၁၃. စူဠရထဝိမာနဝဏ္ဏနာ
ဒဠှဓမ္မာ နိသာရဿာတိ စူဠရထဝိမာနံ. တဿ ကာ ဥပ္ပတ္တိ? ဘဂဝတိ ပရိနိဗ္ဗုတေ ဓာတုဝိဘာဂံ ကတွာ တတ္ထ တတ္ထ သတ္ထု ထူပေသု ပတိဋ္ဌာပိယမာနေသု မဟာကဿပတ္ထေရပ္ပမုခေသု ဓမ္မံ သင်္ဂါယိတုံ ဥစ္စိနိတွာ ဂဟိတေသု သာဝကေသု ယာဝ ဝဿူပဂမနာ ဝေနေယျာပေက္ခာယ အတ္တနော အတ္တနော ပရိသာယ သဒ္ဓိံ တတ္ထ တတ္ထ ဝသန္တေသု အာယသ္မာ မဟာကစ္စာယနော ပစ္စန္တဒေသေ အညတရသ္မိံ အရညာယတနေ ဝိဟရတိ. တေန သမယေန အဿကရဋ္ဌေ ပေါတလိနဂရေ အဿကရာဇာ ရဇ္ဇံ ကာရေတိ၊ တဿ ဇေဋ္ဌာယ ဒေဝိယာ ပုတ္တော သုဇာတော နာမ ကုမာရော သောဠသဝဿုဒ္ဒေသိကော ကနိဋ္ဌာယ ဒေဝိယာ နိဗန္ဓနေန ပိတရာ ရဋ္ဌတော ပဗ္ဗာဇိတော အရညံ ပဝိသိတွာ ဝနစရကေ နိဿာယ အရညေ ဝသတိ. သော ကိရ ကဿပဿ ဘဂဝတော သာသနေ ပဗ္ဗဇိတွာ သီလမတ္တေ ပတိဋ္ဌိတော ပုထုဇ္ဇနကာလကိရိယံ ကတွာ တာဝတိံသေသု နိဗ္ဗတ္တိတွာ တတ္ထ ယာဝတာယုကံ ဌတွာ အပရာပရံ သုဂတိယံယေဝ ပရိဗ္ဘမန္တော ဣမသ္မိံ ဗုဒ္ဓုပ္ပါဒေ ဘဂဝတော အဘိသမ္ဗောဓိတော တိံသဝဿေ အဿကရဋ္ဌေ အဿကရညော အဂ္ဂမဟေသိယာ ကုစ္ဆိသ္မိံ နိဗ္ဗတ္တိ၊ ‘‘သုဇာတော’’တိဿ နာမံ အဟောသိ. သော မဟန္တေန ပရိဝါရေန ဝဍ္ဎတိ.
တဿ ပန မာတရိ ကာလကတာယ ရာဇာ အညံ ရာဇဓီတရံ အဂ္ဂမဟေသိဋ္ဌာနေ ဌပေသိ. သာပိ အပရေန သမယေန ပုတ္တံ ဝိဇာယိ. တဿာ ရာဇာ ပုတ္တံ ဒိသွာ ပသန္နော ‘‘ဘဒ္ဒေ၊ တယာ ဣစ္ဆိတံ ဝရံ ဂဏှာဟီ’’တိ ဝရံ အဒါသိ. သာ ဂဟိတကံ ကတွာ ဌပေတွာ ယဒါ သုဇာတကုမာရော သောဠသဝဿုဒ္ဒေသိကော ဇာတော၊ တဒါ ရာဇာနံ အာဟ ‘‘ဒေဝ၊ တုမှေဟိ မမ ပုတ္တံ ဒိသွာ တုဋ္ဌစိတ္တေဟိ ဝရော ဒိန္နော၊ တံ ဣဒါနိ ဒေထာ’’တိ. ‘‘ဂဏှ၊ ဒေဝီ’’တိ. ‘‘မယှံ ပုတ္တဿ ရဇ္ဇံ ဒေထာ’’တိ. ‘‘နဿ၊ ဝသလိ၊ မမ ဇေဋ္ဌပုတ္တေ ဒေဝကုမာရသဒိသေ သုဇာတကုမာရေ ဌိတေ ကသ္မာ ဧဝံ ဝဒသီ’’တိ ပဋိက္ခိပိ. ဒေဝီ ပုနပ္ပုနံ နိဗန္ဓနံ ကရောန္တီ မနံ အလဘိတွာ ဧကဒိဝသံ အာဟ ‘‘ဒေဝ၊ ယဒိ သစ္စေ တိဋ္ဌသိ၊ ဒေဟိ ဧဝါ’’တိ. ရာဇာ ‘‘အနုပဓာရေတွာ မယာ ဣမိဿာ ဝရော ဒိန္နော၊ အယဉ္စ ဧဝံ ဝဒတီ’’တိ ဝိပ္ပဋိသာရီ ဟုတွာ သုဇာတကုမာရံ ပက္ကောသိတွာ တမတ္ထံ အာရောစေတွာ အဿူနိ ပဝတ္တေသိ. ကုမာရော ပိတရံ သောစမာနံ ဒိသွာ ဒေါမနဿပ္ပတ္တော အဿူနိ ပဝတ္တေတွာ ‘‘အနုဇာနာဟိ၊ ဒေဝ၊ အဟံ အညတ္ထ ဂမိဿာမီ’’တိ အာဟ. တံ သုတွာ ရညာ ‘‘အညံ တေ နဂရံ မာပေဿာမိ၊ တတ္ထ ဝသေယျာသီ’’တိ ဝုတ္တေ ကုမာရော န ဣစ္ဆိ. ‘‘မမ သဟာယာနံ ရာဇူနံ သန္တိကေ ပေသေဿာမီ’’တိ စ ဝုတ္တေ တမ္ပိ နာနုဇာနိ. ကေဝလံ ‘‘ဒေဝ၊ အရညံ ဂမိဿာမီ’’တိ အာဟ. ရာဇာ ပုတ္တံ အာလိင်္ဂိတွာ သီသေ စုမ္ဗိတွာ ‘‘မမစ္စယေန ဣဓာဂန္တွာ ရဇ္ဇေ ပတိဋ္ဌဟာ’’တိ ဝတွာ ဝိဿဇ္ဇေသိ.
