၇. သက္ကုဒါနသုတ္တဝဏ္ဏနာ

၂၇. သတ္တမေ သတ္တာဟံ ဧကပလ္လင်္ကေန နိသိန္နော ဟောတိ အညတရံ သမာဓိံ သမာပဇ္ဇိတွာတိ ဧတ္ထ ကေစိ တာဝ အာဟု ‘‘အရဟတ္တဖလသမာဓိ ဣဓ ‘အညတရော သမာဓီ’တိ အဓိပ္ပေတော’’တိ. တဉှိ သော အာယသ္မာ ဗဟုလံ သမာပဇ္ဇတိ ဒိဋ္ဌဓမ္မသုခဝိဟာရတ္ထံ၊ ပဟောတိ စ သတ္တာဟမ္ပိ ဖလသမာပတ္တိယာ ဝီတိနာမေတုံ. တထာ ဟိ ဘဂဝတာ –

‘‘အဟံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ယာဝဒေ အာကင်္ခါမိ ဝိဝိစ္စေဝ ကာမေဟိ၊ ဝိဝိစ္စ အကုသလေဟိ ဓမ္မေဟိ။ပေ။ ဝိဟရာမိ. ကဿပေါပိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ယာဝဒေ အာကင်္ခတိ ဝိဝိစ္စေဝ ကာမေဟိ။ပေ။ ဝိဟရတီ’’တိ (သံ. နိ. ၂.၁၅၂) –

အာဒိနာ နဝါနုပုဗ္ဗဝိဟာရဆဠဘိညာဒိဘေဒေ ဥတ္တရိမနုဿဓမ္မေ အတ္တနာ သမသမဋ္ဌာနေ ဌပိတော၊ န စေတ္ထ ‘‘ယဒိ ဧဝံ ထေရော ယမကပါဋိဟာရိယမ္ပိ ကရေယျာ’’တိ ဝတ္တဗ္ဗံ သာဝကသာဓာရဏာနံယေဝ ဈာနာဒီနံ အဓိပ္ပေတတ္တာတိ.

ပေါရာဏာ ပနာဟု – အညတရံ သမာဓိံ သမာပဇ္ဇိတွာတိ နိရောဓသမာပတ္တိံ သမာပဇ္ဇိတွာ. ကထံ ပန နိရောဓသမာပတ္တိ သမာဓီတိ ဝုတ္တာ? သမာဓာနဋ္ဌေန. ကော ပနာယံ သမာဓာနဋ္ဌော? သမ္မဒေဝ အာဓာတဗ္ဗတာ. ယာ ဟိ ဧသာ ပစ္စနီကဓမ္မေဟိ အကမ္ပနီယာ ဗလပ္ပတ္တိယာ သမထဗလံ ဝိပဿနာဗလန္တိ ဣမေဟိ ဒွီဟိ ဗလေဟိ၊ အနိစ္စဒုက္ခာနတ္တနိဗ္ဗိဒါဝိရာဂနိရောဓပဋိနိဿဂ္ဂဝိဝဋ္ဋာနုပဿနာ စတ္တာရိ မဂ္ဂဉာဏာနိ စတ္တာရိ စ ဖလဉာဏာနီတိ ဣမေသံ သောဠသန္နံ ဉာဏာနံ ဝသေန သောဠသဟိ ဉာဏစရိယာဟိ၊ ပဌမဇ္ဈာနသမာဓိအာဒယော အဋ္ဌ သမာဓီ ဧကဇ္ဈံ ကတွာ ဂဟိတော တေသံ ဥပစာရသမာဓိ စာတိ ဣမေသံ နဝန္နံ သမာဓီနံ ဝသေန နဝဟိ သမာဓိစရိယာဟိ ကာယသင်္ခါရော ဝစီသင်္ခါရော စိတ္တသင်္ခါရောတိ ဣမေသံ တိဏ္ဏံ သင်္ခါရာနံ တတ္ထ တတ္ထ ပဋိပ္ပဿဒ္ဓိယာ တထာ ဝိဟရိတုကာမေန ယထာဝုတ္တေသု ဌာနေသု ဝသီဘာဝပ္ပတ္တေန အရဟတာ အနာဂါမိနာ ဝါ ယထာဓိပ္ပေတံ ကာလံ စိတ္တစေတသိကသန္တာနဿ သမ္မဒေဝ အပ္ပဝတ္တိ အာဓာတဗ္ဗာ၊ တဿာ တထာ သမာဓာတဗ္ဗတာ ဣဓ သမာဓာနဋ္ဌော၊ တေနာယံ ဝိဟာရော သမာဓီတိ ဝုတ္တော၊ န အဝိက္ခေပဋ္ဌေန. ဧတေနဿ သမာပတ္တိအတ္ထောပိ ဝုတ္တောတိ ဝေဒိတဗ္ဗော. ဣမဉှိ နိရောဓသမာပတ္တိံ သန္ဓာယ ပဋိသမ္ဘိဒါမဂ္ဂေ –

