၉. သိပ္ပသုတ္တဝဏ္ဏနာ

၂၉. နဝမေ ကော နု ခေါ၊ အာဝုသော၊ သိပ္ပံ ဇာနာတီတိ၊ အာဝုသော၊ အမှေသု ဣဓ သန္နိပတိတေသု ကော နု ဇီဝိတနိမိတ္တံ သိက္ခိတဗ္ဗဋ္ဌေန ‘‘သိပ္ပ’’န္တိ လဒ္ဓနာမံ ယံကိဉ္စိ အာဇီဝံ ဝိဇာနာတိ? ကော ကိံ သိပ္ပံ သိက္ခီတိ ကော ဒီဃရတ္တံ သိပ္ပါစရိယကုလံ ပယိရုပါသိတွာ အာဂမတော ပယောဂတော စ ဟတ္ထိသိပ္ပါဒီသု ကိံ သိပ္ပံ သိက္ခိ? ကတရံ သိပ္ပံ သိပ္ပါနံ အဂ္ဂန္တိ သဗ္ဗသိပ္ပါနံ အဂါရယှတာယ မဟပ္ဖလတာယ အကိစ္ဆသိဒ္ဓိယာ စ ကတရံ သိပ္ပံ အဂ္ဂံ ဥတ္တမံ? ယံ နိဿာယ သုခေန သက္ကာ ဇီဝိတုန္တိ အဓိပ္ပါယော. တတ္ထေကစ္စေတိ တေသု ဘိက္ခူသု ဧကစ္စေ ဘိက္ခူ. ယေ ဟတ္ထာစရိယကုလာ ပဗ္ဗဇိတာ တေ. ဧဝမာဟံသူတိ တေ ဧဝံ ဘဏိံသု. ဣတော ပရမ္ပိ ‘‘ဧကစ္စေ’’တိ ဝုတ္တဋ္ဌာနေ ဧသေဝ နယော. ဟတ္ထိသိပ္ပန္တိ ယံ ဟတ္ထီနံ ပရိဂ္ဂဏှနဒမနသာရဏရောဂတိကိစ္ဆာဒိဘေဒံ ကတ္တဗ္ဗံ၊ တံ ဥဒ္ဒိဿ ပဝတ္တံ သဗ္ဗမ္ပိ သိပ္ပံ ဣဓ ‘‘ဟတ္ထိသိပ္ပ’’န္တိ အဓိပ္ပေတံ. အဿသိပ္ပန္တိ ဧတ္ထာပိ ဧသေဝ နယော. ရထသိပ္ပံ ပန ရထယောဂ္ဂါနံ ဒမနသာရဏာဒိဝိဓာနဝသေန စေဝ ရထဿ ကရဏဝသေန စ ဝေဒိတဗ္ဗံ. ဓနုသိပ္ပန္တိ ဣဿာသသိပ္ပံ၊ ယော ဓနုဗ္ဗေဓောတိ ဝုစ္စတိ. ထရုသိပ္ပန္တိ သေသအာဝုဓသိပ္ပံ. မုဒ္ဒါသိပ္ပန္တိ ဟတ္ထမုဒ္ဒါယ ဂဏနသိပ္ပံ. ဂဏနသိပ္ပန္တိ အစ္ဆိဒ္ဒကဂဏနသိပ္ပံ. သင်္ခါနသိပ္ပန္တိ သင်္ကလနပဋုပ္ပါဒနာဒိဝသေန ပိဏ္ဍဂဏနသိပ္ပံ. တံ ယဿ ပဂုဏံ ဟောတိ၊ သော ရုက္ခမ္ပိ ဒိသွာ ‘‘ဧတ္တကာနိ ဧတ္ထ ပဏ္ဏာနီ’’တိ ဂဏိတုံ ဇာနာတိ. လေခါသိပ္ပန္တိ နာနာကာရေဟိ အက္ခရလိခနသိပ္ပံ၊ လိပိဉာဏံ ဝါ. ကာဝေယျသိပ္ပန္တိ အတ္တနော စိန္တာဝသေန ဝါ ပရတော ပဋိလဒ္ဓသုတဝသေန ဝါ၊ ‘‘ဣမဿ အယမတ္ထော၊ ဧဝံ နံ ယောဇေဿာမီ’’တိ ဧဝံ အတ္ထဝသေန ဝါ၊ ကိဉ္စိဒေဝ ကဗ္ဗံ ဒိသွာ၊ ‘‘တပ္ပဋိဘာဂံ ကဗ္ဗံ ကရိဿာမီ’’တိ ဌာနုပ္ပတ္တိကပဋိဘာနဝသေန ဝါ စိန္တာကဝိအာဒီနံ စတုန္နံ ကဝီနံ ကဗ္ဗကရဏသိပ္ပံ. ဝုတ္တဉှေတံ ဘဂဝတာ –

‘‘စတ္တာရောမေ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ကဝီ – စိန္တာကဝိ၊ သုတကဝိ၊ အတ္ထကဝိ၊ ပဋိဘာနကဝီ’’တိ (အ. နိ. ၄.၂၃၁).

လောကာယတသိပ္ပန္တိ ‘‘ကာကော သေတော အဋ္ဌီနံ သေတတ္တာ၊ ဗလာကာ ရတ္တာ လောဟိတဿ ရတ္တတ္တာ’’တိ ဧဝမာဒိနယပ္ပဝတ္တံ ပရလောကနိဗ္ဗာနာနံ ပဋိသေဓကံ ဝိတဏ္ဍသတ္ထသိပ္ပံ. ခတ္တဝိဇ္ဇာသိပ္ပန္တိ အဗ္ဘေယျမာသုရက္ခာဒိနီတိသတ္ထသိပ္ပံ. ဣမာနိ ကိရ ဒွါဒသ မဟာသိပ္ပါနိ နာမ. တေနေဝါဟ တတ္ထ တတ္ထ ‘‘သိပ္ပါနံ အဂ္ဂ’’န္တိ.

