၄. သောပါကတ္ထေရဂါထာဝဏ္ဏနာ

ဒိသွာ ပါသာဒဆာယာယန္တိအာဒိကာ အာယသ္မတော သောပါကတ္ထေရဿ ဂါထာ. ကာ ဥပ္ပတ္တိ? အယမ္ပိ ပုရိမဗုဒ္ဓေသု ကတာဓိကာရော တတ္ထ တတ္ထ ဘဝေ ပုညာနိ ဥပစိနန္တော သိဒ္ဓတ္ထဿ ဘဂဝတော ကာလေ ဗြာဟ္မဏကုလေ နိဗ္ဗတ္တိတွာ ဝိညုတံ ပတ္တော ဗြာဟ္မဏာနံ ဝိဇ္ဇာသိပ္ပေသု နိပ္ဖတ္တိံ ဂတော ကာမေသု အာဒီနဝံ ဒိသွာ ဃရာဝါသံ ပဟာယ တာပသပဗ္ဗဇ္ဇံ ပဗ္ဗဇိတွာ ဧကသ္မိံ ပဗ္ဗတေ ဝိဟရတိ. သတ္ထာ အာသန္နမရဏံ တံ ဉတွာ တဿ သန္တိကံ အဂမာသိ. သော ဘဂဝန္တံ ဒိသွာ ပသန္နစိတ္တော ဥဠာရံ ပီတိသောမနဿံ ပဝေဒေန္တော ပုပ္ဖမယံ အာသနံ ပညပေတွာ အဒါသိ. သတ္ထာ တတ္ထ နိသီဒိတွာ၊ အနိစ္စတာပဋိသံယုတ္တံ ဓမ္မိံ ကထံ ကထေတွာ တဿ ပဿန္တဿေဝ အာကာသေန အဂမာသိ. သော ပုဗ္ဗေ ဂဟိတံ နိစ္စဂ္ဂါဟံ ပဟာယ အနိစ္စသညံ ဟဒယေ ဌပေတွာ၊ ကာလင်္ကတွာ၊ ဒေဝလောကေ ဥပ္ပဇိတွာ၊ အပရာပရံ ဒေဝမနုဿေသု သံသရန္တော၊ ဣမသ္မိံ ဗုဒ္ဓုပ္ပါဒေ ရာဇဂဟေ သောပါကယောနိယံ နိဗ္ဗတ္တိ. သော ဇာတိအာဂတေန သောပါကောတိ နာမေန ပညာယိ. ကေစိ ပန ‘‘ဝါဏိဇကုလေ နိဗ္ဗတ္တော၊ ‘သောပါကော’တိ ပန နာမမတ္တ’’န္တိ ဝဒန္တိ. တံ အပဒါနပါဠိယာ ဝိရုဇ္ဈတိ ‘‘ပစ္ဆိမေ ဘဝေ သမ္ပတ္တေ၊ သောပါကယောနုပါဂမိ’’န္တိ ဝစနတော.

တဿ စတုမာသဇာတဿ ပိတာ ကာလမကာသိ၊ စူဠပိတာ ပေါသေသိ. အနုက္ကမေန သတ္တဝဿိကော ဇာတော. ဧကဒိဝသံ စူဠပိတာ ‘‘အတ္တနော ပုတ္တေန ကလဟံ ကရောတီ’’တိ ကုဇ္ဈိတွာ၊ တံ သုသာနံ နေတွာ၊ ဒွေ ဟတ္ထေ ရဇ္ဇုယာ ဧကတော ဗန္ဓိတွာ၊ တာယ ဧဝ ရဇ္ဇုယာ မတမနုဿဿ သရီရေ ဂါဠှံ ဗန္ဓိတွာ ဂတော ‘‘သိင်္ဂါလာဒယော ခါဒန္တူ’’တိ. ပစ္ဆိမဘဝိကတာယ ဒါရကဿ ပုညဖလေန သယံ မာရေတုံ န ဝိသဟိ၊ သိင်္ဂါလာဒယောပိ န အဘိဘဝိံသု. ဒါရကော အဍ္ဎရတ္တသမယေ ဧဝံ ဝိပ္ပလပတိ –

‘‘ကာ ဂတိ မေ အဂတိဿ၊ ကော ဝါ ဗန္ဓု အဗန္ဓုနော၊

သုသာနမဇ္ဈေ ဗန္ဓဿ၊ ကော မေ အဘယဒါယကော’’တိ.

