၂. ရောဟိနီထေရီဂါထာဝဏ္ဏနာ
သမဏာတိ ဘောတိ သုပီတိအာဒိကာ ရောဟိနိယာ ထေရိယာ ဂါထာ. အယမ္ပိ ပုရိမဗုဒ္ဓေသု ကတာဓိကာရာ တတ္ထ တတ္ထ ဘဝေ ဝိဝဋ္ဋူပနိဿယံ ကုသလံ ဥပစိနန္တီ ဣတော ဧကနဝုတိကပ္ပေ ဝိပဿိဿ ဘဂဝတော ကာလေ ကုလဂေဟေ နိဗ္ဗတ္တိတွာ ဝိညုတံ ပတွာ၊ ဧကဒိဝသံ ဗန္ဓုမတီနဂရေ ဘဂဝန္တံ ပိဏ္ဍာယ စရန္တံ ဒိသွာ ပတ္တံ ဂဟေတွာ ပူဝဿ ပူရေတွာ ဘဂဝတော ဒတွာ ပီတိသောမနဿဇာတာ ပဉ္စပတိဋ္ဌိတေန ဝန္ဒိ. သာ တေန ပုညကမ္မေန ဒေဝမနုဿေသု သံသရန္တီ အနုက္ကမေန ဥပစိတဝိမောက္ခသမ္ဘာရာ ဟုတွာ ဣမသ္မိံ ဗုဒ္ဓုပ္ပါဒေ ဝေသာလိယံ မဟာဝိဘဝဿ ဗြာဟ္မဏဿ ဂေဟေ နိဗ္ဗတ္တိတွာ ရောဟိနီတိ လဒ္ဓနာမာ ဝိညုတံ ပတွာ၊ သတ္ထရိ ဝေသာလိယံ ဝိဟရန္တေ ဝိဟာရံ ဂန္တဝါ ဓမ္မံ သုတွာ သောတာပန္နာ ဟုတွာ မာတာပိတူနံ ဓမ္မံ ဒေသေတွာ သာသနေ ပသာဒံ ဥပ္ပါဒေတွာ တေ အနုဇာနာပေတွာ သယံ ပဗ္ဗဇိတွာ ဝိပဿနာယ ကမ္မံ ကရောန္တီ န စိရဿေဝ သဟ ပဋိသမ္ဘိဒါဟိ အရဟတ္တံ ပါပုဏိ. တေန ဝုတ္တံ –
‘‘နဂရေ ဗန္ဓုမတိယာ၊ ဝိပဿိဿ မဟေသိနော၊
ပိဏ္ဍာယ ဝိစရန္တဿ၊ ပူဝေဒါသိမဟံ တဒါ.
‘‘တေန ကမ္မေန သုကတေန၊ စေတနာပဏိဓီဟိ စ၊
တတ္ထ စိတ္တံ ပသာဒေတွာ၊ တာဝတိံသမဂစ္ဆဟံ.
‘‘ဆတ္တိံသဒေဝရာဇူနံ၊ မဟေသိတ္တမကာရယိံ၊
ပညာသစက္ကဝတ္တီနံ၊ မဟေသိတ္တမကာရယိံ.
‘‘မနသာ ပတ္ထိတာ နာမ၊ သဗ္ဗာ မယှံ သမိဇ္ဈထ၊
သမ္ပတ္တိံ အနုဘောတွာန၊ ဒေဝေသု မနုဇေသု စ.
‘‘ပစ္ဆိမေ ဘဝသမ္ပတ္တေ၊ ဇာတော ဝိပ္ပကုလေ အဟံ၊
ရောဟိနီ နာမ နာမေန၊ ဉာတကေဟိ ပိယာယိတာ.
‘‘ဘိက္ခူနံ သန္တိကံ ဂန္တွာ၊ ဓမ္မံ သုတွာ ယထာတထံ၊
သံဝိဂ္ဂမာနသာ ဟုတွာ၊ ပဗ္ဗဇိံ အနဂါရိယံ.
