၈. ဂဏိကာသုတ္တဝဏ္ဏနာ

၅၈. အဋ္ဌမေ ဒွေ ပူဂါတိ ဒွေ ဂဏာ. အညတရိဿာ ဂဏိကာယာတိ အညတရာယ နဂရသောဘိနိယာ. သာရတ္တာတိ သုဋ္ဌု ရတ္တာ. ပဋိဗဒ္ဓစိတ္တာတိ ကိလေသဝသေန ဗဒ္ဓစိတ္တာ. ရာဇဂဟေ ကိရ ဧကသ္မိံ ဆဏဒိဝသေ ဗဟူ ဓုတ္တပုရိသာ ဂဏဗန္ဓနေန ဝိစရန္တာ ဧကမေကဿ ဧကမေကံ ဝေသိံ အာနေတွာ ဥယျာနံ ပဝိသိတွာ ဆဏကီဠံ ကီဠိံသု. တတော ပရမ္ပိ ဒွေ တယော ဆဏဒိဝသေ တံ တံယေဝ ဝေသိံ အာနေတွာ ဆဏကီဠံ ကီဠိံသု. အထာပရသ္မိံ ဆဏဒိဝသေ အညေပိ ဓုတ္တာ တထေဝ ဆဏကီဠံ ကီဠိတုကာမာ ဝေသိယော အာနေန္တာ ပုရိမဓုတ္တေဟိ ပုဗ္ဗေ အာနီတံ ဧကံ ဝေသိံ အာနေန္တိ. ဣတရေ တံ ဒိသွာ ‘‘အယံ အမှာကံ ပရိဂ္ဂဟော’’တိ အာဟံသု. တေပိ တထေဝ အာဟံသု. ‘‘ဧဝံ အမှာကံ ပရိဂ္ဂဟော၊ အမှာကံ ပရိဂ္ဂဟော’’တိ ကလဟံ ဝဍ္ဎေတွာ ပါဏိပ္ပဟာရာဒီနိ အကံသု. တေန ဝုတ္တံ – ‘‘တေန ခေါ ပန သမယေန ရာဇဂဟေ ဒွေ ပူဂါ’’တိအာဒိ. တတ္ထ ဥပက္ကမန္တီတိ ပဟရန္တိ. မရဏမ္ပိ နိဂစ္ဆန္တီတိ ဗလဝူပက္ကမေဟိ မရဏံ ဥပဂစ္ဆန္တိ၊ ဣတရေပိ မရဏမတ္တံ မရဏပ္ပမာဏဒုက္ခံ ပါပုဏန္တိ.

ဧတမတ္ထံ ဝိဒိတွာတိ ဧတံ ကာမေသု ဂေဓံ ဝိဝါဒမူလံ သဗ္ဗာနတ္ထမူလန္တိ သဗ္ဗာကာရတော ဝိဒိတွာ. ဣမံ ဥဒါနန္တိ အန္တဒွယေ စ မဇ္ဈိမာယ ပဋိပတ္တိယာ အာဒီနဝါနိသံသဝိဘာဝနံ ဣမံ ဥဒါနံ ဥဒါနေသိ.

