၆. ပိဏ္ဍောလသုတ္တဝဏ္ဏနာ

၃၆. ဆဋ္ဌေ ပိဏ္ဍောလဘာရဒွါဇောတိ ပိဏ္ဍံ ဥလမာနော ပရိယေသမာနော ပဗ္ဗဇိတောတိ ပိဏ္ဍောလော. သော ကိရ ပရိဇိဏ္ဏဘောဂေါ ဗြာဟ္မဏော ဟုတွာ မဟန္တံ ဘိက္ခုသံဃဿ လာဘသက္ကာရံ ဒိသွာ ပိဏ္ဍတ္ထာယ နိက္ခမိတွာ ပဗ္ဗဇိတော. သော မဟန္တံ ကပလ္လံ ‘‘ပတ္တ’’န္တိ ဂဟေတွာ စရတိ၊ ကပလ္လပူရံ ယာဂုံ ပိဝတိ၊ ဘတ္တံ ဘုဉ္ဇတိ၊ ပူဝခဇ္ဇကဉ္စ ခါဒတိ. အထဿ မဟဂ္ဃသဘာဝံ သတ္ထု အာရောစေသုံ. သတ္ထာ တဿ ပတ္တတ္ထဝိကံ နာနုဇာနိ၊ ဟေဋ္ဌာမဉ္စေ ပတ္တံ နိက္ကုဇ္ဇိတွာ ဌပေတိ၊ သော ဌပေန္တောပိ ဃံသေန္တောဝ ပဏာမေတွာ ဌပေတိ၊ ဂဏှန္တောပိ ဃံသေန္တောဝ အာကဍ္ဎိတွာ ဂဏှာတိ. တံ ဂစ္ဆန္တေ ဂစ္ဆန္တေ ကာလေ ဃံသနေန ပရိက္ခီဏံ၊ နာဠိကောဒနမတ္တဿေဝ ဂဏှနကံ ဇာတံ. တတော သတ္ထု အာရောစေသုံ၊ အထဿ သတ္ထာ ပတ္တတ္ထဝိကံ အနုဇာနိ. ထေရော အပရေန သမယေန ဣန္ဒြိယဘာဝနံ ဘာဝေန္တော အဂ္ဂဖလေ အရဟတ္တေ ပတိဋ္ဌာသိ. ဣတိ သော ပုဗ္ဗေ သဝိသေသံ ပိဏ္ဍတ္ထာယ ဥလတီတိ ပိဏ္ဍောလော၊ ဂေါတ္တေန ပန ဘာရဒွါဇောတိ ဥဘယံ ဧကတော ကတွာ ‘‘ပိဏ္ဍောလဘာရဒွါဇော’’တိ ဝုစ္စတိ.

အာရညကောတိ ဂါမန္တသေနာသနပဋိက္ခိပနေန အရညေ နိဝါသော အဿာတိ အာရညကော၊ အာရညကဓုတင်္ဂံ သမာဒါယ ဝတ္တန္တဿေတံ နာမံ. တထာ ဘိက္ခာသင်္ခါတာနံ အာမိသပိဏ္ဍာနံ ပါတော ပိဏ္ဍပါတော၊ ပရေဟိ ဒိန္နာနံ ပိဏ္ဍာနံ ပတ္တေ နိပတနန္တိ အတ္ထော. ပိဏ္ဍပါတံ ဥဉ္ဆတိ တံ တံ ကုလံ ဥပသင်္ကမန္တော ဂဝေသတီတိ ပိဏ္ဍပါတိကော၊ ပိဏ္ဍာယ ဝါ ပတိတုံ စရိတုံ ဝတမေတဿာတိ ပိဏ္ဍပါတီ၊ ပိဏ္ဍပါတီယေဝ ပိဏ္ဍပါတိကော. သင်္ကာရကူဋာဒီသု ပံသူနံ ဥပရိ ဌိတတ္တာ အဗ္ဘုဂ္ဂတဋ္ဌေန ပံသုကူလံ ဝိယာတိ ပံသုကူလံ၊ ပံသု ဝိယ ဝါ ကုစ္ဆိတဘာဝံ ဥလတိ ဂစ္ဆတီတိ ပံသုကူလံ၊ ပံသုကူလဿ ဓာရဏံ ပံသုကူလံ၊ တံ သီလံ ဧတဿာတိ ပံသုကူလိကော. သင်္ဃာဋိဥတ္တရာသင်္ဂအန္တရဝါသကသင်္ခါတာနိ တီဏိ စီဝရာနိ တိစီဝရံ၊ တိစီဝရဿ ဓာရဏံ တိစီဝရံ၊ တံ သီလံ ဧတဿာတိ တေစီဝရိကော. အပ္ပိစ္ဆောတိအာဒီနံ ပဒါနံ အတ္ထော ဟေဋ္ဌာ ဝုတ္တောယေဝ.