‘‘ယောနိသော ပဒဟန္တီနံ၊ အရဟတ္တမပါပုဏိံ၊
ဧကနဝုတိတော ကပ္ပေ၊ ယံ ဒါနမဒဒိံ တဒါ၊
ဒုဂ္ဂတိံ နာဘိဇာနာမိ၊ ပူဝဒါနဿိဒံ ဖလံ.
‘‘ကိလေသာ ဈာပိတာ မယှံ။ပေ။ ကတံ ဗုဒ္ဓဿ သာသန’’န္တိ.
အရဟတ္တံ ပန ပတွာ အတ္တနော ပဋိပတ္တိံ ပစ္စဝေက္ခိတွာ ပုဗ္ဗေ သောတာပန္နကာလေ ပိတရာ အတ္တနာ စ ဝစနပဋိဝစနဝသေန ဝုတ္တဂါထာ ဥဒါနဝသေန ဘာသန္တီ –
၂၇၁. ‘‘သမဏာတိ ဘောတိ သုပိ၊ သမဏာတိ ပဗုဇ္ဈသိ၊
သမဏာနေဝ ကိတ္တေသိ၊ သမဏီ နူန ဘဝိဿသိ.
၂၇၂. ‘‘ဝိပုလံ အန္နဉ္စ ပါနဉ္စ၊ သမဏာနံ ပဝေစ္ဆသိ၊
ရောဟိနီ ဒါနိ ပုစ္ဆာမိ၊ ကေန တေ သမဏာ ပိယာ.
၂၇၃. ‘‘အကမ္မကာမာ အလသာ၊ ပရဒတ္တူပဇီဝိနော၊
အာသံသုကာ သာဒုကာမာ၊ ကေန တေ သမဏာ ပိယာ.
၂၇၄. ‘‘စိရဿံ ဝတ မံ တာတ၊ သမဏာနံ ပရိပုစ္ဆသိ၊
တေသံ တေ ကိတ္တယိဿာမိ၊ ပညာသီလပရက္ကမံ.
၂၇၅. ‘‘ကမ္မကာမာ အနလသာ၊ ကမ္မသေဋ္ဌဿ ကာရကာ၊
ရာဂံ ဒေါသံ ပဇဟန္တိ၊ တေန မေ သမဏာ ပိယာ.
၂၇၆. ‘‘တီဏိ ပါပဿ မူလာနိ၊ ဓုနန္တိ သုစိကာရိနော၊
သဗ္ဗံ ပါပံ ပဟီနေသံ၊ တေန မေ သမဏာ ပိယာ.
၂၇၇. ‘‘ကာယကမ္မံ သုစိ နေသံ၊ ဝစီကမ္မဉ္စ တာဒိသံ၊
မနောကမ္မံ သုစိ နေသံ၊ တေန မေ သမဏာ ပိယာ.
၂၇၈. ‘‘ဝိမလာ သင်္ခမုတ္တာဝ၊ သုဒ္ဓါ သန္တရဗာဟိရာ၊
ပုဏ္ဏာ သုက္ကာန ဓမ္မာနံ၊ တေန မေ သမဏာ ပိယာ.
၂၇၉. ‘‘ဗဟုဿုတာ ဓမ္မဓရာ၊ အရိယာ ဓမ္မဇီဝိနော၊
အတ္ထံ ဓမ္မဉ္စ ဒေသေန္တိ၊ တေန မေ သမဏာ ပိယာ.
၂၈၀. ‘‘ဗဟုဿုတာ ဓမ္မဓရာ၊ အရိယာ ဓမ္မဇီဝိနော၊
ဧကဂ္ဂစိတ္တာ သတိမန္တော၊ တေန မေ သမဏာ ပိယာ.
၂၈၁. ‘‘ဒူရင်္ဂမာ သတိမန္တော၊ မန္တဘာဏီ အနုဒ္ဓတာ၊
ဒုက္ခဿန္တံ ပဇာနန္တိ၊ တေန မေ သမဏာ ပိယာ.
၂၈၂. ‘‘ယသ္မာ ဂါမာ ပက္ကမန္တိ၊ န ဝိလောကေန္တိ ကိဉ္စနံ၊
အနပေက္ခာဝ ဂစ္ဆန္တိ၊ တေန မေ သမဏာ ပိယာ.
