၁. မဟာကစ္စာယနတ္ထေရဂါထာဝဏ္ဏနာ

အဋ္ဌကနိပါတေ ကမ္မံ ဗဟုကန္တိအာဒိကာ အာယသ္မတော မဟာကစ္စာယနတ္ထေရဿ ဂါထာ. ကာ ဥပ္ပတ္တိ? အယမ္ပိ ပုရိမဗုဒ္ဓေသု ကတာဓိကာရော ပဒုမုတ္တရဿ ဘဂဝတော ကာလေ ဂဟပတိမဟာသာလကုလေ နိဗ္ဗတ္တိတွာ ဝုဒ္ဓိပ္ပတ္တော၊ ဧကဒိဝသံ သတ္ထု သန္တိကေ ဓမ္မံ သုဏန္တော သတ္ထာရာ သံခိတ္တေန ဘာသိတဿ ဝိတ္ထာရေန အတ္ထံ ဝိဘဇန္တာနံ အဂ္ဂဋ္ဌာနေ ဌပိယမာနံ ဧကံ ဘိက္ခုံ ဒိသွာ၊ သယမ္ပိ တံ ဌာနံ ပတ္ထေန္တော ပဏိဓာနံ ကတွာ၊ ဒါနာဒီနိ ပုညာနိ ကတွာ၊ ဒေဝမနုဿေသု သံသရန္တော သုမေဓဿ ဘဂဝတော ကာလေ ဝိဇ္ဇာဓရော ဟုတွာ အာကာသေန ဂစ္ဆန္တော သတ္ထာရံ ဟိမဝန္တပဗ္ဗတေ ဧကသ္မိံ ဝနသဏ္ဍေ နိသိန္နံ ဒိသွာ ပသန္နမာနသော ကဏိကာရပုပ္ဖေဟိ ပူဇံ အကာသိ.

သော တေန ပုညကမ္မေန အပရာပရံ သုဂတီသုယေဝ ပရိဝတ္တေန္တော ကဿပဒသဗလဿ ကာလေ ဗာရာဏသိယံ ကုလဃရေ နိဗ္ဗတ္တိတွာ ပရိနိဗ္ဗုတေ ဘဂဝတိ သုဝဏ္ဏစေတိယကရဏဋ္ဌာနေ သတသဟဿဂ္ဃနိကာယ သုဝဏ္ဏိဋ္ဌကာယ ပူဇံ ကတွာ၊ ‘‘ဘဂဝါ မယှံ နိဗ္ဗတ္တနိဗ္ဗတ္တဋ္ဌာနေ သရီရံ သုဝဏ္ဏဝဏ္ဏံ ဟောတူ’’တိ ပတ္ထနံ အကာသိ.

တတော ယာဝဇီဝံ ကုသလကမ္မံ ကတွာ ဧကံ ဗုဒ္ဓန္တရံ ဒေဝမနုဿေသု သံသရိတွာ ဣမသ္မိံ ဗုဒ္ဓုပ္ပါဒေ ဥဇ္ဇေနိယံ ရညော စဏ္ဍပဇ္ဇောတဿ ပုရောဟိတဂေဟေ နိဗ္ဗတ္တိ. တဿ နာမဂ္ဂဟဏဒိဝသေ မာတာ ‘‘မယှံ ပုတ္တော သုဝဏ္ဏဝဏ္ဏော၊ အတ္တနော နာမံ ဂဟေတွာ အာဂတော’’တိ ကဉ္စနမာဏဝေါ တွေဝ နာမံ အကာသိ. သော ဝုဍ္ဎိမနွာယ တယော ဝေဒေ ဥဂ္ဂဟေတွာ ပိတု အစ္စယေန ပုရောဟိတဋ္ဌာနံ လဘိ. သော ဂေါတ္တဝသေန ကစ္စာယနောတိ ပညာယိတ္ထ. တံ ရာဇာ စဏ္ဍပဇ္ဇောတော ဗုဒ္ဓုပ္ပါဒံ သုတွာ၊ ‘‘အာစရိယ၊ တွံ တတ္ထ ဂန္တွာ သတ္ထာရံ ဣဓာနေဟီ’’တိ ပေသေသိ. သော အတ္တဋ္ဌမော သတ္ထု သန္တိကံ ဥပဂတော. တဿ သတ္ထာ ဓမ္မံ ဒေသေတိ. ဒေသနာပရိယောသာနေ သော သတ္တဟိ ဇနေဟိ သဒ္ဓိံ သဟ ပဋိသမ္ဘိဒါဟိ အရဟတ္တေ ပတိဋ္ဌာသိ. တေန ဝုတ္တံ အပဒါနေ (အပ. ထေရ ၂.၅၄.၁-၂၇) –

