၈. ကစ္စာနသုတ္တဝဏ္ဏနာ

၆၈. အဋ္ဌမေ အဇ္ဈတ္တန္တိ ဧတ္ထ အယံ အဇ္ဈတ္တသဒ္ဒေါ ‘‘ဆ အဇ္ဈတ္တိကာနိ အာယတနာနီ’’တိအာဒီသု (မ. နိ. ၃.၃၀၄) အဇ္ဈတ္တဇ္ဈတ္တေ အာဂတော. ‘‘အဇ္ဈတ္တာ ဓမ္မာ (ဓ. သ. တိကမာတိကာ ၂၀)၊ အဇ္ဈတ္တံ ဝါ ကာယေ ကာယာနုပဿီ’’တိအာဒီသု (ဒီ. နိ. ၂.၃၇၃-၃၇၄) နိယကဇ္ဈတ္တေ. ‘‘သဗ္ဗနိမိတ္တာနံ အမနသိကာရာ အဇ္ဈတ္တံ သုညတံ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရတီ’’တိအာဒီသု (မ. နိ. ၃.၁၈၇) ဝိသယဇ္ဈတ္တေ၊ ဣဿရိယဋ္ဌာနေတိ အတ္ထော. ဖလသမာပတ္တိ ဟိ ဗုဒ္ဓါနံ ဣဿရိယဋ္ဌာနံ နာမ. ‘‘တေနာနန္ဒ၊ ဘိက္ခုနာ တသ္မိံယေဝ ပုရိမသ္မိံ သမာဓိနိမိတ္တေ အဇ္ဈတ္တမေဝ စိတ္တံ သဏ္ဌပေတဗ္ဗ’’န္တိအာဒီသု (မ. နိ. ၃.၁၈၈) ဂေါစရဇ္ဈတ္တေ. ဣဓာပိ ဂေါစရဇ္ဈတ္တေယေဝ ဒဋ္ဌဗ္ဗော. တသ္မာ အဇ္ဈတ္တန္တိ ဂေါစရဇ္ဈတ္တဘူတေ ကမ္မဋ္ဌာနာရမ္မဏေတိ ဝုတ္တံ ဟောတိ. ပရိမုခန္တိ အဘိမုခံ. သူပဋ္ဌိတာယာတိ သုဋ္ဌု ဥပဋ္ဌိတာယ ကာယဂတာယ သတိယာ. သတိသီသေန စေတ္ထ ဈာနံ ဝုတ္တံ. ဣဒံ ဝုတ္တံ ဟောတိ ‘‘အဇ္ဈတ္တံ ကာယာနုပဿနာသတိပဋ္ဌာနဝသေန ပဋိလဒ္ဓံ ဥဠာရံ ဈာနံ သမာပဇ္ဇိတွာ’’တိ.

အယဉှိ ထေရော ဘဂဝတိ သာဝတ္ထိယံ ဝိဟရန္တေ ဧကဒိဝသံ သာဝတ္ထိယံ ပိဏ္ဍာယ စရိတွာ ပစ္ဆာဘတ္တံ ပိဏ္ဍပါတပ္ပဋိက္ကန္တော ဝိဟာရံ ပဝိသိတွာ ဘဂဝတော ဝတ္တံ ဒဿေတွာ ဒိဝါဋ္ဌာနေ ဒိဝါဝိဟာရံ နိသိန္နော နာနာသမာပတ္တီဟိ ဒိဝသဘာဂံ ဝီတိနာမေတွာ သာယနှသမယံ ဝိဟာရမဇ္ဈံ ဩတရိတွာ ဘဂဝတိ ဂန္ဓကုဋိယံ နိသိန္နေ ‘‘အကာလော တာဝ ဘဂဝန္တံ ဥပသင်္ကမိတု’’န္တိ ဂန္ဓကုဋိယာ အဝိဒူရေ၊ အညတရသ္မိံ ရုက္ခမူလေ ကာလပရိစ္ဆေဒံ ကတွာ ယထာဝုတ္တံ သမာပတ္တိံ သမာပဇ္ဇိတွာ နိသီဒိ. သတ္ထာ တံ တထာနိသိန္နံ ဂန္ဓကုဋိယံ နိသိန္နောယေဝ ပဿိ. တေန ဝုတ္တံ – ‘‘တေန ခေါ ပန သမယေန အာယသ္မာ မဟာကစ္စာနော။ပေ။ သူပဋ္ဌိတာယာ’’တိ.

