၃. စာပါထေရီဂါထာဝဏ္ဏနာ

လဋ္ဌိဟတ္ထော ပုရေ အာသီတိအာဒိကာ စာပါယ ထေရိယာ ဂါထာ. အယမ္ပိ ပုရိမဗုဒ္ဓေသု ကတာဓိကာရာ တတ္ထ တတ္ထ ဘဝေ ဝိဝဋ္ဋူပနိဿယံ ကုသလံ ဥပစိနန္တီ၊ အနုက္ကမေန ဥပစိတကုသလမူလာ သမ္ဘတဝိမောက္ခသမ္ဘာရာ ဟုတွာ ဣမသ္မိံ ဗုဒ္ဓုပ္ပါဒေ ဝင်္ဂဟာရဇနပဒေ အညတရသ္မိံ မိဂလုဒ္ဒကဂါမေ ဇေဋ္ဌကမိဂလုဒ္ဒကဿ ဓီတာ ဟုတွာ နိဗ္ဗတ္တိ၊ စာပါတိဿာ နာမံ အဟောသိ. တေန စ သမယေန ဥပကော အာဇီဝကော ဗောဓိမဏ္ဍတော ဓမ္မစက္ကံ ပဝတ္တေတုံ ဗာရာဏသိံ ဥဒ္ဒိဿ ဂစ္ဆန္တေန သတ္ထာရာ သမာဂတော ‘‘ဝိပ္ပသန္နာနိ ခေါ တေ၊ အာဝုသော၊ ဣန္ဒြိယာနိ၊ ပရိသုဒ္ဓေါ ဆဝိဝဏ္ဏော ပရိယောဒါတော၊ ကံသိ တွံ၊ အာဝုသော၊ ဥဒ္ဒိဿ ပဗ္ဗဇိတော၊ ကော ဝါ တေ သတ္ထာ၊ ကဿ ဝါ တွံ ဓမ္မံ ရောစေသီ’’တိ (မဟာဝ. ၁၁၊ မ. နိ. ၁.၂၈၅) ပုစ္ဆိတွာ –

‘‘သဗ္ဗာဘိဘူ သဗ္ဗဝိဒူဟမသ္မိ၊ သဗ္ဗေသု ဓမ္မေသု အနူပလိတ္တော၊

သဗ္ဗဉ္ဇဟော တဏှာက္ခယေ ဝိမုတ္တော၊ သယံ အဘိညာယ ကမုဒ္ဒိသေယျံ. (ဓ. ပ. ၃၅၃၊ မဟာဝ. ၁၁၊ ကထာ. ၄၀၅၊ မ. နိ. ၁.၂၈၅)၊

‘‘န မေ အာစရိယော အတ္ထိ၊ သဒိသော မေ န ဝိဇ္ဇတိ၊

သဒေဝကသ္မိံ လောကသ္မိံ၊ နတ္ထိ မေ ပဋိပုဂ္ဂလော.

‘‘အဟဉှိ အရဟာ လောကေ၊ အဟံ သတ္ထာ အနုတ္တရော၊

ဧကောမှိ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓေါ၊ သီတိဘူတောမှိ နိဗ္ဗုတော.

‘‘ဓမ္မစက္ကံ ပဝတ္တေတုံ၊ ဂစ္ဆာမိ ကာသိနံ ပုရံ၊

အန္ဓီဘူတသ္မိံ လောကသ္မိံ၊ အာဟဉ္ဆံ အမတဒုန္ဒုဘိ’’န္တိ. (မဟာဝ. ၁၁၊ ကထာ. ၄၀၅၊ မ. နိ. ၁.၂၈၅) –

သတ္ထာရာ အတ္တနော သဗ္ဗညုဗုဒ္ဓဘာဝေ ဓမ္မစက္ကပဝတ္တနေ စ ပဝေဒိတေ ပသန္နစိတ္တော သော ‘‘ဟုပေယျပါဝုသော၊ အရဟသိ အနန္တဇိနော’’တိ (မဟာဝ. ၁၁၊ မ. နိ. ၁.၂၈၅) ဝတွာ ဥမ္မဂ္ဂံ ဂဟေတွာ ပက္ကန္တော ဝင်္ဂဟာရဇနပဒံ အဂမာသိ. သော တတ္ထ ဧကံ မိဂလုဒ္ဒကဂါမကံ ဥပနိဿာယ ဝါသံ ကပ္ပေသိ. တံ တတ္ထ ဇေဋ္ဌကမိဂလုဒ္ဒကော ဥပဋ္ဌာသိ. သော ဧကဒိဝသံ ဒူရံ မိဂဝံ ဂစ္ဆန္တော ‘‘မယှံ အရဟန္တေ မာ ပမဇ္ဇီ’’တိ အတ္တနော ဓီတရံ စာပံ အာဏာပေတွာ အဂမာသိ သဒ္ဓိံ ပုတ္တဘာတုကေဟိ. သာ စဿ ဓီတာ အဘိရူပါ ဟောတိ ဒဿနီယာ.

