၂. ဥတ္တမာထေရီဂါထာဝဏ္ဏနာ
စတုက္ခတ္တုံ ပဉ္စက္ခတ္တုန္တိအာဒိကာ ဥတ္တမာယ ထေရိယာ ဂါထာ. အယမ္ပိ ပုရိမဗုဒ္ဓေသု ကတာဓိကာရာ တတ္ထ တတ္ထ ဘဝေ ဝိဝဋ္ဋူပနိဿယံ ကုသလံ ဥပစိနန္တီ ဝိပဿိဿ ဘဂဝတော ကာလေ ဗန္ဓုမတီနဂရေ အညတရဿ ကုဋုမ္ဗိကဿ ဂေဟေ ဃရဒါသီ ဟုတွာ နိဗ္ဗတ္တိ. သာ ဝယပ္ပတ္တာ အတ္တနော အယျကာနံ ဝေယျာဝစ္စံ ကရောန္တီ ဇီဝတိ. တေန စ သမယေန ဗန္ဓုမရာဇာ ပုဏ္ဏမီဒိဝသေ ဥပေါသထိကော ဟုတွာ ပုရေဘတ္တံ ဒါနာနိ ဒတွာ ပစ္ဆာဘတ္တံ ဂန္တွာ ဓမ္မံ သုဏာတိ. အထ မဟာဇနာ ယထာ ရာဇာ ပဋိပဇ္ဇတိ၊ တထေဝ ပုဏ္ဏမီဒိဝသေ ဥပေါသထင်္ဂါနိ သမာဒါယ ဝတ္တန္တိ. အထဿာ ဒါသိယာ ဧတဒဟောသိ – ‘‘ဧတရဟိ ခေါ မဟာရာဇာ မဟာဇနာ စ ဥပေါသထင်္ဂါနိ သမာဒါယ ဝတ္တန္တိ၊ ယံနူနာဟံ ဥပေါသထဒိဝသေသု ဥပေါသထသီလံ သမာဒါယ ဝတ္တေယျ’’န္တိ. သာ တထာ ကရောန္တီ သုပရိသုဒ္ဓံ ဥပေါသထသီလံ ရက္ခိတွာ တာဝတိံသေသု နိဗ္ဗတ္တာ အပရာပရံ သုဂတီသုယေဝ သံသရန္တီ ဣမသ္မိံ ဗုဒ္ဓုပ္ပါဒေ သာဝတ္ထိယံ သေဋ္ဌိကုလေ နိဗ္ဗတ္တိတွာ ဝိညုတံ ပတွာ ပဋာစာရာယ ထေရိယာ သန္တိကေ ဓမ္မံ သုတွာ ပဗ္ဗဇိတွာ ဝိပဿနံ ပဋ္ဌပေတွာ တံ မတ္ထကံ ပါပေတုံ နာသက္ခိ. ပဋာစာရာ ထေရီ တဿာ စိတ္တာစာရံ ဉတွာ ဩဝါဒမဒါသိ. သာ တဿာ ဩဝါဒေ ဌတွာ သဟ ပဋိသမ္ဘိဒါဟိ အရဟတ္တံ ပါပုဏိ. တေန ဝုတ္တံ အပဒါနေ (အပ. ထေရီ ၂.၂.၁-၂၁) –
‘‘နဂရေ ဗန္ဓုမတိယာ၊ ဗန္ဓုမာ နာမ ခတ္တိယော၊
ဒိဝသေ ပုဏ္ဏမာယ သော၊ ဥပဝသိ ဥပေါသထံ.
‘‘အဟံ တေန သမယေန၊ ကုမ္ဘဒါသီ အဟံ တဟိံ၊
ဒိသွာ သရာဇကံ သေနံ၊ ဧဝါဟံ စိန္တယိံ တဒါ.
‘‘ရာဇာပိ ရဇ္ဇံ ဆဍ္ဍေတွာ၊ ဥပဝသိ ဥပေါသထံ၊
သဖလံ နူန တံ ကမ္မံ၊ ဇနကာယော ပမောဒိတော.