‘‘ကထံ ဒွီဟိ ဗလေဟိ သမန္နာဂတတ္တာ တိဏ္ဏံ သင်္ခါရာနံ ပဋိပ္ပဿဒ္ဓိယာ သောဠသဟိ ဉာဏစရိယာဟိ နဝဟိ သမာဓိစရိယာဟိ ဝသီဘာဝတာယ သညာနိရောဓသမာပတ္တိယာ ဉာဏ’’န္တိ (ပဋိ. မ. ၁.၈၃) –

ပုစ္ဆိတွာ ‘‘ဒွီဟိ ဗလေဟီ’’တိ ဒွေ ဗလာနိ သမထဗလံ ဝိပဿနာဗလန္တိ ဝိတ္ထာရော. သာယံ နိရောဓသမာပတ္တိကထာ ဝိသုဒ္ဓိမဂ္ဂေ (ဝိသုဒ္ဓိ. ၂.၈၆၇ အာဒယော) သံဝဏ္ဏိတာဝ. ကသ္မာ ပနာယံ ထေရော ဖလသမာပတ္တိံ အသမာပဇ္ဇိတွာ နိရောဓံ သမာပဇ္ဇိ? သတ္တေသု အနုကမ္ပာယ. အယဉှိ မဟာထေရော သဗ္ဗာပိ သမာပတ္တိယော ဝဠဉ္ဇေတိ၊ သတ္တာနုဂ္ဂဟေန ပန ယေဘုယျေန နိရောဓံ သမာပဇ္ဇတိ. တဉှိ သမာပဇ္ဇိတွာ ဝုဋ္ဌိတဿ ကတော အပ္ပကောပိ သက္ကာရော ဝိသေသတော မဟပ္ဖလော မဟာနိသံသော ဟောတီတိ.

ဝုဋ္ဌာသီတိ အရဟတ္တဖလစိတ္တုပ္ပတ္တိယာ ဝုဋ္ဌာသိ. နိရောဓံ သမာပန္နော ဟိ အရဟာ စေ အရဟတ္တဖလဿ၊ အနာဂါမီ စေ အနာဂါမိဖလဿ ဥပ္ပါဒေန ဝုဋ္ဌိတော နာမ ဟောတိ.

