၆. ဆက္ကနိပါတော

၁. ပဉ္စသတမတ္တာထေရီဂါထာဝဏ္ဏနာ

ဆက္ကနိပါတေ ယဿ မဂ္ဂံ န ဇာနာသီတိအာဒိကာ ပဉ္စသတမတ္တာနံ ထေရီနံ ဂါထာ. ဣမာပိ ပုရိမဗုဒ္ဓေသု ကတာဓိကာရာ တတ္ထ တတ္ထ ဘဝေ ဝိဝဋ္ဋူပနိဿယံ ကုသလံ ဥပစိနန္တိယော အနုက္ကမေန ဥပစိတဝိမောက္ခသမ္ဘာရာ ဟုတွာ ဣမသ္မိံ ဗုဒ္ဓုပ္ပါဒေ တတ္ထ တတ္ထ ကုလဂေဟေ နိဗ္ဗတ္တိတွာ ဝယပ္ပတ္တာ မာတာပိတူဟိ ပတိကုလံ အာနီတာ တတ္ထ တတ္ထ ပုတ္တေ လဘိတွာ ဃရာဝါသံ ဝသန္တိယော သမာနဇာတိကဿ တာဒိသဿ ကမ္မဿ ကတတ္တာ သဗ္ဗာဝ မတပုတ္တာ ဟုတွာ၊ ပုတ္တသောကေန အဘိဘူတာ ပဋာစာရာယ ထေရိယာ သန္တိကံ ဥပသင်္ကမိတွာ ဝန္ဒိတွာ နိသိန္နာ အတ္တနော သောကကာရဏံ အာရောစေသုံ. ထေရီ တာသံ သောကံ ဝိနောဒေန္တီ –

၁၂၇. ‘‘ယဿ မဂ္ဂံ န ဇာနာသိ၊ အာဂတဿ ဂတဿ ဝါ၊

တံ ကုတော စာဂတံ သတ္တံ၊ မမ ပုတ္တောတိ ရောဒသိ.

၁၂၈. ‘‘မဂ္ဂဉ္စ ခေါဿ ဇာနာသိ၊ အာဂတဿ ဂတဿ ဝါ၊

န နံ သမနုသောစေသိ၊ ဧဝံဓမ္မာ ဟိ ပါဏိနော.

၁၂၉. ‘‘အယာစိတော တတာဂစ္ဆိ၊ နာနုညာတော ဣတော ဂတော၊

ကုတောစိ နူန အာဂန္တွာ၊ ဝသိတွာ ကတိပါဟကံ၊

ဣတောပိ အညေန ဂတော၊ တတောပညေန ဂစ္ဆတိ.

၁၃၀. ‘‘ပေတော မနုဿရူပေန၊ သံသရန္တော ဂမိဿတိ၊

ယထာဂတော တထာ ဂတော၊ ကာ တတ္ထ ပရိဒေဝနာ’’တိ. –

ဣမာဟိ စတူဟိ ဂါထာဟိ ဓမ္မံ ဒေသေသိ.

တာ တဿာ ဓမ္မံ သုတွာ သဉ္ဇာတသံဝေဂါ ထေရိယာ သန္တိကေ ပဗ္ဗဇိံသု. ပဗ္ဗဇိတွာ ဝိပဿနာယ ကမ္မံ ကရောန္တိယော ဝိမုတ္တိပရိပါစနီယာနံ ဓမ္မာနံ ပရိပါကံ ဂတတ္တာ န စိရဿေဝ သဟ ပဋိသမ္ဘိဒါဟိ အရဟတ္တေ ပတိဋ္ဌဟိံသု. အထ တာ အဓိဂတာရဟတ္တာ အတ္တနော ပဋိပတ္တိံ ပစ္စဝေက္ခိတွာ ဥဒါနဝသေန ‘‘ယဿ မဂ္ဂံ န ဇာနာသီ’’တိအာဒိကာဟိ ဩဝါဒဂါထာဟိ သဒ္ဓိံ –

၁၃၁. ‘‘အဗ္ဗဟီ ဝတ မေ သလ္လံ၊ ဒုဒ္ဒသံ ဟဒယဿိတံ၊

ယာ မေ သောကပရေတာယ၊ ပုတ္တသောကံ ဗျပါနုဒိ.

၁၃၂. ‘‘သာဇ္ဇ အဗ္ဗူဠှသလ္လာဟံ၊ နိစ္ဆာတာ ပရိနိဗ္ဗုတာ၊

ဗုဒ္ဓံ ဓမ္မဉ္စ သံဃဉ္စ၊ ဥပေမိ သရဏံ မုနိ’’န္တိ. –

ဣမာ ဂါထာ ဝိသုံ ဝိသုံ အဘာသိံသု.