၂၈၃. ‘‘န တေ သံ ကောဋ္ဌေ ဩပေန္တိ၊ န ကုမ္ဘိံ န ခဠောပိယံ၊
ပရိနိဋ္ဌိတမေသာနာ၊ တေန မေ သမဏာ ပိယာ.
၂၈၄. ‘‘န တေ ဟိရညံ ဂဏှန္တိ၊ န သုဝဏ္ဏံ န ရူပိယံ၊
ပစ္စုပ္ပန္နေန ယာပေန္တိ၊ တေန မေ သမဏာ ပိယာ.
၂၈၅. ‘‘နာနာကုလာ ပဗ္ဗဇိတာ၊ နာနာဇနပဒေဟိ စ၊
အညမညံ ပိဟယန္တိ၊ တေန မေ သမဏာ ပိယာ.
၂၈၆. ‘‘အတ္ထာယ ဝတ နော ဘောတိ၊ ကုလေ ဇာတာသိ ရောဟိနီ၊
သဒ္ဓါ ဗုဒ္ဓေ စ ဓမ္မေ စ၊ သံဃေ စ တိဗ္ဗဂါရဝါ.
၂၈၇. ‘‘တုဝဉှေတံ ပဇာနာသိ၊ ပုညက္ခေတ္တံ အနုတ္တရံ၊
အမှမ္ပိ ဧတေ သမဏာ၊ ပဋိဂ္ဂဏှန္တိ ဒက္ခိဏံ.
၂၈၈. ‘‘ပတိဋ္ဌိတော ဟေတ္ထ ယညော၊ ဝိပုလော နော ဘဝိဿတိ၊
သစေ ဘာယသိ ဒုက္ခဿ၊ သစေ တေ ဒုက္ခမပ္ပိယံ.
၂၈၉. ‘‘ဥပေဟိ သရဏံ ဗုဒ္ဓံ၊ ဓမ္မံ သံဃဉ္စ တာဒိနံ၊
သမာဒိယာဟိ သီလာနိ၊ တံ တေ အတ္ထာယ ဟေဟိတိ.
၂၉၀. ‘‘ဥပေမိ သရဏံ ဗုဒ္ဓံ၊ ဓမ္မံ သံဃဉ္စ တာဒိနံ၊
သမာဒိယာမိ သီလာနိ၊ တံ မေ အတ္ထာယ ဟေဟိတိ.
၂၉၁. ‘‘ဗြဟ္မဗန္ဓု ပုရေ အာသိံ၊ သော ဣဒါနိမှိ ဗြာဟ္မဏော၊
တေဝိဇ္ဇော သောတ္တိယော စမှိ၊ ဝေဒဂူ စမှိ နှာတကော’’တိ. –
ဣမာ ဂါထာ ပစ္စုဒါဟာသိ.
တတ္ထ အာဒိတော တိဿော ဂါထာ အတ္တနော ဓီတု ဘိက္ခူသု သမ္မုတိံ အနိစ္ဆန္တေန ဝုတ္တာ. တတ္ထ သမဏာတိ ဘောတိ သုပီတိ ဘောတိ တွံ သုပနကာလေပိ ‘‘သမဏာ သမဏာ’’တိ ကိတ္တေန္တီ သမဏပဋိဗဒ္ဓံယေဝ ကထံ ကထေန္တီ သုပသိ. သမဏာတိ ပဗုဇ္ဈသီတိ သုပနတော ဥဋ္ဌဟန္တီပိ ‘‘သမဏာ’’ဣစ္စေဝံ ဝတွာ ပဗုဇ္ဈသိ နိဒ္ဒါယ ဝုဋ္ဌာသိ. သမဏာနေဝ ကိတ္တေသီတိ သဗ္ဗကာလမ္ပိ သမဏေ ဧဝ သမဏာနမေဝ ဝါ ဂုဏေ ကိတ္တေသိ အဘိတ္ထဝသိ. သမဏီ နူန ဘဝိဿသီတိ ဂိဟိရူပေန ဌိတာပိ စိတ္တေန သမဏီ ဧဝ မညေ ဘဝိဿသိ. အထ ဝါ သမဏီ နူန ဘဝိဿသီတိ ဣဒါနိ ဂိဟိရူပေန ဌိတာပိ န စိရေနေဝ သမဏီ ဧဝ မညေ ဘဝိဿသိ သမဏေသု ဧဝ နိန္နပေါဏဘာဝတော.