‘‘ပဒုမုတ္တရော နာမ ဇိနော၊ အနေဇော အဇိတံ ဇယော၊

သတသဟဿေ ကပ္ပါနံ၊ ဣတော ဥပ္ပဇ္ဇိ နာယကော.

‘‘ဝီရော ကမလပတ္တက္ခော၊ သသင်္ကဝိမလာနနော၊

ကနကာစလသင်္ကာသော၊ ရဝိဒိတ္တိသမပ္ပဘော.

‘‘သတ္တနေတ္တမနောဟာရီ၊ ဝရလက္ခဏဘူသိတော၊

သဗ္ဗဝါကျပထာတီတော၊ မနုဇာမရသက္ကတော.

‘‘သမ္ဗုဒ္ဓေါ ဗောဓယံ သတ္တေ၊ ဝါဂီသော မဓုရဿရော၊

ကရုဏာနိဗန္ဓသန္တာနော၊ ပရိသာသု ဝိသာရဒေါ.

‘‘ဒေသေတိ မဓုရံ ဓမ္မံ၊ စတုသစ္စူပသံဟိတံ၊

နိမုဂ္ဂေ မောဟပင်္ကမှိ၊ သမုဒ္ဓရတိ ပါဏိနေ.

‘‘တဒါ ဧကစရော ဟုတွာ၊ တာပသော ဟိမဝါလယော၊

နဘသာ မာနုသံ လောကံ၊ ဂစ္ဆန္တော ဇိနမဒ္ဒသံ.

‘‘ဥပေစ္စ သန္တိကံ တဿ၊ အဿောသိံ ဓမ္မဒေသနံ၊

ဝဏ္ဏယန္တဿ ဝီရဿ၊ သာဝကဿ မဟာဂုဏံ.

‘‘သံခိတ္တေန မယာ ဝုတ္တံ၊ ဝိတ္ထာရေန ပကာသယံ၊

ပရိသံ မဉ္စ တောသေတိ၊ ယထာ ကစ္စာယနော အယံ.

‘‘နာဟံ ဧဝမိဓေကစ္စံ၊ အညံ ပဿာမိ သာဝကံ၊

တသ္မာတဒဂ္ဂေ ဧသဂ္ဂေါ၊ ဧဝံ ဓာရေထ ဘိက္ခဝေါ.

‘‘တဒါဟံ ဝိမှိတော ဟုတွာ၊ သုတွာ ဝါကျံ မနောရမံ၊

ဟိမဝန္တံ ဂမိတွာန၊ အာဟိတွာ ပုပ္ဖသဉ္စယံ.

‘‘ပူဇေတွာ လောကသရဏံ၊ တံ ဌာနမဘိပတ္ထယိံ၊

တဒါ မမာသယံ ဉတွာ၊ ဗျာကာသိ သ ရဏဉ္ဇဟော.

‘‘ပဿထေတံ ဣသိဝရံ၊ နိဒ္ဓန္တကနကတ္တစံ၊

ဥဒ္ဓဂ္ဂလောမံ ပီဏံသံ၊ အစလံ ပဉ္ဇလိံ ဌိတံ.