သော အရညံ ပဝိသိတွာ ဝနစရကေ နိဿာယ ဝသန္တော ဧကဒိဝသံ မိဂဝံ ဂတော. တဿ သမဏကာလေ သဟာယဝရော ဧကော ဒေဝပုတ္တော ဟိတေသိတာယ မိဂရူပေန တံ ပလောဘေန္တော ဓာဝိတွာ အာယသ္မတော မဟာကစ္စာယနဿ ဝသနဋ္ဌာနသမီပံ ပတွာ အန္တရဓာယိ. သော ‘‘ဣမံ မိဂံ ဣဒါနိ ဂဏှိဿာမီ’’တိ ဥပဓာဝန္တော ထေရဿ ဝသနဋ္ဌာနံ ပတွာ တံ အပဿန္တော ဗဟိ ပဏ္ဏသာလာယ ထေရံ နိသိန္နံ ဒိသွာ တဿ သမီပေ စာပကောဋိံ ဩလုဗ္ဘ အဋ္ဌာသိ. ထေရော တံ ဩလောကေတွာ အာဒိတော ပဋ္ဌာယ သဗ္ဗံ တဿ ပဝတ္တိံ ဉတွာ အနုဂ္ဂဏှန္တော အဇာနန္တော ဝိယ သင်္ဂဟံ ကရောန္တော –
၉၈၁. ‘‘ဒဠှဓမ္မာ နိသာရဿ၊ ဓနုံ ဩလုဗ္ဘ တိဋ္ဌသိ၊
ခတ္တိယော နုသိ ရာဇညော၊ အဒု လုဒ္ဒေါ ဝနေစရော’’တိ. –
ပုစ္ဆိ. တတ္ထ ဒဠှဓမ္မာတိ ဒဠှဓနု. ဒဠှဓနု နာမ ဒွိသဟဿထာမံ ဝုစ္စတိ. ဒွိသဟဿထာမန္တိ စ ယဿ အာရောပိတဿ ဇိယာယ ဗဒ္ဓေါ လောဟသီသာဒီနံ ဘာရော ဒဏ္ဍေ ဂဟေတွာ ယာဝ ကဏ္ဍပ္ပမာဏာ ဥက္ခိတ္တဿ ပထဝိတော မုစ္စတိ. နိသာရဿာတိ နိရတိသယသာရဿ ဝိသိဋ္ဌသာရဿ ရုက္ခဿ ဓနုံ၊ သာရတရရုက္ခမယံ ဓနုန္တိ အတ္ထော. ဩလုဗ္ဘာတိ သန္နိရုမ္ဘိတွာ. ရာဇညောတိ ရာဇကုမာရော. ဝနေစရောတိ ဝနစရော.
အထ သော အတ္တာနံ အာဝိကရောန္တော –
၉၈၂. ‘‘အဿကာဓိပတိဿာဟံ၊ ဘန္တေ ပုတ္တော ဝနေစရော၊
နာမံ မေ ဘိက္ခု တေ ဗြူမိ၊ သုဇာတော ဣတိ မံ ဝိဒူ.
၉၈၃. ‘‘မိဂေ ဂဝေသမာနောဟံ၊ ဩဂါဟန္တော ဗြဟာဝနံ၊
မိဂံ တဉ္စေဝ နာဒ္ဒက္ခိံ၊ တဉ္စ ဒိသွာ ဌိတော အဟ’’န္တိ. –
အာဟ. တတ္ထ အဿကာဓိပတိဿာတိ အဿကရဋ္ဌာဓိပတိနော အဿကရာဇဿ. ဘိက္ခူတိ ထေရံ အာလပတိ. မိဂေ ဂဝေသမာနောတိ မိဂသူကရာဒိကေ ဂဝေသန္တော၊ မိဂဝံ စရန္တောတိ အတ္ထော.
