၉. ဝိဇိတသေနတ္ထေရဂါထာဝဏ္ဏနာ

ဩလဂ္ဂေဿာမီတိအာဒိကာ အာယသ္မတော ဝိဇိတသေနတ္ထေရဿ ဂါထာ. ကာ ဥပ္ပတ္တိ? အယမ္ပိ ပုရိမဗုဒ္ဓေသု ကတာဓိကာရော တတ္ထ တတ္ထ ဘဝေ ဝိဝဋ္ဋူပနိဿယံ ကုသလံ ဥပစိနန္တော အတ္ထဒဿိဿ ဘဂဝတော ကာလေ ကုလဂေဟေ နိဗ္ဗတ္တိတွာ ဝိညုတံ ပတ္တော ဃရာဝါသံ ပဟာယ ဣသိပဗ္ဗဇ္ဇံ ပဗ္ဗဇိတွာ အရညေ ဝိဟရန္တော အာကာသေန ဂစ္ဆန္တံ ဘဂဝန္တံ ဒိသွာ ပသန္နမာနသော ပသန္နာကာရံ ဒဿေန္တော အဉ္ဇလိံ ပဂ္ဂယှ အဋ္ဌာသိ. သတ္ထာ တဿ အဇ္ဈာသယံ ဉတွာ အာကာသတော ဩတရိ. သော ဘဂဝတော မနောဟရာနိ မဓုရာနိ ဖလာနိ ဥပနေသိ၊ ပဋိဂ္ဂဟေသိ ဘဂဝါ အနုကမ္ပံ ဥပါဒါယ. သော တေန ပုညကမ္မေန ဒေဝမနုဿေသု သံသရန္တော ဣမသ္မိံ ဗုဒ္ဓုပ္ပါဒေ ကောသလရဋ္ဌေ ဟတ္ထာစရိယကုလေ နိဗ္ဗတ္တိတွာ ဝိဇိတသေနောတိ လဒ္ဓနာမော ဝိညုတံ ပါပုဏိ. တဿ မာတုလာ သေနော စ ဥပသေနော စာတိ ဒွေ ဟတ္ထာစရိယာ သတ္ထု သန္တိကေ ဓမ္မံ သုတွာ ပဋိလဒ္ဓသဒ္ဓါ ပဗ္ဗဇိတွာ ဝါသဓုရံ ပူရေန္တာ အရဟတ္တံ ပါပုဏိံသု. ဝိဇိတသေနောပိ ဟတ္ထိသိပ္ပေ နိပ္ဖတ္တိံ ဂတော နိဿရဏဇ္ဈာသယတာယ ဃရာဝါသေ အလဂ္ဂမာနသော သတ္ထု ယမကပါဋိဟာရိယံ ဒိသွာ ပဋိလဒ္ဓသဒ္ဓေါ မာတုလတ္ထေရာနံ သန္တိကေ ပဗ္ဗဇိတွာ တေသံ ဩဝါဒါနုသာသနိယာ ဝိပဿနာယ ကမ္မံ ကရောန္တော ဝိပဿနာဝီထိံ လင်္ဃိတွာ ဗဟိဒ္ဓါ နာနာရမ္မဏေ ဝိဓာဝန္တံ အတ္တနော စိတ္တံ ဩဝဒန္တော –

၃၅၅. ‘‘ဩလဂ္ဂေဿာမိ တေ စိတ္တ၊ အာဏိဒွါရေဝ ဟတ္ထိနံ၊

န တံ ပါပေ နိယောဇေဿံ၊ ကာမဇာလံ သရီရဇံ.

၃၅၆. ‘‘တွံ ဩလဂ္ဂေါ န ဂစ္ဆသိ၊ ဒွါရဝိဝရံ ဂဇောဝ အလဘန္တော၊

န စ စိတ္တကလိ ပုနပ္ပုနံ၊ ပသက္က ပါပရတော စရိဿသိ.

၃၅၇. ‘‘ယထာ ကုဉ္ဇရံ အဒန္တံ၊ နဝဂ္ဂဟမင်္ကုသဂ္ဂဟော၊

ဗလဝါ အာဝတ္တေတိ အကာမံ၊ ဧဝံ အာဝတ္တယိဿံ တံ.

၃၅၈. ‘‘ယထာ ဝရဟယဒမကုသလော၊ သာရထိပဝရော ဒမေတိ အာဇညံ၊

ဧဝံ ဒမယိဿံ တံ၊ ပတိဋ္ဌိတော ပဉ္စသု ဗလေသု.

၃၅၉. ‘‘သတိယာ တံ နိဗန္ဓိဿံ၊ ပယုတ္တော တေ ဒမေဿာမိ၊

ဝီရိယဓုရနိဂ္ဂဟိတော၊ န ယိတော ဒူရံ ဂမိဿသေ စိတ္တာ’’တိ. –

ဂါထာ အဘာသိ.