‘‘ဟာသံ သုပုဏ္ဏနယနံ၊ ဗုဒ္ဓဝဏ္ဏဂတာသယံ၊

ဓမ္မဇံ ဥဂ္ဂဟဒယံ၊ အမတာသိတ္တသန္နိဘံ.

‘‘ကစ္စာနဿ ဂုဏံ သုတွာ၊ တံ ဌာနံ ပတ္ထယံ ဌိတော၊

အနာဂတမှိ အဒ္ဓါနေ၊ ဂေါတမဿ မဟာမုနေ.

‘‘တဿ ဓမ္မေသု ဒါယာဒေါ၊ ဩရသော ဓမ္မနိမ္မိတော၊

ကစ္စာနော နာမ နာမေန၊ ဟေဿတိ သတ္ထု သာဝကော.

‘‘ဗဟုဿုတော မဟာဉာဏီ၊ အဓိပ္ပါယဝိဒူ မုနေ၊

ပါပုဏိဿတိ တံ ဌာနံ၊ ယထာယံ ဗျာကတော မယာ.

‘‘သတသဟဿိတော ကပ္ပေ၊ ယံ ကမ္မမကရိံ တဒါ၊

ဒုဂ္ဂတိံ နာဘိဇာနာမိ၊ ဗုဒ္ဓပူဇာယိဒံ ဖလံ.

‘‘ဒုဝေ ဘဝေ သံသရာမိ၊ ဒေဝတ္တေ အထ မာနုသေ၊

အညံ ဂတိံ န ဂစ္ဆာမိ၊ ဗုဒ္ဓပူဇာယိဒံ ဖလံ.

‘‘ဒုဝေ ကုလေ ပဇာယာမိ၊ ခတ္တိယေ အထ ဗြာဟ္မဏေ၊

နီစေ ကုလေ န ဇာယာမိ၊ ဗုဒ္ဓပူဇာယိဒံ ဖလံ.

‘‘ပစ္ဆိမေ စ ဘဝေ ဒါနိ၊ ဇာတော ဥဇ္ဇေနိယံ ပုရေ၊

ပဇ္ဇောတဿ စ စဏ္ဍဿ၊ ပုရောဟိတဒိဇာဓိနော.

‘‘ပုတ္တော တိရိဋိဝစ္ဆဿ၊ နိပုဏော ဝေဒပါရဂူ၊

မာတာ စ စန္ဒိမာ နာမ၊ ကစ္စာနောဟံ ဝရတ္တစော.

‘‘ဝီမံသနတ္ထံ ဗုဒ္ဓဿ၊ ဘူမိပါလေန ပေသိတော၊

ဒိသွာ မောက္ခပုရဒွါရံ၊ နာယကံ ဂုဏသဉ္စယံ.

‘‘သုတွာ စ ဝိမလံ ဝါကျံ၊ ဂတိပင်္ကဝိသောသနံ၊

ပါပုဏိံ အမတံ သန္တံ၊ သေသေဟိ သဟ သတ္တဟိ.

‘‘အဓိပ္ပါယဝိဒူ ဇာတော၊ သုဂတဿ မဟာမတေ.

ဌပိတော ဧတဒဂ္ဂေ စ၊ သုသမိဒ္ဓမနောရထော.

‘‘ကိလေသာ ဈာပိတာ မယှံ။ပေ။ ကတံ ဗုဒ္ဓဿ သာသန’’န္တိ.