အထ ခေါ ဥပကော အာဇီဝကော ဘိက္ခာစာရဝေလာယံ မိဂလုဒ္ဒကဿ ဃရံ ဂတော ပရိဝိသိတုံ ဥပဂတံ စာပံ ဒိသွာ ရာဂေန အဘိဘူတော ဘုဉ္ဇိတုမ္ပိ အသက္ကောန္တော ဘာဇနေန ဘတ္တံ အာဒါယ ဝသနဋ္ဌာနံ ဂန္တွာ ဘတ္တံ ဧကမန္တေ နိက္ခိပိတွာ ‘‘သစေ စာပံ လဘိဿာမိ၊ ဇီဝါမိ၊ နော စေ၊ မရိဿာမီ’’တိ နိရာဟာရော နိပဇ္ဇိ. သတ္တမေ ဒိဝသေ မိဂလုဒ္ဒကော အာဂန္တွာ ဓီတရံ ပုစ္ဆိ – ‘‘ကိံ မယှံ အရဟန္တေ န ပမဇ္ဇီ’’တိ? သာ ‘‘ဧကဒိဝသမေဝ အာဂန္တွာ ပုန နာဂတပုဗ္ဗော’’တိ အာဟ. မိဂလုဒ္ဒကော စ တာဝဒေဝဿ ဝသနဋ္ဌာနံ ဂန္တွာ ‘‘ကိံ၊ ဘန္တေ၊ အဖာသုက’’န္တိ ပါဒေ ပရိမဇ္ဇန္တော ပုစ္ဆိ. ဥပကော နိတ္ထုနန္တော ပရိဝတ္တတိယေဝ. သော ‘‘ဝဒထ၊ ဘန္တေ၊ ယံ မယာ သက္ကာ ကာတုံ၊ သဗ္ဗံ တံ ကရိဿာမီ’’တိ အာဟ. ဥပကော ဧကေန ပရိယာယေန အတ္တနော အဇ္ဈာသယံ အာရောစေသိ. ‘‘ဣတရော ဇာနာသိ ပန၊ ဘန္တေ၊ ကိဉ္စိ သိပ္ပ’’န္တိ. ‘‘န ဇာနာမီ’’တိ. ‘‘န၊ ဘန္တေ၊ ကိဉ္စိ သိပ္ပံ အဇာနန္တေန သက္ကာ ဃရံ အာဝသိတု’’န္တိ. သော အာဟ – ‘‘နာဟံ ကိဉ္စိ သိပ္ပံ ဇာနာမိ၊ အပိစ တုမှာကံ မံသဟာရကော ဘဝိဿာမိ၊ မံသဉ္စ ဝိက္ကိဏိဿာမီ’’တိ. မာဂဝိကော ‘‘အမှာကမ္ပိ ဧတဒေဝ ရုစ္စတီ’’တိ ဥတ္တရသာဋကံ ဒတွာ အတ္တနော သဟာယကဿ ဂေဟေ ကတိပါဟံ ဝသာပေတွာ တာဒိသေ ဒိဝသေ ဃရံ အာနေတွာ ဓီတရံ အဒါသိ.

အထ ကာလေ ဂစ္ဆန္တေ တေသံ သံဝါသမနွာယ ပုတ္တော နိဗ္ဗတ္တိ၊ သုဘဒ္ဒေါတိဿ နာမံ အကံသု. စာပါ တဿ ရောဒနကာလေ ‘‘ဥပကဿ ပုတ္တ၊ အာဇီဝကဿ ပုတ္တ၊ မံသဟာရကဿ ပုတ္တ၊ မာ ရောဒိ မာ ရောဒီ’’တိအာဒိနာ ပုတ္တတောသနဂီတေန ဥပကံ ဥပ္ပဏ္ဍေသိ. သော ‘‘မာ တွံ စာပေ မံ ‘အနာထော’တိ မညိ၊ အတ္ထိ မေ သဟာယော အနန္တဇိနော နာမ၊ တဿာဟံ သန္တိကံ ဂမိဿာမီ’’တိ အာဟ. စာပါ ‘‘ဧဝမယံ အဋ္ဋီယတီ’’တိ ဉတွာ ပုနပ္ပုနံ တထာ ကထေသိယေဝ. သော ဧကဒိဝသံ တာယ တထာ ဝုတ္တော ကုဇ္ဈိတွာ ဂန္တုမာရဒ္ဓေါ. တာယ တံ တံ ဝတွာ အနုနီယမာနောပိ သညတ္တိံ အနာဂစ္ဆန္တော ပစ္ဆိမဒိသာဘိမုခေါ ပက္ကာမိ.