တတ္ထ ဩလဂ္ဂေဿာမီတိ သံဝရိဿာမိ နိဝါရေဿာမိ. တေတိ တံ. ဥပယောဂတ္ထေ ဟိ ဣဒံ သာမိဝစနံ. တေ ဂမနန္တိ ဝါ ဝစနသေသော. ဟတ္ထိနန္တိ စ ဟတ္ထိန္တိ အတ္ထော. စိတ္တာတိ အတ္တနော စိတ္တံ အာလပတိ. ယထာ တံ ဝါရေတုကာမော၊ တံ ဒဿေန္တော ‘‘အာဏိဒွါရေဝ ဟတ္ထိန’’န္တိ အာဟ. အာဏိဒွါရံ နာမ ပါကာရဗဒ္ဓဿ နဂရဿ ခုဒ္ဒကဒွါရံ၊ ယံ ဃဋိကာဆိဒ္ဒေ အာဏိမှိ ပက္ခိတ္တေ ယန္တေန ဝိနာ အဗ္ဘန္တရေ ဌိတေဟိပိ ဝိဝရိတုံ န သက္ကာ. ယေန မနုဿဂဝဿမဟိံသာဒယော န နိဂ္ဂန္တုံ သက္ကာ. နဂရတော ဗဟိ နိဂ္ဂန္တုကာမမ္ပိ ဟတ္ထိံ ယတော ပလောဘေတွာ ဟတ္ထာစရိယော ဂမနံ နိဝါရေသိ. အထ ဝါ အာဏိဒွါရံ နာမ ပလိဃဒွါရံ. တတ္ထ ဟိ တိရိယံ ပလိဃံ ဌပေတွာ ရုက္ခသူစိသင်္ခါတံ အာဏိံ ပလိဃသီသေ အာဝုဏန္တိ. ပါပေတိ ရူပါဒီသု ဥပ္ပဇ္ဇနကအဘိဇ္ဈာဒိပါပဓမ္မေ တံ န နိယောဇေဿံ န နိယောဇိဿာမိ. ကာမဇာလာတိ ကာမဿ ဇာလဘူတံ. ယထာ ဟိ မစ္ဆဗန္ဓမိဂလုဒ္ဒါနံ ဇာလံ နာမ မစ္ဆာဒီနံ တေသံ ယထာကာမကာရသာဓနံ၊ ဧဝံ အယောနိသောမနသိကာရာနုပါတိတံ စိတ္တံ မာရဿ ကာမကာရသာဓနံ. တေန ဟိ သော သတ္တေ အနတ္ထေသု ပါတေတိ. သရီရဇာတိ သရီရေသု ဥပ္ပဇ္ဇနက. ပဉ္စဝေါကာရဘဝေ ဟိ စိတ္တံ ရူပပဋိဗဒ္ဓဝုတ္တိတာယ ‘‘သရီရဇ’’န္တိ ဝုစ္စတိ.

တွံ ဩလဂ္ဂေါ န ဂစ္ဆသီတိ တွံ၊ စိတ္တကလိ၊ မယာ သတိပညာပတောဒအင်္ကုသေဟိ ဝါရိတော န ဒါနိ ယထာရုစိံ ဂမိဿသိ၊ အယောနိသောမနသိကာရဝသေန ယထာကာမံ ဝတ္တိတုံ န လဘိဿသိ. ယထာ ကိံ? ဒွါရဝိဝရံ ဂဇောဝ အလဘန္တော နဂရတော ဂဇနိရောဓတော ဝါ နိဂ္ဂမနာယ ဒွါရဝိဝရကံ အလဘမာနော ဟတ္ထီ ဝိယ. စိတ္တကလီတိ စိတ္တကာဠကဏ္ဏိ. ပုနပ္ပုနန္တိ အပရာပရံ. ပသက္ကာတိ သရဏသမ္ပဿာသဝသေန. ပါပရတောတိ ပါပကမ္မနိရတော ပုဗ္ဗေ ဝိယ ဣဒါနိ န စရိဿသိ တထာ စရိတုံ န ဒဿာမီတိ အတ္ထော.

အဒန္တန္တိ အဒမိတံ ဟတ္ထိသိက္ခံ အသိက္ခိတံ. နဝဂ္ဂဟန္တိ အစိရဂဟိတံ. အင်္ကုသဂ္ဂဟောတိ ဟတ္ထာစရိယော. ဗလဝါတိ ကာယဗလေန ဉာဏဗလေန စ ဗလဝါ. အာဝတ္တေတိ အကာမန္တိ အနိစ္ဆန္တမေဝ နိသေဓနတော နိဝတ္တေတိ. ဧဝံ အာဝတ္တယိဿန္တိ ယထာ ယထာဝုတ္တံ ဟတ္ထိံ ဟတ္ထာစရိယော၊ ဧဝံ တံ စိတ္တံ စိတ္တကလိံ ဒုစ္စရိတနိသေဓနတော နိဝတ္တယိဿာမိ.