ပဝေစ္ဆသီတိ ဒေသိ. ရောဟိနီ ဒါနိ ပုစ္ဆာမီတိ၊ အမ္မ ရောဟိနိ၊ တံ အဟံ ဣဒါနိ ပုစ္ဆာမီတိ ဗြာဟ္မဏော အတ္တနော ဓီတရံ ပုစ္ဆန္တော အာဟ. ကေန တေ သမဏာ ပိယာတိ၊ အမ္မ ရောဟိနိ၊ တွံ သယန္တီပိ ပဗုဇ္ဈန္တီပိ အညဒါပိ သမဏာနမေဝ ဂုဏေ ကိတ္တယသိ၊ ကေန နာမ ကာရဏေန တုယှံ သမဏာ ပိယာယိတဗ္ဗာ ဇာတာတိ အတ္ထော.
ဣဒါနိ ဗြာဟ္မဏော သမဏေသု ဒေါသံ ဓီတု အာစိက္ခန္တော ‘‘အကမ္မကာမာ’’တိ ဂါထမာဟ. တတ္ထ အကမ္မကာမာတိ န ကမ္မကာမာ၊ အတ္တနော ပရေသဉ္စ အတ္ထာဝဟံ ကိဉ္စိ ကမ္မံ န ကာတုကာမာ. အလသာတိ ကုသီတာ. ပရဒတ္တူပဇီဝိနောတိ ပရေဟိ ဒိန္နေနေဝ ဥပဇီဝနသီလာ. အာသံသုကာတိ တတော ဧဝ ဃာသစ္ဆာဒနာဒီနံ အာသီသနကာ. သာဒုကာမာတိ သာဒုံ မဓုရမေဝ အာဟာရံ ဣစ္ဆနကာ. သဗ္ဗမေတံ ဗြာဟ္မဏော သမဏာနံ ဂုဏေ အဇာနန္တော အတ္တနာဝ ပရိကပ္ပိတံ ဒေါသမာဟ.
တံ သုတွာ ရောဟိနီ ‘‘လဒ္ဓေါ ဒါနိ မေ ဩကာသော အယျာနံ ဂုဏေ ကထေတု’’န္တိ တုဋ္ဌမာနသာ ဘိက္ခူနံ ဂုဏေ ကိတ္တေတုကာမာ ပဌမံ တာဝ တေသံ ကိတ္တနေ သောမနဿံ ပဝေဒေန္တီ ‘‘စီရဿံ ဝတ မံ၊ တာတာ’’တိ ဂါထမာဟ. တတ္ထ စိရဿံ ဝတာတိ စိရေန ဝတ. တာတာတိ ပိတရံ အာလပတိ. သမဏာနန္တိ သမဏေ သမဏာနံ ဝါ မယှံ ပိယာယိတဗ္ဗံ ပရိပုစ္ဆသိ. တေသန္တိ သမဏာနံ. ပညာသီလပရက္ကမန္တိ ပညဉ္စ သီလဉ္စ ဥဿာဟဉ္စ.
ကိတ္တယိဿာမီတိ ကထယိဿာမိ. ပဋိဇာနေတွာ တေ ကိတ္တေန္တီ ‘‘အကမ္မကာမာ အလသာ’’တိ တေန ဝုတ္တံ ဒေါသံ တာဝ နိဗ္ဗေဌေတွာ တပ္ပဋိပက္ခဘူတံ ဂုဏံ ဒဿေတုံ ‘‘ကမ္မကာမာ’’တိအာဒိမာဟ. တတ္ထ ကမ္မကာမာတိ ဝတ္တပဋိဝတ္တာဒိဘေဒံ ကမ္မံ သမဏကိစ္စံ ပရိပူရဏဝသေန ကာမေန္တိ ဣစ္ဆန္တီတိ ကမ္မကာမာ. တတ္ထ ယုတ္တပ္ပယုတ္တာ ဟုတွာ ဥဋ္ဌာယ သမုဋ္ဌာယ ဝါယမနတော န အလသာတိ အနလသာ. တံ ပန ကမ္မံ သေဋ္ဌံ ဥတ္တမံ နိဗ္ဗာနာဝဟမေဝ ကရောန္တီတိ ကမ္မသေဋ္ဌဿ ကာရကာ. ကရောန္တာ ပန တံ ပဋိပတ္တိယာ အနဝဇ္ဇဘာဝတော ရာဂံ ဒေါသံ ပဇဟန္တိ၊ ယထာ ရာဂဒေါသာ ပဟီယန္တိ၊ ဧဝံ သမဏာ ကမ္မံ ကရောန္တိ. တေန မေ သမဏာ ပိယာတိ တေန ယထာဝုတ္တေန သမ္မာပဋိပဇ္ဇနေန မယှံ သမဏာ ပိယာယိတဗ္ဗာတိ အတ္ထော.