သတ္ထာ တာယ ဝေလာယ ဝေနေယျဗန္ဓဝေ ဩလောကေန္တော ဒါရကဿ ဟဒယဗ္ဘန္တရေ ပဇ္ဇလန္တံ အရဟတ္တူပနိဿယံ ဒိသွာ ဩဘာသံ ဖရိတွာ သတိံ ဇနေတွာ ဧဝမာဟ –

‘‘ဧဟိ သောပါက မာ ဘာယိ၊ ဩလောကဿု တထာဂတံ၊

အဟံ တံ တာရယိဿာမိ၊ ရာဟုမုခေဝ စန္ဒိမ’’န္တိ.

ဒါရကော ဗုဒ္ဓါနုဘာဝေန ဆိန္နဗန္ဓနော ဂါထာပရိယောသာနေ သောတာပန္နော ဟုတွာ ဂန္ဓကုဋိသမ္မုခေ အဋ္ဌာသိ. တဿ မာတာ ပုတ္တံ အပဿန္တီ စူဠပိတရံ ပုစ္ဆိတွာ တေနဿ ပဝတ္တိယာ အကထိတာယ တတ္ထ တတ္ထ ဂန္တွာ ဝိစိနန္တီ ‘‘ဗုဒ္ဓါ ကိရ အတီတာနာဂတပစ္စုပ္ပန္နံ ဇာနန္တိ၊ ယံနူနာဟံ ဘဂဝန္တံ ဥပသင်္ကမိတွာ မမ ပုတ္တဿ ပဝတ္တိံ ဇာနေယျ’’န္တိ သတ္ထု သန္တိကံ အဂမာသိ. သတ္ထာ၊ ဣဒ္ဓိယာ တံ ပဋိစ္ဆာဒေတွာ၊ ‘‘ဘန္တေ၊ မမ ပုတ္တံ န ပဿာမိ၊ အပိစ ဘဂဝါ တဿ ပဝတ္တိံ ဇာနာတီ’’တိ တာယ ပုဋ္ဌော –

‘‘န သန္တိ ပုတ္တာ တာဏာယ၊ န ပိတာ နာပိ ဗန္ဓဝါ၊

အန္တကေနာဓိပန္နဿ၊ နတ္ထိ ဉာတီသု တာဏတာ’’တိ. (ဓ. ပ. ၂၈၈) –

ဓမ္မံ ကထေသိ. တံ သုတွာ သာ သောတာပန္နာ အဟောသိ. ဒါရကော အရဟတ္တံ ပါပုဏိ. တေန ဝုတ္တံ အပဒါနေ (အပ. ထေရ ၁.၂.၁၁၂-၁၂၃) –

‘‘ပဗ္ဘာရံ သောဓယန္တဿ၊ ဝိပိနေ ပဗ္ဗတုတ္တမေ၊

သိဒ္ဓတ္ထော နာမ ဘဂဝါ၊ အာဂစ္ဆိ မမ သန္တိကံ.

‘‘ဗုဒ္ဓံ ဥပဂတံ ဒိသွာ၊ လောကဇေဋ္ဌဿ တာဒိနော၊

သန္ထရံ သန္ထရိတွာန၊ ပုပ္ဖါသနမဒါသဟံ.

‘‘ပုပ္ဖါသနေ နိသီဒိတွာ၊ သိဒ္ဓတ္ထော လောကနာယကော၊

မမဉ္စ ဂတိမညာယ၊ အနိစ္စတမုဒါဟရိ.

‘‘အနိစ္စာ ဝတ သင်္ခါရာ၊ ဥပ္ပါဒဝယဓမ္မိနော၊

ဥပ္ပဇ္ဇိတွာ နိရုဇ္ဈန္တိ၊ တေသံ ဝူပသမော သုခေါ.

‘‘ဣဒံ ဝတွာန သဗ္ဗညူ၊ လောကဇေဋ္ဌော နရာသဘော၊

နဘံ အဗ္ဘုဂ္ဂမီ ဝီရော၊ ဟံသရာဇာဝ အမ္ဗရေ.

‘‘သကံ ဒိဋ္ဌိံ ဇဟိတွာန၊ ဘာဝယာနိစ္စသညဟံ၊

ဧကာဟံ ဘာဝယိတွာန၊ တတ္ထ ကာလံ ကတော အဟံ.