‘‘ယောနိသော ပစ္စဝေက္ခိတွာ၊ ဒုဂ္ဂစ္စဉ္စ ဒလိဒ္ဒတံ၊
မာနသံ သမ္ပဟံသိတွာ၊ ဥပဝသိံ ဥပေါသထံ.
‘‘အဟံ ဥပေါသထံ ကတွာ၊ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓသာသနေ၊
တေန ကမ္မေန သုကတေန၊ တာဝတိံသမဂစ္ဆဟံ.
‘‘တတ္ထ မေ သုကတံ ဗျမှံ၊ ဥဗ္ဘယောဇနမုဂ္ဂတံ၊
ကူဋာဂါရဝရူပေတံ၊ မဟာသနသုဘူသိတံ.
‘‘အစ္ဆရာ သတသဟဿာ၊ ဥပတိဋ္ဌန္တိ မံ သဒါ၊
အညေ ဒေဝေ အတိက္ကမ္မ၊ အတိရောစာမိ သဗ္ဗဒါ.
‘‘စတုသဋ္ဌိဒေဝရာဇူနံ၊ မဟေသိတ္တမကာရယိံ၊
တေသဋ္ဌိစက္ကဝတ္တီနံ၊ မဟေသိတ္တမကာရယိံ.
‘‘သုဝဏ္ဏဝဏ္ဏာ ဟုတွာန၊ ဘဝေသု သံသရာမဟံ၊
သဗ္ဗတ္ထ ပဝရာ ဟောမိ၊ ဥပေါသထဿိဒံ ဖလံ.
‘‘ဟတ္ထိယာနံ အဿယာနံ၊ ရထယာနဉ္စ သီဝိကံ၊
လဘာမိ သဗ္ဗမေဝေတံ၊ ဥပေါသထဿိဒံ ဖလံ.
‘‘သောဏ္ဏမယံ ရူပိမယံ၊ အထောပိ ဖလိကာမယံ၊
လောဟိတင်္ဂမယဉ္စေဝ၊ သဗ္ဗံ ပဋိလဘာမဟံ.
‘‘ကောသေယျကမ္ဗလိယာနိ၊ ခေါမကပ္ပါသိကာနိ စ၊
မဟဂ္ဃါနိ စ ဝတ္ထာနိ၊ သဗ္ဗံ ပဋိလဘာမဟံ.
‘‘အန္နံ ပါနံ ခါဒနီယံ၊ ဝတ္ထသေနာသနာနိ စ၊
သဗ္ဗမေတံ ပဋိလဘေ၊ ဥပေါသထဿိဒံ ဖလံ.
‘‘ဝရဂန္ဓဉ္စ မာလဉ္စ၊ စုဏ္ဏကဉ္စ ဝိလေပနံ၊
သဗ္ဗမေတံ ပဋိလဘေ၊ ဥပေါသထဿိဒံ ဖလံ.
‘‘ကူဋာဂါရဉ္စ ပါသာဒံ၊ မဏ္ဍပံ ဟမ္မိယံ ဂုဟံ၊
သဗ္ဗမေတံ ပဋိလဘေ၊ ဥပေါသထဿိဒံ ဖလံ.
‘‘ဇာတိယာ သတ္တဝဿာဟံ၊ ပဗ္ဗဇိံ အနဂါရိယံ၊
အဍ္ဎမာသေ အသမ္ပတ္တေ၊ အရဟတ္တမပါပုဏိံ.
‘‘ကိလေသာ ဈာပိတာ မယှံ၊ ဘဝါ သဗ္ဗေ သမူဟတာ၊
သဗ္ဗာသဝပရိက္ခီဏာ၊ နတ္ထိ ဒါနိ ပုနဗ္ဘဝေါ.
‘‘ဧကနဝုတိတော ကပ္ပေ၊ ယံ ကမ္မမကရိံ တဒါ၊
ဒုဂ္ဂတိံ နာဘိဇာနာမိ၊ ဥပေါသထဿိဒံ ဖလံ.
‘‘ကိလေသာ ဈာပိတာ မယှံ။ပေ။ ကတံ ဗုဒ္ဓဿ သာသန’’န္တိ.