တတ္ထ ယဿ မဂ္ဂံ န ဇာနာသိ၊ အာဂတဿ ဂတဿ ဝါတိ ယဿ သတ္တဿ ဣဓ အာဂတဿ အာဂတမဂ္ဂံ ဝါ ဣတော ဂတဿ ဂတမဂ္ဂံ ဝါ တွံ န ဇာနာသိ. အနန္တရာ အတီတာနာဂတဘဝူပပတ္တိယော သန္ဓာယ ဝဒတိ. တံ ကုတော စာဂတံ သတ္တန္တိ တံ ဧဝံ အဝိညာတာဂတဂတမဂ္ဂံ ကုတောစိ ဂတိတော အာဂတမဂ္ဂံ အာဂစ္ဆန္တေန အန္တရာမဂ္ဂေ သဗ္ဗေန သဗ္ဗံ အကတပရိစယသမာဂတပုရိသသဒိသံ သတ္တံ ကေဝလံ မမတ္တံ ဥပ္ပါဒေတွာ မမ ပုတ္တောတိ ကုတော ကေန ကာရဏေန ရောဒသိ. အပ္ပဋိကာရတော မမ ပုတ္တဿ စ အကာတဗ္ဗတော န ဧတ္ထ ရောဒနကာရဏံ အတ္ထီတိ အဓိပ္ပါယော.

မဂ္ဂဉ္စ ခေါဿ ဇာနာသီတိ အဿ တဝ ပုတ္တာဘိမတဿ သတ္တဿ အာဂတဿ အာဂတမဂ္ဂဉ္စ ဂတဿ ဂတမဂ္ဂဉ္စ အထ ဇာနေယျာသိ. န နံ သမနုသောစေသီတိ ဧဝမ္ပိ နံ န သမနုသောစေယျာသိ. ကသ္မာ? ဧဝံဓမ္မာ ဟိ ပါဏိနော၊ ဒိဋ္ဌဓမ္မေပိ ဟိ သတ္တာနံ သဗ္ဗေဟိ ပိယေဟိ မနာပေဟိ နာနာဘာဝါ ဝိနာဘာဝါ တတ္ထ ဝသဝတ္တိတာယ အဘာဝတော၊ ပဂေဝ အဘိသမ္ပရာယံ.

အယာစိတော တတာဂစ္ဆီတိ တတော ပရလောကတော ကေနစိ အယာစိတော ဣဓ အာဂစ္ဆိ. ‘‘အာဂတော’’တိပိ ပါဠိ၊ သော ဧဝတ္ထော. နာနုညာတော ဣတော ဂတောတိ ဣဓလောကတော ကေနစိ အနနုညာတော ပရလောကံ ဂတော. ကုတောစီတိ နိရယာဒိတော ယတော ကုတောစိ ဂတိတော. နူနာတိ ပရိသင်္ကာယံ. ဝသိတွာ ကတိပါဟကန္တိ ကတိပယဒိဝသမတ္တံ ဣဓ ဝသိတွာ. ဣတောပိ အညေန ဂတောတိ ဣတောပိ ဘဝတော အညေန ဂတော၊ ဣတော အညမ္ပိ ဘဝံ ပဋိသန္ဓိဝသေန ဥပဂတော. တတောပညေန ဂစ္ဆတီတိ တတောပိ ဘဝတော အညေန ဂမိဿတိ၊ အညမေဝ ဘဝံ ဥပဂမိဿတိ.

ပေတောတိ အပေတော တံ တံ ဘဝံ ဥပပဇ္ဇိတွာ တတော အပဂတော. မနုဿရူပေနာတိ နိဒဿနမတ္တမေတံ၊ မနုဿဘာဝေန တိရစ္ဆာနာဒိဘာဝေန စာတိ အတ္ထော. သံသရန္တောတိ အပရာပရံ ဥပပတ္တိဝသေန သံသရန္တော. ယထာဂတော တထာ ဂတောတိ ယထာ အဝိညာတဂတိတော စ အနာမန္တေတွာ အာဂတော တထာ အဝိညာတဂတိကော အနနုညာတောဝ ဂတော. ကာ တတ္ထ ပရိဒေဝနာတိ တတ္ထ တာဒိသေ အဝသဝတ္တိနိ ယထာကာမာဝစရေ ကာ နာမ ပရိဒေဝနာ၊ ကိံ ပရိဒေဝိတေန ပယောဇနန္တိ အတ္ထော. သေသံ ဝုတ္တနယမေဝ.

ဧတ္ထ စ အာဒိတော စတဿော ဂါထာ ပဋာစာရာယ ထေရိယာ တေသံ ပဉ္စမတ္တာနံ ဣတ္ထိသတာနံ သောကဝိနောဒနဝသေန ဝိသုံ ဝိသုံ ဘာသိတာ. တဿာ ဩဝါဒေ ဌတွာ ပဗ္ဗဇိတွာ အဓိဂတဝိသေသာဟိ တာဟိ ပဉ္စသတမတ္တာဟိ ဘိက္ခုနီဟိ ဆပိ ဂါထာ ပစ္စေကံ ဘာသိတာတိ ဒဋ္ဌဗ္ဗာ.