‘‘ဒွေ သမ္ပတ္တီ အနုဘောတွာ၊ သုက္ကမူလေန စောဒိတော၊

ပစ္ဆိမေ ဘဝေ သမ္ပတ္တေ၊ သပါကယောနုပါဂမိံ.

‘‘အဂါရာ အဘိနိက္ခမ္မ၊ ပဗ္ဗဇိံ အနဂါရိယံ၊

ဇာတိယာ သတ္တဝဿောဟံ၊ အရဟတ္တမပါပုဏိံ.

‘‘အာရဒ္ဓဝီရိယော ပဟိတတ္တော၊ သီလေသု သုသမာဟိတော၊

တောသေတွာန မဟာနာဂံ၊ အလတ္ထံ ဥပသမ္ပဒံ.

‘‘စတုန္နဝုတိတော ကပ္ပေ၊ ယံ ကမ္မမကရိံ တဒါ၊

ဒုဂ္ဂတိံ နာဘိဇာနာမိ၊ ပုပ္ဖဒါနဿိဒံ ဖလံ.

‘‘စတုန္နဝုတိတော ကပ္ပေ၊ ယံ သညံ ဘာဝယိံ တဒါ၊

တံ သညံ ဘာဝယန္တဿ၊ ပတ္တော မေ အာသဝက္ခယော.

‘‘ပဋိသမ္ဘိဒါ စတဿော။ပေ။ ကတံ ဗုဒ္ဓဿ သာသန’’န္တိ.

အထ ဘဂဝါ ဣဒ္ဓိံ ပဋိသံဟရိ. သာပိ ပုတ္တံ ဒိသွာ ဟဋ္ဌတုဋ္ဌော တဿ ခီဏာသဝဘာဝံ သုတွာ ပဗ္ဗာဇေတွာ ဂတာ. သော သတ္ထာရံ ဂန္ဓကုဋိစ္ဆာယာယံ စင်္ကမန္တံ ဥပသင်္ကမိတွာ၊ ဝန္ဒိတွာ အနုစင်္ကမိ. တဿ ဘဂဝါ ဥပသမ္ပဒံ အနုဇာနိတုကာမော ‘‘ဧကံ နာမ ကိ’’န္တိအာဒိနာ ဒသ ပဉှေ ပုစ္ဆိ. သောပိ သတ္ထု အဓိပ္ပါယံ ဂဏှန္တော သဗ္ဗညုတညာဏေန သံသန္ဒေန္တော ‘‘သဗ္ဗေ သတ္တာ အာဟာရဋ္ဌိတိကာ’’တိအာဒိနာ (ခု. ပါ. ၄.၁) တေ ပဉှေ ဝိဿဇ္ဇေသိ. တေနေဝ တေ ကုမာရပဉှာ နာမ ဇာတာ. သတ္ထာ တဿ ပဉှဗျာကရဏေန အာရာဓိတစိတ္တော ဥပသမ္ပဒံ အနုဇာနိ. တေန သာ ပဉှဗျာကရဏူပသမ္ပဒါ နာမ ဇာတာ. တဿိမံ အတ္တနော ပဝတ္တိံ ပကာသေတွာ ထေရော အညံ ဗျာကရောန္တော –

၄၈၀. ‘‘ဒိသွာ ပါသာဒဆာယာယံ၊ စင်္ကမန္တံ နရုတ္တမံ၊

တတ္ထ နံ ဥပသင်္ကမ္မ၊ ဝန္ဒိဿံ ပုရိသုတ္တမံ.

၄၈၁. ‘‘ဧကံသံ စီဝရံ ကတွာ၊ သံဟရိတွာန ပါဏယော၊

အနုစင်္ကမိဿံ ဝိရဇံ၊ သဗ္ဗသတ္တာနမုတ္တမံ.

၄၈၂. ‘‘တတော ပဉှေ အပုစ္ဆိ မံ၊ ပဉှာနံ ကောဝိဒေါ ဝိဒူ၊

အစ္ဆမ္ဘီ စ အဘီတော စ၊ ဗျာကာသိံ သတ္ထုနော အဟံ.

၄၈၃. ‘‘ဝိဿဇ္ဇိတေသု ပဉှေသု၊ အနုမောဒိ တထာဂတော၊

ဘိက္ခုသံဃံ ဝိလောကေတွာ၊ ဣမမတ္ထံ အဘာသထ.