တတ္ထ ယဉ္စ ပတ္တန္တိ ယံ ရူပါဒိပဉ္စကာမဂုဏဇာတံ ပတ္တံ ‘‘နတ္ထိ ကာမေသု ဒေါသော’’တိ ဒိဋ္ဌိံ ပုရက္ခတွာ ဝါ အပုရက္ခတွာ ဝါ ဧတရဟိ လဒ္ဓံ အနုဘုယျမာနံ. ယဉ္စ ပတ္တဗ္ဗန္တိ ယဉ္စ ကာမဂုဏဇာတမေဝ ‘‘ဘုဉ္ဇိတဗ္ဗာ ကာမာ၊ ပရိဘုဉ္ဇိတဗ္ဗာ ကာမာ၊ အာသေဝိတဗ္ဗာ ကာမာ၊ ပဋိသေဝိတဗ္ဗာ ကာမာ၊ ယော ကာမေ ပရိဘုဉ္ဇတိ၊ သော လောကံ ဝဍ္ဎေတိ၊ ယော လောကံ ဝဍ္ဎေတိ၊ သော ဗဟုံ ပုညံ ပသဝတီ’’တိ ဒိဋ္ဌိံ ဥပနိဿာယ တံ အနိဿဇ္ဇိတွာ ကတေန ကမ္မုနာ အနာဂတေ ပတ္တဗ္ဗံ အနုဘဝိတဗ္ဗဉ္စ. ဥဘယမေတံ ရဇာနုကိဏ္ဏန္တိ ဧတံ ဥဘယံ ပတ္တံ ပတ္တဗ္ဗဉ္စ ရာဂရဇာဒီဟိ အနုကိဏ္ဏံ. သမ္ပတ္တေ ဟိ ဝတ္ထုကာမေ အနုဘဝန္တော ရာဂရဇေန ဝေါကိဏ္ဏော ဟောတိ၊ တတ္ထ ပန သံကိလိဋ္ဌစိတ္တဿ ဖလေ အာယတိံ အာပန္နေ ဒေါမနဿုပ္ပတ္တိယာ ဒေါသရဇေန ဝေါကိဏ္ဏော ဟောတိ၊ ဥဘယတ္ထာပိ မောဟရဇေန ဝေါကိဏ္ဏော ဟောတိ. ကဿ ပနေတံ ရဇာနုကိဏ္ဏန္တိ အာဟ – ‘‘အာတုရဿာနုသိက္ခတော’’တိ ကာမပတ္ထနာဝသေန ကိလေသာတုရဿ၊ တဿ စ ဖလေန ဒုက္ခာတုရဿ စ ဥဘယတ္ထာပိ ပဋိကာရာဘိလာသာယ ကိလေသဖလေ အနုသိက္ခတော.

တထာ ယဉ္စ ပတ္တန္တိ ယံ အစေလကဝတာဒိဝသေန ပတ္တံ အတ္တပရိတာပနံ. ယဉ္စ ပတ္တဗ္ဗန္တိ ယံ မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိကမ္မသမာဒါနဟေတု အပါယေသု ပတ္တဗ္ဗံ ဖလံ. ဥဘယမေတံ ရဇာနုကိဏ္ဏန္တိ တဒုဘယံ ဒုက္ခရဇာနုကိဏ္ဏံ. အာတုရဿာတိ ကာယကိလမထေန ဒုက္ခာတုရဿ. အနုသိက္ခတောတိ မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိံ၊ တဿာ သမာဒါယကေ ပုဂ္ဂလေ စ အနုသိက္ခတော.

ယေ စ သိက္ခာသာရာတိ ယေဟိ ယထာသမာဒိန္နံ သီလဗ္ဗတာဒိသင်္ခါတံ သိက္ခံ သာရတော ဂဟေတွာ ‘‘ဣမိနာ သံသာရသုဒ္ဓီ’’တိ ကထိတာ. တေနာဟ – သီလဗ္ဗတံ ဇီဝိတံ ဗြဟ္မစရိယံ ဥပဋ္ဌာနသာရာတိ. တတ္ထ ယံ ‘‘န ကရောမီ’’တိ ဩရမတိ၊ တံ သီလံ၊ ဝိသဘောဇနကိစ္ဆာစရဏာဒိကံ ဝတံ၊ သာကဘက္ခတာဒိဇီဝိကာ ဇီဝိတံ၊ မေထုနဝိရတိ ဗြဟ္မစရိယံ၊ ဧတေသံ အနုတိဋ္ဌနံ ဥပဋ္ဌာနံ၊ ဘူတပိဏ္ဍကပရိဘဏ္ဍာဒိဝသေန ခန္ဓဒေဝသိဝါဒိပရိစရဏံ ဝါ ဥပဋ္ဌာနံ၊ ဧဝမေတေဟိ ယထာဝုတ္တေဟိ သီလာဒီဟိ သံသာရသုဒ္ဓိ ဟောတီတိ တာနိ သာရတော ဂဟေတွာ ဌိတာ သမဏဗြာဟ္မဏာ သိက္ခာသာရာ သီလဗ္ဗတံ ဇီဝိတံ ဗြဟ္မစရိယံ ‘‘ဥပဋ္ဌာနသာရာ’’တိ ဝေဒိတဗ္ဗာ. အယမေကော အန္တောတိ အယံ သီလဗ္ဗတပရာမာသဝသေန အတ္တကိလမထာနုယောဂသင်္ခါတော မဇ္ဈိမာယ ပဋိပတ္တိယာ ဥပ္ပထဘူတော လာမကဋ္ဌေန စ ဧကော အန္တော. အယံ ဒုတိယော အန္တောတိ အယံ ကာမသုခလ္လိကာနုယောဂေါ ကာမေသု ပါတဗျတာပတ္တိသင်္ခါတော ဒုတိယော ဝုတ္တနယေန အန္တော.