တေန ခေါ ပန သမယေန သက္ကော ဒေဝါနမိန္ဒော အာယသ္မတော မဟာကဿပဿ ပိဏ္ဍပါတံ ဒါတုကာမော ဟောတီတိ ကထံ တဿ ဒါတုကာမတာ ဇာတာ? ယာနိ ‘‘တာနိ ပဉ္စမတ္တာနိ ဒေဝတာသတာနီ’’တိ ဝုတ္တာနိ၊ တာ သက္ကဿ ဒေဝရညော ပရိစာရိကာ ကကုဋပါဒိနိယော ပုဗ္ဗေ ‘‘အယျော မဟာကဿပေါ ရာဇဂဟံ ပိဏ္ဍာယ ပဝိသတိ၊ ဂစ္ဆထ ထေရဿ ဒါနံ ဒေထာ’’တိ သက္ကေန ပေသိတာ ဥပဂန္တွာ ဒိဗ္ဗာဟာရံ ဒါတုကာမာ ဌိတာ ထေရေန ပဋိက္ခိတ္တာ ဒေဝလောကမေဝ ဂတာ. ဣဒါနိ ပုရိမပ္ပဋိက္ခေပံ စိန္တေတွာ ‘‘ကဒါစိ ဂဏှေယျာ’’တိ သမာပတ္တိတော ဝုဋ္ဌိတဿ ထေရဿ ဒါနံ ဒါတုကာမာ သက္ကဿ အနာရောစေတွာ သယမေဝ အာဂန္တွာ ဒိဗ္ဗဘောဇနာနိ ဥပနေန္တိယော ပုရိမနယေနေဝ ထေရေန ပဋိက္ခိတ္တာ ဒေဝလောကံ ဂန္တွာ သက္ကေန ‘‘ကဟံ ဂတတ္ထာ’’တိ ပုဋ္ဌာ တမတ္ထံ အာရောစေတွာ ‘‘ဒိန္နော ဝေါ ထေရဿ ပိဏ္ဍပါတော’’တိ သက္ကေန ဝုတ္တေ ‘‘ဂဏှိတုံ န ဣစ္ဆတီ’’တိ. ‘‘ကိံ ကထေသီ’’တိ? ‘‘‘ဒုဂ္ဂတာနံ သင်္ဂဟံ ကရိဿာမီ’တိ အာဟ၊ ဒေဝါ’’တိ. ‘‘တုမှေ ကေနာကာရေန ဂတာ’’တိ? ‘‘ဣမိနာဝ၊ ဒေဝါ’’တိ. သက္ကော ‘‘တုမှာဒိသိယော ထေရဿ ပိဏ္ဍပါတံ ကိံ ဒဿန္တီ’’တိ? သယံ ဒါတုကာမော၊ ဇရာဇိဏ္ဏော ခဏ္ဍဒန္တော ပလိတကေသော ဩဘဂ္ဂသရီရော မဟလ္လကော တန္တဝါယော ဟုတွာ၊ သုဇမ္ပိ အသုရဓီတရံ တထာရူပိမေဝ မဟလ္လိကံ ကတွာ၊ ဧကံ ပေသကာရဝီထိံ မာပေတွာ တန္တံ ပသာရေန္တော အစ္ဆိ၊ သုဇာ တသရံ ပူရေတိ. တေန ဝုတ္တံ – ‘‘တေန ခေါ ပန သမယေန သက္ကော ဒေဝါနမိန္ဒော။ပေ။ တသရံ ပူရေတီ’’တိ.

