာတိအာဒိ သဗ္ဗံ အနန္တရသဒိသမေဝ.

၁၁၀၁. ‘‘အလင်္ကတော မလျဓရော သုဝတ္ထော၊ သုကုဏ္ဍလီ ကပ္ပိတကေသမဿု၊

အာမုတ္တဟတ္ထာဘရဏော ယသဿီ၊ ဒိဗ္ဗေ ဝိမာနမှိ ယထာပိ စန္ဒိမာ.

၁၁၀၂. ‘‘ဒိဗ္ဗာ စ ဝီဏာ ပဝဒန္တိ ဝဂ္ဂုံ၊

အဋ္ဌဋ္ဌကာ သိက္ခိတာ သာဓုရူပါ၊

ဒိဗ္ဗာ စ ကညာ တိဒသစရာ ဥဠာရာ၊ နစ္စန္တိ ဂါယန္တိ ပမောဒယန္တိ.

၁၁၀၃. ‘‘ဒေဝိဒ္ဓိပတ္တောသိ မဟာနုဘာဝေါ။ပေ။

ဝဏ္ဏော စ တေ သဗ္ဗဒိသာ ပဘာသတီ’’တိ. – ပုစ္ဆိ၊

၁၁၀၄. ‘‘သော ဒေဝပုတ္တော အတ္တမနော။ပေ။ ယဿ ကမ္မဿိဒံ ဖလံ’’.

၁၁၀၅. ‘‘အဟံ မနုဿေသု မနုဿဘူတော၊ ဒိသွာန သမဏေ သာဓုရူပေ၊

သမ္ပန္နဝိဇ္ဇာစရဏေ ယသဿီ၊ ဗဟုဿုတေ သီလဝန္တေ ပသန္နေ၊

အန္နဉ္စ ပါနဉ္စ ပသန္နစိတ္တော၊ သက္ကစ္စ ဒါနံ ဝိပုလံ အဒါသိံ.

၁၁၀၆. ‘‘တေန မေတာဒိသော ဝဏ္ဏော။ပေ။

ဝဏ္ဏော စ မေ သဗ္ဗဒိသာ ပဘာသတီ’’တိ.

ဂါထာသုပိ အပုဗ္ဗံ နတ္ထိ.

ဒုတိယကုဏ္ဍလီဝိမာနဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.

၁၀. (ဥတ္တရ) ပါယာသိဝိမာနဝဏ္ဏနာ

ယာ ဒေဝရာဇဿ သဘာ သုဓမ္မာတိ ဥတ္တရဝိမာနံ. တဿ ကာ ဥပ္ပတ္တိ? ဘဂဝတိ ပရိနိဗ္ဗုတေ ဓာတုဝိဘာဂေ စ ကတေ တတ္ထ တတ္ထ ထူပေသု ပတိဋ္ဌာပိယမာနေသု ဓမ္မဝိနယံ သင်္ဂါယိတုံ ဥစ္စိနိတွာ ဂဟိတေသု မဟာကဿပပ္ပမုခေသု မဟာထေရေသု ယာဝ ဝဿူပဂမနာ အညေသု စ ထေရေသု အတ္တနော အတ္တနော ပရိသာယ သဒ္ဓိံ တတ္ထ တတ္ထ ဝသန္တေသု အာယသ္မာ ကုမာရကဿပေါ ပဉ္စဟိ ဘိက္ခုသတေဟိ သဒ္ဓိံ သေတဗျနဂရံ ဂန္တွာ သိံသပါဝနေ ဝသိ. အထ ပါယာသိ ရာဇညော ထေရဿ တတ္ထ ဝသနဘာဝံ သုတွာ မဟတာ ဇနကာယေန ပရိဝုတော တံ ဥပသင်္ကမိတွာ ပဋိသန္ထာရံ ကတွာ နိသိန္နော အတ္တနော ဒိဋ္ဌိဂတံ ပဝေဒေသိ. အထ နံ ထေရော စန္ဒိမသူရိယူဒါဟရဏာဒီဟိ ပရလောကဿ အတ္ထိဘာဝံ ပကာသေန္တော အနေကဝိဟိတဟေတူပမာလင်္ကတံ ဒိဋ္ဌိဂဏ္ဌိဝိနိဝေဌနံ နာနာနယဝိစိတ္တံ ပါယာသိသုတ္တံ (ဒီ. နိ. ၂.၄၀၆ အာဒယော) ဒေသေတွာ တံ ဒိဋ္ဌိသမ္ပဒါယံ ပတိဋ္ဌာပေသိ.