တံ သုတွာ ထေရော တေန သဒ္ဓိံ ပဋိသန္ထာရံ ကရောန္တော –
၉၈၄. ‘‘သွာဂတံ တေ မဟာပုည၊ အထော တေ အဒုရာဂတံ၊
ဧတ္တော ဥဒကမာဒါယ၊ ပါဒေ ပက္ခာလယဿု တေ.
၉၈၅. ‘‘ဣဒမ္ပိ ပါနီယံ သီတံ၊ အာဘတံ ဂိရိဂဗ္ဘရာ၊
ရာဇပုတ္တ တတော ပိတွာ၊ သန္ထတသ္မိံ ဥပါဝိသာ’’တိ. – အာဟ၊
၉၈၄. တတ္ထ အဒုရာဂတန္တိ ဒုရာဂမနဝဇ္ဇိတံ၊ မဟာပုည၊ တေ ဣဓာဂမနံ သွာဂတံ၊ န တေ အပ္ပကမ္ပိ ဒုရာဂမနံ အတ္ထိ တုယှဉ္စ မယှဉ္စ ပီတိသောမနဿဇနနတောတိ အဓိပ္ပါယော. ‘‘အဓုနာဂတ’’န္တိပိ ပါဌော၊ ဣဒါနိ အာဂမနန္တိ အတ္ထော.
၉၈၅. သန္ထတသ္မိံ ဥပါဝိသာတိ အနန္တရဟိတာယ ဘူမိယာ အနိသီဒိတွာ အမုကသ္မိံ တိဏသန္ထာရကေ နိသီဒါတိ.
တတော ရာဇကုမာရော ထေရဿ ပဋိသန္ထာရံ သမ္ပဋိစ္ဆန္တော အာဟ –
၉၈၆. ‘‘ကလျာဏီ ဝတ တေ ဝါစာ၊ သဝနီယာ မဟာမုနိ၊
နေလာ အတ္ထဝတီ ဝဂ္ဂု၊ မန္တွာ အတ္ထဉ္စ ဘာသသိ.
၉၈၇. ‘‘ကာ တေ ရတိ ဝနေ ဝိဟရတော၊ ဣသိနိသဘ ဝဒေဟိ ပုဋ္ဌော၊
တဝ ဝစနပထံ နိသာမယိတွာ၊ အတ္ထဓမ္မပဒံ သမာစရေမသေ’’တိ.
၉၈၆. တတ္ထ ကလျာဏီတိ သုန္ဒရာ သောဘနာ. သဝနီယာတိ သောတုံ ယုတ္တာ. နေလာတိ နိဒ္ဒေါသာ. အတ္ထဝတီတိ အတ္ထယုတ္တာ ဒိဋ္ဌဓမ္မိကာဒိနာ ဟိတေန ဥပေတာ. ဝဂ္ဂူတိ မဓုရာ. မန္တွာတိ ဇာနိတွာ ပညာယ ပရိစ္ဆိန္ဒိတွာ. အတ္ထန္တိ အတ္ထတော အနပေတံ ဧကန္တဟိတာဝဟံ.
၉၈၇. ဣသိနိသဘာတိ ဣသီသု နိသဘ အာဇာနီယသဒိသ. ဝစနပထန္တိ ဝစနံ. ဝစနမေဝ ဟိ အတ္ထာဓိဂမဿ ဥပါယဘာဝတော ‘‘ဝစနပထ’’န္တိ ဝုတ္တံ. အတ္ထဓမ္မပဒံ သမာစရေမသေတိ ဣဓ စေဝ သမ္ပရာယေ စ အတ္ထာဝဟံ သီလာဒိဓမ္မကောဋ္ဌာသံ ပဋိပဇ္ဇာမသေ.
ဣဒါနိ ထေရော အတ္တနော သမ္မာပဋိပတ္တိံ တဿ အနုစ္ဆဝိကံ ဝဒန္တော –
၉၈၈. ‘‘အဟိံသာ သဗ္ဗပါဏီနံ၊ ကုမာရမှာက ရုစ္စတိ၊
ထေယျာ စ အတိစာရာ စ၊ မဇ္ဇပါနာ စ အာရတိ.
၉၈၉. ‘‘အာရတိ သမစရိယာ စ၊ ဗာဟုသစ္စံ ကတညုတာ၊
ဒိဋ္ဌေဝ ဓမ္မေ ပါသံသာ၊ ဓမ္မာ ဧတေ ပသံသိယာ’’တိ. – အာဟ၊
၉၈၉. တတ္ထ အာရတိ သမစရိယာ စာတိ ယထာဝုတ္တာ စ ပါပဓမ္မတော အာရတိ၊ ပဋိဝိရတိ ကာယသမတာဒိသမစရိယာ စ. ဗာဟုသစ္စန္တိ ပရိယတ္တိဗာဟုသစ္စံ. ကတညုတာတိ ပရေဟိ အတ္တနော ကတဿ ဥပကာရဿ ဇာနနာ. ပါသံသာတိ အတ္ထကာမေဟိ ကုလပုတ္တေဟိ ပကာရတော အာသံသိတဗ္ဗာ. ဓမ္မာ ဧတေတိ ဧတေ ယထာဝုတ္တာ အဟိံသာဒိဓမ္မာ. ပသံသိယာတိ ဝိညူဟိ ပသံသိတဗ္ဗာ.