တတ္ထ တန္တံ ဝိနာတီတိ ပသာရိတတန္တံ ဝိနန္တော ဝိယ ဟောတိ. တသရံ ပူရေတီတိ တသရဝဋ္ဋိံ ဝဍ္ဎေန္တီ ဝိယ. ယေန သက္ကဿ ဒေဝါနမိန္ဒဿ နိဝေသနံ တေနုပသင်္ကမီတိ ထေရော နိဝါသေတွာ ပတ္တစီဝရမာဒါယ ‘‘ဒုဂ္ဂတဇနသင်္ဂဟံ ကရိဿာမီ’’တိ နဂရာဘိမုခေါ ဂစ္ဆန္တော ဗဟိနဂရေ သက္ကေန မာပိတံ ပေသကာရဝီထိံ ပဋိပဇ္ဇိတွာ ဩလောကေန္တော အဒ္ဒသ ဩလုဂ္ဂဝိလုဂ္ဂဇိဏ္ဏသာလံ တတ္ထ စ တေ ဇာယမ္ပတိကေ ယထာဝုတ္တရူပေ တန္တဝါယကမ္မံ ကရောန္တေ ဒိသွာ စိန္တေသိ – ‘‘ဣမေ မဟလ္လကကာလေပိ ကမ္မံ ကရောန္တိ. ဣမသ္မိံ နဂရေ ဣမေဟိ ဒုဂ္ဂတတရာ နတ္ထိ မညေ. ဣမေဟိ ဒိန္နံ သာကမတ္တမ္ပိ ဂဟေတွာ ဣမေသံ သင်္ဂဟံ ကရိဿာမီ’’တိ. သော တေသံ ဂေဟာဘိမုခေါ အဂမာသိ. သက္ကော တံ အာဂစ္ဆန္တံ ဒိသွာ သုဇံ အာဟ – ‘‘ဘဒ္ဒေ၊ မယှံ အယျော ဣတော အာဂစ္ဆတိ၊ တံ တွံ အပဿန္တီ ဝိယ တုဏှီ ဟုတွာ နိသီဒ. ခဏေနေဝ ဝဉ္စေတွာ ပိဏ္ဍပါတံ ဒဿာမာ’’တိ ထေရော ဂန္တွာ ဂေဟဒွါရေ အဋ္ဌာသိ. တေပိ အပဿန္တာ ဝိယ အတ္တနော ကမ္မမေဝ ကရောန္တာ ထောကံ အာဂမယိံသု. အထ သက္ကော ‘‘ဂေဟဒွါရေ ဌိတော ဧကော ထေရော ဝိယ ခါယတိ၊ ဥပဓာရေဟိ တာဝါ’’တိ အာဟ. ‘‘တုမှေ ဂန္တွာ ဥပဓာရေထ၊ သာမီ’’တိ. သော ဂေဟာ နိက္ခမိတွာ ထေရံ ပဉ္စပတိဋ္ဌိတေန ဝန္ဒိတွာ ဥဘောဟိ ဟတ္ထေဟိ ဇဏ္ဏုကာနိ ဩလုမ္ဗိတွာ နိတ္ထုနန္တော ဥဋ္ဌာယ ‘‘ကတရတ္ထေရော နု ခေါ အယျော’’တိ ထောကံ ဩသက္ကိတွာ ‘‘အက္ခီနိ မေ ဓူမာယန္တီ’’တိ ဝတွာ နလာဋေ ဟတ္ထံ ဌပေတွာ ဥဒ္ဓံ ဥလ္လောကေတွာ ‘‘အဟော ဒုက္ခံ အယျော နော မဟာကဿပတ္ထေရောဝ စိရဿံ မေ ကုဋိဒွါရံ အာဂတော. အတ္ထိ နု ခေါ ကိဉ္စိ ဂေဟေ’’တိ အာဟ. သုဇာ ထောကံ အာကုလာ ဝိယ ဟုတွာ ‘‘အတ္ထိ၊ သာမီ’’တိ ပဋိဝစနံ အဒါသိ. သက္ကော၊ ‘‘ဘန္တေ၊ လူခံ ဝါ ပဏီတံ ဝါတိ အစိန္တေတွာ သင်္ဂဟံ နော ကရောထာ’’တိ ပတ္တံ ဂဏှိ. ထေရော ပတ္တံ ဒေန္တော ‘‘ဣမေသံ ဧဝ ဒုဂ္ဂတာနံ ဇရာဇိဏ္ဏာနံ မယာ သင်္ဂဟော ကာတဗ္ဗော’’တိ စိန္တေသိ. သော အန္တော ပဝိသိတွာ ဃဋိဩဒနံ နာမ ဃဋိတော ဥဒ္ဓရိတွာ၊ ပတ္တံ ပူရေတွာ၊ ထေရဿ ဟတ္ထေ ဌပေသိ. တေန ဝုတ္တံ – ‘‘အဒ္ဒသာ ခေါ သက္ကော ဒေဝါနမိန္ဒော။ပေ။ အဒါသီ’’တိ.