ဧတမတ္ထံ ဝိဒိတွာတိ ဧတံ သဗ္ဗသိပ္ပါယတနာနံ ဇီဝိကတ္ထတာယ ဝဋ္ဋဒုက္ခတော အနိဿရဏဘာဝံ၊ သီလာဒီနံယေဝ ပန သုပရိသုဒ္ဓါနံ နိဿရဏဘာဝံ၊ တံ သမင်္ဂိနောယေဝ စ ဘိက္ခုဘာဝံ သဗ္ဗာကာရတော ဝိဒိတွာ တဒတ္ထဝိဘာဝနံ ဣမံ ဥဒါနံ ဥဒါနေသိ.

တတ္ထ အသိပ္ပဇီဝီတိ စတုန္နံ တဏှုပ္ပါဒါနံ သမုစ္ဆေဒဝိက္ခမ္ဘနေန ပစ္စယာသာယ ဝိသောသိတတ္တာ ယံကိဉ္စိ သိပ္ပံ ဥပနိဿာယ ဇီဝိကံ န ကပ္ပေတီတိ အသိပ္ပဇီဝီ၊ ဧတေန အာဇီဝပါရိသုဒ္ဓိသီလံ ဒဿေတိ. လဟူတိ အပ္ပကိစ္စတာယ သလ္လဟုကဝုတ္တိတာယ စ လဟု အဗဟုလသမ္ဘာရော၊ ဧတေန စတုပစ္စယသန္တောသသိဒ္ဓံ သုဘရတံ ဒဿေတိ. အတ္ထကာမောတိ သဒေဝကဿ လောကဿ အတ္ထမေဝ ကာမေတီတိ အတ္ထကာမော၊ ဧတေန သတ္တာနံ အနတ္ထပရိဝဇ္ဇနဿ ပကာသိတတ္တာ ပါတိမောက္ခသံဝရသီလံ ဒဿေတိ ပါဏာတိပါတာဒိအနတ္ထဝိရမဏပရိဒီပနတော. ယတိန္ဒြိယောတိ စက္ခာဒီနံ ဆန္နံ ဣန္ဒြိယာနံ အဘိဇ္ဈာဒျပ္ပဝတ္တိတော သံယမေန ယတိန္ဒြိယော၊ ဧတေန ဣန္ဒြိယသံဝရသီလံ ဝုတ္တံ. သဗ္ဗဓိ ဝိပ္ပမုတ္တောတိ ဧဝံ သုပရိသုဒ္ဓသီလော စတုပစ္စယသန္တောသေ အဝဋ္ဌိတော သပ္ပစ္စယံ နာမရူပံ ပရိဂ္ဂဟေတွာ အနိစ္စာဒိဝသေန သင်္ခါရေ သမ္မသန္တော ဝိပဿနံ ဥဿုက္ကာပေတွာ တတော ပရံ ပဋိပါဋိယာ ပဝတ္တိတေဟိ စတူဟိ အရိယမဂ္ဂေဟိ သံယောဇနာနံ ပဟီနတ္တာ သဗ္ဗဓိ သဗ္ဗတ္ထ ဘဝါဒီသု ဝိပ္ပမုတ္တော.

အနောကသာရီ အမမော နိရာသောတိ တထာ သဗ္ဗဓိ ဝိပ္ပမုတ္တတ္တာ ဧဝ ဩကသင်္ခါတေသု ဆသုပိ အာယတနေသု တဏှာဘိသရဏဿ အဘာဝေန အနောကသာရီ၊ ရူပါဒီသု ကတ္ထစိ မမင်္ကာရာဘာဝတော အမမော၊ သဗ္ဗေန သဗ္ဗံ အနာသီသနတော နိရာသော. ဟိတွာ မာနံ ဧကစရော သ ဘိက္ခူတိ ဧဝံဘူတော စ သော အရဟတ္တမဂ္ဂပ္ပတ္တိသမကာလမေဝ အနဝသေသံ မာနံ ဟိတွာ ပဇဟိတွာ ဣမေ ဘိက္ခူ ဝိယ ဂဏသင်္ဂဏိကံ အကတွာ ပဝိဝေကကာမတာယ တဏှာသဟာယဝိရဟေန စ သဗ္ဗိရိယာပထေသု ဧကစရော၊ သော သဗ္ဗသော ဘိန္နကိလေသတ္တာ ပရမတ္ထတော ဘိက္ခု နာမ. ဧတ္ထ စ ‘‘အသိပ္ပဇီဝီ’’တိအာဒိနာ လောကိယဂုဏာ ကထိတာ၊ ‘‘သဗ္ဗဓိ ဝိပ္ပမုတ္တော’’တိအာဒိနာ လောကုတ္တရဂုဏာ ကထိတာ. တတ္ထ အသိပ္ပဇီဝီတိအာဒိ ‘‘ဝိဘဝေ ဌိတဿေဝ အယံ ဓမ္မော၊ န သိပ္ပံ နိဿာယ မိစ္ဆာဇီဝေန ဇီဝိကံ ကပ္ပေန္တဿ၊ တသ္မာ သိပ္ပေသု သာရဂ္ဂဟဏံ ဝိဿဇ္ဇေတွာ အဓိသီလာဒီသုယေဝ တုမှေဟိ သိက္ခိတဗ္ဗ’’န္တိ ဒဿေတိ.

နဝမသုတ္တဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.