ပဉ္စသတာ ပဋာစာရာတိ ပဋာစာရာယ ထေရိယာ သန္တိကေ လဒ္ဓဩဝါဒတာယ ပဋာစာရာယ ဝုတ္တံ အဝေဒိသုန္တိ ကတွာ ‘‘ပဋာစာရာ’’တိ လဒ္ဓနာမာ ပဉ္စသတာ ဘိက္ခုနိယော.

ပဉ္စသတမတ္တာထေရီဂါထာဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.

၂. ဝါသေဋ္ဌီထေရီဂါထာဝဏ္ဏနာ

ပုတ္တသောကေနဟံ အဋ္ဋာတိအာဒိကာ ဝါသေဋ္ဌိယာ ထေရိယာ ဂါထာ. အယမ္ပိ ပုရိမဗုဒ္ဓေသု ကတာဓိကာရာ တတ္ထ တတ္ထ ဘဝေ ဝိဝဋ္ဋူပနိဿယံ ကုသလံ ဥပစိနန္တီ အနုက္ကမေန သမ္ဘတဝိမောက္ခသမ္ဘာရာ ဒေဝမနုဿေသု သံသရန္တီ ဣမသ္မိံ ဗုဒ္ဓုပ္ပါဒေ ဝေသာလိယံ ကုလဂေဟေ နိဗ္ဗတ္တိတွာ ဝယပ္ပတ္တာ မာတာပိတူဟိ သမာနဇာတိကဿ ကုလပုတ္တဿ ဒိန္နာ ပတိကုလံ ဂန္တွာ တေန သဒ္ဓိံ သုခသံဝါသံ ဝသန္တီ ဧကံ ပုတ္တံ လဘိတွာ တသ္မိံ အာဓာဝိတွာ ပရိဓာဝိတွာ ဝိစရဏကာလေ ကာလံ ကတေ ပုတ္တသောကေန အဋ္ဋိတာ ဥမ္မတ္တိကာ အဟောသိ. သာ ဉာတကေသု သာမိကေ စ တိကိစ္ဆံ ကရောန္တေသု တေသံ အဇာနန္တာနံယေဝ ပလာယိတွာ ယတော တတော ပရိဗ္ဘမန္တီ မိထိလာနဂရံ သမ္ပတ္တာ တတ္ထဒ္ဒသ ဘဂဝန္တံ အန္တရဝီထိယံ ဂစ္ဆန္တံ ဒန္တံ ဂုတ္တံ သံယတိန္ဒြိယံ နာဂံ. ဒိသွာန သဟ ဒဿနေန ဗုဒ္ဓါနုဘာဝတော အပဂတုမ္မာဒါ ပကတိစိတ္တံ ပဋိလဘိ. အထဿာ သတ္ထာ သံခိတ္တေန ဓမ္မံ ဒေသေသိ. သာ တံ ဓမ္မံ သုတွာ ပဋိလဒ္ဓသံဝေဂါ သတ္ထာရံ ပဗ္ဗဇ္ဇံ ယာစိတွာ သတ္ထု အာဏာယ ဘိက္ခုနီသု ပဗ္ဗဇိတွာ ကတပုဗ္ဗကိစ္စာ ဝိပဿနံ ပဋ္ဌပေတွာ ဃဋေန္တီ ဝါယမန္တီ ပရိပက္ကဉာဏတာယ န စိရဿေဝ သဟ ပဋိသမ္ဘိဒါဟိ အရဟတ္တံ ပတွာ အတ္တနော ပဋိပတ္တိံ ပစ္စဝေက္ခိတွာ ဥဒါနဝသေန –

၁၃၃. ‘‘ပုတ္တသောကေနဟံ အဋ္ဋာ၊ ခိတ္တစိတ္တာ ဝိသညိနီ၊

နဂ္ဂါ ပကိဏ္ဏကေသီ စ၊ တေန တေန ဝိစာရိဟံ.

၁၃၄. ‘‘ဝီထိသင်္ကာရကူဋေသု၊ သုသာနေ ရထိယာသု စ၊

အစရိံ တီဏိ ဝဿာနိ၊ ခုပ္ပိပါသာ သမပ္ပိတာ.

၁၃၅. ‘‘အထဒ္ဒသာသိံ သုဂတံ၊ နဂရံ မိထိလံ ပတိ၊

အဒန္တာနံ ဒမေတာရံ၊ သမ္ဗုဒ္ဓမကုတောဘယံ.

၁၃၆. ‘‘သစိတ္တံ ပဋိလဒ္ဓါန၊ ဝန္ဒိတွာန ဥပါဝိသိံ၊

သော မေ ဓမ္မမဒေသေသိ၊ အနုကမ္ပာယ ဂေါတမော.

၁၃၇. ‘‘တဿ ဓမ္မံ သုဏိတွာန၊ ပဗ္ဗဇိံ အနဂါရိယံ၊

ယုဉ္ဇန္တီ သတ္ထုဝစနေ၊ သစ္ဆာကာသိံ ပဒံ သိဝံ.

၁၃၈. ‘‘သဗ္ဗေ သောကာ သမုစ္ဆိန္နာ၊ ပဟီနာ ဧတဒန္တိကာ၊

ပရိညာတာ ဟိ မေ ဝတ္ထူ၊ ယတော သောကာန သမ္ဘဝေါ’’တိ. –

ဣမာ ဂါထာ အဘာသိ.

