၄. ကုလ္လတ္ထေရဂါထာဝဏ္ဏနာ
ကုလ္လော သိဝထိကန္တိအာဒိကာ အာယသ္မတော ကုလ္လတ္ထေရဿ ဂါထာ. ကာ ဥပ္ပတ္တိ? အယမ္ပိ ပုရိမဗုဒ္ဓေသု ကတာဓိကာရော တတ္ထ တတ္ထ ဘဝေ ပုညာနိ ဥပစိနန္တော ဣမသ္မိံ ဗုဒ္ဓုပ္ပါဒေ သာဝတ္ထိယံ ကုဋုမ္ဗိယကုလေ နိဗ္ဗတ္တိတွာ ကုလ္လောတိ လဒ္ဓနာမော ဝိညုတံ ပတ္တော သတ္ထု သန္တိကေ ဓမ္မံ သုတွာ ပဋိလဒ္ဓသဒ္ဓေါ ပဗ္ဗဇိ. သော စ ရာဂစရိတတ္တာ တိဗ္ဗရာဂဇာတိကော ဟောတိ. တေနဿ အဘိက္ခဏံ ကိလေသာ စိတ္တံ ပရိယာဒါယ တိဋ္ဌန္တိ. အထဿ သတ္ထာ စိတ္တာစာရံ ဉတွာ အသုဘကမ္မဋ္ဌာနံ ဒတွာ၊ ‘‘ကုလ္လ၊ တယာ အဘိဏှံ သုသာနေ စာရိကာ စရိတဗ္ဗာ’’တိ အာဟ. သော သုသာနံ ပဝိသိတွာ ဥဒ္ဓုမာတကာဒီနိ တာနိ တာနိ အသုဘာနိ ဒိသွာ တံ မုဟုတ္တံ အသုဘမနသိကာရံ ဥပ္ပါဒေတွာ သုသာနတော နိက္ခန္တမတ္တောဝ ကာမရာဂေန အဘိဘုယျတိ. ပုန ဘဂဝါ တဿ တံ ပဝတ္တိံ ဉတွာ ဧကဒိဝသံ တဿ သုသာနဋ္ဌာနံ ဂတကာလေ ဧကံ တရုဏိတ္ထိရူပံ အဓုနာ မတံ အဝိနဋ္ဌစ္ဆဝိံ နိမ္မိနိတွာ ဒဿေတိ. တဿ တံ ဒိဋ္ဌမတ္တဿ ဇီဝမာနဝိသဘာဂဝတ္ထုသ္မိံ ဝိယ သဟသာ ရာဂေါ ဥပ္ပဇ္ဇတိ. အထ နံ သတ္ထာ တဿ ပေက္ခန္တဿေဝ နဝဟိ ဝဏမုခေဟိ ပဂ္ဃရမာနာသုစိံ ကိမိကုလာကုလံ အတိဝိယ ဗီဘစ္ဆံ ဒုဂ္ဂန္ဓံ ဇေဂုစ္ဆံ ပဋိက္ကူလံ ကတွာ ဒဿေသိ. သော တံ ပေက္ခန္တော ဝိရတ္တစိတ္တော ဟုတွာ အဋ္ဌာသိ. အထဿ ဘဂဝါ ဩဘာသံ ဖရိတွာ သတိံ ဇနေန္တော –
‘‘အာတုရံ အသုစိံ ပူတိံ၊ ပဿ ကုလ္လ သမုဿယံ၊
ဥဂ္ဃရန္တံ ပဂ္ဃရန္တံ၊ ဗာလာနံ အဘိနန္ဒိတ’’န္တိ. –
အာဟ. တံ သုတွာ ထေရော သမ္မဒေဝ သရီရသဘာဝံ ဥပဓာရေန္တော အသုဘသညံ ပဋိလဘိတွာ တတ္ထ ပဌမံ ဈာနံ နိဗ္ဗတ္တေတွာ တံ ပါဒကံ ကတွာ ဝိပဿနံ ဝဍ္ဎေတွာ အရဟတ္တံ ပါပုဏိတွာ အတ္တနော ပဋိပတ္တိံ ပစ္စဝေက္ခိတွာ –
၃၉၃. ‘‘ကုလ္လော သိဝထိကံ ဂန္တွာ၊ အဒ္ဒသ ဣတ္ထိမုဇ္ဈိတံ၊
အပဝိဒ္ဓံ သုသာနသ္မိံ၊ ခဇ္ဇန္တိံ ကိမိဟီ ဖုဋံ.
၃၉၄. ‘‘အာတုရံ။ပေ။ ဗာလာနံ အဘိနန္ဒိတံ.
၃၉၅. ‘‘ဓမ္မာဒါသံ ဂဟေတွာန၊ ဉာဏဒဿနပတ္တိယာ၊
ပစ္စဝေက္ခိံ ဣမံ ကာယံ၊ တုစ္ဆံ သန္တရဗာဟိရံ.
၃၉၆. ‘‘ယထာ ဣဒံ တထာ ဧတံ၊ ယထာ ဧတံ တထာ ဣဒံ၊
ယထာ အဓော တထာ ဥဒ္ဓံ၊ ယထာ ဥဒ္ဓံ တထာ အဓော.