ဣစ္စေတေ ဥဘော အန္တာတိ ကာမသုခလ္လိကာနုယောဂေါ အတ္တကိလမထာနုယောဂေါ စ ဣတိ ဧတေ ဥဘော အန္တာ. တေ စ ခေါ ဧတရဟိ ပတ္တေ၊ အာယတိံ ပတ္တဗ္ဗေ စ ကိလေသဒုက္ခရဇာနုကိဏ္ဏေ ကာမဂုဏေ အတ္တပရိတာပနေ စ အလ္လီနေဟိ ကိလေသဒုက္ခာတုရာနံ အနုသိက္ခန္တေဟိ၊ သယဉ္စ ကိလေသဒုက္ခာတုရေဟိ ပဋိပဇ္ဇိတဗ္ဗတ္တာ လာမကာ ဥပ္ပထဘူတာ စာတိ အန္တာ. ကဋသိဝဍ္ဎနာတိ အန္ဓပုထုဇ္ဇနေဟိ အဘိကင်္ခိတဗ္ဗဋ္ဌေန ကဋသိသင်္ခါတာနံ တဏှာအဝိဇ္ဇာနံ အဘိဝဍ္ဎနာ. ကဋသိယော ဒိဋ္ဌိံ ဝဍ္ဎေန္တီတိ တာ ပန ကဋသိယော နာနပ္ပကာရဒိဋ္ဌိံ ဝဍ္ဎေန္တိ. ဝတ္ထုကာမေသု အဿာဒါနုပဿိနော ဟိ တေ ပဇဟိတုံ အသက္ကောန္တဿ တဏှာအဝိဇ္ဇာသဟကာရီကာရဏံ လဘိတွာ ‘‘နတ္ထိ ဒိန္န’’န္တိအာဒိနာ (ဓ. သ. ၁၂၂၁၊ ဝိဘ. ၉၃၈) နတ္ထိကဒိဋ္ဌိံ အကိရိယဒိဋ္ဌိံ အဟေတုကဒိဋ္ဌိဉ္စ ဂဏှာပေန္တိ၊ အတ္တပရိတာပနံ အနုယုတ္တဿ ပန အဝိဇ္ဇာတဏှာသဟကာရီကာရဏံ လဘိတွာ ‘‘သီလေန သုဒ္ဓိ ဝတေန သုဒ္ဓီ’’တိအာဒိနာ အတ္တသုဒ္ဓိအဘိလာသေန သီလဗ္ဗတပရာမာသဒိဋ္ဌိံ ဂဏှာပေန္တိ. သက္ကာယဒိဋ္ဌိယာ ပန တေသံ ပစ္စယဘာဝေါ ပါကဋောယေဝ. ဧဝံ အန္တဒွယူပနိဿယေန တဏှာအဝိဇ္ဇာနံ ဒိဋ္ဌိဝဍ္ဎကတာ ဝေဒိတဗ္ဗာ. ကေစိ ပန ‘‘ကဋသီတိ ပဉ္စန္နံ ခန္ဓာနံ အဓိဝစန’’န္တိ ဝဒန္တိ. တေသံ ယဒဂ္ဂေန တတော အန္တဒွယတော သံသာရသုဒ္ဓိ န ဟောတိ၊ တဒဂ္ဂေန တေ ဥပါဒါနက္ခန္ဓေ အဘိဝဍ္ဎေတီတိ အဓိပ္ပါယော. အပရေ ပန ‘‘ကဋသိဝဍ္ဎနာ’’တိ ပဒဿ ‘‘အပရာပရံ ဇရာမရဏေဟိ သိဝထိကဝဍ္ဎနာ’’တိ အတ္ထံ ဝဒန္တိ. တေဟိပိ အန္တဒွယဿ သံသာရသုဒ္ဓိဟေတုဘာဝါဘာဝေါယေဝ ဝုတ္တော၊ ကဋသိယာ ပန ဒိဋ္ဌိဝဍ္ဎနကာရဏဘာဝေါ ဝတ္တဗ္ဗော.