တတ္ထ ဃဋိယာတိ ဘတ္တဃဋိတော. ‘‘ဃဋိဩဒန’’န္တိပိ ပါဌော၊ တဿ ဃဋိဩဒနံ နာမ ဒေဝါနံ ကောစိ အာဟာရဝိသေသောတိ အတ္ထံ ဝဒန္တိ. ဥဒ္ဓရိတွာတိ ကုတောစိ ဘာဇနတော ဥဒ္ဓရိတွာ. အနေကသူပေါ သော ဧဝ အာဟာရော ပတ္တေ ပက္ခိပိတွာ ထေရဿ ဟတ္ထေ ဌပနကာလေ ကပဏာနံ ဥပကပ္ပနကလူခါဟာရော ဝိယ ပညာယိတ္ထ၊ ဟတ္ထေ ဌပိတမတ္တေ ပန အတ္တနော ဒိဗ္ဗသဘာဝေနေဝ အဋ္ဌာသိ. အနေကသူပေါတိ မုဂ္ဂမာသာဒိသူပေဟိ စေဝ ခဇ္ဇဝိကတီဟိ စ အနေကဝိဓသူပေါ. အနေကဗျဉ္ဇနောတိ နာနာဝိဓဥတ္တရိဘင်္ဂေါ. အနေကရသဗျဉ္ဇနောတိ အနေကေဟိ သူပေဟိ စေဝ ဗျဉ္ဇနေဟိ စ မဓုရာဒိမူလရသာနဉ္စေဝ သမ္ဘိန္နရသာနဉ္စ အဘိဗျဉ္ဇကော၊ နာနဂ္ဂရသသူပဗျဉ္ဇနောတိ အတ္ထော.

သော ကိရ ပိဏ္ဍပါတော ထေရဿ ဟတ္ထေ ဌပိတကာလေ ရာဇဂဟနဂရံ အတ္တနော ဒိဗ္ဗဂန္ဓေန အဇ္ဈောတ္ထရိ၊ တတော ထေရော စိန္တေသိ – ‘‘အယံ ပုရိသော အပ္ပေသက္ခော၊ ပိဏ္ဍပါတော အတိဝိယ ပဏီတော သက္ကဿ ဘောဇနသဒိသော. ကော နု ခေါ ဧသော’’တိ? အထ နံ ‘‘သက္ကော’’တိ ဉတွာ အာဟ – ‘‘ဘာရိယံ တေ၊ ကောသိယ၊ ကမ္မံ ကတံ ဒုဂ္ဂတာနံ သမ္ပတ္တိံ ဝိလုမ္ပန္တေန၊ အဇ္ဇ မယှံ ဒါနံ ဒတွာ ကောစိဒေဝ ဒုဂ္ဂတော သေနာပတိဋ္ဌာနံ ဝါ သေဋ္ဌိဋ္ဌာနံ ဝါ လဘေယျာ’’တိ. ‘‘ကော မယာ ဒုဂ္ဂတတရော အတ္ထိ၊ ဘန္တေ’’တိ? ‘‘ကထံ တွံ ဒုဂ္ဂတော ဒေဝရဇ္ဇသိရိံ အနုဘဝန္တော’’တိ? ‘‘ဘန္တေ၊ ဧဝံ နာမေတံ၊ မယာ ပန အနုပ္ပန္နေ ဗုဒ္ဓေ ကလျာဏကမ္မံ ကတံ၊ ဗုဒ္ဓုပ္ပါဒေ ပန ဝတ္တမာနေ ပုညကမ္မံ ကတွာ စူဠရထဒေဝပုတ္တော မဟာရထဒေဝပုတ္တော အနေကဝဏ္ဏဒေဝပုတ္တောတိ ဣမေ တယော ဒေဝပုတ္တာ မမာသန္နဋ္ဌာနေ နိဗ္ဗတ္တာ မဟာတေဇဝန္တတရာ. အဟံ တေသု ဒေဝပုတ္တေသု ‘နက္ခတ္တံ ကီဠိဿာမာ’တိ ပရိစာရိကာယော ဂဟေတွာ အန္တရဝီထိံ ဩတိဏ္ဏေသု ပလာယိတွာ ဂေဟံ ပဝိသာမိ. တေသဉှိ သရီရတော တေဇော မမ သရီရံ ဩတ္ထရတိ၊ မမ သရီရတော တေဇော တေသံ သရီရံ န ဩတ္ထရတိ. ကော မယာ ဒုဂ္ဂတတရော၊ ဘန္တေ’’တိ? ‘‘ဧဝံ သန္တေပိ ဣတော ပဋ္ဌာယ မယှံ မာ ဧဝံ ဝဉ္စေတွာ ဒါနမဒါသီ’’တိ. ‘‘ဝဉ္စေတွာ တုမှာကံ ဒါနေ ဒိန္နေ မယှံ ကုသလံ အတ္ထိ နတ္ထီ’’တိ? ‘‘အတ္ထိ၊ အာဝုသော’’တိ. ‘‘ဧဝံ သန္တေ ကုသလကရဏံ နာမ မယှံ ဘာရော၊ ဘန္တေ’’တိ ဝတွာ ထေရံ ဝန္ဒိတွာ သုဇံ အာဒါယ ထေရံ ပဒက္ခိဏံ ကတွာ၊ ဝေဟာသံ အဗ္ဘုဂ္ဂန္တွာ ‘‘အဟော ဒါနံ ပရမဒါနံ၊ ကဿပေ သုပ္ပတိဋ္ဌိတ’’န္တိ တိက္ခတ္တုံ ဥဒါနံ ဥဒါနေသိ. တေန ဝုတ္တံ ‘‘အထ ခေါ အာယသ္မတော မဟာကဿပဿ ဧတဒဟောသီ’’တိအာဒိ.