၃၉၇. ‘‘ယထာ ဒိဝါ တထာ ရတ္တိံ၊ ယထာ ရတ္တိံ တထာ ဒိဝါ၊
ယထာ ပုရေ တထာ ပစ္ဆာ၊ ယထာ ပစ္ဆာ တထာ ပုရေ.
၃၉၈. ‘‘ပဉ္စင်္ဂိကေန တုရိယေန၊ န ရတီ ဟောတိ တာဒိသီ၊
ယထာ ဧကဂ္ဂစိတ္တဿ၊ သမ္မာ ဓမ္မံ ဝိပဿတော’’တိ. –
ဥဒါနဝသေန ဣမာ ဂါထာ အဘာသိ.
တတ္ထ ကုလ္လောတိ အတ္တာနမေဝ ထေရော ပရံ ဝိယ ကတွာ ဝဒတိ.
အာတုရန္တိ နာနပ္ပကာရေဟိ ဒုက္ခေဟိ အဘိဏှံ ပဋိပီဠိတံ. အသုစိန္တိ သုစိရဟိတံ ဇေဂုစ္ဆံ ပဋိက္ကူလံ. ပူတိန္တိ ဒုဂ္ဂန္ဓံ. ပဿာတိ သဘာဝတော ဩလောကေဟိ. ကုလ္လာတိ ဩဝါဒကာလေ ဘဂဝါ ထေရံ အာလပတိ. ဥဒါနကာလေ ပန ထေရော သယမေဝ အတ္တာနံ ဝဒတိ. သမုဿယန္တိ သရီရံ. ဥဂ္ဃရန္တန္တိ ဥဒ္ဓံ ဝဏမုခေဟိ အသုစိံ သဝန္တံ. ပဂ္ဃရန္တန္တိ အဓော ဝဏမုခေဟိ သမန္တတော စ အသုစိံ သဝန္တံ. ဗာလာနံ အဘိနန္ဒိတန္တိ ဗာလေဟိ အန္ဓပုထုဇ္ဇနေဟိ ဒိဋ္ဌိတဏှာဘိနန္ဒနာဟိ ‘‘အဟံ မမ’’န္တိ အဘိနိဝိဿ နန္ဒိတံ.
ဓမ္မာဒါသန္တိ ဓမ္မမယံ အာဒါသံ. ယထာ ဟိ သတ္တာ အဒါသေန အတ္တနော မုခေ ကာယေ ဝါ ဂုဏဒေါသေ ပဿန္တိ၊ ဧဝံ ယောဂါဝစရော ယေန အတ္တဘာဝေ သံကိလေသဝေါဒါနဓမ္မေ ယာထာဝတော ပဿတိ၊ တံ ဝိပဿနာဉာဏံ ဣဓ ‘‘ဓမ္မာဒါသ’’န္တိ ဝုတ္တံ. တံ ဉာဏဒဿနဿ မဂ္ဂဉာဏသင်္ခါတဿ ဓမ္မစက္ခုဿ အဓိဂမာယ အတ္တနော သန္တာနေ ဥပ္ပါဒေတွာ. ပစ္စဝေက္ခိံ ဣမံ ကာယန္တိ ဣမံ ကရဇကာယံ နိစ္စသာရာဒိဝိရဟတော တုစ္ဆံ အတ္တပရသန္တာနာနံ ဝိဘာဂတော သန္တရဗာဟိရံ ဉာဏစက္ခုနာ ပတိအဝေက္ခိံ ပဿိံ.