အထ သတ္ထာ ‘‘ဧထ၊ ဘိက္ခဝေါ’’တိ ဟတ္ထံ ပသာရေသိ. တေ တာဝဒေဝ ဒွင်္ဂုလမတ္တကေသမဿုကာ ဣဒ္ဓိမယပတ္တစီဝရဓရာ ဝဿသဋ္ဌိကတ္ထေရာ ဝိယ အဟေသုံ. ဧဝံ ထေရော သဒတ္ထံ နိပ္ဖါဒေတွာ၊ ‘‘ဘန္တေ၊ ရာဇာ ပဇ္ဇောတော တုမှာကံ ပါဒေ ဝန္ဒိတုံ ဓမ္မဉ္စ သောတုံ ဣစ္ဆတီ’’တိ သတ္ထု အာရောစေသိ. သတ္ထာ၊ ‘‘တွံယေဝ၊ ဘိက္ခု၊ တတ္ထ ဂစ္ဆ၊ တယိ ဂတေပိ ရာဇာ ပသီဒိဿတီ’’တိ အာဟ. ထေရော သတ္ထု အာဏာယ အတ္တဋ္ဌမော တတ္ထ ဂန္တွာ ရာဇာနံ ပသာဒေတွာ အဝန္တီသု သာသနံ ပတိဋ္ဌာပေတွာ ပုန သတ္ထု သန္တိကမေဝ ဂတော. သော ဧကဒိဝသံ သမ္ဗဟုလေ ဘိက္ခူ သမဏဓမ္မံ ပဟာယ ကမ္မာရာမေ သင်္ဂဏိကာရာမေ ရသတဏှာနုဂတေ စ ပမာဒဝိဟာရိနော ဒိသွာ တေသံ ဩဝါဒဝသေန –

၄၉၄. ‘‘ကမ္မံ ဗဟုကံ န ကာရယေ၊ ပရိဝဇ္ဇေယျ ဇနံ န ဥယျမေ၊

သော ဥဿုက္ကော ရသာနုဂိဒ္ဓေါ၊ အတ္ထံ ရိဉ္စတိ ယော သုခါဓိဝါဟော.

၄၉၅. ‘‘ပင်္ကောတိ ဟိ နံ အဝေဒယုံ၊ ယာယံ ဝန္ဒနပူဇနာ ကုလေသု၊

သုခုမံ သလ္လံ ဒုရုဗ္ဗဟံ၊ သက္ကာရော ကာပုရိသေန ဒုဇ္ဇဟော’’တိ. –

ဒွေ ဂါထာ အဘာသိ.

တတ္ထ ကမ္မံ ဗဟုကံ န ကာရယေတိ နဝါဝါသကာရာပနာဒိံ သမဏဓမ္မကရဏဿ ပရိဗန္ဓဘူတံ မဟန္တံ နဝကမ္မံ န ပဋ္ဌပေယျ၊ ခုဒ္ဒကံ အပ္ပသမာရမ္ဘံ ခဏ္ဍဖုလ္လပဋိသင်္ခရဏာဒိံ သတ္ထု ဝစနပဋိပူဇနတ္ထံ ကာတဗ္ဗမေဝ. ပရိဝဇ္ဇေယျ ဇနန္တိ ဂဏသင်္ဂဏိကဝသေန ဇနံ ဝိဝဇ္ဇေယျ. ဇနန္တိ ဝါ ယာဒိသံ သံသေဝတော ဘဇတော ပယိရုပါသတော ကုသလာ ဓမ္မာ ပရိဟာယန္တိ၊ အကုသလာ ဓမ္မာ အဘိဝဍ္ဎန္တိ၊ တာဒိသံ အကလျာဏမိတ္တဘူတံ ဇနံ ပရိဝဇ္ဇေယျ. န ဥယျမေတိ၊ ပစ္စယုပ္ပါဒနတ္ထံ ကုလသင်္ဂဏှနဝသေန န ဝါယမေယျ၊ ယသ္မာ သော ဥဿုက္ကော ရသာနုဂိဒ္ဓေါ၊ အတ္ထံ ရိဉ္စတိ ယော သုခါဓိဝါဟောတိ ယော ရသာနုဂိဒ္ဓေါ ရသတဏှာဝသိကော ဘိက္ခု ပစ္စယုပ္ပါဒနပသုတော၊ သော ကုလသင်္ဂဏှနတ္ထံ ဥဿုက္ကော၊ တေသု သုခိတေသု သုခိတော၊ ဒုက္ခိတေသု ဒုက္ခိတော၊ ဥပ္ပန္နေသု ကိစ္စကရဏီယေသု အတ္တနာ ယောဂံ အာပဇ္ဇတိ၊ ယော သုခါဓိဝါဟော သမထဝိပဿနာမဂ္ဂဖလနိဗ္ဗာနသုခါဝဟော သီလာဒိအတ္ထော၊ တံ ရိဉ္စတိ ပဇဟတိ ဧကံသေန အတ္တာနံ တတော ဝိဝေစေတီတိ အတ္ထော.

