၅. နာဂသုတ္တဝဏ္ဏနာ

၃၅. ပဉ္စမေ ကောသမ္ဗိယန္တိ ကုသုမ္ဗေန နာမ ဣသိနာ ဝသိတဋ္ဌာနေ မာပိတတ္တာ ‘‘ကောသမ္ဗီ’’တိ ဧဝံလဒ္ဓနာမကေ နဂရေ. ဃောသိတာရာမေတိ ဃောသိတသေဋ္ဌိနာ ကာရိတေ အာရာမေ. ဘဂဝါ အာကိဏ္ဏော ဝိဟရတီတိ ဘဂဝါ သမ္ဗာဓပ္ပတ္တော ဝိဟရတိ. ကိံ ပန ဘဂဝတော သမ္ဗာဓော အတ္ထိ၊ သံသဂ္ဂေါ ဝါတိ? နတ္ထိ. န ဟိ ကောစိ ဘဂဝန္တံ အနိစ္ဆာယ ဥပသင်္ကမိတုံ သက္ကောတိ. ဒုရာသဒါ ဟိ ဗုဒ္ဓါ ဘဂဝန္တော သဗ္ဗတ္ထ စ အနုပလိတ္တတ္တာ. ဟိတေသိတာယ ပန သတ္တေသု အနုကမ္ပံ ဥပါဒါယ ‘‘မုတ္တော မောစေဿာမီ’’တိ ပဋိညာနုရူပံ စတုရောဃနိတ္ထရဏတ္ထံ အဋ္ဌန္နံ ပရိသာနံ အတ္တနော သန္တိကံ ကာလေန ကာလံ ဥပသင်္ကမနံ အဓိဝါသေတိ၊ သယဉ္စ မဟာကရုဏာသမုဿာဟိတော ကာလညူ ဟုတွာ တတ္ထ ဥပသင်္ကမတိ၊ ဣဒံ သဗ္ဗဗုဒ္ဓါနံ အာစိဏ္ဏံ၊ အယမိဓ အာကိဏ္ဏဝိဟာရောတိ အဓိပ္ပေတော.

ဣဓ ပန ကောသမ္ဗိကာနံ ဘိက္ခူနံ ကလဟဇာတာနံ သတ္ထာ ဒီဃီတိဿ ကောသလရညော ဝတ္ထုံ အာဟရိတွာ၊ ‘‘န ဟိ ဝေရေန ဝေရာနိ၊ သမ္မန္တီဓ ကုဒါစန’’န္တိအာဒိနာ (ဓ. ပ. ၅၊ မ. နိ. ၃.၂၃၇၊ မဟာဝ. ၄၆၄) ဩဝါဒံ အဒါသိ၊ တံ ဒိဝသံ တေသံ ကလဟံ ကရောန္တာနံယေဝ ရတ္တိ ဝိဘာတာ. ဒုတိယဒိဝသေပိ ဘဂဝါ တမေဝ ဝတ္ထုံ ကထေသိ၊ တံ ဒိဝသမ္ပိ တေသံ ကလဟံ ကရောန္တာနံယေဝ ရတ္တိ ဝိဘာတာ. တတိယဒိဝသေပိ ဘဂဝါ တမေဝ ဝတ္ထုံ ကထေသိ၊ အထညတရော ဘိက္ခု ဘဂဝန္တံ ဧဝမာဟ – ‘‘အပ္ပေါဿုက္ကော၊ ဘန္တေ ဘဂဝါ၊ ဒိဋ္ဌဓမ္မသုခဝိဟာရမနုယုတ္တော ဝိဟရတု၊ မယမေတေန ဘဏ္ဍနေန ကလဟေန ဝိဂ္ဂဟေန ဝိဝါဒေန ပညာယိဿာမာ’’တိ. သတ္ထာ ‘‘ပရိယာဒိန္နစိတ္တာ ခေါ ဣမေ မောဃပုရိသာ န ဒါနိမေ သက္ကာ သညာပေတုံ၊ နတ္ထိ စေတ္ထ သညာပေတဗ္ဗာ၊ ယံနူနာဟံ ဧကစာရိကဝါသံ ဝသေယျံ၊ ဧဝံ ဣမေ ဘိက္ခူ ကလဟတော ဩရမိဿန္တီ’’တိ စိန္တေသိ. ဧဝံ တေဟိ ကလဟကာရကေဟိ ဘိက္ခူဟိ သဒ္ဓိံ ဧကဝိဟာရေ ဝါသံ ဝိနေတဗ္ဗာဘာဝတော ဥပါသကာဒီဟိ ဥပသင်္ကမနဉ္စ အာကိဏ္ဏဝိဟာရံ ကတွာ ဝုတ္တံ – ‘‘တေန ခေါ ပန သမယေန ဘဂဝါ အာကိဏ္ဏော ဝိဟရတီ’’တိအာဒိ.

