၃. ဥပစာလာထေရီဂါထာဝဏ္ဏနာ
သတိမတီတိအာဒိကာ ဥပစာလာယ ထေရိယာ ဂါထာ. တဿာ ဝတ္ထု စာလာယ ထေရိယာ ဝတ္ထုမှိ ဝုတ္တမေဝ. အယမ္ပိ ဟိ စာလာ ဝိယ ပဗ္ဗဇိတွာ ဝိပဿနံ ပဋ္ဌပေတွာ အရဟတ္တံ ပတွာ ဥဒါနေန္တီ –
၁၈၉. ‘‘သတိမတီ စက္ခုမတီ၊ ဘိက္ခုနီ ဘာဝိတိန္ဒြိယာ၊
ပဋိဝိဇ္ဈိ ပဒံ သန္တံ၊ အကာပုရိသသေဝိတ’’န္တိ. –
ဣမံ ဂါထံ အဘာသိ.
တတ္ထ သတိမတီတိ သတိသမ္ပန္နာ၊ ပုဗ္ဗဘာဂေ ပရမေန သတိနေပက္ကေန သမန္နာဂတာ ဟုတွာ ပစ္ဆာ အရိယမဂ္ဂဿ ဘာဝိတတ္တာ သတိဝေပုလ္လပ္ပတ္တိယာ ဥတ္တမာယ သတိယာ သမန္နာဂတာတိ အတ္ထော. စက္ခုမတီတိ ပညာစက္ခုနာ သမန္နာဂတာ၊ အာဒိတော ဥဒယတ္ထဂါမိနိယာ ပညာယ အရိယာယ နိဗ္ဗေဓိကာယ သမန္နာဂတာ ဟုတွာ ပညာဝေပုလ္လပ္ပတ္တိယာ ပရမေန ပညာစက္ခုနာ သမန္နာဂတာတိ ဝုတ္တံ ဟောတိ. အကာပုရိသသေဝိတန္တိ အလာမကပုရိသေဟိ ဥတ္တမပုရိသေဟိ အရိယေဟိ ဗုဒ္ဓါဒီဟိ သေဝိတံ.
‘‘ကိန္နု ဇာတိံ န ရောစေသီ’’တိ ဂါထာ ထေရိံ ကာမေသု ဥပဟာရေတုကာမေန မာရေန ဝုတ္တာ. ‘‘ကိံ နု တွံ ဘိက္ခုနိ န ရောစေသီ’’တိ (သံ. နိ. ၁.၁၆၇) ဟိ မာရေန ပုဋ္ဌာ ထေရီ အာဟ – ‘‘ဇာတိံ ခွာဟံ၊ အာဝုသော၊ န ရောစေမီ’’တိ. အထ နံ မာရော ဇာတဿ ကာမာ ပရိဘောဂါ၊ တသ္မာ ဇာတိပိ ဣစ္ဆိတဗ္ဗာ၊ ကာမာပိ ပရိဘုဉ္ဇိတဗ္ဗာတိ ဒဿေန္တော –
၁၉၀. ‘‘ကိန္နု ဇာတိံ န ရောစေသိ၊ ဇာတော ကာမာနိ ဘုဉ္ဇတိ၊
ဘုဉ္ဇာဟိ ကာမရတိယော၊ မာဟု ပစ္ဆာနုတာပိနီ’’တိ. –
ဂါထမာဟ.
တဿတ္ထော – ကိံ နု တံ ကာရဏံ၊ ယေန တွံ ဥပစာလေ ဇာတိံ န ရောစေသိ န ရောစေယျာသိ၊ န တံ ကာရဏံ အတ္ထိ. ယသ္မာ ဇာတော ကာမာနိ ဘုဉ္ဇတိ ဣဓ ဇာတော ကာမဂုဏသံဟိတာနိ ရူပါဒီနိ ပဋိသေဝန္တော ကာမသုခံ ပရိဘုဉ္ဇတိ. န ဟိ အဇာတဿ တံ အတ္ထိ၊ တသ္မာ ဘုဉ္ဇာဟိ ကာမရတိယော ကာမခိဍ္ဍာရတိယော အနုဘဝ. မာဟု ပစ္ဆာနုတာပိနီ ‘‘ယောဗ္ဗညေ သတိ ဝိဇ္ဇမာနေသု ဘောဂေသု န မယာ ကာမသုခမနုဘူတ’’န္တိ ပစ္ဆာနုတာပိနီ မာ အဟောသိ. ဣမသ္မိံ လောကေ ဓမ္မာ နာမ ယာဝဒေဝ အတ္ထာဓိဂမတ္ထော အတ္ထော စ ကာမသုခတ္ထောတိ ပါကဋောယမတ္ထောတိ အဓိပ္ပါယော.
