၁. သုန္ဒရသမုဒ္ဒတ္ထေရဂါထာဝဏ္ဏနာ

သတ္တကနိပါတေ အလင်္ကတာတိအာဒိကာ အာယသ္မတော သုန္ဒရသမုဒ္ဒတ္ထေရဿ ဂါထာ. ကာ ဥပ္ပတ္တိ? အယမ္ပိ ပုရိမဗုဒ္ဓေသု ကတာဓိကာရော တတ္ထ တတ္ထ ဘဝေ ပုညာနိ ဥပစိနိတွာ ဣမသ္မိံ ဗုဒ္ဓုပ္ပါဒေ ရာဇဂဟေ အညတရဿ မဟာဝိဘဝဿ သေဋ္ဌိနော ပုတ္တော ဟုတွာ နိဗ္ဗတ္တိ. သမုဒ္ဒေါတိဿ နာမံ အဟောသိ. ရူပသမ္ပတ္တိယာ ပန သုန္ဒရသမုဒ္ဒေါတိ ပညာယိတ္ထ. သော ပဌမဝယေ ဌိတော ဘဂဝတော ရာဇဂဟပ္ပဝေသေ ဗုဒ္ဓါနုဘာဝံ ဒိသွာ၊ ပဋိလဒ္ဓသဒ္ဓေါ နိဿရဏဇ္ဈာသယတာယ ပဗ္ဗဇိတွာ၊ လဒ္ဓူပသမ္ပဒေါ သမာဒိန္နဓုတဓမ္မော ရာဇဂဟတော သာဝတ္ထိံ ဂန္တွာ၊ ကလျာဏမိတ္တဿ သန္တိကေ ဝိပဿနာစာရံ ဥဂ္ဂဟေတွာ၊ ကမ္မဋ္ဌာနံ အနုယုဉ္ဇန္တော ဝိဟရတိ. တဿ မာတာ ရာဇဂဟေ ဥဿဝဒိဝသေ အညေ သေဋ္ဌိပုတ္တေ သပဇာပတိကေ အလင်္ကတပဋိယတ္တေ ဥဿဝကီဠံ ကီဠန္တေ ဒိသွာ၊ ပုတ္တံ အနုဿရိတွာ ရောဒတိ. တံ ဒိသွာ အညတရာ ဂဏိကာ ရောဒနကာရဏံ ပုစ္ဆိ. သာ တဿာ တံ ကာရဏံ ကထေသိ. တံ သုတွာ ဂဏိကာ ‘‘အဟံ တံ အာနေဿာမိ၊ ပဿ တာဝ မမ ဣတ္ထိဘာဝ’’န္တိ ဝတွာ ‘‘ယဒိ ဧဝံ တံယေဝ တဿ ပဇာပတိံ ကတွာ ဣမဿ ကုလဿ သာမိနိံ ကရိဿာမီ’’တိ တာယ ဗဟုံ ဓနံ ဒတွာ၊ ဝိဿဇ္ဇိတာ မဟတာ ပရိဝါရေန သာဝတ္ထိံ ဂန္တွာ၊ ထေရဿ ပိဏ္ဍာယ ဝိစရဏဋ္ဌာနေ ဧကသ္မိံ ဂေဟေ ဝသမာနာ ဒိဝသေ ဒိဝသေ အညေဟိ ထေရဿ သက္ကစ္စံ ပိဏ္ဍပါတံ ဒါပေသိ. အလင်္ကတပဋိယတ္တာ စ ဟုတွာ သုဝဏ္ဏပါဒုကာ အာရုယှ အတ္တာနံ ဒဿေသိ. အထေကဒိဝသံ ဂေဟဒွါရေန ဂစ္ဆန္တံ ထေရံ ဒိသွာ၊ သုဝဏ္ဏပါဒုကာ ဩမုဉ္စိတွာ၊ အဉ္ဇလိံ ပဂ္ဂယှ ပုရတော ဂစ္ဆန္တီ နာနပ္ပကာရံ ထေရံ ကာမနိမန္တနာယ နိမန္တေသိ. တံ သုတွာ ထေရော ‘‘ပုထုဇ္ဇနစိတ္တံ နာမ စဉ္စလံ၊ ယံနူန မယာ ဣဒါနေဝ ဥဿာဟော ကရဏီယော’’တိ တတ္ထေဝ ဌိတော ဘာဝနံ ဥဿုက္ကာပေတွာ ဆဠဘိညော အဟောသိ. တံ သန္ဓာယ ဝုတ္တံ –

၄၅၉. ‘‘အလင်္ကတာ သုဝသနာ၊ မာလဓာရီ ဝိဘူသိတာ၊

အလတ္တကကတာပါဒါ၊ ပါဒုကာရုယှ ဝေသိကာ.