တတ္ထ အဋ္ဋာတိ အဋ္ဋိတာ. အယမေဝ ဝါ ပါဌော၊ အဋ္ဋိတာ ပီဠိတာတိ အတ္ထော. ခိတ္တစိတ္တာတိ သောကုမ္မာဒေန ခိတ္တဟဒယာ. တတော ဧဝ ပကတိသညာယ ဝိဂမေန ဝိသညိနီ. ဟိရောတ္တပ္ပါဘာဝတော အပဂတဝတ္ထတာယ နဂ္ဂါ. ဝိဓုတကေသတာယ ပကိဏ္ဏကေသီ. တေန တေနာတိ ဂါမေန ဂါမံ နဂရေန နဂရံ ဝီထိယာ ဝီထိံ ဝိစရိံ အဟံ.

အထာတိ ပစ္ဆာ ဥမ္မာဒသံဝတ္တနိယဿ ကမ္မဿ ပရိက္ခယေ. သုဂတန္တိ သောဘနဂမနတ္တာ သုန္ဒရံ ဌာနံ ဂတတ္တာ သမ္မာ ဂဒတ္တာ သမ္မာ စ ဂတတ္တာ သုဂတံ ဘဂဝန္တံ. မိထိလံ ပတီတိ မိထိလာဘိမုခံ၊ မိထိလာနဂရာဘိမုခံ ဂစ္ဆန္တန္တိ အတ္ထော.

သစိတ္တံ ပဋိလဒ္ဓါနာတိ ဗုဒ္ဓါနုဘာဝေန ဥမ္မာဒံ ပဟာယ အတ္တနော ပကတိစိတ္တံ ပဋိလဘိတွာ.

ယုဉ္ဇန္တီ သတ္ထုဝစနေတိ သတ္ထု သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ သာသနေ ယောဂံ ကရောန္တီ ဘာဝနံ အနုယုဉ္ဇန္တီ. သစ္ဆာကာသိံ ပဒံ သိဝန္တိ သိဝံ ခေမံ စတူဟိ ယောဂေဟိ အနုပဒ္ဒုတံ နိဗ္ဗာနံ ပဒံ သစ္ဆိအကာသိံ.

ဧတဒန္တိကာတိ ဧတံ ဣဒါနိ မယာ အဓိဂတံ အရဟတ္တံ အန္တော ပရိယောသာနံ ဧတေသန္တိ ဧတဒန္တိကာ၊ သောကာ. န ဒါနိ တေသံ သမ္ဘဝေါ အတ္ထီတိ အတ္ထော. ယတော သောကာန သမ္ဘဝေါတိ ယတော အန္တောနိဇ္ဈာနလက္ခဏာနံ သောကာနံ သမ္ဘဝေါ၊ တေသံ သောကာနံ ပဉ္စုပါဒါနက္ခန္ဓသင်္ခါတာ ဝတ္ထူ အဓိဋ္ဌာနာနိ ဉာတတီရဏပဟာနပရိညာဟိ ပရိညာတာ. တသ္မာ သောကာ ဧတဒန္တိကာတိ ယောဇနာ.

ဝါသေဋ္ဌီထေရီဂါထာဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.

၃. ခေမာထေရီဂါထာဝဏ္ဏနာ

ဒဟရာ တွံ ရူပဝတီတိအာဒိကာ ခေမာယ ထေရိယာ ဂါထာ. အယံ ကိရ ပဒုမုတ္တရဿ ဘဂဝတော ကာလေ ဟံသဝတီနဂရေ ပရာဓီနဝုတ္တိကာ ပရေသံ ဒါသီ အဟောသိ. သာ ပရေသံ ဝေယျာဝစ္စကရဏေန ဇီဝိကံ ကပ္ပေန္တီ ဧကဒိဝသံ ပဒုမုတ္တရဿ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ အဂ္ဂသာဝကံ သုဇာတတ္ထေရံ ပိဏ္ဍာယ စရန္တံ ဒိသွာ တယော မောဒကေ ဒတွာ တံဒိဝသမေဝ အတ္တနော ကေသေ ဝိဿဇ္ဇေတွာ ထေရဿ ဒါနံ ဒတွာ ‘‘အနာဂတေ မဟာပညာ ဗုဒ္ဓဿ သာဝိကာ ဘဝေယျ’’န္တိ ပတ္ထနံ ကတွာ ယာဝဇီဝံ ကုသလကမ္မေ အပ္ပမတ္တာ ဟုတွာ ဒေဝမနုဿေသု သံသရန္တီ အနုက္ကမေန ဆကာမသဂ္ဂေ၊ တေသံ တေသံ ဒေဝရာဇူနံ မဟေသိဘာဝေန ဥပပန္နာ၊ မနုဿလောကေပိ အနေကဝါရံ စက္ကဝတ္တီနံ မဏ္ဍလရာဇူနဉ္စ မဟေသိဘာဝံ ဥပဂတာ မဟာသမ္ပတ္တိယော အနုဘဝိတွာ ဝိပဿိဿ ဘဂဝတော ကာလေ မနုဿလောကေ ဥပ္ပဇ္ဇိတွာ ဝိညုတံ ပတွာ၊ သတ္ထု သန္တိကေ ဓမ္မံ သုတွာ ပဋိလဒ္ဓသံဝေဂါ ပဗ္ဗဇိတွာ ဒသဝဿသဟဿာနိ ဗြဟ္မစရိယံ စရန္တီ ဗဟုဿုတာ ဓမ္မကထိကာ ဟုတွာ ဗဟုဇနဿ ဓမ္မကထနာဒိနာ ပညာသံဝတ္တနိယကမ္မံ ကတွာ တတော စဝိတွာ သုဂတီသုယေဝ သံသရန္တီ ဣမသ္မိံ ကပ္ပေ ဘဂဝတော စ ကကုသန္ဓဿ ဘဂဝတော စ ကောဏာဂမနဿ ကာလေ ဝိဘဝသမ္ပန္နေ ကုလေ နိဗ္ဗတ္တိတွာ ဝိညုတံ ပတွာ မဟန္တံ သံဃာရာမံ ကာရေတွာ ဗုဒ္ဓပ္ပမုခဿ ဘိက္ခုသံဃဿ နိယျာဒေသိ.