တတ္ထ ကောသိယာတိ သက္ကံ ဒေဝါနမိန္ဒံ ဂေါတ္တေန အာလပတိ. ပုညေန အတ္ထောတိ ပုညေန ပယောဇနံ. အတ္ထီတိ ဝစနသေသော. ဝေဟာသံ အဗ္ဘုဂ္ဂန္တွာတိ ပထဝိတော ဝေဟာသံ အဘိဥဂ္ဂန္တွာ. အာကာသေ အန္တလိက္ခေတိ အာကာသမေဝ ပရိယာယသဒ္ဒေန အန္တလိက္ခေတိ ဝဒန္တိ. အထ ဝါ အန္တလိက္ခသင်္ခါတေ အာကာသေ န ကသိဏုဂ္ဃါဋိမာဒိအာကာသေတိ ဝိသေသေန္တော ဝဒတိ. အဟော ဒါနန္တိ ဧတ္ထ အဟောတိ အစ္ဆရိယတ္ထေ နိပါတော. သက္ကော ဟိ ဒေဝါနမိန္ဒော၊ ‘‘ယသ္မာ နိရောဓာ ဝုဋ္ဌိတဿ အယျဿ မဟာကဿပတ္ထေရဿ သက္ကစ္စံ သဟတ္ထေန စိတ္တီကတွာ အနပဝိဒ္ဓံ ကာလေန ပရေသံ အနုပဟစ္စ၊ သမ္မာဒိဋ္ဌိံ ပုရက္ခတွာ ဣဒမီဒိသံ မယာ ဒိဗ္ဗဘောဇနဒါနံ ဒိန္နံ၊ တသ္မာ ခေတ္တသမ္ပတ္တိ ဒေယျဓမ္မသမ္ပတ္တိ စိတ္တသမ္ပတ္တီတိ၊ တိဝိဓာယပိ သမ္ပတ္တိယာ သမန္နာဂတတ္တာ သဗ္ဗင်္ဂသမ္ပန္နံ ဝတ မယာ ဒါနံ ပဝတ္တိတ’’န္တိ အစ္ဆရိယဗ္ဘုတစိတ္တဇာတော တဒါ အတ္တနော ဟဒယဗ္ဘန္တရဂတံ ပီတိသောမနဿံ သမုဂ္ဂိရန္တော ‘‘အဟော ဒါန’’န္တိ ဝတွာ တဿ ဒါနဿ ဝုတ္တနယေန ဥတ္တမဒါနဘာဝံ ခေတ္တင်္ဂတဘာဝဉ္စ ပကာသေန္တော ‘‘ပရမဒါနံ ကဿပေ သုပ္ပတိဋ္ဌိတ’’န္တိ ဥဒါနံ ဥဒါနေသိ.