ဘဂဝါ စ တေန သမယေန သာဝတ္ထိယံ ဇေတဝနေ ဝိဟရန္တော ဘိက္ခူနံ အာစိက္ခိ – ‘‘ယော၊ ဘိက္ခဝေ၊ အဇ္ဇ ‘ကုဟိံ အနန္တဇိနော’တိ ဣဓာဂန္တွာ ပုစ္ဆတိ၊ တံ မမ သန္တိကံ ပေသေထာ’’တိ. ဥပကောပိ ‘‘ကုဟိံ အနန္တဇိနော ဝသတီ’’တိ တတ္ထ တတ္ထ ပုစ္ဆန္တော အနုပုဗ္ဗေန သာဝတ္ထိံ ဂန္တွာ ဝိဟာရံ ပဝိသိတွာ ဝိဟာရမဇ္ဈေ ဌတွာ ‘‘ကုဟိံ အနန္တဇိနော’’တိ ပုစ္ဆိ. တံ ဘိက္ခူ ဘဂဝတော သန္တိကံ နယိံသု. သော ဘဂဝန္တံ ဒိသွာ ‘‘ဇာနာထ မံ ဘဂဝါ’’တိ အာဟ. ‘‘အာမ၊ ဇာနာမိ၊ ကုဟိံ ပန တွံ ဧတ္တကံ ကာလံ ဝသီ’’တိ? ‘‘ဝင်္ဂဟာရဇနပဒေ၊ ဘန္တေ’’တိ. ‘‘ဥပက၊ ဣဒါနိ မဟလ္လကော ဇာတော ပဗ္ဗဇိတုံ သက္ခိဿသီ’’တိ? ‘‘ပဗ္ဗဇိဿာမိ၊ ဘန္တေ’’တိ. သတ္ထာ အညတရံ ဘိက္ခုံ အာဏာပေသိ – ‘‘ဧဟိ တွံ၊ ဘိက္ခု၊ ဣမံ ပဗ္ဗာဇေဟီ’’တိ. သော တံ ပဗ္ဗာဇေသိ. သော ပဗ္ဗဇိတော သတ္ထု သန္တိကေ ကမ္မဋ္ဌာနံ ဂဟေတွာ ဘာဝနံ အနုယုဉ္ဇန္တော န စိရဿေဝ အနာဂါမိဖလေ ပတိဋ္ဌာယ ကာလံ ကတွာ အဝိဟေသု နိဗ္ဗတ္တော၊ နိဗ္ဗတ္တက္ခဏေယေဝ အရဟတ္တံ ပါပုဏိ. အဝိဟေသု နိဗ္ဗတ္တမတ္တာ သတ္တ ဇနာ အရဟတ္တံ ပတ္တာ၊ တေသံ အယံ အညတရော. ဝုတ္တဉှေတံ –

‘‘အဝိဟံ ဥပပန္နာသေ၊ ဝိမုတ္တာ သတ္တ ဘိက္ခဝေါ၊

ရာဂဒေါသပရိက္ခီဏာ၊ တိဏ္ဏာ လောကေ ဝိသတ္တိကံ.

‘‘ဥပကောပလဂဏ္ဍော စ၊ ပက္ကုသာတိ စ တေ တယော၊

ဘဒ္ဒိယော ခဏ္ဍဒေဝေါ စ၊ ဗာဟုရဂ္ဂိ စ သိင်္ဂိယော၊

တေ ဟိတွာ မာနုသံ ဒေဟံ၊ ဒိဗ္ဗယောဂံ ဥပစ္စဂု’’န္တိ. (သံ. နိ. ၁.၁၀၅)၊

ဥပကေ ပန ပက္ကန္တေ နိဗ္ဗိန္ဒဟဒယာ စာပါ ဒါရကံ အယျကဿ နိယျာဒေတွာ ပုဗ္ဗေ ဥပကေန ဂတမဂ္ဂံ ဂစ္ဆန္တီ သာဝတ္ထိံ ဂန္တွာ ဘိက္ခုနီနံ သန္တိကေ ပဗ္ဗဇိတွာ ဝိပဿနာယ ကမ္မံ ကရောန္တီ မဂ္ဂပဋိပါဋိယာ အရဟတ္တေ ပတိဋ္ဌိတာ၊ အတ္တနော ပဋိပတ္တိံ ပစ္စဝေက္ခိတွာ ပုဗ္ဗေ ဥပကေန အတ္တနာ စ ကထိတဂါထာယော ဥဒါနဝသေန ဧကဇ္ဈံ ကတွာ –

၂၉၂. ‘‘လဋ္ဌိဟတ္ထော ပုရေ အာသိ၊ သော ဒါနိ မိဂလုဒ္ဒကော၊

အာသာယ ပလိပါ ဃောရာ၊ နာသက္ခိ ပါရမေတဝေ.