ဝရဟယဒမကုသလောတိ ဥတ္တမာနံ အဿဒမ္မာနံ ဒမနေ ကုသလော. တတော ဧဝ သာရထိပဝရော အဿဒမ္မသာရထီသု ဝိသိဋ္ဌော ဒမေတိ အာဇညံ အာဇာနီယံ အဿဒမ္မံ ဒေသကာလာနုရူပံ သဏှဖရုသေဟိ ဒမေတိ ဝိနေတိ နိဗ္ဗိသေဝနံ ကရောတိ. ပတိဋ္ဌိတော ပဉ္စသု ဗလေသူတိ သဒ္ဓါဒီသု ပဉ္စသု ဗလေသု ပတိဋ္ဌိတော ဟုတွာ အဿဒ္ဓိယာဒိနိသေဓနတော တံ ဒမယိဿံ ဒမေဿာမီတိ အတ္ထော.

သတိယာ တံ နိဗန္ဓိဿန္တိ ဂေါစရဇ္ဈတ္တတော ဗဟိ ဂန္တုံ အဒေန္တော သတိယောတ္တေန ကမ္မဋ္ဌာနထမ္ဘေ၊ စိတ္တကလိ၊ တံ နိဗန္ဓိဿာမိ နိယမေဿာမိ. ပယုတ္တော တေ ဒမေဿာမီတိ တတ္ထ နိဗန္ဓန္တော ဧဝ ယုတ္တပ္ပယုတ္တော ဟုတွာ တေ ဒမေဿာမိ၊ သံကိလေသမလတော တံ ဝိသောဓေဿာမိ. ဝီရိယဓုရနိဂ္ဂဟိတောတိ ယထာဝုတ္တော ဆေကေန သုသာရထိနာ ယုဂေ ယောဇိတော ယုဂနိဂ္ဂဟိတော ယုဂန္တရဂတော တံ နာတိက္ကမတိ၊ ဧဝံ တွမ္ပိ စိတ္တ၊ မမ ဝီရိယဓုရေ နိဂ္ဂဟိတော သက္ကစ္စကာရိတာယ သာတစ္စကာရိတာယ အညထာ ဝတ္တိတုံ အလဘန္တော ဣတော ဂေါစရဇ္ဈတ္တတော ဒူရံ ဗဟိ န ဂမိဿသိ. ဘာဝနာနုယုတ္တဿ ဟိ ကမ္မဋ္ဌာနတော အညံ အာသန္နမ္ပိ လက္ခဏတော ဒူရမေဝါတိ ဧဝံ ထေရော ဣမာဟိ ဂါထာဟိ အတ္တနော စိတ္တံ နိဂ္ဂဏှန္တောဝ ဝိပဿနံ ဝဍ္ဎေတွာ အရဟတ္တံ ပါပုဏိ. တေန ဝုတ္တံ အပဒါနေ (အပ. ထေရ ၂.၄၅.၂၂-၃၀) –

‘‘သုဝဏ္ဏဝဏ္ဏံ သမ္ဗုဒ္ဓံ၊ ဒွတ္တိံသဝရလက္ခဏံ၊

ဝိပိနဂ္ဂေန ဂစ္ဆန္တံ၊ သာလရာဇံဝ ဖုလ္လိတံ.

‘‘တိဏတ္ထရံ ပညာပေတွာ၊ ဗုဒ္ဓသေဋ္ဌံ အယာစဟံ၊

အနုကမ္ပတု မံ ဗုဒ္ဓေါ၊ ဘိက္ခံ ဣစ္ဆာမိ ဒါတဝေ.

‘‘အနုကမ္ပကော ကာရုဏိကော၊ အတ္ထဒဿီ မဟာယသော၊

မမ သင်္ကပ္ပမညာယ၊ ဩရူဟိ မမ အဿမေ.

‘‘ဩရောဟိတွာန သမ္ဗုဒ္ဓေါ၊ နိသီဒိ ပဏ္ဏသန္ထရေ၊

ဘလ္လာတကံ ဂဟေတွာန၊ ဗုဒ္ဓသေဋ္ဌဿဒါသဟံ.

‘‘မမ နိဇ္ဈာယမာနဿ၊ ပရိဘုဉ္ဇိ တဒါ ဇိနော၊

တတ္ထ စိတ္တံ ပသာဒေတွာ၊ အဘိဝန္ဒိံ တဒါ ဇိနံ.

‘‘အဋ္ဌာရသေ ကပ္ပသတေ၊ ယံ ဖလမဒဒိံ တဒါ၊

ဒုဂ္ဂတိံ နာဘိဇာနာမိ၊ ဖလဒါနဿိဒံ ဖလံ.

‘‘ကိလေသာ ဈာပိတာ မယှံ။ပေ။ ကတံ ဗုဒ္ဓဿ သာသန’’န္တိ.

အရဟတ္တံ ပန ပတွာ အညံ ဗျာကရောန္တောပိ ဣမာ ဂါထာ အဘာသိ.

ဝိဇိတသေနတ္ထေရဂါထာဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.