ဧဝံ ပဌမဂါထာယ ‘‘ကမ္မာရာမတံ သင်္ဂဏိကာရာမတံ ပစ္စယဂေဓဉ္စ ဝဇ္ဇေထာ’’တိ ဩဝဒိတွာ ဣဒါနိ သက္ကာရာဘိလာသံ ဂရဟန္တော ဒုတိယံ ဂါထမာဟ. တဿတ္ထော – ယာ အယံ ဘိက္ခာယ ဥပဂတာနံ ပဗ္ဗဇိတာနံ ကုလေသု ဂေဟဝါသီဟိ ဂုဏသမ္ဘာဝနာယ ကရီယမာနာ ဝန္ဒနာ ပူဇနာ စ၊ ယသ္မာ တံ အဘာဝိတတ္တာနံ ဩသီဒါပနဋ္ဌေန မလိနဘာဝကရဏဋ္ဌေန စ ပင်္ကော ကဒ္ဒမောတိ ဗုဒ္ဓါဒယော အရိယာ ပဝေဒယုံ အဗ္ဘညံသု ပဝေဒေသုံ ဝါ၊ ယသ္မာ စ အပရိညာတက္ခန္ဓာနံ အန္ဓပုထုဇ္ဇနာနံ သက္ကာရာဘိလာသံ ဒုဝိညေယျသဘာဝတာယ ပီဠာဇနနတော အန္တော တုဒနတော ဒုရုဒ္ဓရဏတော စ သုခုမံ သလ္လံ ဒုရုဗ္ဗဟံ ပဝေဒယုံ၊ တတော ဧဝ သက္ကာရော ကာပုရိသေန ဒုဇ္ဇဟော ဒုပ္ပဇဟေယျော တဿ ပဟာနပဋိပတ္တိယာ အပ္ပဋိပဇ္ဇနတော. သက္ကာရာဘိလာသပ္ပဟာနေန ဟိ သက္ကာရော ပဟီနော ဟောတိ၊ တသ္မာ တဿ ပဟာနာယ အာယောဂေါ ကရဏီယောတိ ဒဿေတိ –

၄၉၆. ‘‘န ပရဿုပနိဓာယ၊ ကမ္မံ မစ္စဿ ပါပကံ၊

အတ္တနာ တံ န သေဝေယျ၊ ကမ္မဗန္ဓူ ဟိ မာတိယာ.

၄၉၇. ‘‘န ပရေ ဝစနာ စောရော၊ န ပရေ ဝစနာ မုနိ၊

အတ္တာ စ နံ ယထာ ဝေဒိ၊ ဒေဝါပိ နံ တထာ ဝိဒူ.

၄၉၈. ‘‘ပရေ စ န ဝိဇာနန္တိ၊ မယမေတ္ထ ယမာမသေ၊

ယေ စ တတ္ထ ဝိဇာနန္တိ၊ တတော သမ္မန္တိ မေဓဂါ.

၄၉၉. ‘‘ဇီဝတေ ဝါပိ သပ္ပညော၊ အပိ ဝိတ္တပရိက္ခယော၊

ပညာယ စ အလာဘေန၊ ဝိတ္တဝါပိ န ဇီဝတိ.