တတ္ထ ဒုက္ခန္တိ န သုခံ၊ အနာရာဓိတစိတ္တတာယ န ဣဋ္ဌန္တိ အတ္ထော. တေနေဝါဟ ‘‘န ဖာသု ဝိဟရာမီ’’တိ. ဝူပကဋ္ဌောတိ ပဝိဝေကဋ္ဌော ဒူရီဘူတော. တထာ စိန္တေတွာဝ ဘဂဝါ ပါတောဝ သရီရပ္ပဋိဇဂ္ဂနံ ကတွာ ကောသမ္ဗိယံ ပိဏ္ဍာယ စရိတွာ ကဉ္စိ အနာမန္တေတွာ ဧကော အဒုတိယော ဂန္တွာ ကောသလရဋ္ဌေ ပါလိလေယျကေ ဝနသဏ္ဍေ ဘဒ္ဒသာလမူလေ ဝိဟာသိ. တေန ဝုတ္တံ – ‘‘အထ ခေါ ဘဂဝါ ပုဗ္ဗဏှသမယံ။ပေ။ ဘဒ္ဒသာလမူလေ’’တိ. တတ္ထ သာမန္တိ သယံ. သံသာမေတွာတိ ပဋိသာမေတွာ. ပတ္တစီဝရမာဒါယာတိ ဧတ္ထာပိ သာမန္တိ ပဒံ အာနေတွာ ယောဇေတဗ္ဗံ. ဥပဋ္ဌာကေတိ ကောသမ္ဗိနဂရဝါသိနော ဃောသိတသေဋ္ဌိအာဒိကေ ဥပဋ္ဌာကေ၊ ဝိဟာရေ စ အဂ္ဂုပဋ္ဌာကံ အာယသ္မန္တံ အာနန္ဒံ အနာမန္တေတွာ.

ဧဝံ ဂတေ သတ္ထရိ ပဉ္စသတာ ဘိက္ခူ အာယသ္မန္တံ အာနန္ဒံ အာဟံသု – ‘‘အာဝုသော အာနန္ဒ၊ သတ္ထာ ဧကကောဝ ဂတော၊ မယံ အနုဗန္ဓိဿာမာ’’တိ. ‘‘အာဝုသော၊ ယဒါ ဘဂဝါ သာမံ သေနာသနံ သံသာမေတွာ ပတ္တစီဝရမာဒါယ အနာမန္တေတွာ ဥပဋ္ဌာကေ စ အနပလောကေတွာ ဘိက္ခုသံဃံ အဒုတိယော ဂစ္ဆတိ၊ တဒါ ဧကစာရံ စရိတုံ ဘဂဝတော အဇ္ဈာသယော၊ သာဝကေန နာမ သတ္ထု အဇ္ဈာသယာနုရူပံ ပဋိပဇ္ဇိတဗ္ဗံ၊ တသ္မာ န ဣမေသု ဒိဝသေသု ဘဂဝါ အနုဂန္တဗ္ဗော’’တိ နိဝါရေသိ၊ သယမ္ပိ နာနုဂစ္ဆိ.

