၉. ဥပါတိဓာဝန္တိသုတ္တဝဏ္ဏနာ
၅၉. နဝမေ ရတ္တန္ဓကာရတိမိသာယန္တိ ရတ္တိယံ အန္ဓကာရေ မဟာတိမိသာယံ. ရတ္တီပိ ဟိ အန္ဓကာရဝိရဟိတာ ဟောတိ၊ ယာ ပုဏ္ဏမာယ ရတ္တိ ဇုဏှောဘာသိတာ. အန္ဓကာရောပိ ‘‘တိမိသာ’’တိ န ဝတ္တဗ္ဗော ဟောတိ အဗ္ဘမဟိကာဒိဥပက္ကိလေသဝိရဟိတေ ဒေဝေ. မဟန္ဓကာရော ဟိ ‘‘တိမိသာ’’တိ ဝုစ္စတိ. အယံ ပန အမာဝသီ ရတ္တိ ဒေဝေါ စ မေဃပဋလသဉ္ဆန္နော. တေန ဝုတ္တံ – ‘‘ရတ္တန္ဓကာရတိမိသာယန္တိ ရတ္တိယာ အန္ဓကာရေ မဟာတိမိသာယ’’န္တိ. အဗ္ဘောကာသေတိ အပ္ပဋိစ္ဆန္နေ ဩကာသေ ဝိဟာရင်္ဂဏေ. တေလပ္ပဒီပေသု ဈာယမာနေသူတိ တေလပဇ္ဇောတေသု ဇလမာနေသု.
နနု စ ဘဂဝတော ဗျာမပ္ပဘာ ပကတိယာ ဗျာမမတ္တပ္ပဒေသံ အဘိဗျာပေတွာ စန္ဒိမသူရိယာလောကံ အဘိဘဝိတွာ ဃနဗဟလံ ဗုဒ္ဓါလောကံ ဝိဿဇ္ဇေန္တီ အန္ဓကာရံ ဝိဓမိတွာ တိဋ္ဌတိ၊ ကာယပ္ပဘာပိ နီလပီတာဒိဝသေန ဆဗ္ဗဏ္ဏဃနဗုဒ္ဓရသ္မိယော ဝိဿဇ္ဇေတွာ ပကတိယာဝ သမန္တတော အသီတိဟတ္ထပ္ပဒေသံ ဩဘာသေန္တီ တိဋ္ဌတိ၊ ဧဝံ ဗုဒ္ဓါလောကေနေဝ ဧကောဘာသဘူတေ ဘဂဝတော နိသိန္နောကာသေ ပဒီပကရဏေ ကိစ္စံ နတ္ထီတိ? သစ္စံ နတ္ထိ၊ တထာပိ ပုညတ္ထိကာ ဥပါသကာ ဘဂဝတော ဘိက္ခုသံဃဿ စ ပူဇာကရဏတ္ထံ ဒေဝသိကံ တေလပ္ပဒီပံ ဥပဋ္ဌပေန္တိ. တထာ ဟိ ဝုတ္တံ – သာမညဖလေပိ ‘‘ဧတေ မဏ္ဍလမာလေ ဒီပါ ဈာယန္တီ’’တိ (ဒီ. နိ. ၁.၁၅၉). ‘‘ရတ္တန္ဓကာရတိမိသာယ’’န္တိ ဣဒမ္ပိ တဿာ ရတ္တိယာ သဘာဝကိတ္တနတ္ထံ ဝုတ္တံ၊ န ပန ဘဂဝတော နိသိန္နောကာသဿ အန္ဓကာရဘာဝတော. ပူဇာကရဏတ္ထမေဝ ဟိ တဒါပိ ဥပါသကေဟိ ပဒီပါ ကာရိတာ.