ဓုတဝါဒေါတိ ဓုတော ဝုစ္စတိ ဓုတကိလေသော ပုဂ္ဂလော၊ ကိလေသဓုနနကဓမ္မော ဝါ. တတ္ထ အတ္ထိ ဓုတော၊ န ဓုတဝါဒေါ၊ အတ္ထိ န ဓုတော၊ ဓုတဝါဒေါ၊ အတ္ထိ နေဝ ဓုတော၊ န ဓုတဝါဒေါ၊ အတ္ထိ ဓုတော စေဝ၊ ဓုတဝါဒေါ စာတိ ဣဒံ စတုက္ကံ ဝေဒိတဗ္ဗံ. တေသု ယော သယံ ဓုတဓမ္မေ သမာဒါယ ဝတ္တတိ၊ န ပရံ တဒတ္ထာယ သမာဒပေတိ၊ အယံ ပဌမော. ယော ပန သယံ န ဓုတဓမ္မေ သမာဒါယ ဝတ္တတိ၊ ပရံ သမာဒပေတိ၊ အယံ ဒုတိယော. ယော ဥဘယရဟိတော၊ အယံ တတိယော. ယော ပန ဥဘယသမ္ပန္နော၊ အယံ စတုတ္ထော. ဧဝရူပေါ စ အာယသ္မာ ပိဏ္ဍောလဘာရဒွါဇောတိ. တေန ဝုတ္တံ ‘‘ဓုတဝါဒေါ’’တိ. ဧကဒေသသရူပေကသေသဝသေန ဟိ အယံ နိဒ္ဒေသော ယထာ တံ ‘‘နာမရူပ’’န္တိ.

အဓိစိတ္တမနုယုတ္တောတိ ဧတ္ထ အဋ္ဌသမာပတ္တိသမ္ပယောဂတော အရဟတ္တဖလသမာပတ္တိသမ္ပယောဂတော ဝါ စိတ္တဿ အဓိစိတ္တဘာဝေါ ဝေဒိတဗ္ဗော၊ ဣဓ ပန ‘‘အရဟတ္တဖလစိတ္တ’’န္တိ ဝဒန္တိ. တံတံသမာပတ္တီသု သမာဓိ ဧဝ အဓိစိတ္တံ၊ ဣဓ ပန အရဟတ္တဖလသမာဓိ ဝေဒိတဗ္ဗော. ကေစိ ပန ‘‘အဓိစိတ္တမနုယုတ္တေန၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခုနာ ကာလေန ကာလံ တီဏိ နိမိတ္တာနိ မနသိ ကာတဗ္ဗာနီတိ ဧတသ္မိံ အဓိစိတ္တသုတ္တေ (အ. နိ. ၃.၁၀၃) ဝိယ သမထဝိပဿနာစိတ္တံ အဓိစိတ္တန္တိ ဣဓာဓိပ္ပေတ’’န္တိ ဝဒန္တိ၊ တံ န သုန္ဒရံ. ပုရိမောယေဝတ္ထော ဂဟေတဗ္ဗော.

ဧတမတ္ထံ ဝိဒိတွာတိ ဧတံ အာယသ္မတော ပိဏ္ဍောလဘာရဒွါဇဿ အဓိဋ္ဌာနပရိက္ခာရသမ္ပဒါသမ္ပန္နံ အဓိစိတ္တာနုယောဂသင်္ခါတံ အတ္ထံ သဗ္ဗာကာရတော ဝိဒိတွာ. ဧဝံ ‘‘အဓိစိတ္တာနုယောဂေါ မမ သာသနာနုဋ္ဌာန’’န္တိ ဒီပေန္တော ဣမံ ဥဒါနံ ဥဒါနေသိ.

တတ္ထ အနူပဝါဒေါတိ ဝါစာယ ကဿစိပိ အနုပဝဒနံ. အနူပဃာတောတိ ကာယေန ကဿစိ ဥပဃာတာကရဏံ. ပါတိမောက္ခေတိ ဧတ္ထ ပါတိမောက္ခပဒဿ အတ္ထော ဟေဋ္ဌာ နာနပ္ပကာရေဟိ ဝုတ္တော၊ တသ္မိံ ပါတိမောက္ခေ. သတ္တန္နံ အာပတ္တိက္ခန္ဓာနံ အဝီတိက္ကမလက္ခဏော သံဝရော. မတ္တညုတာတိ ပဋိဂ္ဂဟဏပရိဘောဂဝသေန ပမာဏညုတာ. ပန္တဉ္စ သယနာသနန္တိ ဝိဝိတ္တံ သင်္ဃဋ္ဋနဝိရဟိတံ သေနာသနံ. အဓိစိတ္တေ စ အာယောဂေါတိ အဋ္ဌန္နံ သမာပတ္တီနံ အဓိဂမာယ ဘာဝနာနုယောဂေါ.