ဘဂဝတော ပန ကဿပဒသဗလဿ ကာလေ ကိကိဿ ကာသိရညော သဗ္ဗဇေဋ္ဌိကာ သမဏီ နာမ ဓီတာ ဟုတွာ၊ သတ္ထု သန္တိကေ ဓမ္မံ သုတွာ ပဋိလဒ္ဓသံဝေဂါ အဂါရေယေဝ ဌိတာ၊ ဝီသတိ ဝဿသဟဿာနိ ကောမာရိဗြဟ္မစရိယံ စရန္တီ သမဏဂုတ္တာဒီဟိ အတ္တနော ဘဂိနီဟိ သဒ္ဓိံ ရမဏီယံ ပရိဝေဏံ ကာရေတွာ ဗုဒ္ဓပ္ပမုခဿ ဘိက္ခုသံဃဿ နိယျာဒေသိ. ဧဝမေဝ တတ္ထ တတ္ထ ဘဝေ အာယတနဂတံ ဥဠာရံ ပုညကမ္မံ ကတွာ သုဂတီသုယေဝ သံသရိတွာ ဣမသ္မိံ ဗုဒ္ဓုပ္ပါဒေ မဒ္ဒရဋ္ဌေ သာကလနဂရေ ရာဇကုလေ နိဗ္ဗတ္တိ. ခေမာတိဿာ နာမံ အဟောသိ၊ သုဝဏ္ဏဝဏ္ဏာ ကဉ္စနသန္နိဘတ္တစာ. သာ ဝယပ္ပတ္တာ ဗိမ္ဗိသာရရညော ဂေဟံ ဂတာ. သတ္ထရိ ဝေဠုဝနေ ဝိဟရန္တေ ရူပမတ္တာ ဟုတွာ ‘‘ရူပေ ဒေါသံ ဒဿေတီ’’တိ သတ္ထု ဒဿနာယ န ဂစ္ဆတိ.

ရာဇာ မနုဿေဟိ ဝေဠုဝနဿ ဝဏ္ဏေ ပကာသာပေတွာ ဒေဝိယာ ဝိဟာရဒဿနာယ စိတ္တံ ဥပ္ပါဒေသိ. အထ ဒေဝီ ‘‘ဝိဟာရံ ပဿိဿာမီ’’တိ ရာဇာနံ ပဋိပုစ္ဆိ. ရာဇာ ‘‘ဝိဟာရံ ဂန္တွာ သတ္ထာရံ အဒိသွာ အာဂန္တုံ န လဘိဿသီ’’တိ ဝတွာ ပုရိသာနံ သညံ အဒါသိ – ‘‘ဗလက္ကာရေနပိ ဒေဝိံ ဒသဗလံ ဒဿေထာ’’တိ. ဒေဝီ ဝိဟာရံ ဂန္တွာ ဒိဝသဘာဂံ ခေပေတွာ နိဝတ္တေန္တီ သတ္ထာရံ အဒိသွာဝ ဂန္တုံ အာရဒ္ဓါ. အထ နံ ရာဇပုရိသာ အနိစ္ဆန္တိမ္ပိ သတ္ထု သန္တိကံ နယိံသု. သတ္ထာ တံ အာဂစ္ဆန္တိံ ဒိသွာ ဣဒ္ဓိယာ ဒေဝစ္ဆရာသဒိသံ ဣတ္ထိံ နိမ္မိနိတွာ တာလပဏ္ဏံ ဂဟေတွာ ဗီဇယမာနံ အကာသိ. ခေမာ ဒေဝီ တံ ဒိသွာ စိန္တေသိ – ‘‘ဧဝရူပါ နာမ ဒေဝစ္ဆရပဋိဘာဂါ ဣတ္ထိယော ဘဂဝတော အဝိဒူရေ တိဋ္ဌန္တိ၊ အဟံ ဧတာသံ ပရိစာရိကတာယပိ နပ္ပဟောမိ၊ မနမ္ပိ နိက္ကာရဏာ ပါပစိတ္တဿ ဝသေန နဋ္ဌာ’’တိ နိမိတ္တံ ဂဟေတွာ တမေဝ ဣတ္ထိံ ဩလောကယမာနာ အဋ္ဌာသိ. အထဿာ ပဿန္တိယာဝ သတ္ထု အဓိဋ္ဌာနဗလေန သာ ဣတ္ထီ ပဌမဝယံ အတိက္ကမ္မ မဇ္ဈိမဝယမ္ပိ အတိက္ကမ္မ ပစ္ဆိမဝယံ ပတွာ ခဏ္ဍဒန္တာ ပလိတကေသာ ဝလိတ္တစာ ဟုတွာ သဒ္ဓိံ တာလပဏ္ဏေန ပရိဝတ္တိတွာ ပတိ. တတော ခေမာ ကတာဓိကာရတ္တာ ဧဝံ စိန္တေသိ – ‘‘ဧဝံဝိဓမ္ပိ သရီရံ ဤဒိသံ ဝိပတ္တိံ ပါပုဏိ၊ မယှမ္ပိ သရီရံ ဧဝံဂတိကမေဝ ဘဝိဿတီ’’တိ. အထဿာ စိတ္တာစာရံ ဉတွာ သတ္ထာ –