၅၀၀. ‘‘သဗ္ဗံ သုဏာတိ သောတေန၊ သဗ္ဗံ ပဿတိ စက္ခုနာ၊

န စ ဒိဋ္ဌံ သုတံ ဓီရော၊ သဗ္ဗံ ဥဇ္ဈိတုမရဟတိ.

၅၀၁. ‘‘စက္ခုမာဿ ယထာ အန္ဓော၊ သောတဝါ ဗဓိရော ယထာ၊

ပညဝါဿ ယထာ မူဂေါ၊ ဗလဝါ ဒုဗ္ဗလောရိဝ၊

အထ အတ္ထေ သမုပ္ပန္နေ၊ သယေထ မတသာယိက’’န္တိ. –

ဣမာ ဆ ဂါထာ ရညော ပဇ္ဇောတဿ ဩဝါဒဝသေန အဘာသိ. သော ကိရ ဗြာဟ္မဏေ သဒ္ဒဟိတွာ ပသုဃာတယညံ ကာရေတိ၊ ကမ္မံ အသောဓေတွာဝ အစောရေ စောရသညာယ ဒဏ္ဍေသိ၊ အဋ္ဋကရဏေ စ အဿာမိကေ သာမိကေ ကရောတိ၊ သာမိကေ စ အဿာမိကေ. တတော နံ ထေရော ဝိဝေစေတုံ ‘‘န ပရဿာ’’တိအာဒိနာ ဆ ဂါထာ အဘာသိ.

တတ္ထ န ပရဿုပနိဓာယ၊ ကမ္မံ မစ္စဿ ပါပကန္တိ ပရဿ မစ္စဿ သတ္တဿ ဥပနိဓာယ ဥဒ္ဒိဿ ကာရဏံ ကတွာ ပါပကံ ဝဓဗန္ဓာဒိကမ္မံ န သေဝေယျ၊ ပရေန န ကာရာပေယျာတိ အတ္ထော. အတ္တနာ တံ န သေဝေယျာတိ အတ္တနာပိ တံ ပါပကံ န ကရေယျ. ကသ္မာ? ကမ္မဗန္ဓူ ဟိ မာတိယာ ဣမေ မာတိယာ မစ္စာ ကမ္မဒါယာဒါ၊ တသ္မာ အတ္တနာ စ ကိဉ္စိ ပါပကမ္မံ န ကရေယျ၊ ပရေနပိ န ကာရာပေယျာတိ အတ္ထော.

န ပရေ ဝစနာ စောရောတိ အတ္တနာ စောရိယံ အကတွာ ပရဝစနာ ပရဿ ဝစနမတ္တေန စောရော နာမ န ဟောတိ၊ တထာ န ပရေ ဝစနာ မုနိ ပရဿ ဝစနမတ္တေန မုနိ သုဝိသုဒ္ဓကာယဝစီမနောသမာစာရော န ဟောတိ. ဧတ္ထ ဟိ ပရေတိ ဝိဘတ္တိအလောပံ ကတွာ နိဒ္ဒေသော. ကေစိ ပန ‘‘ပရေသန္တိ ဝတ္တဗ္ဗေ ပရေတိ သံ-ကာရလောပံ ကတွာ နိဒ္ဒိဋ္ဌ’’န္တိ ဝဒန္တိ. အတ္တာ စ နံ ယထာ ဝေဒီတိ နံ သတ္တံ တဿ အတ္တာ စိတ္တံ ယထာ ‘‘အဟံ ပရိသုဒ္ဓေါ၊ အပရိသုဒ္ဓေါ ဝါ’’တိ ယာထာဝတော အဝေဒိ ဇာနာတိ. ဒေဝါပိ နံ တထာ ဝိဒူတိ ဝိသုဒ္ဓိဒေဝါ၊ ဥပပတ္တိဒေဝါ စ တထာ ဝိဒူ ဝိဒန္တိ ဇာနန္တိ၊ တသ္မာ သယံ တာဒိသာ ဒေဝါ စ ပမာဏံ သုဒ္ဓါသုဒ္ဓါနံ သုဒ္ဓါသုဒ္ဓဘာဝဇာနနေ၊ န ယေ ကေစိ ဣစ္ဆာဒေါသပရေတာ သတ္တာတိ အဓိပ္ပါယော.