၂၉၃. ‘‘သုမတ္တံ မံ မညမာနာ၊ စာပိ ပုတ္တမတောသယိ၊

စာပါယ ဗန္ဓနံ ဆေတွာ၊ ပဗ္ဗဇိဿံ ပုနောပဟံ.

၂၉၄. ‘‘မာ မေ ကုဇ္ဈိ မဟာဝီရ၊ မာ မေ ကုဇ္ဈိ မဟာမုနိ၊

န ဟိ ကောဓပရေတဿ၊ သုဒ္ဓိ အတ္ထိ ကုတော တပေါ.

၂၉၅. ‘‘ပက္ကမိဿဉ္စ နာဠာတော၊ ကောဓ နာဠာယ ဝစ္ဆတိ၊

ဗန္ဓန္တီ ဣတ္ထိရူပေန၊ သမဏေ ဓမ္မဇီဝိနော.

၂၉၆. ‘‘ဧဟိ ကာဠ နိဝတ္တဿု၊ ဘုဉ္ဇ ကာမေ ယထာ ပုရေ၊

အဟဉ္စ တေ ဝသီကတာ၊ ယေ စ မေ သန္တိ ဉာတကာ.

၂၉၇. ‘‘ဧတ္တော စာပေ စတုဗ္ဘာဂံ၊ ယထာ ဘာသသိ တွဉ္စ မေ၊

တယိ ရတ္တဿ ပေါသဿ၊ ဥဠာရံ ဝတ တံ သိယာ.

၂၉၈. ‘‘ကာဠင်္ဂိနိံဝ တက္ကာရိံ၊ ပုပ္ဖိတံ ဂိရိမုဒ္ဓနိ၊

ဖုလ္လံ ဒါလိမလဋ္ဌိံဝ၊ အန္တောဒီပေဝ ပါဋလိံ.

၂၉၉. ‘‘ဟရိစန္ဒနလိတ္တင်္ဂိံ၊ ကာသိကုတ္တမဓာရိနိံ၊

တံ မံ ရူပဝတိံ သန္တိံ၊ ကဿ ဩဟာယံ ဂစ္ဆသိ.

၃၀၀. ‘‘သာကုန္တိကောဝ သကုဏိံ၊ ယထာ ဗန္ဓိတုမိစ္ဆတိ၊

အာဟရိမေန ရူပေန၊ န မံ တွံ ဗာဓယိဿသိ.

၃၀၁. ‘‘ဣမဉ္စ မေ ပုတ္တဖလံ၊ ကာဠ ဥပ္ပါဒိတံ တယာ၊

တံ မံ ပုတ္တဝတိံ သန္တိံ၊ ကဿ ဩဟာယ ဂစ္ဆသိ.

၃၀၂. ‘‘ဇဟန္တိ ပုတ္တေ သပ္ပညာ၊ တတော ဉာတီ တတော ဓနံ၊

ပဗ္ဗဇန္တိ မဟာဝီရာ၊ နာဂေါ ဆေတွာဝ ဗန္ဓနံ.

၃၀၃. ‘‘ဣဒါနိ တေ ဣမံ ပုတ္တံ၊ ဒဏ္ဍေန ဆုရိကာယ ဝါ၊

ဘူမိယံ ဝါ နိသုမ္ဘိဿံ၊ ပုတ္တသောကာ န ဂစ္ဆသိ.

၃၀၄. ‘‘သစေ ပုတ္တံ သိင်္ဂါလာနံ၊ ကုက္ကုရာနံ ပဒါဟိသိ၊

န မံ ပုတ္တကတ္တေ ဇမ္မိ၊ ပုနရာဝတ္တယိဿသိ.

၃၀၅. ‘‘ဟန္ဒ ခေါ ဒါနိ ဘဒ္ဒန္တေ၊ ကုဟိံ ကာဠ ဂမိဿသိ၊

ကတမံ ဂါမနိဂမံ၊ နဂရံ ရာဇဓာနိယော.

၃၀၆. ‘‘အဟုမှ ပုဗ္ဗေ ဂဏိနော၊ အဿမဏာ သမဏမာနိနော၊

ဂါမေန ဂါမံ ဝိစရိမှ၊ နဂရေ ရာဇဓာနိယော.