‘‘ယေ ရာဂရတ္တာနုပတန္တိ သောတံ၊ သယံ ကတံ မက္ကဋကောဝ ဇာလံ၊

ဧတမ္ပိ ဆေတွာန ပရိဗ္ဗဇန္တိ၊ အနပေက္ခိနော ကာမသုခံ ပဟာယာ’’တိ. –

ဂါထမာဟ. သာ ဂါထာပရိယောသာနေ သဟ ပဋိသမ္ဘိဒါဟိ အရဟတ္တံ ပါပုဏီတိ အဋ္ဌကထာသု အာဂတံ. အပဒါနေ ပန ‘‘ဣမံ ဂါထံ သုတွာ သောတာပတ္တိဖလေ ပတိဋ္ဌိတာ ရာဇာနံ အနုဇာနာပေတွာ ပဗ္ဗဇိတွာ အရဟတ္တံ ပါပုဏီ’’တိ အာဂတံ. တတ္ထာယံ အပဒါနပါဠိ (အပ. ထေရီ ၂.၂.၂၈၉-၃၈၃) –

‘‘ပဒုမုတ္တရော နာမ ဇိနော၊ သဗ္ဗဓမ္မေသု စက္ခုမာ၊

ဣတော သတသဟဿမှိ၊ ကပ္ပေ ဥပ္ပဇ္ဇိ နာယကော.

‘‘တဒါဟံ ဟံသဝတိယံ၊ ဇာတာ သေဋ္ဌိကုလေ အဟုံ၊

နာနာရတနပဇ္ဇောတေ၊ မဟာသုခသမပ္ပိတာ.

‘‘ဥပေတွာ တံ မဟာဝီရံ၊ အဿောသိံ ဓမ္မဒေသနံ၊

တတော ဇာတပ္ပသာဒါဟံ၊ ဥပေမိ သရဏံ ဇိနံ.

‘‘မာတရံ ပိတရံ စာဟံ၊ အာယာစိတွာ ဝိနာယကံ၊

နိမန္တယိတွာ သတ္တာဟံ၊ ဘောဇယိံ သဟသာဝကံ.

‘‘အတိက္ကန္တေ စ သတ္တာဟေ၊ မဟာပညာနမုတ္တမံ၊

ဘိက္ခုနိံ ဧတဒဂ္ဂမှိ၊ ဌပေသိ နရသာရထိ.

‘‘တံ သုတွာ မုဒိတာ ဟုတွာ၊ ပုနော တဿ မဟေသိနော၊

ကာရံ ကတွာန တံ ဌာနံ၊ ပဏိပစ္စ ပဏီဒဟိံ.

‘‘တတော မမ ဇိနော အာဟ၊ သိဇ္ဈတံ ပဏိဓီ တဝ၊

သသံဃေ မေ ကတံ ကာရံ၊ အပ္ပမေယျဖလံ တယာ.

‘‘သတသဟဿိတော ကပ္ပေ၊ ဩက္ကာကကုလသမ္ဘဝေါ၊

ဂေါတမော နာမ ဂေါတ္တေန၊ သတ္ထာ လောကေ ဘဝိဿတိ.

‘‘တဿ ဓမ္မေသု ဒါယာဒါ၊ ဩရသာ ဓမ္မနိမ္မိတာ၊

ဧတဒဂ္ဂမနုပ္ပတ္တာ၊ ခေမာ နာမ ဘဝိဿတိ.