ဧတေ တေ ဥဘော အန္တေ အနဘိညာယာတိ တေ ဧတေ ယထာဝုတ္တေ ဥဘောပိ အန္တေ အဇာနိတွာ ‘‘ဣမေ အန္တာ တေ စ ဧဝံဂဟိတာ ဧဝံအနုဋ္ဌိတာ ဧဝံဂတိကာ ဧဝံအဘိသမ္ပရာယာ’’တိ ဧဝံ အဇာနနဟေတု အဇာနနကာရဏာ. ‘‘ပညာယ စဿ ဒိသွာ အာသဝါ ပရိက္ခီဏာ’’တိအာဒီသု (ပု. ပ. ၂၀၈၊ အ. နိ. ၉.၄၃) ဝိယဿ ဟေတုအတ္ထတာ ဒဋ္ဌဗ္ဗာ. ဩလီယန္တိ ဧကေတိ ဧကေ ကာမသုခါနုယောဂဝသေန သင်္ကောစံ အာပဇ္ဇန္တိ. အတိဓာဝန္တိ ဧကေတိ ဧကေ အတ္တကိလမထာနုယောဂဝသေန အတိက္ကမန္တိ. ကာမသုခမနုယုတ္တာ ဟိ ဝီရိယဿ အကရဏတော ကောသဇ္ဇဝသေန သမ္မာပဋိပတ္တိတော သင်္ကောစမာပန္နတာ ဩလီယန္တိ နာမ၊ အတ္တပရိတာပနမနုယုတ္တာ ပန ကောသဇ္ဇံ ပဟာယ အနုပါယေန ဝီရိယာရမ္ဘံ ကရောန္တာ သမ္မာပဋိပတ္တိယာ အတိက္ကမနတော အတိဓာဝန္တိ နာမ၊ တဒုဘယံ ပန တတ္ထ အာဒီနဝါဒဿနတော. တေန ဝုတ္တံ – ‘‘ဥဘော အန္တေ အနဘိညာယ ဩလီယန္တိ ဧကေ အတိဓာဝန္တိ ဧကေ’’တိ. တတ္ထ တဏှာဘိနန္ဒနဝသေန ဩလီယန္တိ၊ ဒိဋ္ဌာဘိနန္ဒနဝသေန အတိဓာဝန္တီတိ ဝေဒိတဗ္ဗံ.