၄၈၄. ‘‘‘လာဘာ အင်္ဂါနံ မဂဓာနံ၊ ယေသာယံ ပရိဘုဉ္ဇတိ၊

စီဝရံ ပိဏ္ဍပါတဉ္စ၊ ပစ္စယံ သယနာသနံ၊

ပစ္စုဋ္ဌာနဉ္စ သာမီစိံ၊ တေသံ လာဘာ’တိ စာဗြဝိ.

၄၈၅. ‘‘‘အဇ္ဇဒဂ္ဂေ မံ သောပါက၊ ဒဿနာယောပသင်္ကမ၊

ဧသာ စေဝ တေ သောပါက၊ ဘဝတု ဥပသမ္ပဒါ’’’.

၄၈၆. ‘‘ဇာတိယာ သတ္တဝဿေန၊ လဒ္ဓါန ဥပသမ္ပဒံ၊

ဓာရေမိ အန္တိမံ ဒေဟံ၊ အဟော ဓမ္မသုဓမ္မတာ’’တိ. – ဣမာ ဂါထာ အဘာသိ၊

တတ္ထ ပါသာဒဆာယာယန္တိ ဂန္ဓကုဋိစ္ဆာယာယံ. ဝန္ဒိဿန္တိ၊ အဘိဝန္ဒိံ.

သံဟရိတွာန ပါဏယောတိ ဥဘော ဟတ္ထေ ကမလမကုဠာကာရေန သင်္ဂတေ ကတွာ၊ အဉ္ဇလိံ ပဂ္ဂဟေတွာတိ အတ္ထော. အနုစင်္ကမိဿန္တိ စင်္ကမန္တဿ သတ္ထုနော အနုပစ္ဆတော အနုဂမနဝသေန စင်္ကမိံ. ဝိရဇန္တိ ဝိဂတရာဂါဒိရဇံ.

ပဉှေတိ ကုမာရပဉှေ. ဝိဒူတိ ဝေဒိတဗ္ဗံ ဝိဒိတဝါ၊ သဗ္ဗညူတိ အတ္ထော. ‘‘သတ္ထာ မံ ပုစ္ဆတီ’’တိ ဥပ္ပဇ္ဇနကဿ ဆမ္ဘိတတ္တဿ ဘယဿ စ သေတုဃာတေန ပဟီနတ္တာ အစ္ဆမ္ဘီ စ အဘီတော စ ဗျာကာသိ.

ယေသာယန္တိ ယေသံ အင်္ဂမဂဓာနံ အယံ သောပါကော. ပစ္စယန္တိ ဂိလာနပစ္စယံ. သာမီစိန္တိ မဂ္ဂဒါနဗီဇနာဒိသာမီစိကိရိယံ.

အဇ္ဇဒဂ္ဂေတိ ဒ-ကာရော ပဒသန္ဓိကရော၊ အဇ္ဇ အဂ္ဂေ အာဒိံ ကတွာ၊ အဇ္ဇ ပဋ္ဌာယ. ‘‘အဇ္ဇတဂ္ဂေ’’တိပိ ပါဠိ၊ အဇ္ဇတံ အာဒိံ ကတွာတိ အတ္ထော. ဒဿနာယောပသင်္ကမာတိ ‘‘ဟီနဇစ္စော၊ ဝယသာ တရုဏတရော’’တိ ဝါ အစိန္တေတွာ ဒဿနာယ မံ ဥပသင်္ကမ. ဧသာ စေဝါတိ ယာ တဿ မမ သဗ္ဗညုတညာဏေန သဒ္ဓိံ သံသန္ဒေတွာ ကတာ ပဉှဝိဿဇ္ဇနာ. ဧသာယေဝ တေ ဘဝတု ဥပသမ္ပဒါ ဣတိ စ အဗြဝီတိ ယောဇနာ. ‘‘လဒ္ဓါ မေ ဥပသမ္ပဒါ’’တိပိ ပါဠိ. ယေ ပန ‘‘လဒ္ဓါန ဥပသမ္ပဒ’’န္တိပိ ပဌန္တိ၊ တေသံ သတ္တဝဿေနာတိ သတ္တမေန ဝဿေနာတိ အတ္ထော၊ သတ္တဝဿေန ဝါ ဟုတွာတိ ဝစနသေသော. ယံ ပနေတ္ထ အဝုတ္တံ၊ တံ သုဝိညေယျမေဝ.

သောပါကတ္ထေရဂါထာဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.