‘‘တေန ကမ္မေန သုကတေန၊ စေတနာပဏိဓီဟိ စ၊

ဇဟိတွာ မာနုသံ ဒေဟံ၊ တာဝတိံသူပဂါ အဟံ.

‘‘တတော စုတာ ယာမမဂံ၊ တတောဟံ တုသိတံ ဂတာ၊

တတော စ နိမ္မာနရတိံ၊ ဝသဝတ္တိပုရံ တတော.

‘‘ယတ္ထ ယတ္ထူပပဇ္ဇာမိ၊ တဿ ကမ္မဿ ဝါဟသာ၊

တတ္ထ တတ္ထေဝ ရာဇူနံ၊ မဟေသိတ္တမကာရယိံ.

‘‘တတော စုတာ မနုဿတ္တေ၊ ရာဇူနံ စက္ကဝတ္တိနံ၊

မဏ္ဍလီနဉ္စ ရာဇူနံ၊ မဟေသိတ္တမကာရယိံ.

‘‘သမ္ပတ္တိံ အနုဘောတွာန၊ ဒေဝေသု မနုဇေသု စ၊

သဗ္ဗတ္ထ သုခိတာ ဟုတွာ၊ နေကကပ္ပေသု သံသရိံ.

‘‘ဧကနဝုတိတော ကပ္ပေ၊ ဝိပဿီ လောကနာယကော၊

ဥပ္ပဇ္ဇိ စာရုဒဿနော၊ သဗ္ဗဓမ္မဝိပဿကော.

‘‘တမဟံ လောကနာယကံ၊ ဥပေတွာ နရသာရထိံ၊

ဓမ္မံ ဘဏိတံ သုတွာန၊ ပဗ္ဗဇိံ အနဂါရိယံ.

‘‘ဒသဝဿသဟဿာနိ၊ တဿ ဝီရဿ သာသနေ၊

ဗြဟ္မစရိယံ စရိတွာန၊ ယုတ္တယောဂါ ဗဟုဿုတာ.

‘‘ပစ္စယာကာရကုသလာ၊ စတုသစ္စဝိသာရဒါ၊

နိပုဏာ စိတ္တကထိကာ၊ သတ္ထုသာသနကာရိကာ.

‘‘တတော စုတာဟံ တုသိတံ၊ ဥပပန္နာ ယသဿိနီ၊

အဘိဘောမိ တဟိံ အညေ၊ ဗြဟ္မစာရီဖလေနဟံ.

‘‘ယတ္ထ ယတ္ထူပပန္နာဟံ၊ မဟာဘောဂါ မဟဒ္ဓနာ၊

မေဓာဝိနီ သီလဝတီ၊ ဝိနီတပရိသာပိ စ.

‘‘ဘဝါမိ တေန ကမ္မေန၊ ယောဂေန ဇိနသာသနေ၊

သဗ္ဗာ သမ္ပတ္တိယော မယှံ၊ သုလဘာ မနသော ပိယာ.

‘‘ယောပိ မေ ဘဝတေ ဘတ္တာ၊ ယတ္ထ ယတ္ထ ဂတာယပိ၊

ဝိမာနေတိ န မံ ကောစိ၊ ပဋိပတ္တိဗလေန မေ.

‘‘ဣမမှိ ဘဒ္ဒကေ ကပ္ပေ၊ ဗြဟ္မဗန္ဓု မဟာယသော၊

နာမေန ကောဏာဂမနော၊ ဥပ္ပဇ္ဇိ ဝဒတံ ဝရော.

‘‘တဒါ ဟိ ဗာရာဏသိယံ၊ သုသမိဒ္ဓကုလပ္ပဇာ၊

ဓနဉ္ဇာနီ သုမေဓာ စ၊ အဟမ္ပိ စ တယော ဇနာ.

‘‘သံဃာရာမမဒါသိမှ၊ ဒါနသဟာယိကာ ပုရေ၊

သံဃဿ စ ဝိဟာရမ္ပိ၊ ဥဒ္ဒိဿ ကာရိကာ မယံ.

‘‘တတော စုတာ မယံ သဗ္ဗာ၊ တာဝတိံသူပဂါ အဟုံ၊

ယသသာ အဂ္ဂတံ ပတ္တာ၊ မနုဿေသု တထေဝ စ.

‘‘ဣမသ္မိံယေဝ ကပ္ပမှိ၊ ဗြဟ္မဗန္ဓု မဟာယသော၊

ကဿပေါ နာမ ဂေါတ္တေန၊ ဥပ္ပဇ္ဇိ ဝဒတံ ဝရော.

‘‘ဥပဋ္ဌာကော မဟေသိဿ၊ တဒါ အာသိ နရိဿရော၊

ကာသိရာဇာ ကိကီ နာမ၊ ဗာရာဏသိပုရုတ္တမေ.

‘‘တဿာသိံ ဇေဋ္ဌိကာ ဓီတာ၊ သမဏီ ဣတိ ဝိဿုတာ၊

ဓမ္မံ သုတွာ ဇိနဂ္ဂဿ၊ ပဗ္ဗဇ္ဇံ သမရောစယိံ.