သော ဝိသုဒ္ဓဒိဋ္ဌိကော ဟုတွာ သမဏဗြာဟ္မဏကပဏဒ္ဓိကာဒီနံ ဒါနံ ဒေန္တော အနုဠာရဇ္ဈာသယတာယ လူခံ အဒါသိ ဃာသစ္ဆာဒနမတ္တံ ကဏာဇကံ ဗိလင်္ဂဒုတိယံ သာဏာနိ စ ဝတ္ထာနိ. ဧဝံ ပန အသက္ကစ္စဒါနံ ဒတွာ ကာယဿ ဘေဒါ ဟီနကာယံ ဥပပဇ္ဇိ စာတုမဟာရာဇိကာနံ သဟဗျတံ. တဿ ပန ကိစ္စာကိစ္စေသု ယုတ္တပ္ပယုတ္တော ဥတ္တရော နာမ မာဏဝေါ အဟောသိ ဒါနေ ဗျာဝဋော. သော သက္ကစ္စဒါနံ ဒတွာ တာဝတိံသကာယံ ဥပပန္နော၊ တဿ ဒွါဒသယောဇနိကံ ဝိမာနံ နိဗ္ဗတ္တိ. သော ကတညုတံ ဝိဘာဝေန္တော သဟ ဝိမာနေန ကုမာရကဿပတ္ထေရံ ဥပသင်္ကမိတွာ ဝိမာနတော ဩရုယှ ပဉ္စပတိဋ္ဌိတေန ဝန္ဒိတွာ အဉ္ဇလိံ ပဂ္ဂယှ အဋ္ဌာသိ. တံ ထေရော –

၁၁၀၈. ‘‘ယာ ဒေဝရာဇဿ သဘာ သုဓမ္မာ၊ ယတ္ထစ္ဆတိ ဒေဝသံဃော သမဂ္ဂေါ၊

တထူပမံ တုယှမိဒံ ဝိမာနံ၊ ဩဘာသယံ တိဋ္ဌတိ အန္တလိက္ခေ.

၁၁၀၉. ‘‘ဒေဝိဒ္ဓိပတ္တောသိ မဟာနုဘာဝေါ။ပေ။

ဝဏ္ဏော စ တေ သဗ္ဗဒိသာ ပဘာသတီ’’တိ. – ဂါထာဟိ ပဋိပုစ္ဆိ၊

၁၁၁၀. ‘‘သော ဒေဝပုတ္တော အတ္တမနော။ပေ။ ယဿ ကမ္မဿိဒံ ဖလံ’’.

၁၁၁၁. ‘‘အဟံ မနုဿေသု မနုဿဘူတော၊ ရညော ပါယာသိဿ အဟောသိံ မာဏဝေါ၊

လဒ္ဓါ ဓနံ သံဝိဘာဂံ အကာသိံ၊ ပိယာ စ မေ သီလဝန္တော အဟေသုံ၊

အန္နဉ္စ ပါနဉ္စ ပသန္နစိတ္တော၊ သက္ကစ္စ ဒါနံ ဝိပုလံ အဒါသိံ.

၁၁၁၂. ‘‘တေန မေတာဒိသော ဝဏ္ဏော။ပေ။

ဝဏ္ဏော စ မေ သဗ္ဗဒိသာ ပဘာသတီ’’တိ. –

သော ဒေဝပုတ္တော တဿ ဣမာဟိ ဂါထာဟိ ဗျာကာသိ.