ဧဝံ ပန သက္ကဿ ဥဒါနေန္တဿ ဘဂဝါ ဝိဟာရေ ဌိတောယေဝ ဒိဗ္ဗသောတေန သဒ္ဒံ သုတွာ ‘‘ပဿထ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သက္ကံ ဒေဝါနမိန္ဒံ ဥဒါနံ ဥဒါနေတွာ အာကာသေန ဂစ္ဆန္တ’’န္တိ ဘိက္ခူနံ ဝတွာ တေဟိ ‘‘ကိံ ပန၊ ဘန္တေ၊ တေန ကတ’’န္တိ ပုဋ္ဌော ‘‘မမ ပုတ္တဿ ကဿပဿ ဝဉ္စေတွာ ဒါနံ အဒါသိ၊ တေန စ အတ္တမနော ဥဒါနေသီ’’တိ အာဟ. တေန ဝုတ္တံ ‘‘အဿောသိ ခေါ ဘဂဝါ ဒိဗ္ဗာယ သောတဓာတုယာ’’တိအာဒိ.

တတ္ထ ဒိဗ္ဗာယ သောတဓာတုယာတိ ဒိဗ္ဗသဒိသတ္တာ ဒိဗ္ဗာ. ဒေဝတာနဉှိ သုစရိတကမ္မနိဗ္ဗတ္တာ ပိတ္တသေမှရုဟိရာဒီဟိ အပလိဗုဒ္ဓါ ဥပက္ကိလေသဝိနိမုတ္တတာယ ဒူရေပိ အာရမ္မဏံ ဂဟေတုံ သမတ္ထာ ဒိဗ္ဗပသာဒသောတဓာတု ဟောတိ. အယဉ္စာပိ ဘဂဝတော ဝီရိယဘာဝနာဗလနိဗ္ဗတ္တာ ဉာဏမယာ သောတဓာတု တာဒိသာ ဧဝါတိ ဒိဗ္ဗသဒိသတ္တာ ဒိဗ္ဗာ. အပိ စ ဒိဗ္ဗဝိဟာရဝသေန ပဋိလဒ္ဓတ္တာ အတ္တနာ စ ဒိဗ္ဗဝိဟာရသန္နိဿိတတ္တာပိ ဒိဗ္ဗာ. သဝနဋ္ဌေန စ သဘာဝဓာရဏဋ္ဌေန စ သောတဓာတု၊ သောတဓာတုယာပိ ကိစ္စကရဏေန သောတဓာတု ဝိယာတိ သောတဓာတု၊ တာယ ဒိဗ္ဗာယ သောတဓာတုယာ. ဝိသုဒ္ဓါယာတိ ပရိသုဒ္ဓါယ နိရုပက္ကိလေသာယ. အတိက္ကန္တမာနုသိကာယာတိ မနုဿူပစာရံ အတိက္ကမိတွာ သဒ္ဒဿဝနေန မာနုသိကမံသသောတဓာတုံ အတိက္ကမိတွာ ဌိတာယ.

ဧတမတ္ထံ ဝိဒိတွာတိ ‘‘သမ္မာပဋိပတ္တိယာ ဂုဏဝိသေသေ ပတိဋ္ဌိတံ ပုရိသာတိသယံ ဒေဝါပိ မနုဿာပိ အာဒရဇာတာ အတိဝိယ ပိဟယန္တီ’’တိ ဣမမတ္ထံ ဝိဒိတွာ တဒတ္ထဒီပနံ ဣမံ ဥဒါနံ ဥဒါနေသိ.