တီဏိ ပါပဿ မူလာနီတိ လောဘဒေါသမောဟသင်္ခါတာနိ အကုသလဿ တီဏိ မူလာနိ. ဓုနန္တီတိ နိဂ္ဃါတေန္တိ၊ ပဇဟန္တီတိ အတ္ထော. သုစိကာရိနောတိ အနဝဇ္ဇကမ္မကာရိနော. သဗ္ဗံ ပါပံ ပဟီနေသန္တိ အဂ္ဂမဂ္ဂါဓိဂမေန ဧသံ သဗ္ဗမ္ပိ ပါပံ ပဟီနံ.
ဧဝံ ‘‘သမဏာ သုစိကာရိနော’’တိ သင်္ခေပတော ဝုတ္တမတ္ထံ ဝိဘဇိတွာ ဒဿေတုံ ‘‘ကာယကမ္မ’’န္တိ ဂါထမာဟ. တံ သုဝိညေယျမေဝ.
ဝိမလာ သင်္ခမုတ္တာဝါတိ သုဓောတသင်္ခါ ဝိယ မုတ္တာ ဝိယ စ ဝိဂတမလာ ရာဂါဒိမလရဟိတာ. သုဒ္ဓါ သန္တရဗာဟိရာတိ သန္တရဉ္စ ဗာဟိရဉ္စ သန္တရဗာဟိရံ. တတော သန္တရဗာဟိရတော သုဒ္ဓါ၊ သုဒ္ဓါသယပယောဂါတိ အတ္ထော. ပုဏ္ဏာ သုက္ကာန ဓမ္မာနန္တိ ဧကန္တသုက္ကေဟိ အနဝဇ္ဇဓမ္မေဟိ ပရိပုဏ္ဏာ၊ အသေခေဟိ သီလက္ခန္ဓာဒီဟိ သမန္နာဂတာတိ အတ္ထော.
သုတ္တဂေယျာဒိဗဟုံ သုတံ ဧတေသံ၊ သုတေန ဝါ ဥပ္ပန္နာတိ ဗဟုဿုတာ၊ ပရိယတ္တိဗာဟုသစ္စေန ပဋိဝေဓဗာဟုသစ္စေန စ သမန္နာဂတာတိ အတ္ထော. တမေဝ ဒုဝိဓမ္ပိ ဓမ္မံ ဓာရေန္တီတိ ဓမ္မဓရာ. သတ္တာနံ အာစာရသမာစာရသိက္ခာပဒေန အရီယန္တီတိ အရိယာ. ဓမ္မေန ဉာယေန ဇီဝန္တီတိ ဓမ္မဇီဝိနော. အတ္ထံ ဓမ္မဉ္စ ဒေသေန္တီတိ ဘာသိတတ္ထဉ္စ ဒေသနာဓမ္မဉ္စ ကထေန္တိ ပကာသေန္တိ. အထ ဝါ အတ္ထတော အနပေတံ ဓမ္မတော အနပေတဉ္စ ဒေသေန္တိ အာစိက္ခန္တိ.
ဧကဂ္ဂစိတ္တာတိ သမာဟိတစိတ္တာ. သတိမန္တောတိ ဥပဋ္ဌိတသတိနော.