ဧဝံ ထေရော တဿ အနုစ္ဆဝိကံ သမ္မာပဋိပတ္တိံ ဝတွာ အနာဂတံသဉာဏေန အာယုသင်္ခါရေ ဩလောကေန္တော ‘‘ပဉ္စမာသမတ္တမေဝါ’’တိ ဒိသွာ တံ သံဝေဇေတွာ ဒဠှံ တတ္ထ သမ္မာပဋိပတ္တိယံ ပတိဋ္ဌာပေတုံ ဣမံ ဂါထမာဟ –
၉၉၀. ‘‘သန္တိကေ မရဏံ တုယှံ၊ ဩရံ မာသေဟိ ပဉ္စဟိ၊
ရာဇပုတ္တ ဝိဇာနာဟိ၊ အတ္တာနံ ပရိမောစယာ’’တိ.
တတ္ထ အတ္တာနံ ပရိမောစယာတိ အတ္တာနံ အပါယဒုက္ခတော မောစေဟိ.
တတော ကုမာရော အတ္တနော မုတ္တိယာ ဥပါယံ ပုစ္ဆန္တော အာဟ –
၉၉၁. ‘‘ကတမံ သွာဟံ ဇနပဒံ ဂန္တွာ၊ ကိံ ကမ္မံ ကိဉ္စ ပေါရိသံ၊
ကာယ ဝါ ပန ဝိဇ္ဇာယ၊ ဘဝေယျံ အဇရာမရော’’တိ.
တတ္ထ ကတမံ သွာဟန္တိ ကတမံ သု အဟံ၊ ကတမံ နူတိ အတ္ထော. ကိံ ကမ္မံ ကိဉ္စ ပေါရိသန္တိ ကတွာတိ ဝစနသေသော. ပေါရိသန္တိ ပုရိသကိစ္စံ.
တတော ထေရော တဿ ဓမ္မံ ဒေသေတုံ ဣမာ ဂါထာယော အဝေါစ –
၉၉၂. ‘‘န ဝိဇ္ဇတေ သော ပဒေသော၊ ကမ္မံ ဝိဇ္ဇာ စ ပေါရိသံ၊
ယတ္ထ ဂန္တွာ ဘဝေ မစ္စော၊ ရာဇပုတ္တာဇရာမရော.
၉၉၃. ‘‘မဟဒ္ဓနာ မဟာဘောဂါ၊ ရဋ္ဌဝန္တောပိ ခတ္တိယာ၊
ပဟူတဓနဓညာသေ၊ တေပိ နော အဇရာမရာ.
၉၉၄. ‘‘ယဒိ တေ သုတာ အန္ဓကဝေဏ္ဍုပုတ္တာ၊ သူရာ ဝီရာ ဝိက္ကန္တပ္ပဟာရိနော၊
တေပိ အာယုက္ခယံ ပတ္တာ၊ ဝိဒ္ဓသ္တာ သဿတီသမာ.
၉၉၅. ‘‘ခတ္တိယာ ဗြာဟ္မဏာ ဝေဿာ၊ သုဒ္ဒါ စဏ္ဍာလပုက္ကုသာ၊
ဧတေ စညေ စ ဇာတိယာ၊ တေပိ နော အဇရာမရာ.
၉၉၆. ‘‘ယေ မန္တံ ပရိဝတ္တေန္တိ၊ ဆဠင်္ဂံ ဗြဟ္မစိန္တိတံ၊
ဧတေ စညေ စ ဝိဇ္ဇာယ၊ တေပိ နော အဇရာမရာ.
၉၉၇. ‘‘ဣသယော စာပိ ယေ သန္တာ၊ သညတတ္တာ တပဿိနော၊
သရီရံ တေပိ ကာလေန၊ ဝိဇဟန္တိ တပဿိနော.
၉၉၈. ‘‘ဘာဝိတတ္တာပိ အရဟန္တော၊ ကတကိစ္စာ အနာသဝါ၊
နိက္ခိပန္တိ ဣမံ ဒေဟံ၊ ပုညပါပပရိက္ခယာ’’တိ.
၉၉၂. တတ္ထ ယတ္ထ ဂန္တွာတိ ယံ ပဒေသံ ဂန္တွာ ကမ္မံ ဝိဇ္ဇံ ပေါရိသဉ္စ ကာယပယောဂေန ဣတရပယောဂေန စ ဥပဂန္တွာ ပါပုဏိတွာ ဘဝေယျ အဇရာမရောတိ အတ္ထော.
