၅. မဟာမောဂ္ဂလ္လာနသုတ္တဝဏ္ဏနာ

၂၅. ပဉ္စမေ ကာယဂတာယ သတိယာတိ ကာယာနုပဿနာဝသေန ကာယေ ဂတာယ ကာယာရမ္မဏာယ သတိယာ၊ ဣတ္ထမ္ဘူတလက္ခဏေ ဣဒံ ကရဏဝစနံ. အဇ္ဈတ္တန္တိ ဣဓ အဇ္ဈတ္တံ နာမ နိယကဇ္ဈတ္တံ၊ တသ္မာ အတ္တနိ အတ္တသန္တာနေတိ အတ္ထော. အထ ဝါ ယသ္မာ ကမ္မဋ္ဌာနဘူတော ကေသာဒိကော ဒွတ္တိံသကောဋ္ဌာသသမုဒါယော ဣဓ ကာယောတိ အဓိပ္ပေတော၊ တသ္မာ အဇ္ဈတ္တန္တိ ပဒဿ ဂေါစရဇ္ဈတ္တန္တိ အတ္ထော ဝေဒိတဗ္ဗော. သူပဋ္ဌိတာယာတိ နိယကဇ္ဈတ္တဘူတေ ဂေါစရဇ္ဈတ္တဘူတေ ဝါ ကာယေ သုဋ္ဌု ဥပဋ္ဌိတာယ. ကာ ပနာယံ သတိ၊ ယာ ‘‘အဇ္ဈတ္တံ သူပဋ္ဌိတာ’’တိ ဝုတ္တာ? ယွာယံ ဘဂဝတာ ‘‘အတ္ထိ ဣမသ္မိံ ကာယေ ကေသာ လောမာ’’တိအာဒိနာ (ဒီ. နိ. ၂.၃၇၇၊ မ. နိ. ၁.၁၁၀၊ ခု. ပါ. ၃.ဒွတ္တိံသာကာရ) အဇ္ဈတ္တကေသာဒိကော ဒွတ္တိံသာကာရော ကာယော ဝုတ္တော၊ တတ္ထ ယာ ပဋိကူလမနသိကာရံ ပဝတ္တေန္တဿ ဥပစာရပ္ပနာဝသေန ကာယေ ဥပဋ္ဌိတာ သတိ၊ သာ ‘‘ကာယဂတာ သတီ’’တိ ဝုစ္စတိ. ယထာ စာယံ၊ ဧဝံ အာနာပါနစတုဣရိယာပထသတိသမ္ပဇညာနံ ဝသေန ဥဒ္ဓုမာတကဝိနီလကာဒိဝသေန စ မနသိကာရံ ပဝတ္တေန္တဿ ယထာရဟံ ဥပစာရပ္ပနာဝသေန ကာယေ ဥပဋ္ဌိတာ သတိ ‘‘ကာယဂတာ သတီ’’တိ ဝုစ္စတိ. ဣဓ ပန အဇ္ဈတ္တံ ကာယဂတာ သတိ ပထဝီအာဒိကာ စတဿော ဓာတုယော သသမ္ဘာရသင်္ခေပါဒီသု စတူသု ယေန ကေနစိ ဧကေနာကာရေန ဝဝတ္ထပေတွာ တေသံ အနိစ္စာဒိလက္ခဏသလ္လက္ခဏဝသေန ဥပဋ္ဌိတာ ဝိပဿနာသမ္ပယုတ္တာ သတိ ‘‘ကာယဂတာ သတီ’’တိ အဓိပ္ပေတာ. ထေရော ပန တထာ ဝိပဿိတွာ အတ္တနော ဖလသမာပတ္တိမေဝ သမာပဇ္ဇိတွာ နိသီဒိ. ဣဓာပိ ဂါထာယ ဧဝံ ဣမဿ အတ္ထဿ ဝိညာတဗ္ဗတာ ‘‘န စာယံ နိသဇ္ဇာ’’တိအာဒိနာ ဝုတ္တနယာနုသာရေန ယောဇေတဗ္ဗာ.

ဧတမတ္ထန္တိ ဧတံ ထေရဿ စတုဓာတုဝဝတ္ထာနမုခေန ကာယာနုပဿနာသတိပဋ္ဌာနေန ဝိပဿနံ ဩဂါဟေတွာ ဖလသမာပတ္တိသမာပဇ္ဇနသင်္ခါတံ အတ္ထံ ဝိဒိတွာ. ဣမံ ဥဒါနန္တိ ဣမံ သတိပဋ္ဌာနဘာဝနာယ နိဗ္ဗာနာဓိဂမဒီပကံ ဥဒါနံ ဥဒါနေသိ.