အထ ဝါ သဿတာဘိနိဝေသဝသေန ဩလီယန္တိ ဧကေ၊ ဥစ္ဆေဒါဘိနိဝေသဝသေန အတိဓာဝန္တိ ဧကေ. ဂေါသီလာဒိဝသေန ဟိ အတ္တပရိတာပနမနုယုတ္တာ ဧကစ္စေ ‘‘ဣမိနာဟံ သီလေန ဝါ ဝတေန ဝါ တပေန ဝါ ဗြဟ္မစရိယေန ဝါ ဒေဝေါ ဝါ ဘဝိဿာမိ ဒေဝညတရော ဝါ၊ တတ္ထ နိစ္စော ဓုဝေါ သဿတော အဝိပရိဏာမဓမ္မော သဿတိသမံ တထေဝ ဌဿာမီ’’တိ သဿတဒဿနံ အဘိနိဝိသန္တာ သံသာရေ ဩလီယန္တိ နာမ၊ ကာမသုခမနုယုတ္တာ ပန ဧကစ္စေ ယံကိဉ္စိ ကတွာ ဣန္ဒြိယာနိ သန္တပ္ပေတုကာမာ လောကာယတိကာ ဝိယ တဒနုဂုဏံ ဥစ္ဆေဒဒဿနံ အဘိနိဝိသန္တာ အနုပါယေန ဝဋ္ဋုပစ္ဆေဒဿ ပရိယေသနတော အတိဓာဝန္တိ နာမ. ဧဝံ သဿတုစ္ဆေဒဝသေနပိ ဩလီယနာတိဓာဝနာနိ ဝေဒိတဗ္ဗာနိ.

ယေ စ ခေါ တေ အဘိညာယာတိ ယေ စ ခေါ ပန အရိယပုဂ္ဂလာ တေ ယထာဝုတ္တေ ဥဘော အန္တေ ‘‘ဣမေ အန္တာ ဧဝံဂဟိတာ ဧဝံအနုဋ္ဌိတာ ဧဝံဂတိကာ ဧဝံအဘိသမ္ပရာယာ’’တိ အဘိဝိသိဋ္ဌေန ဉာဏေန ဝိပဿနာသဟိတာယ မဂ္ဂပညာယ ဇာနိတွာ မဇ္ဈိမပဋိပဒံ သမ္မာပဋိပန္နာ၊ တာယ သမ္မာပဋိပတ္တိယာ. တတြ စ နာဟေသုန္တိ တတြ တသ္မိံ အန္တဒွယေ ပတိတာ န အဟေသုံ၊ တံ အန္တဒွယံ ပဇဟိံသူတိ အတ္ထော. တေန စ နာမညိံသူတိ တေန အန္တဒွယပဟာနေန ‘‘မမ ဣဒံ အန္တဒွယပဟာနံ၊ အဟံ အန္တဒွယံ ပဟာသိံ၊ ဣမိနာ အန္တဒွယပဟာနေန သေယျော’’တိအာဒိနာ တဏှာဒိဋ္ဌိမာနမညနာဝသေန န အမညိံသု သဗ္ဗမညနာနံ သမ္မဒေဝ ပဟီနတ္တာ. ဧတ္ထ စ အဂ္ဂဖလေ ဌိတေ အရိယပုဂ္ဂလေ သန္ဓာယ ‘‘တတြ စ နာဟေသုံ၊ တေန စ နာမညိံသူ’’တိ အတီတကာလဝသေန အယံ ဒေသနာ ပဝတ္တာ၊ မဂ္ဂက္ခဏေ ပန အဓိပ္ပေတေ ဝတ္တမာနကာလဝသေနေဝ ဝတ္တဗ္ဗံ သိယာ. ဝဋ္ဋံ တေသံ နတ္ထိ ပညာပနာယာတိ ယေ ဧဝံ ပဟီနသဗ္ဗမညနာ ဥတ္တမပုရိသာ၊ တေသံ အနုပါဒါပရိနိဗ္ဗုတာနံ ကမ္မဝိပါကကိလေသဝသေန တိဝိဓမ္ပိ ဝဋ္ဋံ နတ္ထိ ပညာပနာယ၊ ဝတ္တမာနက္ခန္ဓဘေဒတော ဥဒ္ဓံ အနုပါဒါနော ဝိယ ဇာတဝေဒေါ အပညတ္တိကဘာဝမေဝ ဂစ္ဆတီတိ အတ္ထော.

အဋ္ဌမသုတ္တဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.