၉၉၃. ဟေဋ္ဌိမကောဋိယာ ကောဋိသတာဒိပရိမာဏံ သံဟရိတွာ ဌပိတံ မဟန္တံ ဓနံ ဧတေသန္တိ မဟဒ္ဓနာ. ကုမ္ဘတ္တယာဒိကဟာပဏပရိဗ္ဗယော မဟန္တော ဘောဂေါ ဧတေသန္တိ မဟာဘောဂါ. ရဋ္ဌဝန္တောတိ ရဋ္ဌသာမိကာ၊ အနေကယောဇနပရိမာဏံ ရဋ္ဌံ ပသာသန္တာတိ အဓိပ္ပါယော. ခတ္တိယာတိ ခတ္တိယဇာတိကာ. ပဟူတဓနဓညာသေတိ မဟာဓနဓညသန္နိစယာ၊ အတ္တနော ပရိသာယ စ သတ္တဋ္ဌသံဝစ္ဆရပဟောနကဓနဓညသန္နိစယာ. တေပိ နော အဇရာမရာတိ ဇရာမရဏဓမ္မာ ဧဝ၊ မဟဒ္ဓနတာဒီနိပိ တေသံ ဥပရိ နိပတန္တံ ဇရာမရဏံ နိဝတ္တေတုံ န သက္ကောန္တီတိ အတ္ထော.
၉၉၄. အန္ဓကဝေဏ္ဍုပုတ္တာတိ အန္ဓကဝေဏ္ဍုဿ ပုတ္တာတိ ပညာတာ. သူရာတိ သတ္တိမန္တော. ဝီရာတိ ဝီရိယဝန္တော. ဝိက္ကန္တပ္ပဟာရိနောတိ သူရဝီရဘာဝေနေဝ ပဋိသတ္တုဗလံ ဝိက္ကမ္မ ပသယှ ပဟရဏသီလာ. ဝိဒ္ဓသ္တာတိ ဝိနဋ္ဌာ. သဿတီသမာတိ ကုလပရမ္ပရာယ သဿတီဟိ စန္ဒသူရိယာဒီဟိ သမာနာ၊ တေပိ အစိရကာလပဝတ္တကုလနွယာတိ အတ္ထော.
၉၉၅. ဇာတိယာတိ အတ္တနော ဇာတိယာ၊ ဝိသိဋ္ဌတရာ ပန ဇာတိပိ နေသံ ဇရာမရဏံ နိဝတ္တေတုံ န သက္ကောတီတိ အတ္ထော.
၉၉၆. မန္တန္တိ ဝေဒံ. ဆဠင်္ဂန္တိ ကပ္ပဗျာကရဏနိရုတ္တိသိက္ခာဆန္ဒောဝိစိတိဇောတိသတ္ထသင်္ခါတေဟိ ဆဟိ အင်္ဂေဟိ ဆဠင်္ဂံ. ဗြဟ္မစိန္တိတန္တိ ဗြဟ္မေဟိ အဋ္ဌကာဒီဟိ စိန္တိတံ ပညာစက္ခုနာ ဒိဋ္ဌံ.
၉၉၇. သန္တာတိ ဥပသန္တကာယဝစီကမ္မန္တာ. သညတတ္တာတိ သညတစိတ္တာ. တပဿိနောတိ တပနိဿိတာ.
ဣဒါနိ ကုမာရော အတ္တနာ ကတ္တဗ္ဗံ ဝဒန္တော –
၉၉၉. ‘‘သုဘာသိတာ အတ္ထဝတီ၊ ဂါထာယော တေ မဟာမုနိ၊
နိဇ္ဈတ္တောမှိ သုဘဋ္ဌေန၊ တွဉ္စ မေ သရဏံ ဘဝါ’’တိ. –
အာဟ. တတ္ထ နိဇ္ဈတ္တောမှီတိ နိဇ္ဈာပိတော ဓမ္မောဇသညာယ သညတ္တိဂတော အမှိ. သုဘဋ္ဌေနာတိ သုဋ္ဌု ဘာသိတေန.
တတော ထေရော တံ အနုသာသန္တော ဣမံ ဂါထံ အဘာသိ –
၁၀၀၀. ‘‘မာ မံ တွံ သရဏံ ဂစ္ဆ၊ တမေဝ သရဏံ ဝဇ၊
သကျပုတ္တံ မဟာဝီရံ၊ ယမဟံ သရဏံ ဂတော’’တိ.
တတော ရာဇကုမာရော အာဟ –
၁၀၀၁. ‘‘ကတရသ္မိံ သော ဇနပဒေ၊ သတ္ထာ တုမှာက မာရိသ၊
အဟမ္ပိ ဒဋ္ဌုံ ဂစ္ဆိဿံ၊ ဇိနံ အပ္ပဋိပုဂ္ဂလ’’န္တိ.
ပုန ထေရော အာဟ –
၁၀၀၂. ‘‘ပုရတ္ထိမသ္မိံ ဇနပဒေ၊ ဩက္ကာကကုလသမ္ဘဝေါ၊
တတ္ထာသိ ပုရိသာဇညော၊ သော စ ခေါ ပရိနိဗ္ဗုတော’’တိ.