၃၀၇. ‘‘ဧသော ဟိ ဘဂဝါ ဗုဒ္ဓေါ၊ နဒိံ နေရဉ္ဇရံ ပတိ၊

သဗ္ဗဒုက္ခပ္ပဟာနာယ၊ ဓမ္မံ ဒေသေတိ ပါဏိနံ၊

တဿာဟံ သန္တိကံ ဂစ္ဆံ၊ သော မေ သတ္ထာ ဘဝိဿတိ.

၃၀၈. ‘‘ဝန္ဒနံ ဒါနိ မေ ဝဇ္ဇာသိ၊ လောကနာထံ အနုတ္တရံ၊

ပဒက္ခိဏဉ္စ ကတွာန၊ အာဒိသေယျာသိ ဒက္ခိဏံ.

၃၀၉. ‘‘ဧတံ ခေါ လဗ္ဘမမှေဟိ၊ ယထာ ဘာသသိ တွဉ္စ မေ၊

ဝန္ဒနံ ဒါနိ တေ ဝဇ္ဇံ၊ လောကနာထံ အနုတ္တရံ၊

ပဒက္ခိဏဉ္စ ကတွာန၊ အာဒိသိဿာမိ ဒက္ခိဏံ.

၃၁၀. ‘‘တတော စ ကာဠော ပက္ကာမိ၊ နဒိံ နေရဉ္ဇရံ ပတိ၊

သော အဒ္ဒသာသိ သမ္ဗုဒ္ဓံ၊ ဒေသေန္တံ အမတံ ပဒံ.

၃၁၁. ‘‘ဒုက္ခံ ဒုက္ခသမုပ္ပါဒံ၊ ဒုက္ခဿ စ အတိက္ကမံ၊

အရိယံ စဋ္ဌင်္ဂိကံ မဂ္ဂံ၊ ဒုက္ခူပသမဂါမိနံ.

၃၁၂. ‘‘တဿ ပါဒါနိ ဝန္ဒိတွာ၊ ကတွာန နံ ပဒက္ခိဏံ၊

စာပါယ အာဒိသိတွာန၊ ပဗ္ဗဇိံ အနဂါရိယံ၊

တိဿော ဝိဇ္ဇာ အနုပ္ပတ္တာ၊ ကတံ ဗုဒ္ဓဿ သာသန’’န္တိ. –

ဣမာ ဂါထာ အဘာသိ.

တတ္ထ လဋ္ဌိဟတ္ထောတိ ဒဏ္ဍဟတ္ထော. ပုရေတိ ပုဗ္ဗေ ပရိဗ္ဗာဇကကာလေ စဏ္ဍဂေါဏကုက္ကုရာဒီနံ ပရိဟရဏတ္ထံ ဒဏ္ဍံ ဟတ္ထေန ဂဟေတွာ ဝိစရဏကော အဟောသိ. သော ဒါနိ မိဂလုဒ္ဒကောတိ သော ဣဒါနိ မိဂလုဒ္ဒေဟိ သဒ္ဓိံ သမ္ဘောဂသံဝါသေဟိ မိဂလုဒ္ဒေါ မာဂဝိကော ဇာတော. အာသာယာတိ တဏှာယ. ‘‘အာသယာ’’တိပိ ပါဌော၊ အဇ္ဈာသယဟေတူတိ အတ္ထော. ပလိပါတိ ကာမပင်္ကတော ဒိဋ္ဌိပင်္ကတော စ. ဃောရာတိ အဝိဒိတဝိပုလာနတ္ထာဝဟတ္တာ ဒါရုဏတော ဃောရာ. နာသက္ခိ ပါရမေတဝေတိ တဿေဝ ပလိပဿ ပါရဘူတံ နိဗ္ဗာနံ ဧတုံ ဂန္တုံ န အသက္ခိ၊ န အဘိသမ္ဘုနီတိ အတ္တာနမေဝ သန္ဓာယ ဥပကော ဝဒတိ.

သုမတ္တံ မံ မညမာနာတိ အတ္တနိ သုဋ္ဌု မတ္တံ မဒပ္ပတ္တံ ကာမဂေဓဝသေန လဂ္ဂံ ပမတ္တံ ဝါ ကတွာ မံ သလ္လက္ခန္တီ. စာပါ ပုတ္တမတောသယီတိ မိဂလုဒ္ဒဿ ဓီတာ စာပါ ‘‘အာဇီဝကဿ ပုတ္တာ’’တိအာဒိနာ မံ ဃဋ္ဋေန္တီ ပုတ္တံ တောသေသိ ကေဠာယသိ. ‘‘သုပတိ မံ မညမာနာ’’တိ စ ပဌန္တိ၊ သုပတီတိ မံ မညမာနာတိ အတ္ထော. စာပါယ ဗန္ဓနံ ဆေတွာတိ စာပါယ တယိ ဥပ္ပန္နံ ကိလေသဗန္ဓနံ ဆိန္ဒိတွာ. ပဗ္ဗဇိဿံ ပုနောပဟန္တိ ပုန ဒုတိယဝါရမ္ပိ အဟံ ပဗ္ဗဇိဿာမိ.