တတ္ထ သတိ ကာယဂတာ ဥပဋ္ဌိတာတိ ပုဗ္ဗေ ဝုတ္တလက္ခဏာ သတိ သဒ္ဓါပုဗ္ဗင်္ဂမာနံ သမာဓိဝီရိယပညာနံ ယထာသကံ ကိစ္စနိပ္ဖါဒနေန သဟာယဘာဝံ အာပန္နတ္တာ ပဟီနပ္ပဋိပက္ခာ တတော ဧဝ တိက္ခဝိသဒဘူတာ စ ယထာဝုတ္တကာယသံဝရဏဝသေန ဧကတ္ထသမောသရဏဝသေန စ အဝိပရီတသဘာဝံ သလ္လက္ခေန္တီ ဥပဂန္တွာ ဌိတာ ဟောတိ၊ ဧတေန ကာယသင်္ခါတာနံ စတုန္နံ ဓာတူနံ တန္နိဿိတာနဉ္စ ဥပါဒါရူပါနံ သလ္လက္ခဏဝသေန၊ ပစ္စယေ ဝဝတ္ထပေတွာ တတော ပရံ တေသံ အနိစ္စာဒိလက္ခဏသလ္လက္ခဏဝသေန စ ပဝတ္တံ ဉာဏပရမ္ပရာဂတံ သတိံ ဒဿေတိ၊ သတိသီသေန ဝါ တံသမ္ပယုတ္တံ ပရိညာတ္တယပရိယာပန္နဉာဏပရမ္ပရမေဝ ဒဿေတိ. ဆသု ဖဿာယတနေသု သံဝုတောတိ ယထာဝုတ္တာယ ကာယေ ဥပဋ္ဌိတာယ သတိယာ သမန္နာဂတော စက္ခာဒီသု ဖဿဿ ကာရဏဘူတေသု ဆသု ဒွါရေသု ကာယာနုပဿနာယ အဘာဝိတာယ ဥပ္ပဇ္ဇနာရဟာနံ အဘိဇ္ဈာဒီနံ တဿာ ဘာဝိတတ္တာ ဉာဏပ္ပဝတ္တိံ ပဋိဝေဓေန္တော တေ ပိဒဟန္တော ‘‘တတ္ထ သံဝုတော’’တိ ဝုစ္စတိ၊ ဧတေန ဉာဏသံဝရံ ဒဿေတိ.

သတတံ ဘိက္ခု သမာဟိတောတိ သော ဘိက္ခု ဧဝံ ဥပဋ္ဌိတဿတိ သဗ္ဗတ္ထ စ သံဝုတော ပုထုတ္တာရမ္မဏေ စိတ္တံ အဝိဿဇ္ဇေတွာ အနိစ္စာဒိဝသေန သမ္မသန္တော ဝိပဿနံ ဥဿုက္ကာပေတွာ ဉာဏေ တိက္ခေ သူရေ ဝဟန္တေ ဝိပဿနာသမာဓိနာ တာဝ သတတံ နိရန္တရံ သမာဟိတော အနုလောမဉာဏာနန္တရံ ဂေါတြဘုဉာဏောဒယတော ပဋ္ဌာယ. ဇညာ နိဗ္ဗာနမတ္တနောတိ အညေသံ ပုထုဇ္ဇနာနံ သုပိနန္တေပိ အဂေါစရဘာဝတော၊ အရိယာနံ ပန တဿ တဿေဝ အာဝေဏိကတ္တာ အတ္တသဒိသတ္တာ စ ‘‘အတ္တာ’’တိ လဒ္ဓဝေါဟာရဿ မဂ္ဂဖလဉာဏဿ သာတိသယဝိသယဘာဝတော ဧကန္တသုခါဝဟံ နိဗ္ဗာနံ အသင်္ခတဓာတု ‘‘အတ္တနော’’တိ ဝုတ္တံ၊ တံ နိဗ္ဗာနံ ဇညာ ဇာနေယျ၊ မဂ္ဂဖလဉာဏေဟိ ပဋိဝိဇ္ဈေယျ၊ သစ္ဆိကရေယျာတိ အတ္ထော. ဧတေန အရိယာနံ နိဗ္ဗာနေ အဓိမုတ္တတံ ဒဿေတိ. အရိယာ ဟိ အဓိစိတ္တပ္ပဝတ္တိကာလေပိ ဧကန္တေနေဝ နိဗ္ဗာနေ နိန္နပေါဏပဗ္ဘာရဘာဝေန ဝိဟရန္တိ. ဧတ္ထ စ ယဿ သတိ ကာယဂတာ ဥပဋ္ဌိတာ၊ သော ဘိက္ခု ဆသု ဖဿာယတနေသု သံဝုတော၊ တတော ဧဝ သတတံ သမာဟိတော အတ္တပစ္စက္ခကရဏေန နိဗ္ဗာနံ အတ္တနော ဇာနေယျာတိ ဧဝံ ဂါထာပဒါနံ သမ္ဗန္ဓော ဝေဒိတဗ္ဗော. ဧဝံ ကာယာနုပဿနာသတိပဋ္ဌာနမုခေန ယာဝ အရဟတ္တာ ဧကဿ ဘိက္ခုနော နိယျာနမဂ္ဂံ ဒဿေတိ ဓမ္မရာဇာ.