ပရေတိ ပဏ္ဍိတေ ဌပေတွာ တတော အညေ၊ ကုသလာကုသလသာဝဇ္ဇာနဝဇ္ဇံ ကမ္မံ ကမ္မဖလံ ကာယဿ အသုဘတံ သင်္ခါရာနံ အနိစ္စတံ အဇာနန္တာ ဣဓ ပရေ နာမ. တေ မယမေတ္ထ ဣမသ္မိံ ဇီဝလောကေ ယမာမ ဥပရမာမ၊ ‘‘သတတံ သမိတံ မစ္စု သန္တိကံ ဂစ္ဆာမာ’’တိ န ဇာနန္တိ. ယေ စ တတ္ထ ဝိဇာနန္တီတိ ယေ စ တတ္ထ ပဏ္ဍိတာ ‘‘မယံ မစ္စု သမီပံ ဂစ္ဆာမာ’’တိ ဝိဇာနန္တိ. တတော သမ္မန္တိ မေဓဂါတိ ဧဝဉှိ တေ ဇာနန္တာ မေဓဂါနံ ပရဝိဟိံသနာနံ ဝူပသမာယ ပဋိပဇ္ဇန္တိ၊ အတ္တနာ ပရေ စ အညေ န မေဓန္တိ န ဗာဓေန္တီတိ အတ္ထော. တွံ ပန ဇီဝိတနိမိတ္တံ အစောရေ စောရေ ကရောန္တောပိ ဒဏ္ဍနေန သာမိကေ အဿာမိကေ ကရောန္တောပိ ဓနဇာနိယာ ဗာဓသိ ပညာဝေကလ္လတော. တထာ အကရောန္တောပိ ဇီဝတေ ဝါပိ သပ္ပညော၊ အပိ ဝိတ္တပရိက္ခယော ပရိက္ခီဏဓနောပိ သပ္ပညဇာတိကော ဣတရီတရသန္တောသေန သန္တုဋ္ဌော အနဝဇ္ဇာယ ဇီဝိကာယ ဇီဝတိယေဝ. တဿ ဟိ ဇီဝိတံ နာမ. တေနာဟ ဘဂဝါ – ‘‘ပညာဇီဝိံ ဇီဝိတမာဟု သေဋ္ဌ’’န္တိ (သံ. နိ. ၁.၇၃၊ ၂၄၆၊ သု. နိ. ၁၈၄). ဒုမ္မေဓပုဂ္ဂလော ပန ပညာယ စ အလာဘေန ဒိဋ္ဌဓမ္မိကံ သမ္ပရာယိကဉ္စ အတ္ထံ ဝိရာဓေန္တော ဝိတ္တဝါပိ န ဇီဝတိ ဂရဟာဒိပဝတ္တိယာ ဇီဝန္တော နာမ န ဟောတိ၊ အနုပါယညုတာယ ယထာဓိဂတံ ဓနံ နာသေန္တော ဇီဝိတမ္ပိ သန္ဓာရေတုံ န သက္ကောတိယေဝ.

