၇. ကင်္ခါရေဝတသုတ္တဝဏ္ဏနာ

၄၇. သတ္တမေ ကင်္ခါရေဝတောတိ တဿ ထေရဿ နာမံ. သော ဟိ သာသနေ ပဗ္ဗဇိတွာ လဒ္ဓူပသမ္ပဒေါ သီလဝါ ကလျာဏဓမ္မော ဝိဟရတိ၊ ‘‘အကပ္ပိယာ မုဂ္ဂါ၊ န ကပ္ပန္တိ မုဂ္ဂါ ပရိဘုဉ္ဇိတုံ၊ အကပ္ပိယော ဂုဠော’’တိ (မဟာဝ. ၂၇၂) စ အာဒိနာ ဝိနယကုက္ကုစ္စသင်္ခါတကင်္ခါဗဟုလော ပန ဟောတိ. တေန ကင်္ခါရေဝတောတိ ပညာယိတ္ထ. သော အပရဘာဂေ သတ္ထု သန္တိကေ ကမ္မဋ္ဌာနံ ဂဟေတွာ ဃဋေန္တော ဝါယမန္တော ဆဠဘိညာ သစ္ဆိကတွာ ဈာနသုခေန ဖလသုခေန ဝီတိနာမေတိ၊ ယေဘုယျေန ပန အတ္တနာ အဓိဂတံ အရိယမဂ္ဂံ ဂရုံ ကတွာ ပစ္စဝေက္ခတိ. တေန ဝုတ္တံ – ‘‘အတ္တနော ကင်္ခါဝိတရဏဝိသုဒ္ဓိံ ပစ္စဝေက္ခမာနော’’တိ. မဂ္ဂပညာ ဟိ ‘‘အဟောသိံ နု ခေါ အဟံ အတီတမဒ္ဓါန’’န္တိအာဒိနယပဝတ္တာယ (မ. နိ. ၁.၁၈၊ သံ. နိ. ၂.၂၀) သောဠသဝတ္ထုကာယ၊ ‘‘ဗုဒ္ဓေ ကင်္ခတိ။ပေ။ ပဋိစ္စသမုပ္ပန္နေသု ဓမ္မေသု ကင်္ခတီ’’တိ (ဓ. သ. ၁၀၀၈) ဧဝံ ဝုတ္တာယ အဋ္ဌဝတ္ထုကာယ၊ ပဂေဝ ဣတရာသန္တိ အနဝသေသတော သဗ္ဗကင်္ခါနံ ဝိတရဏတော သမတိက္ကမနတော၊ အညေဟိ စ အတ္တနာ ပဟာတဗ္ဗကိလေသေဟိ အစ္စန္တဝိသုဇ္ဈနတော ‘‘ကင်္ခါဝိတရဏဝိသုဒ္ဓီ’’တိ ဣဓာဓိပ္ပေတာ. တဉှိ အယမာယသ္မာ ဒီဃရတ္တံ ကင်္ခါပကတတ္တာ ‘‘ဣမံ မဂ္ဂဓမ္မံ အဓိဂမ္မ ဣမာ မေ ကင်္ခါ အနဝသေသာ ပဟီနာ’’တိ ဂရုံ ကတွာ ပစ္စဝေက္ခမာနော နိသီဒိ၊ န သပ္ပစ္စယနာမရူပဒဿနံ အနိစ္စန္တိကတ္တာ တဿ ကင်္ခါဝိတရဏဿ.

ဧတမတ္ထံ ဝိဒိတွာတိ ဧတံ အရိယမဂ္ဂဿ အနဝသေသကင်္ခါဝိတရဏသင်္ခါတံ အတ္ထံ ဝိဒိတွာ တဒတ္ထဒီပကံ ဣမံ ဥဒါနံ ဥဒါနေသိ.

တတ္ထ ယာ ကာစိ ကင်္ခါ ဣဓ ဝါ ဟုရံ ဝါတိ ဣဓ ဣမသ္မိံ ပစ္စုပ္ပန္နေ အတ္တဘာဝေ ‘‘အဟံ နု ခေါသ္မိ နော နု ခေါသ္မီ’’တိအာဒိနာ ဟုရံ ဝါ၊ အတီတာနာဂတေသု အတ္တဘာဝေသု ‘‘အဟောသိံ နု ခေါ အဟံ အတီတမဒ္ဓါန’’န္တိအာဒိနာ ဥပ္ပဇ္ဇနကာ ကင်္ခါ. သကဝေဒိယာ ဝါ ပရဝေဒိယာ ဝါတိ တာ ဧဝံ ဝုတ္တနယေနေဝ သကအတ္တဘာဝေ အာရမ္မဏဝသေန ပဋိလဘိတဗ္ဗာယ ပဝတ္တိယာ သကဝေဒိယာ ဝါ ပရဿ အတ္တဘာဝေ ပဋိလဘိတဗ္ဗာယ ‘‘ဗုဒ္ဓေါ နု ခေါ၊ နော နု ခေါ’’တိအာဒိနာ ဝါ ပရသ္မိံ ပဓာနေ ဥတ္တမေ ပဋိလဘိတဗ္ဗာယ ပဝတ္တိယာ ပရဝေဒိယာ ဝါ ယာ ကာစိ ကင်္ခါ ဝိစိကိစ္ဆာ. ယေ ဈာယိနော တာ ပဇဟန္တိ သဗ္ဗာ၊ အာတာပိနော ဗြဟ္မစရိယံ စရန္တာတိ ယေ အာရမ္မဏူပနိဇ္ဈာနေန လက္ခဏူပနိဇ္ဈာနေန ဈာယိနော ဝိပဿနံ ဥဿုက္ကာပေတွာ စတုဗ္ဗိဓသမ္မပ္ပဓာနပါရိပူရိယာ အာတာပိနော မဂ္ဂဗြဟ္မစရိယံ စရန္တာ အဓိဂစ္ဆန္တာ သဒ္ဓါနုသာရီအာဒိပ္ပဘေဒါ ပဌမမဂ္ဂဋ္ဌာ ပုဂ္ဂလာ၊ တာ သဗ္ဗာ ကင်္ခါ ပဇဟန္တိ သမုစ္ဆိန္ဒန္တိ မဂ္ဂက္ခဏေ. တတော ပရံ ပန တာ ပဟီနာ နာမ ဟောန္တိ၊ တသ္မာ ဣတော အညံ တာသံ အစ္စန္တပ္ပဟာနံ နာမ နတ္ထီတိ အဓိပ္ပါယော.

ဣတိ ဘဂဝါ ဈာနမုခေန အာယသ္မတော ကင်္ခါရေဝတဿ ဈာနသီသေန အရိယမဂ္ဂါဓိဂမံ ထောမေန္တော ထောမနာဝသေန ဥဒါနံ ဥဒါနေသိ. တေနေဝ စ နံ ‘‘ဧတဒဂ္ဂံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ မမ သာဝကာနံ ဘိက္ခူနံ ဈာယီနံ ယဒိဒံ ကင်္ခါရေဝတော’’တိ (အ. နိ. ၁.၂၀၄) ဈာယီဘာဝေန ဧတဒဂ္ဂေ ဌပေသီတိ.

သတ္တမသုတ္တဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.