တတြ ပိဏ္ဍပါတိကင်္ဂသင်္ခါတံ ဓုတင်္ဂံ သမာဒါယ တဿ ပရိပူရဏေန ပိဏ္ဍပါတိကဿ. နနု စာယံ ဂါထာ အာယသ္မန္တံ မဟာကဿပံ နိမိတ္တံ ကတွာ ဘာသိတာ၊ ထေရော စ သဗ္ဗေသံ ဓုတဝါဒါနံ အဂ္ဂေါ တေရသဓုတင်္ဂဓရော၊ သော ကသ္မာ ဧကေနေဝ ဓုတင်္ဂေန ကိတ္တိတောတိ? အဋ္ဌုပ္ပတ္တိဝသေနာယံ နိဒ္ဒေသော. အထ ဝါ ဒေသနာမတ္တမေတံ၊ ဣမိနာ ဒေသနာသီသေန သဗ္ဗေပိဿ ဓုတင်္ဂါ ဝုတ္တာတိ ဝေဒိတဗ္ဗာ. အထ ဝါ ‘‘ယထာပိ ဘမရော ပုပ္ဖ’’န္တိ (ဓ. ပ. ၄၉) ဂါထာယ ဝုတ္တနယေန ပရမပ္ပိစ္ဆတာယ ကုလာနုဒ္ဒယတာယ စဿ သဗ္ဗံ ပိဏ္ဍပါတိကဝတ္တံ အက္ခဏ္ဍေတွာ တတ္ထ သာတိသယံ ပဋိပတ္တိယာ ပကာသနတ္ထံ ‘‘ပိဏ္ဍပါတိကဿာ’’တိ ဝုတ္တံ. ပိဏ္ဍပါတိကဿာတိ စ ပိဟယန္တီတိ ပဒံ အပေက္ခိတွာ သမ္ပဒါနဝစနံ၊ တံ ဥပယောဂတ္ထေ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ. အတ္တဘရဿာတိ ‘‘အပ္ပါနိ စ တာနိ သုလဘာနိ အနဝဇ္ဇာနီ’’တိ (အ. နိ. ၄.၂၇၊ ဣတိဝု. ၁၀၁) ဧဝံ ဝုတ္တေဟိ အပ္ပါနဝဇ္ဇသုလဘရူပေဟိ စတူဟိ ပစ္စယေဟိ အတ္တာနမေဝ ဘရန္တဿ. အနညပေါသိနောတိ အာမိသသင်္ဂဏှနေန အညေ သိဿာဒိကေ ပေါသေတုံ အနုဿုက္ကတာယ အနညပေါသိနော. ပဒဒွယေနဿ ကာယပရိဟာရိကေန စီဝရေန ကုစ္ဆိပရိဟာရိကေန ပိဏ္ဍပါတေန ဝိစရဏတော သလ္လဟုကဝုတ္တိတံ သုဘရတံ ပရမဉ္စ သန္တုဋ္ဌိံ ဒဿေတိ. အထ ဝါ အတ္တဘရဿာတိ ဧကဝစနိစ္ဆာယ အတ္တဘာဝသင်္ခါတံ ဧကံယေဝ ဣမံ အတ္တာနံ ဘရတိ၊ န ဣတော ပရံ အညန္တိ အတ္တဘရော၊ တတော ဧဝ အတ္တနာ အညဿ ပေါသေတဗ္ဗဿ အဘာဝတော အနညပေါသီ၊ တဿ အတ္တဘရဿ အနညပေါသိနော. ပဒဒွယေနပိ ခီဏာသဝဘာဝေန အာယတိံ အနာဒါနတံ ဒဿေတိ.

ဒေဝါ ပိဟယန္တိ။ပေ။ သတီမတောတိ တံ အဂ္ဂဖလာဓိဂမေန သဗ္ဗကိလေသဒရထပရိဠာဟာနံ ဝူပသမေန ပဋိပ္ပဿဒ္ဓိယာ ဥပသန္တံ၊ သတိဝေပုလ္လပ္ပတ္တိယာ နိစ္စကာလံ သတောကာရိတာယ သတိမန္တံ၊ တတော ဧဝ ဣဋ္ဌာနိဋ္ဌာဒီသု တာဒိလက္ခဏပ္ပတ္တံ ခီဏာသဝံ သက္ကာဒယော ဒေဝါ ပိဟယန္တိ ပတ္ထေန္တိ၊ တဿ သီလာဒိဂုဏဝိသေသေသု ဗဟုမာနံ ဥပ္ပါဒေန္တာ အာဒရံ ဇနေန္တိ၊ ပဂေဝ မနုဿာတိ.

သတ္တမသုတ္တဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.