ဒူရင်္ဂမာတိ အရညဂတာ၊ မနုဿူပစာရံ မုဉ္စိတွာ ဒူရံ ဂစ္ဆန္တာ၊ ဣဒ္ဓါနုဘာဝေန ဝါ ယထာရုစိတံ ဒူရံ ဌာနံ ဂစ္ဆန္တီတိ ဒူရင်္ဂမာ. မန္တာ ဝုစ္စတိ ပညာ၊ တာယ ဘဏနသီလတာယ မန္တဘာဏီ. န ဥဒ္ဓတာတိ အနုဒ္ဓတာ၊ ဥဒ္ဓစ္စရဟိတာ ဝူပသန္တစိတ္တာ. ဒုက္ခဿန္တံ ပဇာနန္တီတိ ဝဋ္ဋဒုက္ခဿ ပရိယန္တဘူတံ နိဗ္ဗာနံ ပဋိဝိဇ္ဈန္တိ.
န ဝိလောကေန္တိ ကိဉ္စနန္တိ ယတော ဂါမတော ပက္ကမန္တိ၊ တသ္မိံ ဂါမေ ကဉ္စိ သတ္တံ ဝါ သင်္ခါရံ ဝါ အပေက္ခာဝသေန န ဩလောကေန္တိ၊ အထ ခေါ ပန အနပေက္ခာဝ ဂစ္ဆန္တိ ပက္ကမန္တိ.
န တေ သံ ကောဋ္ဌေ ဩပေန္တီတိ တေ သမဏာ သံ အတ္တနော သန္တကံ သာပတေယျံ ကောဋ္ဌေ န ဩပေန္တိ န ပဋိသာမေတွာ ဌပေန္တိ တာဒိသဿ ပရိဂ္ဂဟဿ အဘာဝတော. ကုမ္ဘိန္တိ ကုမ္ဘိယံ. ခဠောပိယန္တိ ပစ္ဆိယံ. ပရိနိဋ္ဌိတမေသာနာတိ ပရကုလေသု ပရေသံ အတ္ထာယ သိဒ္ဓမေဝ ဃာသံ ပရိယေသန္တာ.
ဟိရညန္တိ ကဟာပဏံ. ရူပိယန္တိ ရဇတံ. ပစ္စုပ္ပန္နေန ယာပေန္တီတိ အတီတံ အနနုသောစန္တာ အနာဂတဉ္စ အပစ္စာသီသန္တာ ပစ္စုပ္ပန္နေန ယာပေန္တိ အတ္တဘာဝံ ပဝတ္တေန္တိ.
အညမညံ ပိဟယန္တီတိ အညမညသ္မိံ မေတ္တိံ ကရောန္တိ. ‘‘ပိဟာယန္တိ’’ပိ ပါဌော၊ သော ဧဝ အတ္ထော.
ဧဝံ သော ဗြာဟ္မဏော ဓီတုယာ သန္တိကေ ဘိက္ခူနံ ဂုဏေ သုတွာ ပသန္နမာနသော ဓီတရံ ပသံသန္တော ‘‘အတ္ထာယ ဝတာ’’တိအာဒိမာဟ.
အမှမ္ပီတိ အမှာကမ္ပိ. ဒက္ခိဏန္တိ ဒေယျဓမ္မံ.
ဧတ္ထာတိ ဧတေသု သမဏေသု. ယညောတိ ဒါနဓမ္မော. ဝိပုလောတိ ဝိပုလဖလော. သေသံ ဝုတ္တနယမေဝ.
ဧဝံ ဗြာဟ္မဏော သရဏေသု သီလေသု စ ပတိဋ္ဌိတော အပရဘာဂေ သဉ္ဇာတသံဝေဂေါ ပဗ္ဗဇိတွာ ဝိပဿနံ ဝဍ္ဎေတွာ အရဟတ္တေ ပတိဋ္ဌာယ အတ္တနော ပဋိပတ္တိံ ပစ္စဝေက္ခိတွာ ဥဒါနေန္တော ‘‘ဗြဟ္မဗန္ဓူ’’တိ ဂါထမာဟ. တဿတ္ထော ဟေဋ္ဌာ ဝုတ္တောယေဝ.
ရောဟိနီထေရီဂါထာဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.