တတ္ထ ထေရေန နိသိန္နပဒေသတော မဇ္ဈိမဒေသဿ ပါစီနဒိသာဘာဂတ္တာ ဝုတ္တံ ‘‘ပုရတ္ထိမသ္မိံ ဇနပဒေ’’တိ.
ဧဝံ သော ရာဇပုတ္တော ထေရဿ ဓမ္မဒေသနံ သုတွာ ပသန္နမာနသော သရဏေသု စ သီလေသု စ ပတိဋ္ဌဟိ. တေန ဝုတ္တံ –
၁၀၀၃. ‘‘သစေ ဟိ ဗုဒ္ဓေါ တိဋ္ဌေယျ၊ သတ္ထာ တုမှာက မာရိသ၊
ယောဇနာနိ သဟဿာနိ၊ ဂစ္ဆေယျံ ပယိရုပါသိတုံ.
၁၀၀၄. ‘‘ယတော စ ခေါ ပရိနိဗ္ဗုတော၊ သတ္ထာ တုမှာက မာရိသ၊
နိဗ္ဗုတမ္ပိ မဟာဝီရံ၊ ဂစ္ဆာမိ သရဏံ အဟံ.
၁၀၀၅. ‘‘ဥပေမိ သရဏံ ဗုဒ္ဓံ၊ ဓမ္မဉ္စာပိ အနုတ္တရံ၊
သံဃဉ္စ နရဒေဝဿ၊ ဂစ္ဆာမိ သရဏံ အဟံ.
၁၀၀၆. ‘‘ပါဏာတိပါတာ ဝိရမာမိ ခိပ္ပံ၊ လောကေ အဒိန္နံ ပရိဝဇ္ဇယာမိ၊
အမဇ္ဇပေါ နော စ မုသာ ဘဏာမိ၊ သကေန ဒါရေန စ ဟောမိ တုဋ္ဌော’’တိ.
ဧဝံ ပန တံ သရဏေသု စ သီလေသု စ ပတိဋ္ဌိတံ ထေရော ဧဝမာဟ ‘‘ရာဇကုမာရ၊ တုယှံ ဣဓ အရညဝါသေန အတ္ထော နတ္ထိ၊ န စိရံ တဝ ဇီဝိတံ၊ ပဉ္စမာသဗ္ဘန္တရေ ဧဝ ကာလံ ကရိဿသိ၊ တသ္မာ တဝ ပိတု သန္တိကမေဝ ဂန္တွာ ဒါနာဒီနိ ပုညာနိ ကတွာ သဂ္ဂပရာယဏော ဘဝေယျာသီ’’တိ ဝတွာ အတ္တနော သန္တိကေ ဓာတုယော ဒတွာ ဝိဿဇ္ဇေသိ. သော ဂစ္ဆန္တော ‘‘အဟံ၊ ဘန္တေ၊ တုမှာကံ ဝစနေန ဣတော ဂမိဿာမိ၊ တုမှေဟိပိ မယှံ အနုကမ္ပာယ တတ္ထ အာဂန္တဗ္ဗ’’န္တိ ဝတွာ ထေရဿ အဓိဝါသနံ ဝိဒိတွာ ဝန္ဒိတွာ ပဒက္ခိဏံ ကတွာ ပိတု နဂရံ ဂန္တွာ ဥယျာနံ ပဝိသိတွာ အတ္တနော အာဂတဘာဝံ ရညော နိဝေဒေသိ.
တံ သုတွာ ရာဇာ သပရိဝါရော ဥယျာနံ ဂန္တွာ ကုမာရံ အာလိင်္ဂိတွာ အန္တေပုရံ နေတွာ အဘိသိဉ္စိတုကာမော အဟောသိ. ကုမာရော ‘‘ဒေဝ၊ မယှံ အပ္ပကံ အာယု၊ ဣတော စတုန္နံ မာသာနံ အစ္စယေန မရဏံ ဘဝိဿတိ၊ ကိံ မေ ရဇ္ဇေန၊ တုမှေ နိဿာယ ပုညမေဝ ကရိဿာမီ’’တိ ဝတွာ ထေရဿ ဂုဏံ ရတနတ္တယဿ စ အာနုဘာဝံ ပဝေဒေသိ. တံ သုတွာ ရာဇာ သံဝေဂပ္ပတ္တော ရတနတ္တယေ စ ထေရေ စ ပသန္နမာနသော မဟန္တံ ဝိဟာရံ ကာရေတွာ မဟာကစ္စာယနတ္ထေရဿ သန္တိကေ ဒူတံ ပါဟေသိ. ထေရောပိ ရာဇာနံ မဟာဇနဉ္စ အနုဂ္ဂဏှန္တော အာဂစ္ဆိ. ရာဇာ စ သပရိဝါရော ဒူရတောဝ ပစ္စုဂ္ဂမနံ ကတွာ ထေရံ ဝိဟာရံ ပဝေသေတွာ စတူဟိ ပစ္စယေဟိ သက္ကစ္စံ ဥပဋ္ဌဟန္တော သရဏေသု စ သီလေသု စ ပတိဋ္ဌဟိ. ကုမာရော စ သီလာနိ သမာဒိယိတွာ ထေရံ ဘိက္ခူ စေဝ သက္ကစ္စံ ဥပဋ္ဌဟန္တော ဒါနာနိ ဒဒန္တော ဓမ္မံ သုဏန္တော စတုန္နံ မာသာနံ အစ္စယေန ကာလံ ကတွာ တာဝတိံသဘဝနေ နိဗ္ဗတ္တိ. တဿ ပုညာနုဘာဝေန သတ္တရတနပဋိမဏ္ဍိတော သတ္တယောဇနပ္ပမာဏော ရထော ဥပ္ပဇ္ဇိ၊ အနေကာနိ စဿ အစ္ဆရာသဟဿာနိ ပရိဝါရော အဟောသိ.