‘‘အနုဇာနိ န နော တာတော၊ အဂါရေဝ တဒါ မယံ၊

ဝီသဝဿသဟဿာနိ၊ ဝိစရိမှ အတန္ဒိတာ.

‘‘ကောမာရိဗြဟ္မစရိယံ၊ ရာဇကညာ သုခေဓိတာ၊

ဗုဒ္ဓေါပဋ္ဌာနနိရတာ၊ မုဒိတာ သတ္တ ဓီတရော.

‘‘သမဏီ သမဏဂုတ္တာ စ၊ ဘိက္ခုနီ ဘိက္ခုဒါယိကာ၊

ဓမ္မာ စေဝ သုဓမ္မာ စ၊ သတ္တမီ သံဃဒါယိကာ.

‘‘အဟံ ဥပ္ပလဝဏ္ဏာ စ၊ ပဋာစာရာ စ ကုဏ္ဍလာ၊

ကိသာဂေါတမီ ဓမ္မဒိန္နာ၊ ဝိသာခါ ဟောတိ သတ္တမီ.

‘‘ကဒါစိ သော နရာဒိစ္စော၊ ဓမ္မံ ဒေသေသိ အဗ္ဘုတံ၊

မဟာနိဒါနသုတ္တန္တံ၊ သုတွာ တံ ပရိယာပုဏိံ.

‘‘တေဟိ ကမ္မေဟိ သုကတေဟိ၊ စေတနာပဏိဓီဟိ စ၊

ဇဟိတွာ မာနုသံ ဒေဟံ၊ တာဝတိံသမဂစ္ဆဟံ.

‘‘ပစ္ဆိမေ စ ဘဝေ ဒါနိ၊ သာကလာယ ပုရုတ္တမေ၊

ရညော မဒ္ဒဿ ဓီတာမှိ၊ မနာပါ ဒယိတာ ပိယာ.

‘‘သဟ မေ ဇာတမတ္တမှိ၊ ခေမံ တမှိ ပုရေ အဟု၊

တတော ခေမာတိ နာမံ မေ၊ ဂုဏတော ဥပပဇ္ဇထ.

‘‘ယဒါဟံ ယောဗ္ဗနံ ပတ္တာ၊ ရူပလာဝညဘူသိတာ၊

တဒါ အဒါသိ မံ တာတော၊ ဗိမ္ဗိသာရဿ ရာဇိနော.

‘‘တဿာဟံ သုပ္ပိယာ အာသိံ၊ ရူပကေလာယနေ ရတာ၊

ရူပါနံ ဒေါသဝါဒီတိ၊ န ဥပေသိံ မဟာဒယံ.

‘‘ဗိမ္ဗိသာရော တဒါ ရာဇာ၊ မမာနုဂ္ဂဟဗုဒ္ဓိယာ၊

ဝဏ္ဏယိတွာ ဝေဠုဝနံ၊ ဂါယကေ ဂါပယီ မမံ.

‘‘ရမ္မံ ဝေဠုဝနံ ယေန၊ န ဒိဋ္ဌံ သုဂတာလယံ၊

န တေန နန္ဒနံ ဒိဋ္ဌံ၊ ဣတိ မညာမသေ မယံ.

‘‘ယေန ဝေဠုဝနံ ဒိဋ္ဌံ၊ နရနန္ဒနနန္ဒနံ၊

သုဒိဋ္ဌံ နန္ဒနံ တေန၊ အမရိန္ဒသုနန္ဒနံ.

‘‘ဝိဟာယ နန္ဒနံ ဒေဝါ၊ ဩတရိတွာ မဟီတလံ၊

ရမ္မံ ဝေဠုဝနံ ဒိသွာ၊ န တပ္ပန္တိ သုဝိမှိတာ.

‘‘ရာဇပုညေန နိဗ္ဗတ္တံ၊ ဗုဒ္ဓပုညေန ဘူသိတံ၊

ကော ဝတ္တာ တဿ နိဿေသံ၊ ဝနဿ ဂုဏသဉ္စယံ.

‘‘တံ သုတွာ ဝနသမိဒ္ဓံ၊ မမ သောတမနောဟရံ၊

ဒဋ္ဌုကာမာ တမုယျာနံ၊ ရညော အာရောစယိံ တဒါ.

‘‘မဟတာ ပရိဝါရေန၊ တဒါ စ သော မဟီပတိ၊

မံ ပေသေသိ တမုယျာနံ၊ ဒဿနာယ သမုဿုကံ.

‘‘ဂစ္ဆ ပဿ မဟာဘောဂေ၊ ဝနံ နေတ္တရသာယနံ၊

ယံ သဒါ ဘာတိ သိရိယာ၊ သုဂတာဘာနုရဉ္ဇိတံ.

‘‘ယဒါ စ ပိဏ္ဍာယ မုနိ၊ ဂိရိဗ္ဗဇပုရုတ္တမံ၊

ပဝိဋ္ဌောဟံ တဒါယေဝ၊ ဝနံ ဒဋ္ဌုမုပါဂမိံ.