အရဟတ္တံ ပန ပတွာ အတ္တနော ပဋိပတ္တိံ ပစ္စဝေက္ခိတွာ ဥဒါနဝသေန –
၄၂. ‘‘စတုက္ခတ္တုံ ပဉ္စက္ခတ္တုံ၊ ဝိဟာရာ ဥပနိက္ခမိံ၊
အလဒ္ဓါ စေတသော သန္တိံ၊ စိတ္တေ အဝသဝတ္တိနီ.
၄၃. ‘‘သာ ဘိက္ခုနိံ ဥပါဂစ္ဆိံ၊ ယာ မေ သဒ္ဓါယိကာ အဟု၊
သာ မေ ဓမ္မမဒေသေသိ၊ ခန္ဓာယတနဓာတုယော.
၄၄. ‘‘တဿာ ဓမ္မံ သုဏိတွာန၊ ယထာ မံ အနုသာသိ သာ၊
သတ္တာဟံ ဧကပလ္လင်္ကေန၊ နိသီဒိံ ပီတိသုခသမပ္ပိတာ၊
အဋ္ဌမိယာ ပါဒေ ပသာရေသိံ၊ တမောခန္ဓံ ပဒါလိယာ’’တိ. –
ဣမာ ဂါထာ အဘာသိ.
တတ္ထ သာ ဘိက္ခုနိံ ဥပါဂစ္ဆိံ ၊ ယာ မေ သဒ္ဓါယိကာ အဟူတိ ယာ မယာ သဒ္ဓါတဗ္ဗာ သဒ္ဓေယျဝစနာ အဟောသိ၊ တံ ဘိက္ခုနိံ သာဟံ ဥပဂစ္ဆိံ ဥပသင်္ကမိံ၊ ပဋာစာရာထေရိံ သဒ္ဓါယ ဝဒတိ. ‘‘သာ ဘိက္ခုနီ ဥပဂစ္ဆိ၊ ယာ မေ သာဓယိကာ’’တိပိ ပါဌော. သာ ပဋာစာရာ ဘိက္ခုနီ အနုကမ္ပာယ မံ ဥပဂစ္ဆိ၊ ယာ မယှံ သဒတ္ထဿ သာဓိကာတိ အတ္ထော. သာ မေ ဓမ္မမဒေသေသိ၊ ခန္ဓာယတနဓာတုယောတိ သာ ပဋာစာရာ ထေရီ ‘‘ဣမေ ပဉ္စက္ခန္ဓာ၊ ဣမာနိ ဒွါဒသာယတနာနိ၊ ဣမာ အဋ္ဌာရသ ဓာတုယော’’တိ ခန္ဓာဒိကေ ဝိဘဇိတွာ ဒဿေန္တီ မယှံ ဓမ္မံ ဒေသေသိ.
တဿာ ဓမ္မံ သုဏိတွာနာတိ တဿာ ပဋိသမ္ဘိဒါပ္ပတ္တာယ ထေရိယာ သန္တိကေ ခန္ဓာဒိဝိဘာဂပုဗ္ဗင်္ဂမံ အရိယမဂ္ဂံ ပါပေတွာ ဒေသိတသဏှသုခုမဝိပဿနာဓမ္မံ သုတွာ. ယထာ မံ အနုသာသိ သာတိ သာ ထေရီ ယထာ မံ အနုသာသိ ဩဝဒိ၊ တထာ ပဋိပဇ္ဇန္တီ ပဋိပတ္တိံ မတ္ထကံ ပါပေတွာပိ သတ္တာဟံ ဧကပလ္လင်္ကေန နိသီဒိံ. ကထံ? ပီတိသုခသမပ္ပိတာတိ ဈာနမယေန ပီတိသုခေန သမင်္ဂီဘူတာ. အဋ္ဌမိယာ ပါဒေ ပသာရေသိံ၊ တမောခန္ဓံ ပဒါလိယာတိ အနဝသေသံ မောဟက္ခန္ဓံ အဂ္ဂမဂ္ဂေန ပဒါလေတွာ အဋ္ဌမေ ဒိဝသေ ပလ္လင်္ကံ ဘိန္ဒန္တီ ပါဒေ ပသာရေသိံ. ဣဒမေဝ စဿာ အညာဗျာကရဏံ အဟောသိ.
ဥတ္တမာထေရီဂါထာဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.