ဣဒါနိ တဿာ ‘‘မယှံ အတ္ထော နတ္ထီ’’တိ ဝဒတိ၊ တံ သုတွာ စာပါ ခမာပေန္တီ ‘‘မာ မေ ကုဇ္ဈီ’’တိ ဂါထမာဟ. တတ္ထ မာ မေ ကုဇ္ဈီတိ ကေဠိကရဏမတ္တေန မာ မယှံ ကုဇ္ဈိ. မဟာဝီရ၊ မဟာမုနီတိ ဥပကံ အာလပတိ. တဉှိ သာ ပုဗ္ဗေပိ ပဗ္ဗဇိတော၊ ဣဒါနိပိ ပဗ္ဗဇိတုကာမောတိ ကတွာ ခန္တိဉ္စ ပစ္စာသီသန္တီ ‘‘မဟာမုနီ’’တိ အာဟ. တေနေဝါဟ – ‘‘န ဟိ ကောဓပရေတဿ၊ သုဒ္ဓိ အတ္ထိ ကုတော တပေါ’’တိ၊ တွံ ဧတ္တကမ္ပိ အသဟန္တော ကထံ စိတ္တံ ဒမေဿသိ၊ ကထံ ဝါ တပံ စရိဿသီတိ အဓိပ္ပါယော.

အထ နာဠံ ဂန္တွာ ဇီဝိတုကာမောသီတိ စာပါယ ဝုတ္တော အာဟ – ‘‘ပက္ကမိဿဉ္စ နာဠာတော၊ ကောဓ နာဠာယ ဝစ္ဆတီ’’တိ ကော ဣဓ နာဠာယ ဝသိဿတိ၊ နာဠာတောဝ အဟံ ပက္ကမိဿာမေဝ. သော ဟိ တဿ ဇာတဂါမော၊ တတော နိက္ခမိတွာ ပဗ္ဗဇိ. သော စ မဂဓရဋ္ဌေ ဗောဓိမဏ္ဍဿ အာသန္နပဒေသေ၊ တံ သန္ဓာယ ဝုတ္တံ. ဗန္ဓန္တီ ဣတ္ထိရူပေန၊ သမဏေ ဓမ္မဇီဝိနောတိ စာပေ တွံ ဓမ္မေန ဇီဝန္တေ ဓမ္မိကေ ပဗ္ဗဇိတေ အတ္တနော ဣတ္ထိရူပေန ဣတ္ထိကုတ္တာကပ္ပေဟိ ဗန္ဓန္တီ တိဋ္ဌသိ. ယေနာဟံ ဣဒါနိ ဧဒိသော ဇာတော၊ တသ္မာ တံ ပရိစ္စဇာမီတိ အဓိပ္ပါယော.

ဧဝံ ဝုတ္တေ စာပါ တံ နိဝတ္တေတုကာမာ ‘‘ဧဟိ၊ ကာဠာ’’တိ ဂါထမာဟ. တဿတ္ထော – ကာဠဝဏ္ဏတာယ၊ ကာဠ၊ ဥပက၊ ဧဟိ နိဝတ္တဿု မာ ပက္ကမိ၊ ပုဗ္ဗေ ဝိယ ကာမေ ပရိဘုဉ္ဇ၊ အဟဉ္စ ယေ စ မေ သန္တိ ဉာတကာ၊ တေ သဗ္ဗေဝ တုယှံ မာ ပက္ကမိတုကာမတာယ ဝသီကတာ ဝသဝတ္တိနော ကတာတိ.

တံ သုတွာ ဥပကော ‘‘ဧတ္တော စာပေ’’တိ ဂါထမာဟ. တတ္ထ စာပေတိ စာပေ. စာပသဒိသအင်္ဂလဋ္ဌိတာယ ဟိ သာ၊ စာပါတိ နာမံ လဘိ၊ တသ္မာ၊ စာပါတိ ဝုစ္စတိ. တွံ စာပေ၊ ယထာ ဘာသသိ၊ ဣဒါနိ ယာဒိသံ ကထေသိ၊ ဣတော စတုဗ္ဘာဂမေဝ ပိယသမုဒါစာရံ ကရေယျာသိ. တယိ ရတ္တဿ ရာဂါဘိဘူတဿ ပုရိသဿ ဥဠာရံ ဝတ တံ သိယာ၊ အဟံ ပနေတရဟိ တယိ ကာမေသု စ ဝိရတ္တော၊ တသ္မာ စာပါယ ဝစနေ န တိဋ္ဌာမီတိ အဓိပ္ပါယော.