အနုပုဗ္ဗေနာတိ အနုက္ကမေန၊ ဂါမနိဂမပဋိပါဋိယာ စာရိကံ စရမာနော ‘‘ဧကစာရဝါသံ တာဝ ဝသမာနံ ဘိက္ခုံ ပဿိဿာမီ’’တိ ဗာလကလောဏကာရဂါမံ ဂန္တွာ တတ္ထ ဘဂုတ္ထေရဿ သကလံ ပစ္ဆာဘတ္တဉ္စေဝ တိယာမဉ္စ ရတ္တိံ ဧကစာရဝါသေ အာနိသံသံ ကထေတွာ ပုနဒိဝသေ တေန ပစ္ဆာသမဏေန ပိဏ္ဍာယ စရိတွာ တံ တတ္ထေဝ နိဝတ္တေတွာ ‘‘သမဂ္ဂဝါသံ ဝသမာနေ တယော ကုလပုတ္တေ ပဿိဿာမီ’’တိ ပါစီနဝံသမိဂဒါယံ ဂန္တွာ တေသမ္ပိ သကလရတ္တိံ သမဂ္ဂဝါသေ အာနိသံသံ ကထေတွာ တေပိ တတ္ထေဝ နိဝတ္တေတွာ ဧကကောဝ ပါလိလေယျဂါမံ သမ္ပတ္တော. ပါလိလေယျဂါမဝါသိနော ပစ္စုဂ္ဂန္တွာ ဘဂဝတော ဒါနံ ဒတွာ ပါလိလေယျဂါမဿ အဝိဒူရေ ရက္ခိတဝနသဏ္ဍော နာမ အတ္ထိ၊ တတ္ထ ဘဂဝတော ပဏ္ဏသာလံ ကတွာ ‘‘ဧတ္ထ ဘဂဝါ ဝသတူ’’တိ ယာစိတွာ ဝါသယိံသု. ဘဒ္ဒသာလောတိ ပန တတ္ထေကော မနာပေါ ဘဒ္ဒကော သာလရုက္ခော၊ ဘဂဝါ တံ ဂါမံ ဥပနိဿာယ ဝနသဏ္ဍေ ပဏ္ဏသာလသမီပေ တသ္မိံ ရုက္ခမူလေ ဝိဟာသိ. တေန ဝုတ္တံ – ‘‘ပါလိလေယျကေ ဝိဟရတိ ရက္ခိတဝနသဏ္ဍေ ဘဒ္ဒသာလမူလေ’’တိ.

ဟတ္ထိနာဂေါတိ မဟာဟတ္ထီ ယူထပတိ. ဟတ္ထိကလဘေဟီတိ ဟတ္ထိပေါတကေဟိ. ဟတ္ထိစ္ဆာပေဟီတိ ခီရူပဂေဟိ ဒဟရဟတ္ထိပေါတကေဟိ၊ ယေ ‘‘ဘိင်္ကာ’’တိပိ ဝုစ္စန္တိ. ဆိန္နဂ္ဂါနီတိ ပုရတော ပုရတော ဂစ္ဆန္တေဟိ တေဟိ ဟတ္ထိအာဒီဟိ ဆိန္နဂ္ဂါနိ ခါဒိတာဝသေသာနိ ခါဏုသဒိသာနိ ခါဒတိ. ဩဘဂ္ဂေါဘဂ္ဂန္တိ တေန ဟတ္ထိနာဂေန ဥစ္စဋ္ဌာနတော ဘဉ္ဇိတွာ ဘဉ္ဇိတွာ ပါတိတံ. အဿ သာခါဘင်္ဂန္တိ ဧတဿ သန္တကံ သာခါဘင်္ဂံ တေ ခါဒန္တိ. အာဝိလာနီတိ တေဟိ ပဌမတရံ ဩတရိတွာ ပိဝန္တေဟိ အာလုဠိတတ္တာ အာဝိလာနိ ကဒ္ဒမမိဿာနိ ပါနီယာနိ ပိဝတိ. ဩဂါဟာတိ တိတ္ထတော. ‘‘ဩဂါဟ’’န္တိပိ ပါဠိ. အဿာတိ ဟတ္ထိနာဂဿ. ဥပနိဃံသန္တိယောတိ ဃဋ္ဋေန္တိယော၊ ဥပနိဃံသိယမာနောပိ အတ္တနော ဥဠာရဘာဝေန န ကုဇ္ဈတိ၊ တေန တာ တံ ဃံသန္တိယေဝ. ယူထာတိ ဟတ္ထိဃဋာ.

ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမီတိ သော ကိရ ဟတ္ထိနာဂေါ ယူထဝါသေ ဥက္ကဏ္ဌိတော တံ ဝနသဏ္ဍံ ပဝိဋ္ဌော တတ္ထ ဘဂဝန္တံ ဒိသွာ ဃဋသဟဿေန နိဗ္ဗာပိတသန္တာပေါ ဝိယ နိဗ္ဗုတော ဟုတွာ ပသန္နစိတ္တော ဘဂဝတော သန္တိကေ အဋ္ဌာသိ၊ တတော ပဋ္ဌာယ ဝတ္တသီသေ ဌတွာ ဘဒ္ဒသာလဿ ပဏ္ဏသာလာယ စ သမန္တတော အပ္ပဟရိတကံ ကတွာ သာခါဘင်္ဂေဟိ သမ္မဇ္ဇတိ၊ ဘဂဝတော မုခဓောဝနံ ဒေတိ၊ နှာနောဒကံ အာဟရတိ၊ ဒန္တကဋ္ဌံ ဒေတိ၊ အရညတော မဓုရာနိ ဖလာနိ အာဟရိတွာ သတ္ထု ဥပနေတိ၊ သတ္ထာ တာနိ ပရိဘုဉ္ဇတိ. တေန ဝုတ္တံ – ‘‘တတြ သုဒံ သော ဟတ္ထိနာဂေါ ယသ္မိံ ပဒေသေ ဘဂဝါ ဝိဟရတိ၊ တံ ပဒေသံ အပ္ပဟရိတဉ္စ ကရောတိ၊ သောဏ္ဍာယ ဘဂဝတော ပါနီယံ ပရိဘောဇနီယံ ဥပဋ္ဌာပေတီ’’တိ. သောဏ္ဍာယ ဒါရူနိ အာဟရိတွာ အညမညံ ဃံသိတွာ အဂ္ဂိံ ဥဋ္ဌာပေတွာ ဒါရူနိ ဇာလာပေတွာ တတ္ထ ပါသာဏခဏ္ဍာနိ တာပေတွာ တာနိ ဒဏ္ဍကေဟိ ပဝဋ္ဋေတွာ သောဏ္ဍိယံ ခိပိတွာ ဥဒကဿ တတ္တဘာဝံ ဉတွာ ဘဂဝတော သန္တိကံ ဥပဂန္တွာ တိဋ္ဌတိ၊ ဘဂဝါ ‘‘ဟတ္ထိနာဂေါ မမ နှာနံ ဣစ္ဆတီ’’တိ တတ္ထ ဂန္တွာ နှာနကိစ္စံ ကရောတိ၊ ပါနီယေပိ ဧသေဝ နယော. တသ္မိံ ပန သီတလေ သဉ္ဇာတေ ဥပသင်္ကမတိ၊ တံ သန္ဓာယ ဝုတ္တံ – ‘‘သောဏ္ဍာယ ဘဂဝတော ပါနီယံ ပရိဘောဇနီယံ ဥပဋ္ဌာပေတီ’’တိ.

အထ ခေါ ဘဂဝတော ရဟောဂတဿာတိအာဒိ ဥဘိန္နံ မဟာနာဂါနံ ဝိဝေကသုခပစ္စဝေက္ခဏဒဿနံ၊ တံ ဝုတ္တတ္ထမေဝ. အတ္တနော စ ပဝိဝေကံ ဝိဒိတွာတိ ကေဟိစိ အနာကိဏ္ဏဘာဝလဒ္ဓံ ကာယဝိဝေကံ ဇာနိတွာ၊ ဣတရေ ပန ဝိဝေကာ ဘဂဝတော သဗ္ဗကာလံ ဝိဇ္ဇန္တိယေဝ.

ဣမံ ဥဒါနန္တိ ဣမံ အတ္တနော ဟတ္ထိနာဂဿ စ ပဝိဝေကာဘိရတိယာ သမာနဇ္ဈာသယဘာဝဒီပနံ ဥဒါနံ ဥဒါနေသိ.

တတ္ထာယံ သင်္ခေပတ္ထော – ဧတံ ဤသာဒန္တဿ ရထဤသာသဒိသဒန္တဿ ဟတ္ထိနာဂဿ စိတ္တံ နာဂေန ဗုဒ္ဓနာဂဿ စိတ္တေန သမေတိ သံသန္ဒတိ. ကထံ သမေတိ စေ? ယဒေကော ရမတီ ဝနေ ယသ္မာ ဗုဒ္ဓနာဂေါ ‘‘အဟံ ခေါ ပုဗ္ဗေ အာကိဏ္ဏော ဝိဟာသိ’’န္တိ ပုရိမံ အာကိဏ္ဏဝိဟာရံ ဇိဂုစ္ဆိတွာ ဝိဝေကံ ဥပဗြူဟယမာနော ဣဒါနိ ယထာ ဧကော အဒုတိယော ဝနေ အရညေ ရမတိ အဘိရမတိ၊ ဧဝံ အယမ္ပိ ဟတ္ထိနာဂေါ ပုဗ္ဗေ အတ္တနော ဟတ္ထိအာဒီဟိ အာကိဏ္ဏဝိဟာရံ ဇိဂုစ္ဆိတွာ ဝိဝေကံ ဥပဗြူဟယမာနော ဣဒါနိ ဧကော အသဟာယော ဝနေ အရညေ ရမတိ အဘိရမတိ. တသ္မာဿ စိတ္တံ နာဂေန သမေတိ တဿ စိတ္တေန သမေတီတိ ကတွာ ဧကီဘာဝရတိယာ ဧကသဒိသံ ဟောတီတိ အတ္ထော.

ပဉ္စမသုတ္တဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.