ရာဇာ ကုမာရဿ သရီရသက္ကာရံ ကတွာ ဘိက္ခုသံဃဿ စ မဟာဒါနံ ပဝတ္တေတွာ စေတိယဿ ပူဇံ အကာသိ၊ တတ္ထ မဟာဇနော သန္နိပတိ၊ ထေရောပိ သပရိဝါရော တံ ပဒေသံ ဥပဂဉ္ဆိ. အထ ဒေဝပုတ္တော အတ္တနာ ကတကုသလကမ္မံ ဩလောကေတွာ ကတညုတာယ ‘‘ဂန္တွာ ထေရံ ဝန္ဒိဿာမိ၊ သာသနဂုဏေ စ ပါကဋေ ကရိဿာမီ’’တိ စိန္တေတွာ ဒိဗ္ဗရထံ အာရုယှ မဟတာ ပရိဝါရေန ဒိဿမာနရူပေါ အာဂန္တွာ ရထာ ဩရုယှ ထေရဿ ပါဒေ ဝန္ဒိတွာ ပိတရာ သဒ္ဓိံ ပဋိသန္ထာရံ ကတွာ ထေရံ ပယိရုပါသမာနော အဉ္ဇလိံ ပဂ္ဂယှ အဋ္ဌာသိ. တံ ထေရော ဣမာဟိ ဂါထာဟိ ပုစ္ဆိ –
၁၀၀၇. ‘‘သဟဿရံသီဝ ယထာမဟပ္ပဘော၊ ဒိသံ ယထာ ဘာတိ နဘေ အနုက္ကမံ၊
တထာပကာရော တဝါယံ မဟာရထော၊ သမန္တတော ယောဇနသတ္တမာယတော.
၁၀၀၈. ‘‘သုဝဏ္ဏပဋ္ဋေဟိ သမန္တမောတ္ထဋော၊ ဥရဿ မုတ္တာဟိ မဏီဟိ စိတ္တိတော၊
လေခါ သုဝဏ္ဏဿ စ ရူပိယဿ စ၊ သောဘေန္တိ ဝေဠုရိယမယာ သုနိမ္မိတာ.
၁၀၀၉. ‘‘သီသဉ္စိဒံ ဝေဠုရိယဿ နိမ္မိတံ၊ ယုဂဉ္စိဒံ လောဟိတကာယ စိတ္တိတံ၊
ယုတ္တာ သုဝဏ္ဏဿ စ ရူပိယဿ စ၊ သောဘန္တိ အဿာ စ ဣမေ မနောဇဝါ.
၁၀၁၀. ‘‘သော တိဋ္ဌသိ ဟေမရထေ အဓိဋ္ဌိတော၊ ဒေဝါနမိန္ဒောဝ သဟဿဝါဟနော၊
ပုစ္ဆာမိ တာဟံ ယသဝန္တ ကောဝိဒံ၊ ကထံ တယာ လဒ္ဓေါ အယံ ဥဠာရော’’တိ.
၁၀၀၇. တတ္ထ သဟဿရံသီတိ သူရိယော. သော ဟိ အနေကသဟဿရံသိမန္တတာယ ‘‘သဟဿရံသီ’’တိ ဝုစ္စတိ. ယထာမဟပ္ပဘောတိ အတ္တနော မဟတ္တဿ အနုရူပပ္ပဘော. ယထာ ဟိ မဟတ္တေန သူရိယမဏ္ဍလေန သဒိသံ ဇောတိမဏ္ဍလံ နတ္ထိ၊ ဧဝံ ပဘာယပိ. တထာ ဟိ တံ ဧကသ္မိံ ခဏေ တီသု မဟာဒီပေသု အာလောကံ ဖရန္တံ တိဋ္ဌတိ. ဒိသံ ယထာ ဘာတိ နဘေ အနုက္ကမန္တိ နဘေ အာကာသေ ယထေဝ ဒိသံ အနုက္ကမန္တော ဂစ္ဆန္တော ယထာ ယေန ပကာရေန ဘာတိ ဒိဗ္ဗတိ ဇောတတိ. တထာပကာရောတိ တာဒိသာကာရော. တဝါယန္တိ တဝ အယံ.