တသ္မိဉှိ ဒိဝသေ သာဝတ္ထိဝါသိနော ဗဟူ ဥပါသကာ ပါတောဝ သရီရပဋိဇဂ္ဂနံ ကတွာ ဝိဟာရံ ဂန္တွာ ဥပေါသထင်္ဂါနိ သမာဒိယိတွာ ဗုဒ္ဓပ္ပမုခံ ဘိက္ခုသံဃံ နိမန္တေတွာ နဂရံ ပဝိသိတွာ မဟာဒါနာနိ ပဝတ္တေတွာ ဘဂဝန္တံ ဘိက္ခုသံဃဉ္စ အနုဂန္တွာ နိဝတ္တိတွာ အတ္တနော အတ္တနော ဂေဟာနိ ဂန္တွာ သယမ္ပိ ပရိဘုဉ္ဇိတွာ သုဒ္ဓဝတ္ထနိဝတ္ထာ သုဒ္ဓုတ္တရာသင်္ဂါ ဂန္ဓမာလာဒိဟတ္ထာ ဝိဟာရံ ဂန္တွာ ဘဂဝန္တံ ပူဇေတွာ ကေစိ မနောဘာဝနီယေ ဘိက္ခူ ပယိရုပါသန္တာ ကေစိ ယောနိသောမနသိကရောန္တာ ဒိဝသဘာဂံ ဝီတိနာမေသုံ. တေ သာယနှသမယေ ဘဂဝတော သန္တိကေ ဓမ္မံ သုတွာ သတ္ထရိ ဓမ္မသဘာမဏ္ဍပတော ပဋ္ဌာယ ဂန္ဓကုဋိသမီပေ အဇ္ဈောကာသေ ပညတ္တဝရဗုဒ္ဓါသနေ နိသိန္နေ၊ ဘိက္ခုသံဃေ စ ဘဂဝန္တံ ဥပသင်္ကမိတွာ ပယိရုပါသန္တေ ဥပေါသထဝိသောဓနတ္ထဉ္စေဝ ယောနိသောမနသိကာရပရိဗြူဟနတ္ထဉ္စ နဂရံ အဂန္တွာ ဝိဟာရေယေဝ ဝသိတုကာမာ ဩဟီယိံသု. အထ တေ ဘဂဝတော ဘိက္ခုသံဃဿ စ ပူဇာကရဏတ္ထံ ဗဟူ တေလပ္ပဒီပေ အာရောပေတွာ သတ္ထာရံ ဥပသင်္ကမိတွာ ဝန္ဒိတွာ ဘိက္ခုသံဃဿ စ အဉ္ဇလိံ ကတွာ ဘိက္ခူနံ ပရိယန္တေ နိသိန္နာ ကထံ သမုဋ္ဌာပေသုံ၊ ‘‘ဘန္တေ၊ ဣမေ တိတ္ထိယာ နာနာဝိဓာနိ ဒိဋ္ဌိဂတာနိ အဘိနိဝိဿ ဝေါဟရန္တိ၊ တထာ ဝေါဟရန္တာ စ ကဒါစိ သဿတံ၊ ကဒါစိ အသဿတံ၊ ဥစ္ဆေဒါဒီသု အညတရန္တိ ဧကသ္မိံယေဝ အဋ္ဌတွာ နဝနဝါနိ ဒိဋ္ဌိဂတာနိ ‘ဣဒမေဝ သစ္စံ မောဃမည’န္တိ ပဂ္ဂယှ တိဋ္ဌန္တိ ဥမ္မတ္တကသဒိသာ၊ တေသံ တထာ အဘိနိဝိဋ္ဌာနံ ကာ ဂတိ၊ ကော အဘိသမ္ပရာယော’’တိ. တေန စ သမယေန ဗဟူ ပဋင်္ဂပါဏကာ ပတန္တာ ပတန္တာ တေသု တေလပ္ပဒီပေသု နိပတန္တိ. တေန ဝုတ္တံ – ‘‘တေန ခေါ ပန သမယေန သမ္ဗဟုလာ အဓိပါတကာ’’တိအာဒိ.