အပရော နယော – အနူပဝါဒေါတိ ကဿစိပိ ဥပရုဇ္ဈနဝစနဿ အဝဒနံ. တေန သဗ္ဗမ္ပိ ဝါစသိကံ သီလံ သင်္ဂဏှာတိ. အနူပဃာတောတိ ကာယေန ကဿစိ ဥပဃာတဿ ပရဝိဟေဌနဿ အကရဏံ. တေန သဗ္ဗမ္ပိ ကာယိကံ သီလံ သင်္ဂဏှာတိ. ယာဒိသံ ပနိဒံ ဥဘယံ ဗုဒ္ဓါနံ သာသနန္တောဂဓံ ဟောတိ၊ တံ ဒဿေတုံ – ‘‘ပါတိမောက္ခေ စ သံဝရော’’တိ ဝုတ္တံ. စသဒ္ဒေါ နိပါတမတ္တံ. ပါတိမောက္ခေ စ သံဝရောတိ ပါတိမောက္ခသံဝရဘူတော အနူပဝါဒေါ အနူပဃာတော စာတိ အတ္ထော.

အထ ဝါ ပါတိမောက္ခေတိ အဓိကရဏေ ဘုမ္မံ. ပါတိမောက္ခေ နိဿယဘူတေ သံဝရော. ကော ပန သောတိ? အနူပဝါဒေါ အနူပဃာတော. ဥပသမ္ပဒဝေလာယဉှိ အဝိသေသေန ပါတိမောက္ခသီလံ သမာဒိန္နံ နာမ ဟောတိ၊ တသ္မိံ ပါတိမောက္ခေ ဌိတဿ တတော ပရံ ဥပဝါဒူပဃာတာနံ အကရဏဝသေန သံဝရော၊ သော အနူပဝါဒေါ အနူပဃာတော စာတိ ဝုတ္တော.

အထ ဝါ ပါတိမောက္ခေတိ နိပ္ဖါဒေတဗ္ဗေ ဘုမ္မံ ယထာ ‘‘စေတသော အဝူပသမော အယောနိသောမနသိကာရပဒဋ္ဌာန’’န္တိ (သံ. နိ. ၅.၂၃၂). တေန ပါတိမောက္ခေန သာဓေတဗ္ဗော အနူပဝါဒေါ အနူပဃာတော၊ ပါတိမောက္ခသံဝရသင်္ဂဟိတော အနူပဝါဒေါ အနူပဃာတောဣစ္စေဝ အတ္ထော. သံဝရောတိ ဣမိနာ ပန သတိသံဝရော၊ ဉာဏသံဝရော၊ ခန္တိသံဝရော၊ ဝီရိယသံဝရောတိ ဣမေသံ စတုန္နံ သံဝရာနံ ဂဟဏံ၊ ပါတိမောက္ခသာဓနံ ဣဒံ သံဝရစတုက္ကံ.

မတ္တညုတာ စ ဘတ္တသ္မိန္တိ ပရိယေသနပဋိဂ္ဂဟဏပရိဘောဂဝိဿဇ္ဇနာနံ ဝသေန ဘောဇနေ ပမာဏညုတာ. ပန္တဉ္စ သယနာသနန္တိ ဘာဝနာနုကူလံ အရညရုက္ခမူလာဒိဝိဝိတ္တသေနာသနံ. အဓိစိတ္တေ စ အာယောဂေါတိ သဗ္ဗစိတ္တာနံ အဓိကတ္တာ ဥတ္တမတ္တာ အဓိစိတ္တသင်္ခါတေ အရဟတ္တဖလစိတ္တေ သာဓေတဗ္ဗေ တဿ နိပ္ဖါဒနတ္ထံ သမထဝိပဿနာဘာဝနာဝသေန အာယောဂေါ. ဧတံ ဗုဒ္ဓါန သာသနန္တိ ဧတံ ပရဿ အနူပဝဒနံ၊ အနူပဃာတနံ၊ ပါတိမောက္ခသံဝရော၊ ပရိယေသနပဋိဂ္ဂဟဏာဒီသု မတ္တညုတာ၊ ဝိဝိတ္တဝါသော၊ ယထာဝုတ္တအဓိစိတ္တာနုယောဂေါ စ ဗုဒ္ဓါနံ သာသနံ ဩဝါဒေါ အနုသိဋ္ဌီတိ အတ္ထော. ဧဝံ ဣမာယ ဂါထာယ တိဿော သိက္ခာ ကထိတာတိ ဝေဒိတဗ္ဗာ.

ဆဋ္ဌသုတ္တဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.