ပုန၊ စာပါ၊ အတ္တနိ တဿ အာသတ္တိံ ဥပ္ပါဒေတုကာမာ ‘‘ကာဠင်္ဂိနိ’’န္တိ အာဟ. တတ္ထ၊ ကာဠာတိ တဿာလပနံ. အင်္ဂိနိန္တိ အင်္ဂလဋ္ဌိသမ္ပန္နံ. ဣဝါတိ ဥပမာယ နိပါတော. တက္ကာရိံ ပုပ္ဖိတံ ဂိရိမုဒ္ဓနီတိ ပဗ္ဗတမုဒ္ဓနိ ဌိတံ သုပုပ္ဖိတဒါလိမလဋ္ဌိံ ဝိယ. ‘‘ဥက္ကာဂါရိ’’န္တိ စ ကေစိ ပဌန္တိ၊ အင်္ဂတ္ထိလဋ္ဌိံ ဝိယာတိ အတ္ထော. ဂိရိမုဒ္ဓနီတိ စ ဣဒံ ကေနစိ အနုပဟတသောဘတာဒဿနတ္ထံ ဝုတ္တံ. ကေစိ ‘‘ကာလိင်္ဂိနိ’’န္တိ ပါဌံ ဝတွာ တဿ ကုမ္ဘဏ္ဍလတာသဒိသန္တိ အတ္ထံ ဝဒန္တိ. ဖုလ္လံ ဒါလိမလဋ္ဌိံဝါတိ ပုပ္ဖိတံ ဗီဇပူရလတံ ဝိယ. အန္တောဒီပေဝ ပါဋလိန္တိ ဒီပကဗ္ဘန္တရေ ပုပ္ဖိတပါဋလိရုက္ခံ ဝိယ၊ ဒီပဂ္ဂဟဏဉ္စေတ္ထ သောဘာပါဋိဟာရိယဒဿနတ္ထမေဝ.

ဟရိစန္ဒနလိတ္တင်္ဂိန္တိ လောဟိတစန္ဒနေန အနုလိတ္တသဗ္ဗင်္ဂိံ. ကာသိကုတ္တမဓာရိနိန္တိ ဥတ္တမကာသိကဝတ္ထဓရံ. တံ မန္တိ တာဒိသံ မံ. ရူပဝတိံ သန္တိန္တိ ရူပသမ္ပန္နံ သမာနံ. ကဿ ဩဟာယ ဂစ္ဆသီတိ ကဿ နာမ သတ္တဿ၊ ကဿ ဝါ ဟေတုနော၊ ကေန ကာရဏေန၊ ဩဟာယ ပဟာယ ပရိစ္စဇိတွာ ဂစ္ဆသိ.

ဣတော ပရမ္ပိ တေသံ ဝစနပဋိဝစနဂါထာဝ ဌပေတွာ ပရိယောသာနေ တိဿော ဂါထာ. တတ္ထ သာကုန္တိကောဝါတိ သကုဏလုဒ္ဒေါ ဝိယ. အာဟရိမေန ရူပေနာတိ ကေသမဏ္ဍနာဒိနာ သရီရဇဂ္ဂနေန စေဝ ဝတ္ထာဘရဏာဒိနာ စ အဘိသင်္ခါရိကေန ရူပေန ဝဏ္ဏေန ကိတ္တိမေန စာတုရိယေနာတိ အတ္ထော. န မံ တွံ ဗာဓယိဿသီတိ ပုဗ္ဗေ ဝိယ ဣဒါနိ မံ တွံ န ဗာဓိတုံ သက္ခိဿသိ.

ပုတ္တဖလန္တိ ပုတ္တသင်္ခါတံ ဖလံ ပုတ္တပသဝေါ.

သပ္ပညာတိ ပညဝန္တော၊ သံသာရေ အာဒီနဝဝိဘာဝိနိယာ ပညာယ သမန္နာဂတာတိ အဓိပ္ပါယော. တေ ဟိ အပ္ပံ ဝါ မဟန္တံ ဝါ ဉာတိပရိဝဋ္ဋံ ဘောဂက္ခန္ဓံ ဝါ ပဟာယ ပဗ္ဗဇန္တိ. တေနာဟ – ‘‘ပဗ္ဗဇန္တိ မဟာဝီရာ၊ နာဂေါ ဆေတွာဝ ဗန္ဓန’’န္တိ၊ အယဗန္ဓနံ ဝိယ ဟတ္ထိနာဂေါ ဂိဟိဗန္ဓနံ ဆိန္ဒိတွာ မဟာဝီရိယာဝ ပဗ္ဗဇန္တိ၊ န နိဟီနဝီရိယာတိ အတ္ထော.