တတ္ထ အဓိပါတကာတိ ပဋင်္ဂပါဏကာ၊ ယေ ‘‘သလဘာ’’တိပိ ဝုစ္စန္တိ. တေ ဟိ ဒီပသိခံ အဓိပတနတော ‘‘အဓိပါတကာ’’တိ အဓိပ္ပေတာ. အာပါတပရိပါတန္တိ အာပါတံ ပရိပါတံ၊ အာပတိတွာ အာပတိတွာ ပရိပတိတွာ ပရိပတိတွာ၊ အဘိမုခပါတဉ္စေဝ ပရိဗ္ဘမိတွာ ပါတဉ္စ ကတွာတိ အတ္ထော. ‘‘အာပါထေ ပရိပါတ’’န္တိ ကေစိ ပဌန္တိ၊ အာပါထေ ပဒီပဿ အတ္တနော အာပါထဂမနေ သတိ ပရိပတိတွာ ပရိပတိတွာတိ အတ္ထော. အနယန္တိ အဝဍ္ဎိံ ဒုက္ခံ. ဗျသနန္တိ ဝိနာသံ. ပုရိမပဒေန ဟိ မရဏမတ္တံ ဒုက္ခံ၊ ပစ္ဆိမပဒေန မရဏံ တေသံ ဒီပေတိ. တတ္ထ ကေစိ ပါဏကာ သဟ ပတနေန မရိံသု၊ ကေစိ မရဏမတ္တံ ဒုက္ခံ အာပဇ္ဇိံသု.
ဧတမတ္ထံ ဝိဒိတွာတိ ဧတံ အဓိပါတကပါဏကာနံ အတ္တဟိတံ အဇာနန္တာနံ အတ္တုပက္ကမဝသေန နိရတ္ထကဗျသနာပတ္တိံ ဝိဒိတွာ တေသံ ဝိယ ဒိဋ္ဌိဂတိကာနံ ဒိဋ္ဌာဘိနိဝေသေန အနယဗျသနာပတ္တိဒီပကံ ဣမံ ဥဒါနံ ဥဒါနေသိ.
တတ္ထ ဥပါတိဓာဝန္တိ န သာရမေန္တီတိ သီလသမာဓိပညာဝိမုတ္တိအာဒိဘေဒံ သာရံ န ဧန္တိ၊ စတုသစ္စာဘိသမယဝသေန န အဓိဂစ္ဆန္တိ. တသ္မိံ ပန သဥပါယေ သာရေ တိဋ္ဌန္တေယေဝ ဝိမုတ္တာဘိလာသာယ တံ ဥပေန္တာ ဝိယ ဟုတွာပိ ဒိဋ္ဌိဝိပလ္လာသေန အတိဓာဝန္တိ အတိက္ကမိတွာ ဂစ္ဆန္တိ၊ ပဉ္စုပါဒါနက္ခန္ဓေ ‘‘နိစ္စံ သုဘံ သုခံ အတ္တာ’’တိ အဘိနိဝိသိတွာ ဂဏှန္တာတိ အတ္ထော. နဝံ နဝံ ဗန္ဓနံ ဗြူဟယန္တီတိ တထာ ဂဏှန္တာ စ တဏှာဒိဋ္ဌိသင်္ခါတံ နဝံ နဝံ ဗန္ဓနံ ဗြူဟယန္တိ ဝဍ္ဎယန္တိ. ပတန္တိ ပဇ္ဇောတမိဝါဓိပါတကာ၊ ဒိဋ္ဌေ သုတေ ဣတိဟေကေ နိဝိဋ္ဌာတိ ဧဝံ တဏှာဒိဋ္ဌိဗန္ဓနေဟိ ဗဒ္ဓတ္တာ ဧကေ သမဏဗြာဟ္မဏာ ဒိဋ္ဌေ အတ္တနာ စက္ခုဝိညာဏေန ဒိဋ္ဌိဒဿနေနေဝ ဝါ ဒိဋ္ဌေ အနုဿဝူပလဗ္ဘမတ္တေနေဝ စ သုတေ ‘‘ဣတိဟ ဧကန္တတော ဧဝမေတ’’န္တိ နိဝိဋ္ဌာ ဒိဋ္ဌာဘိနိဝေသေန ‘‘သဿတ’’န္တိအာဒိနာ အဘိနိဝိဋ္ဌာ၊ ဧကန္တဟိတံ ဝါ နိဿရဏံ အဇာနန္တာ ရာဂါဒီဟိ ဧကာဒသဟိ အဂ္ဂီဟိ အာဒိတ္တံ ဘဝတ္တယသင်္ခါတံ အင်္ဂါရကာသုံယေဝ ဣမေ ဝိယ အဓိပါတကာ ဣမံ ပဇ္ဇောတံ ပတန္တိ၊ န တတော သီသံ ဥက္ခိပိတုံ သက္ကောန္တီတိ အတ္ထော.
နဝမသုတ္တဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.