ဧတမတ္ထံ ဝိဒိတွာတိ ဧတံ အာယသ္မတော မဟာကစ္စာနတ္ထေရဿ သတိပဋ္ဌာနဘာဝနာဝသေန အဓိဂတံ ဈာနံ ပါဒကံ ကတွာ သမာပဇ္ဇနံ သဗ္ဗာကာရတော ဝိဒိတွာ တဒတ္ထဒီပနံ ဣမံ ဥဒါနံ ဥဒါနေသိ.

တတ္ထ ယဿ သိယာ သဗ္ဗဒါ သတိ၊ သတတံ ကာယဂတာ ဥပဋ္ဌိတာတိ ယဿ အာရဒ္ဓဝိပဿကဿ ဧကဒိဝသံ ဆ ကောဋ္ဌာသေ ကတွာ သဗ္ဗသ္မိမ္ပိ ကာလေ နာမရူပဘေဒေန ဒုဝိဓေပိ ကာယေ ဂတာ ကာယာရမ္မဏာ ပဉ္စန္နံ ဥပါဒါနက္ခန္ဓာနံ အနိစ္စာဒိသမ္မသနဝသေန သတတံ နိရန္တရံ သာတစ္စာဘိယောဂဝသေန သတိ ဥပဋ္ဌိတာ သိယာ.

အယံ ကိရာယသ္မာ ပဌမံ ကာယဂတာသတိကမ္မဋ္ဌာနဝသေန ဈာနံ နိဗ္ဗတ္တေတွာ တံ ပါဒကံ ကတွာ ကာယာနုပဿနာသတိပဋ္ဌာနမုခေန ဝိပဿနံ ပဋ္ဌပေတွာ အရဟတ္တံ ပတ္တော. သော အပရဘာဂေပိ ယေဘုယျေန တမေဝ ဈာနံ သမာပဇ္ဇိတွာ ဝုဋ္ဌာယ တထေဝ စ ဝိပဿိတွာ ဖလသမာပတ္တိံ သမာပဇ္ဇတိ. သွာယံ ယေန ဝိဓိနာ အရဟတ္တံ ပတ္တော၊ တံ ဝိဓိံ ဒဿေန္တော သတ္ထာ ‘‘ယဿ သိယာ သဗ္ဗဒါ သတိ၊ သတတံ ကာယဂတာ ဥပဋ္ဌိတာ’’တိ ဝတွာ တဿာ ဥပဋ္ဌာနာကာရံ ဝိဘာဝေတုံ ‘‘နော စဿ နော စ မေ သိယာ၊ န ဘဝိဿတိ န စ မေ ဘဝိဿတီ’’တိ အာဟ.

တဿတ္ထော ဒွိဓာ ဝေဒိတဗ္ဗော သမ္မသနတော ပုဗ္ဗဘာဂဝသေန သမ္မသနကာလဝသေန စာတိ. တေသု ပုဗ္ဗဘာဂဝသေန တာဝ နော စဿ နော စ မေ သိယာတိ အတီတကာလေ မမ ကိလေသကမ္မံ နော စဿ န ဘဝေယျ စေ၊ ဣမသ္မိံ ပစ္စုပ္ပန္နကာလေ အယံ အတ္တဘာဝေါ နော စ မေ သိယာ န မေ ဥပ္ပဇ္ဇေယျ. ယသ္မာ ပန မေ အတီတေ ကမ္မကိလေသာ အဟေသုံ၊ တသ္မာ တံနိမိတ္တော ဧတရဟိ အယံ မေ အတ္တဘာဝေါ ပဝတ္တတိ. န ဘဝိဿတိ န စ မေ ဘဝိဿတီတိ ဣမသ္မိံ အတ္တဘာဝေ ပဋိပက္ခာဓိဂမေန ကိလေသကမ္မံ န ဘဝိဿတိ န ဥပ္ပဇ္ဇိဿတိ မေ၊ အာယတိံ ဝိပါကဝဋ္ဋံ န စ မေ ဘဝိဿတိ န မေ ပဝတ္တိဿတီတိ. ဧဝံ ကာလတ္တယေ ကမ္မကိလေသဟေတုကံ ဣဒံ မယှံ အတ္တဘာဝသင်္ခါတံ ခန္ဓပဉ္စကံ၊ န ဣဿရာဒိဟေတုကံ၊ ယထာ စ မယှံ၊ ဧဝံ သဗ္ဗသတ္တာနန္တိ သပ္ပစ္စယနာမရူပဒဿနံ ပကာသိတံ ဟောတိ.