ဣမာ ကိရ စတဿောပိ ဂါထာ ထေရော သုပိနန္တေန ရညော ကထေသိ. ရာဇာ သုပိနံ ဒိသွာ ထေရံ နမဿန္တောယေဝ ပဗုဇ္ဈိတွာ ပဘာတာယ ရတ္တိယာ ထေရံ ဥပသင်္ကမိတွာ ဝန္ဒိတွာ အတ္တနာ ဒိဋ္ဌနိယာမေန သုပိနံ ကထေသိ. တံ သုတွာ ထေရော တာ ဂါထာ ပစ္စုနုဘာသိတွာ ‘‘သဗ္ဗံ သုဏာတီ’’တိအာဒိနာ ဒွီဟိ ဂါထာဟိ ရာဇာနံ ဩဝဒိ. တတ္ထ သဗ္ဗံ သုဏာတိ သောတေနာတိ ဣဓ သောတဗ္ဗံ သဒ္ဒံ အာပါထဂတံ သဗ္ဗံ သုဘာသိတံ ဒုဗ္ဘာသိတဉ္စ အဗဓိရော သောတေန သုဏာတိ. တထာ သဗ္ဗံ ရူပံ သုန္ဒရံ အသုန္ဒရမ္ပိ စက္ခုနာ အနန္ဓော ပဿတိ၊ အယမိန္ဒြိယာနံ သဘာဝေါ. တတ္ထ ပန န စ ဒိဋ္ဌံ သုတံ ဓီရော၊ သဗ္ဗံ ဥဇ္ဈိတုန္တိ စ နိဒဿနမတ္တမေတံ. ယဉှိ တံ ဒိဋ္ဌံ သုတံ ဝါ၊ န တံ သဗ္ဗံ ဓီရော သပ္ပညော ဥဇ္ဈိတုံ ပရိစ္စဇိတုံ ဂဟေတုံ ဝါ အရဟတိ. ဂုဏာဂုဏံ ပန တတ္ထ ဥပပရိက္ခိတွာ ဥဇ္ဈိတဗ္ဗမေဝ ဥဇ္ဈိတုံ ဂဟေတဗ္ဗဉ္စ ဂဟေတုံ အရဟတိ၊ တသ္မာ စက္ခုမာဿ ယထာ အန္ဓော စက္ခုမာပိ သမာနော ဥဇ္ဈိတဗ္ဗေ ဒိဋ္ဌေ အန္ဓော ယထာ အဿ အပဿန္တော ဝိယ ဘဝေယျ၊ တထာ ဥဇ္ဈိတဗ္ဗေ သုတေ သောတဝါပိ ဗဓိရော ယထာ အဿ အသုဏန္တော ဝိယ ဘဝေယျ. ပညဝါဿ ယထာ မူဂေါတိ ဝိစာရဏပညာယ ပညဝါ ဝစနကုသလောပိ အဝတ္တဗ္ဗေ မူဂေါ ဝိယ ဘဝေယျ. ဗလဝါ ထာမသမ္ပန္နောပိ အကတ္တဗ္ဗေ ဒုဗ္ဗလောရိဝ၊ ရကာရော ပဒသန္ဓိကရော၊ အသမတ္ထော ဝိယ ဘဝေယျ. အထ အတ္ထေ သမုပ္ပန္နေ၊ သယေထ မတသာယိကန္တိ အတ္တနာ ကာတဗ္ဗကိစ္စေ ဥပ္ပန္နေ ဥပဋ္ဌိတေ မတသာယိကံ သယေထ၊ မတသာယိကံ သယိတွာပိ တံ ကိစ္စံ တီရေတဗ္ဗမေဝ၊ န ဝိရာဓေတဗ္ဗံ. အထ ဝါ အထ အတ္ထေ သမုပ္ပန္နေတိ အတ္တနာ အကရဏီယေ အတ္ထေ ကိစ္စေ ဥပ္ပန္နေ ဥပဋ္ဌိတေ မတသာယိကံ သယေထ၊ မတသာယိကံ သယိတွာပိ တံ န ကာတဗ္ဗမေဝ. န ဟိ ပဏ္ဍိတော အယုတ္တံ ကာတုမရဟတီတိ ဧဝံ ထေရေန ဩဝဒိတော ရာဇာ အကတ္တဗ္ဗံ ပဟာယ ကာတဗ္ဗေယေဝ ယုတ္တပ္ပယုတ္တော အဟောသီတိ.

မဟာကစ္စာယနတ္ထေရဂါထာဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.