တံ သုတွာ ထေရီ ဇာတိယာ ဒုက္ခနိမိတ္တတံ အတ္တနော စ တဿ ဝိသယာတိက္ကမံ ဝိဘာဝေတွာ တဇ္ဇေန္တီ –
၁၉၁. ‘‘ဇာတဿ မရဏံ ဟောတိ၊ ဟတ္ထပါဒါန ဆေဒနံ၊
ဝဓဗန္ဓပရိက္လေသံ၊ ဇာတော ဒုက္ခံ နိဂစ္ဆတိ.
၁၉၂. ‘‘အတ္ထိ သကျကုလေ ဇာတော၊ သမ္ဗုဒ္ဓေါ အပရာဇိတော၊
သော မေ ဓမ္မမဒေသေသိ၊ ဇာတိယာ သမတိက္ကမံ.
၁၉၃. ‘‘ဒုက္ခံ ဒုက္ခသမုပ္ပါဒံ၊ ဒုက္ခဿ စ အတိက္ကမံ၊
အရိယံ စဋ္ဌင်္ဂိကံ မဂ္ဂံ၊ ဒုက္ခူပသမဂါမိနံ.
၁၉၄. ‘‘တဿာဟံ ဝစနံ သုတွာ၊ ဝိဟရိံ သာသနေ ရတာ၊
တိဿော ဝိဇ္ဇာ အနုပ္ပတ္တာ၊ ကတံ ဗုဒ္ဓဿ သာသနံ.
၁၉၅. ‘‘သဗ္ဗတ္ထ ဝိဟတာ နန္ဒီ၊ တမောက္ခန္ဓော ပဒါလိတော၊
ဧဝံ ဇာနာဟိ ပါပိမ၊ နိဟတော တွမသိ အန္တကာ’’တိ. –
ဣမာ ဂါထာ အဘာသိ.
တတ္ထ ဇာတဿ မရဏံ ဟောတီတိ ယသ္မာ ဇာတဿ သတ္တဿ မရဏံ ဟောတိ၊ န အဇာတဿ. န ကေဝလံ မရဏမေဝ၊ အထ ခေါ ဇရာရောဂါဒယော ယတ္တကာနတ္ထာ၊ သဗ္ဗေပိ တေ ဇာတဿ ဟောန္တိ ဇာတိဟေတုကာ. တေနာဟ ဘဂဝါ – ‘‘ဇာတိပစ္စယာ ဇရာမရဏံ သောကပရိဒေဝဒုက္ခဒေါမနဿုပါယာသာ သမ္ဘဝန္တီ’’တိ (မဟာဝ. ၁၊ ဝိဘ. ၂၂၅၊ ဥဒါ. ၁). တေနေဝါဟ – ‘‘ဟတ္ထပါဒါန ဆေဒန’’န္တိ ဟတ္ထပါဒါနံ ဆေဒနံ ဇာတဿေဝ ဟောတိ၊ န အဇာတဿ. ဟတ္ထပါဒဆေဒနာပဒေသေန စေတ္ထ ဗာတ္တိံသ ကမ္မကာရဏာပိ ဒဿိတာ ဧဝါတိ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ. တေနေဝါဟ – ‘‘ဝဓဗန္ဓပရိက္လေသံ၊ ဇာတော ဒုက္ခံ နိဂစ္ဆတီ’’တိ. ဇီဝိတဝိယောဇနမုဋ္ဌိပ္ပဟာရာဒိသင်္ခါတံ ဝဓပရိက္လေသဉ္စေဝ အန္ဒုဗန္ဓနာဒိသင်္ခါတံ ဗန္ဓပရိက္လေသံ အညဉ္စ ယံကိဉ္စိ ဒုက္ခံ နာမ တံ သဗ္ဗံ ဇာတော ဧဝ နိဂစ္ဆတိ၊ န အဇာတော၊ တသ္မာ ဇာတိံ န ရောစေမီတိ.
ဣဒါနိ ဇာတိယာ ကာမာနဉ္စ အစ္စန္တမေဝ အတ္တနာ သမတိက္ကန္တဘာဝံ မူလတော ပဋ္ဌာယ ဒဿေန္တီ – ‘‘အတ္ထိ သကျကုလေ ဇာတော’’တိအာဒိမာဟ. တတ္ထ အပရာဇိတောတိ ကိလေသမာရာဒိနာ ကေနစိ န ပရာဇိတော. သတ္ထာ ဟိ သဗ္ဗာဘိဘူ သဒေဝကံ လောကံ အညဒတ္ထု အဘိဘဝိတွာ ဌိတော၊ တသ္မာ အပရာဇိတော. သေသံ ဝုတ္တနယတ္တာ ဥတ္တာနမေဝ.
ဥပစာလာထေရီဂါထာဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.
သတ္တကနိပါတဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.