ဒဏ္ဍေနာတိ ယေန ကေနစိ ဒဏ္ဍေန. ဆုရိကာယာတိ ခုရေန. ဘူမိယံ ဝါ နိသုမ္ဘိဿန္တိ ပထဝိယံ ပါတေတွာ ပေါထနဝိဇ္ဈနာဒိနာ ဝိဗာဓိဿာမိ. ပုတ္တသောကာ န ဂစ္ဆသီတိ ပုတ္တသောကနိမိတ္တံ န ဂစ္ဆိဿသိ.

ပဒါဟိသီတိ ဒဿသိ. ပုတ္တကတ္တေတိ ပုတ္တကာရဏာ. ဇမ္မီတိ တဿာ အာလပနံ၊ လာမကေတိ အတ္ထော.

ဣဒါနိ တဿ ဂမနံ အနုဇာနိတွာ ဂမနဋ္ဌာနံ ဇာနိတုံ ‘‘ဟန္ဒ ခေါ’’တိ ဂါထမာဟ.

ဣတရော ပုဗ္ဗေ အဟံ အနိယျာနိကံ သာသနံ ပဂ္ဂယှ အဋ္ဌာသိံ၊ ဣဒါနိ ပန နိယျာနိကေ အနန္တဇိနဿ သာသနေ ဌာတုကာမော၊ တသ္မာ တဿ သန္တိကံ ဂမိဿာမီတိ ဒဿေန္တော ‘‘အဟုမှာ’’တိအာဒိမာဟ. တတ္ထ ဂဏိနောတိ ဂဏဓရာ. အဿမဏာတိ န သမိတပါပါ. သမဏမာနိနောတိ သမိတပါပါတိ ဧဝံ သညိနော. ဝိစရိမှာတိ ပူရဏာဒီသု အတ္တာနံ ပက္ခိပိတွာ ဝဒတိ.

နေရဉ္ဇရံ ပတီတိ နေရဉ္ဇရာယ နဒိယာ သမီပေ တဿာ တီရေ. ဗုဒ္ဓေါတိ အဘိသမ္ဗောဓိံ ပတ္တော၊ အဘိသမ္ဗောဓိံ ပတွာ ဓမ္မံ ဒေသေန္တော သဗ္ဗကာလံ ဘဂဝါ တတ္ထေဝ ဝသီတိ အဓိပ္ပါယေန ဝဒတိ.

ဝန္ဒနံ ဒါနိ မေ ဝဇ္ဇာသီတိ မမ ဝန္ဒနံ ဝဒေယျာသိ၊ မမ ဝစနေန လောကနာထံ အနုတ္တရံ ဝဒေယျာသီတိ အတ္ထော. ပဒက္ခိဏဉ္စ ကတွာန၊ အာဒိသေယျာသိ ဒက္ခိဏန္တိ ဗုဒ္ဓံ ဘဂဝန္တံ တိက္ခတ္တုံ ပဒက္ခိဏံ ကတွာပိ စတူသု ဌာနေသု ဝန္ဒိတွာ၊ တတော ပုညတော မယှံ ပတ္တိဒါနံ ဒေန္တော ပဒက္ခိဏံ အာဒိသေယျာသိ ဗုဒ္ဓဂုဏာနံ သုတပုဗ္ဗတ္တာ ဟေတုသမ္ပန္နတာယ စ ဧဝံ ဝဒတိ.

ဧတံ ခေါ လဗ္ဘမမှေဟီတိ ဧတံ ပဒက္ခိဏကရဏံ ပုညံ အမှေဟိ တဝ ဒါတုံ သက္ကာ၊ န နိဝတ္တနံ၊ ပုဗ္ဗေ ဝိယ ကာမူပဘောဂေါ စ န သက္ကာတိ အဓိပ္ပါယော. တေ ဝဇ္ဇန္တိ တဝ ဝန္ဒနံ ဝဇ္ဇံ ဝက္ခာမိ.

သောတိ ကာဠော၊ အဒ္ဒသာသီတိ အဒ္ဒက္ခိ.

သတ္ထုဒေသနာယံ သစ္စကထာယ ပဓာနတ္တာ တဗ္ဗိနိမုတ္တာယ အဘာဝတော ‘‘ဒုက္ခ’’န္တိအာဒိ ဝုတ္တံ၊ သေသံ ဝုတ္တနယမေဝ.

စာပါထေရီဂါထာဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.