၁၀၀၈. သုဝဏ္ဏပဋ္ဋေဟီတိ သုဝဏ္ဏမယေဟိ ပဋ္ဋေဟိ. သမန္တမောတ္ထဋော သမန္တတော ဆာဒိတော. ဥရဿာတိ ဥရော အဿ၊ ရထဿ ဥရောတိ စ ဤသာမူလံ ဝဒတိ. လေခါတိ ဝေဠုရိယမယာ မာလာကမ္မလတာကမ္မာဒိလေခါ. တာသံ သုဝဏ္ဏပဋ္ဋေသု စ ရဇတပဋ္ဋေသု စ ဒိဿမာနတ္တာ ဝုတ္တံ ‘‘သုဝဏ္ဏဿ စ ရူပိယဿ စာ’’တိ. သောဘေန္တီတိ ရထံ သောဘယန္တိ.
၁၀၀၉. သီသန္တိ ရထကုဗ္ဗရသီသံ. ဝေဠုရိယဿ နိမ္မိတန္တိ ဝေဠုရိယေန နိမ္မိတံ၊ ဝေဠုရိယမဏိမယန္တိ အတ္ထော. လောဟိတကာယာတိ လောဟိတကမဏိနာ၊ ယေန ကေနစိ ရတ္တမဏိနာ ဝါ. ယုတ္တာတိ ယောဇိတာ၊ အထ ဝါ ယောတ္တာ သုဝဏ္ဏဿ စ ရူပိယဿ စာတိ သုဝဏ္ဏမယာ စ ရူပိယမယာ စ ယောတ္တာ၊ သင်္ခလိကာတိ အတ္ထော.
၁၀၁၀. အဓိဋ္ဌိတောတိ အတ္တနော ဒေဝိဒ္ဓိယာ သကလမိဒံ ဌာနံ အဘိဘဝိတွာ ဌိတော. သဟဿဝါဟနောတိ သဟဿယုတ္တဝါဟနော၊ သဟဿအာဇာနီယယုတ္တရထော ဒေဝါနမိန္ဒော ယထာတိ အဓိပ္ပါယော. ယသဝန္တာတိ အာလပနံ၊ ယသဿီတိ အတ္ထော. ကောဝိဒန္တိ ကုသလဉာဏဝန္တံ၊ ရထာရောဟနေ ဝါ ဆေကံ. အယံ ဥဠာရောတိ အယံ ဥဠာရော မဟန္တော ယသောတိ အဓိပ္ပါယော.
ဧဝံ ထေရေန ပုဋ္ဌော ဒေဝပုတ္တော ဣမာဟိ ဂါထာဟိ ဗျာကာသိ –
၁၀၁၁. ‘‘သုဇာတော နာမဟံ ဘန္တေ၊ ရာဇပုတ္တော ပုရေ အဟုံ၊
တွဉ္စ မံ အနုကမ္ပာယ၊ သညမသ္မိံ နိဝေသယိ.
၁၀၁၂. ‘‘ခီဏာယုကဉ္စ မံ ဉတွာ၊ သရီရံ ပါဒါသိ သတ္ထုနော၊
ဣမံ သုဇာတ ပူဇေဟိ၊ တံ တေ အတ္ထာယ ဟေဟိတိ.
၁၀၁၃. ‘‘တာဟံ ဂန္ဓေဟိ မာလေဟိ၊ ပူဇယိတွာ သမုယျုတော၊
ပဟာယ မာနုသံ ဒေဟံ၊ ဥပပန္နောမှိ နန္ဒနံ.
၁၀၁၄. ‘‘နန္ဒနေ စ ဝနေ ရမ္မေ၊ နာနာဒိဇဂဏာယုတေ၊
ရမာမိ နစ္စဂီတေဟိ၊ အစ္ဆရာဟိ ပုရက္ခတော’’တိ.
၁၀၁၂-၃. တတ္ထ သရီရန္တီ သရီရဓာတုံ. ဟေဟိတီတိ ဘဝိဿတိ. သမုယျုတောတိ သမ္မာ ဥယျုတ္တော၊ ယုတ္တပ္ပယုတ္တောတိ အတ္ထော.
ဧဝံ ဒေဝပုတ္တော ထေရေန ပုစ္ဆိတမတ္ထံ ကထေတွာ ထေရံ ဝန္ဒိတွာ ပဒက္ခိဏံ ကတွာ ပိတရံ အာပုစ္ဆိတွာ ရထံ အာရုယှ ဒေဝလောကမေဝ ဂတော. ထေရောပိ တမတ္ထံ အဋ္ဌုပ္ပတ္တိံ ကတွာ သမ္ပတ္တပရိသာယ ဝိတ္ထာရေန ဓမ္မကထံ ကထေသိ. သာ ဓမ္မကထာ မဟာဇနဿ သာတ္ထိကာ အဟောသိ. အထ ထေရော တံ သဗ္ဗံ အတ္တနာ စ တေန စ ကထိတနိယာမေနေဝ သင်္ဂီတိကာလေ ဓမ္မသင်္ဂါဟကာနံ အာရောစေသိ၊ တေ စ တံ တထာ သင်္ဂဟံ အာရောပေသုန္တိ.
စူဠရထဝိမာနဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.