အပရော နယော – သတိ ကာယဂတာ ဥပဋ္ဌိတာတိ ဧတေန ကာယာနုပဿနာသတိပဋ္ဌာနံ ဒဿေတိ. ဆသု ဖဿာယတနေသု သံဝုတောတိ ဖဿော အာယတနံ ကာရဏံ ဧတေသန္တိ ဖဿာယတနာနိ၊ တေသု ဖဿာယတနေသု. ဖဿဟေတုကေသု ဖဿပစ္စယာ နိဗ္ဗတ္တေသု ဆသု စက္ခုသမ္ဖဿဇာဒိဝေဒယိတေသု တဏှာဒီနံ အပ္ပဝတ္တိယာ သံဝုတော၊ ဧတေန ဝေဒနာနုပဿနာသတိပဋ္ဌာနံ ဒဿေတိ. သတတံ ဘိက္ခု သမာဟိတောတိ သတတံ နိစ္စကာလံ နိရန္တရံ ဝိက္ခေပါဘာဝတော သမာဟိတော ဘိက္ခု. သော စာယံ အဝိက္ခေပေါ သဗ္ဗသော သတိပဋ္ဌာနဘာဝနာယ မတ္ထကပ္ပတ္တာယ ဟောတိ. သမ္မသန္တော ဟိ အတီတာဒိဘေဒဘိန္နေသု ပဉ္စုပါဒါနက္ခန္ဓေသု အနဝသေသတောဝ ပရိဂ္ဂဟေတွာ သမ္မသတီတိ. ဧတေန သေသသတိပဋ္ဌာနေ ဒဿေတိ. ဇညာ နိဗ္ဗာနမတ္တနောတိ ဧဝံ စတုသတိပဋ္ဌာနဘာဝနံ မတ္ထကံ ပါပေတွာ ဌိတော ဘိန္နကိလေသော ဘိက္ခု အတ္တနော ကိလေသနိဗ္ဗာနံ ပစ္စဝေက္ခဏဉာဏေန သယမေဝ ဇာနေယျာတိ အတ္ထော.

အထ ဝါ သတိ ကာယဂတာ ဥပဋ္ဌိတာတိ အတ္တနော ပရေသဉ္စ ကာယဿ ယထာသဘာဝပရိညာဒီပနေန ထေရဿ သတိဝေပုလ္လပ္ပတ္တိ ဒီပိတာ. ဆသု ဖဿာယတနေသု သံဝုတောတိ စက္ခာဒီသု ဆသု ဒွါရေသု အစ္စန္တသံဝရဒီပနေန သတတဝိဟာရိဝသေန ထေရဿ သမ္ပဇညပ္ပကာသိနီ ပညာဝေပုလ္လပ္ပတ္တိ ဒီပိတာ. သတတံ ဘိက္ခု သမာဟိတောတိ သမာပတ္တိဗဟုလတာဒဿနေန နဝါနုပုဗ္ဗဝိဟာရသမာပတ္တိယော ဒဿိတာ. ဧဝံဘူတော ပန ဘိက္ခု ဇညာ နိဗ္ဗာနမတ္တနောတိ ကတကိစ္စတ္တာ ဥတ္တရိ ကရဏီယာဘာဝတော ကေဝလံ အတ္တနော အနုပါဒိသေသနိဗ္ဗာနမေဝ ဇာနေယျ စိန္တေယျ၊ အညမ္ပိ တဿ စိန္တေတဗ္ဗံ နတ္ထီတိ အဓိပ္ပါယော.

ပဉ္စမသုတ္တဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.