သမ္မသနကာလဝသေန ပန နော စဿ နော စ မေ သိယာတိ ယသ္မာ ဣဒံ ခန္ဓပဉ္စကံ ဟုတွာ အဘာဝဋ္ဌေန အနိစ္စံ၊ အဘိဏှပဋိပီဠနဋ္ဌေန ဒုက္ခံ၊ အဝသဝတ္တနဋ္ဌေန အနတ္တာ၊ ဧဝံ ယဒိ အယံ အတ္တာ နာမ နာပိ ခန္ဓပဉ္စကဝိနိမုတ္တော ကောစိ နော စဿ နော စ သိယာ န ဘဝေယျ၊ ဧဝံ၊ ဘန္တေ၊ နော စ မေ သိယာ မမ သန္တကံ နာမ ကိဉ္စိ န ဘဝေယျ. န ဘဝိဿတီတိ အတ္တနိ အတ္တနိယေ ဘဝိတဗ္ဗံ ယထာ စိဒံ နာမရူပံ ဧတရဟိ စ အတီတေ စ အတ္တတ္တနိယံ သုညံ၊ ဧဝံ န ဘဝိဿတိ န မေ ဘဝိဿတိ၊ အနာဂတေပိ ခန္ဓဝိနိမုတ္တော အတ္တာ နာမ န ကောစိ န မေ ဘဝိဿတိ န ပဝတ္တိဿတိ၊ တတော ဧဝ ကိဉ္စိ ပလိဗောဓဋ္ဌာနိယံ န မေ ဘဝိဿတိ အာယတိမ္ပိ အတ္တနိယံ နာမ န မေ ကိဉ္စိ ဘဝိဿတီတိ. ဣမိနာ တီသု ကာလေသု ‘‘အဟ’’န္တိ ဂဟေတဗ္ဗဿ အဘာဝတော ‘‘မမ’’န္တိ ဂဟေတဗ္ဗဿ စ အဘာဝံ ဒဿေတိ. တေန စတုက္ကောဋိကာ သုညတာ ပကာသိတာ ဟောတိ.

အနုပုဗ္ဗဝိဟာရိ တတ္ထ သောတိ ဧဝံ တီသုပိ ကာလေသု အတ္တတ္တနိယံ သုညတံ တတ္ထ သင်္ခါရဂတေ အနုပဿန္တော အနုက္ကမေန ဥဒယဗ္ဗယဉာဏာဒိဝိပဿနာဉာဏေသု ဥပ္ပဇ္ဇမာနေသု အနုပုဗ္ဗဝိပဿနာဝိဟာရဝသေန အနုပုဗ္ဗဝိဟာရီ သမာနော. ကာလေနေဝ တရေ ဝိသတ္တိကန္တိ သော ဧဝံ ဝိပဿနံ မတ္ထကံ ပါပေတွာ ဌိတော ယောဂါဝစရော ဣန္ဒြိယာနံ ပရိပါကဂတကာလေန ဝုဋ္ဌာနဂါမိနိယာ ဝိပဿနာယ မဂ္ဂေန ဃဋိတကာလေန အရိယမဂ္ဂဿ ဥပ္ပတ္တိကာလေန သကလဿ ဘဝတ္တယဿ သံတနနတော ဝိသတ္တိကာသင်္ခါတံ တဏှံ တရေယျ၊ ဝိတရိတွာ တဿာ ပရတီရေ တိဋ္ဌေယျာတိ အဓိပ္ပါယော.

ဣတိ ဘဂဝါ အညာပဒေသေန အာယသ္မတော မဟာကစ္စာနဿ အရဟတ္တုပ္ပတ္တိဒီပနံ ဥဒါနံ ဥဒါနေသိ.

အဋ္ဌမသုတ္တဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.