ယထာ ပန ပစ္စဝေက္ခိံ၊ တံ ဒဿေတုံ ‘‘ယထာ ဣဒ’’န္တိအာဒိ ဝုတ္တံ. တတ္ထ ယထာ ဣဒံ တထာ ဧတန္တိ ယထာ ဣဒံ မယှံ သရီရသင်္ခါတံ အသုဘံ အာယုဥသ္မာဝိညာဏာနံ အနပဂမာ နာနာဝိဓံ မာယောပမံ ကိရိယံ ဒဿေတိ၊ တထာဝ ဧတံ မတသရီရံ ပုဗ္ဗေ တေသံ ဓမ္မာနံ အနပဂမာ အဟောသိ. ယထာ ဧတံ ဧတရဟိ မတသရီရံ တေသံ ဓမ္မာနံ အပဂမာ န ကိဉ္စိ ကိရိယံ ဒဿေတိ၊ တထာ ဣဒံ မမ သရီရမ္ပိ တေသံ ဓမ္မာနံ အပဂမာ နဿတေဝါတိ. ယထာ စ ဣဒံ မမ သရီရံ ဧတရဟိ သုသာနေ န မတံ န သယိတံ၊ န ဥဒ္ဓုမာတကာဒိဘာဝံ ဥပဂတံ၊ တထာ ဧတံ ဧတရဟိ မတသရီရမ္ပိ ပုဗ္ဗေ အဟောသိ. ယထာ ပနေတံ ဧတရဟိ မတသရီရံ သုသာနေ သယိတံ ဥဒ္ဓုမာတကာဒိဘာဝံ ဥပဂတံ၊ တထာ ဣဒံ မမ သရီရမ္ပိ ဘဝိဿတိ. အထ ဝါ ယထာ ဣဒံ မမ သရီရံ အသုစိ ဒုဂ္ဂန္ဓံ ဇေဂုစ္ဆံ ပဋိက္ကူလံ အနိစ္စံ ဒုက္ခံ အနတ္တာ၊ တထာ ဧတံ မတသရီရမ္ပိ. ယထာ ဝါ ဧတံ မတသရီရံ အသုစိအာဒိသဘာဝဉ္စေဝ အနိစ္စာဒိသဘာဝဉ္စ၊ တထာ ဣဒံ မမ သရီရမ္ပိ. ယထာ အဓော တထာ ဥဒ္ဓန္တိ ယထာ နာဘိတော အဓော ဟေဋ္ဌာ အယံ ကာယော အသုစိ ဒုဂ္ဂန္ဓော ဇေဂုစ္ဆော ပဋိက္ကူလော အနိစ္စော ဒုက္ခော အနတ္တာ စ၊ တထာ ဥဒ္ဓံ နာဘိတော ဥပရိ အသုစိအာဒိသဘာဝေါ စ. ယထာ ဥဒ္ဓံ တထာ အဓောတိ ယထာ စ နာဘိတော၊ ဥဒ္ဓံ အသုစိအာဒိသဘာဝေါ၊ တထာ အဓော နာဘိတော ဟေဋ္ဌာပိ.
ယထာ ဒိဝါ တထာ ရတ္တိန္တိ ယထာ အယံ ကာယော ဒိဝါ ‘‘အက္ခိမှာ အက္ခိဂူထကော’’တိအာဒိနာ (သု. နိ. ၁၉၉) အသုစိ ပဂ္ဃရတိ၊ တထာ ရတ္တိမ္ပိ. ယထာ ရတ္တိံ တထာ ဒိဝါတိ ယထာ စ ရတ္တိံ အယံ ကာယော အသုစိ ပဂ္ဃရတိ၊ တထာ ဒိဝါပိ၊ နယိမဿ ကာလဝိဘာဂေန အညထာဘာဝေါတိ အတ္ထော. ယထာ ပုရေ တထာ ပစ္ဆာတိ ယထာ အယံ ကာယော ပုရေ ပုဗ္ဗေ တရုဏကာလေ အသုစိ ဒုဂ္ဂန္ဓော ဇေဂုစ္ဆော ပဋိက္ကူလော၊ တထာ စ ပစ္ဆာ ဇိဏ္ဏကာလေ. ယထာ စ ပစ္ဆာ ဇိဏ္ဏကာလေ အသုစိအာဒိသဘာဝေါ၊ တထာ ပုရေ တရုဏကာလေပိ. ယထာ ဝါ ပုရေ အတီတကာလေ သဝိညာဏကာလေ အသုစိအာဒိသဘာဝေါ စ အနိစ္စာဒိသဘာဝေါ စ၊ တထာ ပစ္ဆာ အနာဂတကာလေ အဝိညာဏကာလေတိ ဧဝမ္ပေတ္ထ အတ္ထော ဝေဒိတဗ္ဗော.
ပဉ္စင်္ဂိကေန တုရိယေနာတိ ‘‘အာတတံ ဝိတတံ အာတတဝိတတံ ဃနံ သုသီရ’’န္တိ ဧဝံ ပဉ္စင်္ဂိကေန ပဉ္စဟိ အင်္ဂေဟိ သမန္နာဂတေန တုရိယေန ပရိစရိယမာနဿ ကာမသုခသမင်္ဂိနော ဣဿရဇနဿ တာဒိသီ တထာရူပါ ရတိ သုခဿာဒေါ န ဟောတိ. ယထာ ဧကဂ္ဂစိတ္တဿ၊ သမ္မာ ဓမ္မံ ဝိပဿတောတိ သမထဝိပဿနံ ယုဂနဒ္ဓံ ကတွာ ဣန္ဒြိယာနံ ဧကရသဘာဝေန ဝီထိပဋိပန္နာယ ဝိပဿနာယ ခန္ဓာနံ ဥဒယဗ္ဗယံ ပဿန္တဿ ယောဂါဝစရဿ ယာဒိသာ ဓမ္မရတိ၊ တဿာ ကလမ္ပိ ကာမရတိ န ဥပေတီတိ. ဝုတ္တဉှေတံ ဘဂဝတာ –
‘‘ယတော ယတော သမ္မသတိ၊ ခန္ဓာနံ ဥဒယဗ္ဗယံ၊
လဘတီ ပီတိပါမောဇ္ဇံ၊ အမတံ တံ ဝိဇာနတ’’န္တိ. (ဓ. ပ. ၃၇၄)၊
ဣမာ ဧဝ စ ထေရဿ အညာဗျာကရဏဂါထာပိ အဟေသုံ.
ကုလ္လတ္ထေရဂါထာဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.