၄၆၀. ‘‘ပါဒုကာ ဩရုဟိတွာန၊ ပုရတော ပဉ္ဇလီကတာ၊

သာ မံ သဏှေန မုဒုနာ၊ မှိတပုဗ္ဗံ အဘာသထ.

၄၆၁. ‘‘‘ယုဝါသိ တွံ ပဗ္ဗဇိတော၊ တိဋ္ဌာဟိ မမ သာသနေ၊

ဘုဉ္ဇ မာနုသကေ ကာမေ၊ အဟံ ဝိတ္တံ ဒဒါမိ တေ၊

သစ္စံ တေ ပဋိဇာနာမိ၊ အဂ္ဂိံ ဝါ တေ ဟရာမဟံ.

၄၆၂. ‘‘‘ယဒါ ဇိဏ္ဏာ ဘဝိဿာမ၊ ဥဘော ဒဏ္ဍပရာယနာ၊

ဥဘောပိ ပဗ္ဗဇိဿာမ၊ ဥဘယတ္ထ ကဋဂ္ဂဟော’’’.

၄၆၃. ‘‘တဉ္စ ဒိသွာန ယာစန္တိံ၊ ဝေသိကံ ပဉ္ဇလီကတံ၊

အလင်္ကတံ သုဝသနံ၊ မစ္စုပါသံဝ ဩဍ္ဍိတံ.

၄၆၄. ‘‘တတော မေ မနသီကာရော၊ ယောနိသော ဥဒပဇ္ဇထ၊

အာဒီနဝေါ ပါတုရဟု၊ နိဗ္ဗိဒါ သမတိဋ္ဌထ.

၄၆၅. ‘‘တတော စိတ္တံ ဝိမုစ္စိ မေ၊ ပဿ ဓမ္မသုဓမ္မတံ၊

တိဿော ဝိဇ္ဇာ အနုပ္ပတ္တာ၊ ကတံ ဗုဒ္ဓဿ သာသန’’န္တိ.

တတ္ထ မာလဓာရီတိ မာလာဓာရိနီ ပိဠန္ဓပုပ္ဖဒါမာ. ဝိဘူသိတာတိ ဦနဋ္ဌာနဿ ပူရဏဝသေန ပုပ္ဖေဟိ စေဝ ဂန္ဓဝိလေပနာဒီဟိ စ ဝိဘူသိတဂတ္တာ. ‘‘အလင်္ကတာ’’တိ ဣမိနာ ဟတ္ထူပဂဂီဝူပဂါဒီဟိ အာဘရဏေဟိ အလင်္ကရဏံ အဓိပ္ပေတံ. အလတ္တကကတာပါဒါတိ ပရိဏတဇယသုမနပုပ္ဖဝဏ္ဏေန လာခါရသေန ရဉ္ဇိတစရဏယုဂဠာ. သမာသပဒဉှေတံ၊ ‘‘အလတ္တကကတပါဒါ’’တိ ဝတ္တဗ္ဗေ ဂါထာသုခတ္ထံ ဒီဃံ ကတွာ ဝုတ္တံ. အသမာသဘာဝေ ပန ‘‘တဿာ’’တိ ဝစနသေသော ဝေဒိတဗ္ဗော. ပါဒုကာရုယှ ဝေသိကာတိ ဧကာ ရူပူပဇီဝိကာ ဣတ္ထီ ယထာဝုတ္တဝေသာ သုဝဏ္ဏပါဒုကာ ပဋိမုဉ္စိတွာ ‘‘ဌိတာ’’တိ ဝစနသေသော.

ပါဒုကာ ဩရုဟိတွာနာတိ ပါဒုကာဟိ ဩတရိတွာ၊ သုဝဏ္ဏပါဒုကာယော ဩမုဉ္စိတွာတိ အတ္ထော. ပဉ္ဇလီကတာတိ ပဂ္ဂဟိတအဉ္ဇလိကာ သာ ဝေသီ မံ. သာမံ ဝါ ဝစနပရမ္ပရံ ဝိနာ သယမေဝ အဘာသထ. သဏှေနာတိ မဋ္ဌေန. မုဒုနာတိ မဓုရေန. ‘‘ဝစနေနာ’’တိ အဝုတ္တမ္ပိ ဝုတ္တမေဝ ဟောတိ၊ အဘာသထာတိ၊ ဝုတ္တတ္တာ.

ယုဝါသိ တွံ ပဗ္ဗဇိတောတိ တွံ ပဗ္ဗဇန္တော ယုဝါ၊ ဒဟရောယေဝ ဟုတွာ ပဗ္ဗဇိတောသိ၊ နနု ပဗ္ဗဇန္တေန သတ္တမေ ဒသကေ သမ္ပတ္တေဝ ပဗ္ဗဇိတဗ္ဗန္တိ ဒဿေတိ. တိဋ္ဌာဟိ မမ သာသနေတိ မမ ဝစနေ တိဋ္ဌ.

ကိံ ပန တန္တိ အာဟ ‘‘ဘုဉ္ဇ မာနုသကေ ကာမေ’’တိ ကာမေ ပရိဘုဉ္ဇိတုကာမဿ ရူပသမ္ပတ္တိ၊ ဝယသမ္ပတ္တိ၊ ပရိဝါရသမ္ပတ္တိ၊ ဘောဂသမ္ပတ္တိ စ ဣစ္ဆိတဗ္ဗာ. တတ္ထ ‘‘ကုတော မေ ဘောဂသမ္ပတ္တီ’’တိ ဝဒေယျာတိ၊ အာဟ ‘‘အဟံ ဝိတ္တံ ဒဒါမိ တေ’’တိ. ‘‘တယိဒံ ဝစနံ ကထံ သဒ္ဒဟာတဗ္ဗ’’န္တိ မညေယျာတိ တံ သဒ္ဒဟာပေန္တီ အာဟ ‘‘သစ္စံ တေ ပဋိဇာနာမိ၊ အဂ္ဂိံ ဝါ တေ ဟရာမဟ’’န္တိ. ‘‘ဘုဉ္ဇ မာနုသကေ ကာမေ၊ အဟံ ဝိတ္တံ ဒဒါမိ တေ’’တိ ယဒိဒံ မယာ ပဋိညာတံ၊ တံ ဧကံသေန သစ္စမေဝ ပဋိဇာနာမိ၊ သစေ မေ န ပတ္တိယာယသိ၊ အဂ္ဂိံ ဝါ တေ ဟရာမဟံ အဂ္ဂိံ ဟရိတွာ အဂ္ဂိပစ္စယံ သပထံ ကရောမီတိ အတ္ထော. ဥဘယတ္ထ ကဋဂ္ဂဟောတိ အမှာကံ ဥဘိန္နံ ဇိဏ္ဏကာလေ ပဗ္ဗဇ္ဇနံ ဥဘယတ္ထ ဇယဂ္ဂါဟော. ယံ မယံ ယာဝ ဒဏ္ဍပရာယနကာလာ ဘောဂေ ဘုဉ္ဇာမ၊ ဧဝံ ဣဓလောကေပိ ဘောဂေဟိ န ဇီယာမ၊ မယံ ပစ္ဆာ ပဗ္ဗဇိဿာမ၊ ဧဝံ ပရလောကေပိ ဘောဂေဟိ န ဇီယာမာတိ အဓိပ္ပါယော. တတောတိ တံ နိမိတ္တံ၊ ကာမေဟိ နိမန္တေန္တိယာ ‘‘ယုဝါသိ တွ’’န္တိအာဒိနာ ‘‘ယဒါ ဇိဏ္ဏာ ဘဝိဿာမာ’’တိအာဒိနာ စ တဿာ ဝေသိယာ ဝုတ္တဝစနဟေတု. တဉှိ ဝစနံ အင်္ကုသံ ကတွာ ထေရော သမဏဓမ္မံ ကရောန္တော သဒတ္ထံ ပရိပူရေသိ. သေသံ ဟေဋ္ဌာ ဝုတ္တနယမေဝ.

သုန္ဒရသမုဒ္ဒတ္ထေရဂါထာဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.